İlan Sitesinde Telefonla Satışta ETBİS Kaydı Gerekir mi? Tebliğ m.2/2 | 2026

ETBİS Tebliği m.2/2 hangi sözleşmeleri kapsam dışında bırakıyor?

Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ m.2/2, sözleşmenin münhasıran elektronik posta, telefon araması, kısa mesaj veya benzeri bireysel iletişim araçları vasıtasıyla kurulduğu işlemleri Tebliğ kapsamı dışında bırakır. Bu hüküm, internette ilan veya ürün kataloğu bulunmasına rağmen siparişin bire bir iletişimle tamamlandığı satış modelleri bakımından doğrudan önem taşır.

Sitenin internette bulunması tek başına ETBİS kayıt yükümlülüğünün doğduğu anlamına gelmez. Esas soru, sözleşmenin veya siparişin elektronik ticaret ortamında mı, yoksa m.2/2’de sayılan bireysel iletişim araçları üzerinden mi kurulduğudur. Bir işletmenin web sitesinde ürün fotoğrafı, fiyat veya hizmet açıklaması bulunabilir; buna rağmen site üzerinden sipariş verilemiyor ve müşteri satıcıyı telefonla arayarak sözleşme kuruyorsa kapsam değerlendirmesi m.2/2’ye göre yapılır.

“Münhasıran” ifadesi nedeniyle site üzerinde sipariş kurulmasını sağlayan ayrı bir fonksiyon varsa, sonradan telefon görüşmesi yapılmış olması otomatik olarak kapsam dışılık yaratmaz. Satışın hangi aşamada hukuken kurulduğu ve müşterinin hangi işlemle bağlayıcı sipariş verdiği incelenmelidir.

İlan sitesi veya ürün katalog sitesi ETBİS bakımından nasıl ayrılır?

İlan sitesi, bir mal veya hizmete ilişkin bilgiyi yayımlayıp ilgilenen kişiyi satıcıyla temas kurmaya yönlendirebilir. Katalog sitesi de ürünleri, özellikleri ve fiyatları gösterebilir. Bu sitelerde kullanıcı yalnız bilgi alıyor, “telefon et”, “e-posta gönder” veya benzeri iletişim kanalıyla satıcıya ulaşıyor ve sözleşme o bireysel iletişimde kuruluyorsa sitenin tanıtım/ilan işlevi ETBİS açısından sipariş alan elektronik ticaret ortamından ayrılır.

Buna karşılık platform ilan görünümünün yanında kullanıcı hesabı, sepet, teklif kabulü, ödeme, sipariş onayı veya sözleşmenin kurulmasına imkân veren teknik akış sağlıyorsa gerçek işlev artık yalnız ilan yayımlamak değildir. Hukuki nitelendirme sitenin kendisine verdiği “ilan platformu” adından değil, sunduğu işlevlerden çıkarılır.

Bu nedenle işletmeler teknik ekip ile hukuk ekibi arasında güncel özellik listesi tutmalıdır. Başlangıçta yalnız katalog olan siteye sonradan “hemen al” fonksiyonu eklenmesi ETBİS sonucunu değiştirebilir. Kapsam değerlendirmesi eski tasarıma göre değil, yayındaki güncel işlevlere göre yapılmalıdır.

İlanı internette görüp telefonla sipariş vermek ETBİS kaydı gerektirir mi?

Sözleşme münhasıran telefon aramasıyla kuruluyorsa ETBİS Tebliği m.2/2 kapsam dışılık hükmü uygulanır. Müşterinin telefonu internetteki ilandan bulmuş olması bu sonucu değiştirmez. İnternet bu durumda yalnız bilgilendirme ve iletişim başlatma kanalıdır; bağlayıcı sipariş bireysel telefon görüşmesinde kurulur.

Ancak telefon görüşmesinden önce kullanıcı site üzerinde bağlayıcı siparişi tamamlamışsa sonuç farklıdır. Örneğin kullanıcı ürün ve miktarı seçip “siparişi onayla” işlemi yapmış, telefon görüşmesi yalnız teslimat teyidi için gerçekleşmişse sözleşmenin veya siparişin esas kurulduğu elektronik ortam göz ardı edilemez.

İşletme çağrı merkezi veya telefon siparişi kullanıyorsa sipariş prosedüründe müşterinin ne zaman bağlandığını açıkça belirlemelidir. Site üzerinde sipariş oluşturulmaması, satış temsilcisinin siparişi telefon görüşmesinden sonra şirket sistemine girmesi ve müşteriye teyit verilmesi m.2/2 analizini destekleyen unsurlardır.

E-posta, SMS veya bireysel mesajla kurulan satışlarda kural nedir?

Tebliğ m.2/2 elektronik postayı ve kısa mesajı açıkça sayar; “benzeri bireysel iletişim araçları” ifadesi de bire bir mesajlaşma kanallarını kapsayan geniş bir formül kurar. Müşteri ilanı veya katalog sayfasını gördükten sonra satıcıya e-posta gönderiyor, teklif-sipariş süreci bire bir yazışmayla tamamlanıyor ve sözleşme bu yazışmada kuruluyorsa ETBİS Tebliği uygulanmaz.

Burada toplu veya otomatik bir e-ticaret sipariş sistemiyle bireysel yazışma ayrılmalıdır. Müşterinin sitedeki sipariş formunu doldurup bağlayıcı sipariş vermesi ile satıcıya serbest içerikli e-posta gönderip fiyat/teslim koşullarını görüşmesi aynı teknik ve hukuki işlev değildir.

İşletme e-postayı yalnız müşteri hizmetleri için kullanıyor, asıl sipariş sitede tamamlanıyorsa e-posta varlığı ETBİS kaydını ortadan kaldırmaz. M.2/2’nin uygulanabilmesi için sözleşmenin münhasıran sayılan bireysel iletişim araçlarıyla kurulması gerekir.

İlan sitesinde “satın al” veya sipariş butonu varsa ETBİS sonucu değişir mi?

Site kullanıcının ürünü seçip sipariş vermesine veya sözleşme kurmasına doğrudan imkân sağlıyorsa artık yalnız ilan veya katalog fonksiyonundan söz etmek güçleşir. İşletmenin kendi sitesi ise Tebliğ m.5/1-a; başkalarının mal veya hizmetlerinin satışına ortam sağlayan platform ise faaliyet modeline göre m.5/1-b kapsamındaki aracı hizmet sağlayıcı kaydı gündeme gelir.

Butonun adı tek başına belirleyici değildir. “Teklif ver”, “rezervasyon yap”, “sipariş gönder”, “satın al” veya başka bir etiket kullanılabilir. Önemli olan kullanıcı işleminin sözleşme veya sipariş doğurup doğurmadığıdır. Bu nedenle teknik ürün akışının ekran ekran incelenmesi gerekir.

Kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcının genel kayıt kuralı ETBİS kayıt zorunluluğu rehberinde açıklanmıştır. Katalogdan e-ticaret sitesine dönüşen işletme, satış fonksiyonunu canlıya almadan önce m.5/1-a kaydını tamamlamalıdır.

İlan sonrası ödeme linki göndermek tek başına ETBİS kaydı doğurur mu?

Ödeme linkinin varlığı tek başına sözleşmenin elektronik ticaret ortamında kurulduğunu göstermez. Ticaret Bakanlığı güncel SSS’de yalnız sanal POS altyapısı sağlayan ve sözleşme kurulmasına veya sipariş verilmesine aracılık etmeyen yapının bu nedenle ETBİS kayıt yükümlüsü olmadığını açıklamaktadır. Bu yaklaşım, tahsilat aracı ile sipariş/sözleşme ortamının hukuken ayrılmasını gerektirir.

Müşteri telefonla sipariş verip sözleşme kurulmuş, satıcı daha sonra yalnız bedelin tahsili için banka veya ödeme kuruluşunun linkini gönderiyorsa ödeme linki satışın kurulduğu kanal değildir. Buna karşılık link kullanıcının ürün seçimi, miktar, sipariş onayı ve sözleşme kurma adımlarını da içeriyorsa sistemin işlevi yalnız tahsilat değildir.

Denetimde ödeme sağlayıcısının sözleşmesi ve link akışının ekranları saklanmalıdır. İşletme “sanal POS kullanıyoruz ama siparişi telefonda alıyoruz” diyorsa bunun teknik olarak doğrulanabilir olması önemlidir.

İlan platformu ne zaman elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı niteliği kazanır?

Platform yalnız ilan yayımlamakla kalmayıp elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin teminine yönelik sözleşme yapılmasına veya sipariş verilmesine imkân veren bir pazaryeri işlevi kurarsa, 6563 sayılı Kanundaki elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı tanımı gündeme gelir. ETBİS Tebliği m.5/1-b aracı hizmet sağlayıcıların faaliyete başlamadan önce kayıt olmasını öngörür.

Satıcı ile alıcıyı tanıştırmak ve iletişim bilgisi sunmak başka; kullanıcı hesabı, sipariş, ödeme, komisyon, teslimat ve işlem kaydı süreçlerini platform içinde işletmek başkadır. Aracı hizmet sağlayıcı niteliği, somut fonksiyonların bütününe göre belirlenmelidir.

Platformun bazı kategorilerde yalnız ilan, bazı kategorilerde doğrudan sipariş sunması da mümkündür. Bu durumda tek bir genel etiket yerine fonksiyon bazlı hukuki değerlendirme gerekir. ETBİS kayıt ve bildirimleri de fiili iş modelini doğru yansıtmalıdır.

Rezervasyon veya “teklif iste” formu her durumda elektronik ticaret siparişi sayılır mı?

Hayır. Bir formun adı değil hukuki işlevi önemlidir. Kullanıcının adı, telefonu ve ilgilendiği hizmeti bıraktığı; işletmenin daha sonra müşteriyle görüşerek fiyat, kapsam ve tarih belirlediği bir “beni arayın” veya “teklif iste” formu, tek başına bağlayıcı sipariş veya sözleşme kurmayabilir. Bu durumda sözleşme daha sonra telefon veya e-posta üzerinden kuruluyorsa m.2/2 kapsamı ayrıca değerlendirilir.

Buna karşılık kullanıcı hizmeti, tarihi ve bedeli seçiyor; koşulları kabul ediyor ve “rezervasyonu tamamla” işlemiyle bağlayıcı bir işlem kuruyorsa formun “rezervasyon” adı taşıması onu yalnız iletişim formuna dönüştürmez. Özellikle konaklama, ulaşım, etkinlik veya randevulu hizmetlerde rezervasyonun bağlayıcı olup olmadığı sözleşme şartlarından ve teknik akıştan anlaşılır.

Bu nedenle site yöneticisi form alanlarını ve onay metnini hukuk incelemesine açmalıdır. “Talebiniz alınmıştır, sizinle iletişime geçeceğiz” şeklindeki ön talep ile “rezervasyonunuz/siparişiniz onaylanmıştır” şeklindeki bağlayıcı işlem aynı değildir. ETBİS bakımından doğru sınıflandırma bu fark üzerinden yapılır.

İşletmenin kendi web sitesi yalnız katalog ise ETBİS kaydı gerekir mi?

Kendi alan adında ürün veya hizmet kataloğu yayımlanması, tek başına m.5/1-a kapsamındaki elektronik ticaret faaliyetinin varlığını kesinleştirmez. Site üzerinden sözleşme kurulmuyor veya sipariş alınmıyor; müşteri telefon, e-posta veya benzeri bireysel iletişim aracıyla satıcıya ulaşıp sözleşmeyi orada kuruyorsa m.2/2 kapsam dışılığı dikkate alınır.

Ancak katalog sayfasına sipariş formu eklendiğinde formun işlevi incelenmelidir. Form yalnız “beni arayın” talebi mi topluyor, yoksa ürün, miktar, teslimat ve onay bilgileriyle bağlayıcı sipariş mi oluşturuyor? İkinci durumda site elektronik ticaret ortamına dönüşebilir.

Web geliştiricisinin teknik güncelleme yapması hukuki sonucu otomatik olarak fark ettirmeyebilir. Bu nedenle e-ticaret fonksiyonu eklenmeden önce ETBİS, ön bilgilendirme, mesafeli sözleşme ve KVKK süreçleri birlikte gözden geçirilmelidir.

İlan sitesi üzerinden tacirler arası satışta ETBİS kuralı değişir mi?

ETBİS Tebliği’nin m.2/2 kapsam hükmü, sözleşmenin hangi iletişim aracıyla kurulduğuna odaklanır. Alıcının tüketici veya tacir olması ETBİS kapsam analizindeki teknik soruyu tek başına değiştirmez. İşletmeler arası satışta da sipariş yalnız telefon/e-posta ile kuruluyorsa m.2/2 değerlendirmesi yapılır; elektronik ticaret ortamında sipariş alınıyorsa m.5 kapsamı gündeme gelir.

Bununla birlikte tüketiciye satışta 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği gibi ek koruyucu düzenlemeler uygulanabilirken, tacirler arası ilişkide bu tüketici hükümleri uygulanmaz. ETBİS sonucu ile sözleşmenin maddi hukuk rejimi ayrı tutulmalıdır.

Bu ayrım özellikle B2B katalog sitelerinde önemlidir. Şirket web sitesi yalnız ürün kataloğu ve teklif talep formu sunuyor, sözleşmeler satış temsilcileriyle e-posta üzerinden kuruluyorsa ETBİS m.2/2 analizi yapılabilir; form bağlayıcı sipariş yaratıyorsa teknik işlev yeniden değerlendirilmelidir.

ETBİS kapsamı dışında kalan ilan/telefon satışı hangi yükümlülüklere tabi olabilir?

ETBİS Tebliği kapsam dışılığı vergi, ticaret, tüketici, ürün güvenliği veya kişisel veri mevzuatından genel muafiyet değildir. Ticari satışın vergisel kayıtları tutulmalı, gerekli faturalar düzenlenmeli, tüketiciyle mesafeli sözleşme kuruluyorsa ilgili tüketici hükümleri uygulanmalı ve müşteri verileri 6698 sayılı Kanuna uygun işlenmelidir.

Ticari elektronik ileti gönderilecekse onay ve ret hakkı kuralları ayrıca uygulanır. Sözleşme öncesi elektronik ticaret bilgilendirmesi gereken bir yapı oluştuğunda 6563 m.3 bilgi verme rehberi dikkate alınabilir. ETBİS kapsamı yalnız kayıt-bildirim sisteminin sınırını belirler.

Yurt dışına satış varsa gümrük ve ihracat mevzuatı; özel ürün gruplarında ruhsat, izin veya satış kısıtlamaları ayrıca kontrol edilmelidir. İnternet üzerinden tanıtım yapılıyor olması bu özel düzenlemeleri bertaraf etmez.

İlan sitesi–telefon satışı modelinin kapsam dışı olduğu nasıl ispatlanır?

İşletme internet sitesinin güncel ekran görüntülerini, teknik özellik listesini, sepet veya sipariş fonksiyonu bulunmadığını gösteren kayıtları, satış temsilcilerinin telefon/e-posta sipariş prosedürünü ve ödeme akışını saklamalıdır. Sitenin yalnız iletişim talebi topladığı durumlarda form alanları ve sonrasında sözleşmenin hangi aşamada kurulduğu açıklanmalıdır.

Site sonradan değişirse eski ekran görüntüsüne dayanılmamalıdır. “Satın al” özelliğinin canlıya alındığı tarih, ETBİS kayıt tarihiyle karşılaştırılmalı ve m.5/1’deki faaliyete başlamadan önce kayıt kuralına uyulmalıdır. Bu yaklaşım, teknik ürün geliştirme ile hukuk uyumunun aynı takvimde yürütülmesini sağlar.

İlan platformu başkalarının satışlarına aracılık ediyorsa satıcı sözleşmeleri, komisyon modeli, sipariş akışı ve ödeme süreçleri de dosyada tutulmalıdır. Böylece platformun yalnız ilan hizmeti mi verdiği, yoksa elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı niteliğinde mi olduğu somut işlevler üzerinden gösterilebilir.

Denetim dosyasına ayrıca site sürüm değişiklikleri ve canlıya alma tarihleri eklenmelidir. Çünkü bugün yalnız katalog olan bir sayfa yarın sipariş sistemine dönüşebilir. Alan adı aynı kaldığı için işletmenin hukuki niteliğinin de değişmediği varsayılmamalıdır. Teknik sürüm kaydı ile ETBİS işlem tarihini birlikte saklamak, kayıt yükümlülüğünün hangi tarihte doğduğunu açıkça göstermeye yardımcı olur.

Sık Sorulan Sorular

Resmî kaynaklar

• Resmî Gazete – ETBİS Tebliği
• Ticaret Bakanlığı – Elektronik Ticaret Sıkça Sorulan Sorular
• Ticaret Bakanlığı – Güncel Elektronik Ticaret Mevzuatı

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →