İkinci ve Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müessese Ruhsatı 5 Günde Verilir mi? Yönetmelik m.23 | 2026

Kısa ve net cevap: Evet. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesine göre ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişi, işyerini Yönetmeliğe uygun hale getirdikten sonra başvuru yapar. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenir. Ruhsat verilen işyeri, ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili idare tarafından kontrol edilir. Kontrolde mevzuata aykırılık veya noksanlık bulunursa bunların giderilmesi için bir defaya mahsus 15 gün süre verilir; verilen sürede aykırılık giderilmezse ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır. Yalan, yanlış veya yanıltıcı beyanda ayrıca kanunî işlem yapılır.

İkinci ve üçüncü sınıf GSM ruhsatının hukuki dayanağı nedir?

Gayrisıhhî müesseseler çevre ve toplum sağlığı yönünden oluşturdukları etki ve risk seviyesine göre birinci, ikinci ve üçüncü sınıfa ayrılır. Birinci sınıf tesisler daha kapsamlı yer seçimi, tesis kurma ve açılma ruhsatı prosedürüne tabidir. İkinci ve üçüncü sınıf tesislerde ise Yönetmeliğin 23. maddesi daha hızlı bir başvuru ve sonradan denetim sistemi kurar.

m.23’ün temel mantığı, işyerinin ruhsat başvurusundan önce mevzuata uygun hale getirilmesi, uygun başvurunun kısa sürede ruhsatlandırılması ve ruhsat verildikten sonra yetkili idarenin işyerini belirli sürede fiilen kontrol etmesidir. Böylece işletmeci aylarca ruhsat beklemez; buna karşılık beyan ve fiilî uygunluk ruhsat sonrası denetimle sınanır.

Güncel ve bağlayıcı Yönetmelik metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir. Gayrisıhhî müessese başvurusunun Örnek 2 ve geçici faaliyet belgesi boyutu için GSM Ruhsat Başvurusunda Örnek 2 Formu ve Geçici Faaliyet Belgesi rehberi incelenebilir.

Hangi işyerleri Yönetmelik m.23 kapsamındadır?

m.23 ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerin ruhsatlandırılmasını düzenler. Bir işyerinin hangi sınıfa girdiği işletmenin ticari adından değil, gerçek faaliyet konusu, üretim yöntemi, kapasitesi, kullanılan hammadde, enerji, emisyon, atık ve çevresel etkilerinden hareketle Yönetmeliğin Ek-2 listesine göre belirlenir.

Aynı sektörde faaliyet gösteren iki tesis farklı kapasite ve proses nedeniyle farklı GSM sınıflarına girebilir. Bu nedenle yalnız NACE kodu veya vergi levhasındaki faaliyet adıyla sınıflandırma yapılması güvenli değildir. Tesisin teknik kapasitesi ve Ek-2 eşikleri birlikte incelenmelidir.

Faaliyet Yönetmelik eklerinde açıkça yazmıyorsa m.9 uyarınca benzer nitelikteki işyerleri dikkate alınarak sınıflandırma yapılır. Bu durumda Yönetmelikte Adı Geçmeyen İşyeri Nasıl Ruhsatlandırılır? rehberindeki yöntem uygulanmalıdır.

İkinci ve üçüncü sınıf GSM ruhsatı gerçekten 5 gün içinde mi verilir?

Evet. Yönetmeliğin 23. maddesi, başvuru ve beyan formunun öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının beş gün içinde düzenlenmesini öngörür. Bu süre, uygun başvurunun belirsiz süreyle bekletilmesini önleyen açık bir ruhsatlandırma kuralıdır.

Ancak “beş gün içinde ruhsat” kuralı, eksik veya Yönetmeliğe aykırı işyerinin de beş gün sonunda ruhsat kazanacağı anlamına gelmez. İşletmeci başvuru yapmadan önce işyerini kendi sınıfı ve faaliyet özelliklerine göre Yönetmeliğe uygun hale getirmelidir. Yetkili idare de başvuru formunu ve gerekli koşulları kontrol eder.

Başvuruda eksiklik varsa Yönetmeliğin 6. maddesindeki Örnek 6 alındı belgesi sistemi önem kazanır. Ön incelemede görülen noksanlıkların başvuru sahibine yazılı biçimde gösterilmesi gerekir. Böylece beş günlük sürenin hangi eksik nedeniyle başlamadığı veya kesintiye uğradığı somut kayıt üzerinden belirlenebilir.

Beş günlük ruhsat süresi ne zaman başlar?

Ruhsat süresinin sağlıklı hesaplanabilmesi için başvurunun yetkili idareye ne zaman ve hangi içerikle yapıldığı belgelenmelidir. Yönetmelik m.6 uyarınca başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun tarih ve saatini gösteren Örnek 6 alındı belgesi başvuru sahibine verilir.

Başvuru formu veya gerekli belgeler eksikse eksikler alındı belgesinde gösterilir. İşletmeci bu nedenle yalnız “belediyeye gittim” veya “dosyayı teslim ettim” şeklindeki sözlü duruma güvenmemeli; evrak kayıt numarası ve alındı belgesini saklamalıdır.

Yetkili idarenin yanlış belirlenmesi de süre tartışmasına yol açar. Belediye, büyükşehir, ilçe belediyesi, OSB veya başka özel yetkili idare bakımından tesisin bulunduğu yer ve faaliyet türü önceden kontrol edilmelidir.

Ruhsat verildikten sonra neden bir ay içinde kontrol yapılır?

m.23 hızlı ruhsatlandırmayı ruhsat sonrası fiilî denetimle dengeler. Ruhsat düzenlenen ikinci veya üçüncü sınıf GSM, ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili idare tarafından kontrol edilir. Denetimde başvuru sırasında beyan edilen bilgiler ile tesisin gerçek durumu karşılaştırılır.

Kontrol; faaliyet konusu, üretim kapasitesi, çevresel önlemler, yangın güvenliği, sağlık koruma tedbirleri, tesisin teknik donanımı ve sınıfına göre diğer zorunlu koşulları kapsayabilir. Ruhsat belgesinin varlığı tek başına denetimi gereksiz hale getirmez.

İşletmeci ruhsatı aldıktan sonra tesisin koşullarını değiştirmemeli; başvuru sırasında uygun olan sistemleri denetime kadar ve sonrasında korumalıdır. Üretim hattı, kapasite veya hammadde değişikliği varsa bunun ruhsat sınıfını etkileyip etkilemediği ayrıca değerlendirilmelidir.

Kontrolde eksiklik çıkarsa 15 günlük süre nasıl işler?

Yetkili idarenin bir aylık kontrolünde mevzuata aykırılık veya noksanlık tespit edilirse işletmeciye bunları gidermesi için bir defaya mahsus 15 gün süre verilir. “Bir defaya mahsus” ifadesi aynı denetim eksikliği için sürekli yeni 15 günlük süreler verilmesini öngörmez.

Denetim tutanağında hangi eksikliğin tespit edildiği ve hangi mevzuat hükmüne aykırılık bulunduğu açık olmalıdır. İşletmeci, verilen sürenin başlangıç tarihini ve tebliğ belgesini saklamalıdır. Teknik veya fizikî eksiklikler sürenin son günü beklenmeden giderilmelidir.

Eksiklik tamamlandığında yazılı bildirim yapılması, evrak kayıt numarası alınması ve gerektiğinde fotoğraf, teknik rapor, fatura veya diğer kanıtların sunulması ispat açısından önem taşır. Sözlü “tamamladık” açıklaması tek başına güvenli değildir.

15 gün içinde eksiklik giderilmezse ruhsat ne olur?

m.23 sonucu açık şekilde bağlar: verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmezse ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır. Bu nedenle 15 günlük süre sıradan bir tavsiye veya hatırlatma süresi değildir; ruhsatın devamı bakımından doğrudan hukuki sonuç doğurur.

İptal ve kapatma işleminin hangi denetim tutanağına, hangi eksikliğe ve hangi süre hesabına dayandığı yazılı idari işlemde anlaşılabilir olmalıdır. İşletmeci eksikliği süresinde giderdiğini belgeliyorsa bu kayıtlar idari başvuru veya yargısal inceleme bakımından önemlidir.

Ruhsatın iptal edilmiş olması halinde işyerinin faaliyete devam etmesi ruhsatsız çalışma sorununu doğurur. Yönetmeliğin 6. maddesi usulüne uygun ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağını ve çalıştırılamayacağını düzenler.

Yalan, yanlış veya yanıltıcı beyanın sonucu nedir?

m.23 yalnız eksik tesis koşullarını değil, başvuru sahibinin beyanının doğruluğunu da önemser. Yalan, yanlış veya yanıltıcı beyan tespit edilirse ilgililer hakkında ayrıca kanunî işlem yapılır. Dolayısıyla eksikliğin sonradan giderilmesi, önceki yanlış beyanın hukuki sonuçlarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

İşletmeci kapasite, üretim prosesi, faaliyet alanı veya çevresel etkiyi olduğundan farklı göstermemelidir. Özellikle daha düşük GSM sınıfına girmek için kapasitenin eksik beyan edilmesi ruhsat güvenliğini ciddi biçimde etkiler.

Yönetmelik bu noktada sabit bir ceza rakamı yazmaz; “kanunî işlem” ifadesini kullanır. Somut beyanın içeriği, kullanılan belge ve ilgili diğer kanun hükümleri ayrı değerlendirilir. Bu nedenle mevzuatta bulunmayan sabit ceza tutarı varmış gibi ifade kurulamaz.

m.23 sistemi birinci sınıf GSM ruhsatından nasıl farklıdır?

Birinci sınıf GSM’de yer seçimi ve tesis kurma izni, sağlık koruma bandı, gerektiğinde deneme izni, m.21 yerinde inceleme, Örnek 4 açılma izni raporu ve Örnek 5 ruhsat gibi daha kapsamlı aşamalar vardır. İkinci ve üçüncü sınıf GSM’de ise m.23 uygun başvuruda beş günlük ruhsatlandırma ve sonradan bir aylık kontrol sistemi kurar.

Bu farklılık, ikinci ve üçüncü sınıf tesislerin hiçbir çevresel veya teknik yükümlülüğü olmadığı anlamına gelmez. Kendi sınıfı ve faaliyet türüne göre Yönetmelik Ek-2, çevre, yangın, imar ve özel sektör mevzuatı uygulanmaya devam eder.

Birinci sınıf GSM açılma ruhsatı süreci için Birinci Sınıf GSM Açılma Ruhsatı Kaç Günde İncelenir? rehberi kullanılabilir.

Geçici faaliyet belgesi m.23 bakımından çevre izni yerine geçer mi?

Evet. Yönetmeliğin 17. maddesine göre Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamında verilen geçici faaliyet belgesi; m.17, 21, 22 ve 23‘ün uygulanmasında çevre izni veya çevre izin ve lisans belgesi yerine geçer.

Bu ikame yalnız çevre izin belgesi yönündendir. Geçici faaliyet belgesi ikinci veya üçüncü sınıf GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatının kendisi değildir. İşletmeci m.23 kapsamında yetkili idareden ruhsatını almak zorundadır.

Geçici faaliyet belgesinin kapsamı ve farkları için GSM Ruhsat Başvurusunda Örnek 2 ve Geçici Faaliyet Belgesi rehberi incelenebilir.

İkinci ve üçüncü sınıf GSM başvurusu öncesi kontrol listesi

İlk olarak gerçek faaliyet konusu, kapasite ve üretim prosesi Ek-2 ile karşılaştırılarak tesisin ikinci veya üçüncü sınıf olduğu doğrulanmalıdır. İkinci olarak doğru yetkili idare belirlenmelidir. Üçüncü olarak işyerinin imar ve yapı kullanım durumu kontrol edilmelidir.

Dördüncü olarak çevre, yangın ve iş sağlığı-güvenliği yönünden faaliyete özgü tedbirler tamamlanmalıdır. Beşinci olarak Örnek 2 başvuru formu gerçek teknik bilgilerle doldurulmalıdır. Altıncı olarak çevre izni gerekiyorsa geçerli belge veya m.17 uyarınca yerine geçen geçici faaliyet belgesi hazırlanmalıdır.

Yedinci olarak başvuru yapılırken Örnek 6 alındı belgesi ve evrak kayıt numarası alınmalıdır. Sekizinci olarak beş günlük ruhsat süreci takip edilmeli; ruhsat alındıktan sonra bir aylık ilk kontrol beklenmeden tesis içi uygunluk denetimi yapılmalıdır.

Dokuzuncu olarak denetimde eksiklik tespit edilirse 15 günlük tek düzeltme süresi takvimlendirilmelidir. Onuncu olarak ruhsat verildikten sonra kapasite, adres veya faaliyet değişikliği yapılacaksa Yönetmeliğin 27 ve 28. maddeleri önceden kontrol edilmelidir.

m.23 neden tek kapsamlı rehber olarak ele alındı?

“İkinci sınıf GSM ruhsatı kaç günde çıkar?”, “üçüncü sınıf GSM ruhsatı ne kadar sürer?”, “ruhsat sonrası kontrol kaç gün?” ve “eksiklik için kaç gün verilir?” soruları aynı m.23 mekanizmasının parçalarıdır. Bunları ayrı sayfalarda büyük ölçüde aynı metinle tekrar etmek, sitede gereksiz anahtar kelime rekabeti oluşturabilir.

Bu nedenle beş günlük ruhsat, bir aylık kontrol ve 15 günlük tek düzeltme süresi aynı sayfada derinleştirilmiştir. Gerçekten farklı arama niyeti oluşturan sağlık koruma bandı veya tesis değişikliği gibi konular ise kendi maddelerinde ayrıca ele alınacaktır.

Sık Sorulan Sorular

İkinci sınıf gayrisıhhî müessese ruhsatı kaç günde çıkar?

Başvurunun Yönetmelikteki kriterlere uygun olduğunun tespit edilmesi halinde m.23 uyarınca ruhsat beş gün içinde düzenlenir.

Üçüncü sınıf GSM için de beş günlük süre geçerli mi?

Evet. m.23 ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri birlikte düzenler.

Beş gün geçince ruhsat otomatik oluşur mu?

Hüküm uygun başvuruda ruhsatın beş gün içinde düzenlenmesini öngörür; eksik veya mevzuata aykırı başvuru otomatik ruhsat sonucu doğurmaz.

Ruhsat verildikten sonra belediye ne zaman denetim yapar?

m.23 kapsamında işyeri ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde kontrol edilir.

Denetimde eksiklik çıkarsa kaç gün süre verilir?

Bir defaya mahsus 15 gün süre verilir.

15 günde eksiklik giderilmezse ne olur?

Ruhsat iptal edilir ve işyeri kapatılır.

Yanlış beyanda ne olur?

Yönetmelik ayrıca ilgililer hakkında kanunî işlem yapılmasını öngörür.

Geçici faaliyet belgesi işyeri ruhsatı yerine geçer mi?

Hayır. m.17 uyarınca yalnız m.23 uygulamasında çevre izni veya çevre izin-lisans belgesi yerine geçer.

Birinci sınıf GSM’de de beş günlük ruhsat sistemi var mı?

Hayır. Birinci sınıf GSM için m.18–22 arasında daha kapsamlı bir izin ve açılma ruhsatı sistemi uygulanır.

Resmî m.23 metni nereden kontrol edilir?

Mevzuat Bilgi Sistemindeki güncel Yönetmelik esas alınmalıdır.