İmalatçı Denetimde Bilgi ve Belge Sunmak Zorunda mı? 7223 m.7 | 2026

İmalatçının bilgi-belge sunma borcu nedir?

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu imalatçıyı yalnız ürünün tasarım ve üretim aşamasında sorumlu tutmaz. Ürün piyasaya çıktıktan sonra yetkili kuruluşun piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında istediği bilgi ve belgelerin sağlanması da imalatçının kanuni yükümlülükleri arasındadır.

Bu yükümlülüğün amacı, ürünün gerçekten teknik düzenlemeye veya uygulanabilir genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olduğunun doğrulanabilmesini sağlamaktır. Denetim makamı yalnız ürün üzerindeki CE işaretine bakmak zorunda değildir; işaretin dayanağını oluşturan teknik kayıtları da inceleyebilir.

İmalatçı, belge talebini şirket içinde farklı departmanlara yönlendirip süresiz bekletemez. Teknik, kalite, hukuk ve satış birimleri arasında denetim taleplerinin hızlı yönetileceği bir prosedür bulunmalıdır.

Yetkili kuruluş hangi belgeleri isteyebilir?

Talep somut ürün ve denetim konusu ile bağlantılı olmalıdır. Teknik dosya, uygunluk beyanı, test raporları, sertifikalar, risk değerlendirmesi, çizimler, kullanılan standartlar, üretim kontrol kayıtları, model/seri/parti bilgileri ve ürün güvenliği şikâyet kayıtları incelemeye konu olabilir.

Hangi belgenin zorunlu olduğu ürün grubunun teknik düzenlemesine göre değişir. Her ürün için aynı belge listesi aranmaz. Ancak imalatçı teknik düzenlemenin kendi ürünü için gerekli kıldığı belgelerin tamamını erişilebilir halde tutmalıdır.

Yetkili kuruluş risk veya uygunsuzluk tespit etmişse yalnız ilk uygunluk dosyasını değil, sonradan alınan düzeltici önlemler ve piyasaya arz sonrası test sonuçlarını da isteyebilir.

Teknik dosyanın denetimdeki önemi

Teknik dosya, ürünün tasarımının ve uygunluk değerlendirmesinin hangi teknik temele dayandığını gösterir. Dosyanın yalnız bir klasör adı olarak bulunması yeterli değildir; ürünle eşleşen gerçek teknik içerik taşıması gerekir.

Dosyada ürün tanımı, teknik çizimler, risk değerlendirmesi, test sonuçları, uygulanan standartlar ve ilgili düzenlemenin gerektirdiği diğer kayıtlar bulunabilir. Tasarım veya kritik bileşen değişmişse hangi revizyonun hangi ürün partisine ait olduğu izlenebilmelidir.

7223 m.7/1-c kapsamındaki saklama yükümlülüğü, teknik dosyanın yalnız hazırlandığı gün değil yıllar sonra yapılabilecek denetimde de erişilebilir kalmasını sağlar.

Uygunluk beyanı ve sertifikalar nasıl sunulur?

Uygunluk beyanı ürün modeli, imalatçı ve uygulanabilir teknik düzenlemelerle eşleşmelidir. Onaylanmış kuruluş sertifikası gerekiyorsa sertifikanın kapsamı, tarihleri ve kuruluş bilgileri de sunulabilir.

Başka modele ait veya kapsamı sona ermiş bir sertifikanın dosyada bulunması uygunluk ispatı oluşturmaz. İmalatçı denetim öncesinde belge envanterini güncel tutmalıdır.

Belgelerin elektronik sunumu mümkün olduğunda dosya adları ve sürümleri açık olmalı; hangi belgenin hangi ürün revizyonuna ait olduğu anlaşılmalıdır.

Ürün kimliği ve seri/parti kayıtları neden gereklidir?

Denetim belirli bir numune veya şikâyet üzerine başladıysa test edilen ürünün hangi seri veya partiye ait olduğunun belirlenmesi gerekir. M.7’deki ürün kimliği yükümlülüğü ve m.12’deki izlenebilirlik sistemi bu noktada birlikte çalışır.

İmalatçı seri/parti bilgisini teknik dosya, üretim tarihi, kalite kontrol ve dağıtım kayıtlarıyla eşleştirebilmelidir. Aksi halde tek bir uygunsuz ürünün kapsamı daraltılamaz ve daha geniş düzeltici tedbir gerekebilir.

Ürün kodları ERP, teknik dosya ve etiketlerde tutarlı kullanılmalıdır.

Şikâyet ve numune test kayıtları istenebilir mi?

Evet. İmalatçının m.7 kapsamındaki piyasa sonrası gözetim yükümlülüğü; riskle orantılı numune testleri, şikâyetler, uygun olmayan ve geri çağrılan ürün kayıtlarının tutulmasını içerir. Denetim konusu ürünün piyasadaki performansını değerlendirmek için bu kayıtlar önem taşır.

Yalnız olumlu laboratuvar raporlarını sunup aynı ürüne ait ciddi şikâyetleri gizlemek doğru bir denetim yaklaşımı değildir. Ürün güvenliği verileri bütüncül sunulmalıdır.

Şikâyet kayıtlarında kişisel veri bulunuyorsa KVKK ilkeleri gözetilmeli; yetkili kuruluşa gerekli ve hukuken talep edilen kapsamda bilgi sağlanmalıdır.

Belgelerin dili ve okunabilirliği

Yabancı tedarikçi veya yabancı laboratuvardan gelen belgeler farklı dilde olabilir. Yetkili kuruluşun kanuni talebi ve ilgili mevzuata göre belgelerin Türkçe veya idarece kabul edilen dilde sunulması gerekebilir.

İmalatçı denetim geldiğinde yüzlerce sayfalık teknik belgenin çevirisini sıfırdan planlamak yerine kritik belgeler için önceden dil ve erişim prosedürü oluşturmalıdır.

Tarama kalitesi düşük, imzası veya sertifika numarası görünmeyen dosyalar teknik olarak mevcut olsa bile denetimde kullanılabilir olmayabilir. Arşiv okunabilir ve doğrulanabilir olmalıdır.

Belgeye erişilememesi halinde ne olur?

Belgenin geçmişte hazırlanmış olması fakat denetimde bulunamaması imalatçı açısından ciddi uyum sorunu yaratır. Teknik dosya ve uygunluk belgelerinin kanuni saklama süresi boyunca erişilebilir tutulması doğrudan m.7 yükümlülüğüdür.

Personel değişikliği, eski bilgisayarın bozulması, şirket birleşmesi veya dosyanın fason üreticide kalması belge sunamamanın hukuki sonucunu otomatik kaldırmaz. Kurumsal arşiv ve yedekleme sistemi bu riskleri önlemelidir.

Belge eksikliği tespit edildiğinde durum gerçeğe uygun biçimde açıklanmalı ve ürünün uygunluğunu doğrulamak için gerekli teknik değerlendirme gecikmeden yapılmalıdır.

Ticari sır belge sunmayı tamamen engeller mi?

Teknik dosya ticari sır niteliğinde bilgiler içerebilir. Ancak ticari sır iddiası, kanunen yetkili denetim makamının ürün güvenliği için gerekli bilgi-belge talebini bütünüyle reddetme hakkı vermez.

Yetkili kuruluşların gizlilik ve bilgi yönetimi yükümlülükleri ilgili mevzuata göre ayrıca uygulanır. İşletme hangi bilgilerin ticari sır olduğunu açıklayabilir ve gerekli korumanın sağlanmasını talep edebilir.

Buna karşılık ürünün güvenliğini veya uygunluğunu doğrulayan temel verilerin hiç sunulmaması risk yönetimini ve hukuki savunmayı zayıflatır.

Riskin giderilmesinde iş birliği ne anlama gelir?

İş birliği yalnız belge göndermek değildir. Riskli ürün tespit edildiğinde etkilenen seri/partilerin belirlenmesi, satışın durdurulması, dağıtıcıların bilgilendirilmesi, piyasadan çekme veya geri çağırma planının yürütülmesi ve yetkili kuruluşa ilerleme bilgisinin sunulması da iş birliği kapsamında önem taşır.

İmalatçı kök neden analizini ve düzeltici faaliyet planını gecikmeden oluşturmalıdır. İdarenin açık talimatını beklerken bilinen ciddi riskli ürünün satışına devam edilmemelidir.

Alınan önlemlerin etkinliği test ve geri çağırma sonuçlarıyla doğrulanmalıdır.

Yabancı üretim ve fason üretimde belge erişimi

Ürün başka fabrikada fason üretilse dahi marka sahibi m.11 kapsamında imalatçı sayılıyorsa teknik dosyaya erişim kendi sorumluluğunun parçasıdır. “Dosya Çin’deki fabrikada” veya “OEM üretici paylaşmıyor” açıklaması denetim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Fason üretim sözleşmesinde teknik dosya ve sertifika erişimi, değişiklik bildirimi, denetimde belge sağlama süresi ve gizlilik hükümleri açıkça düzenlenmelidir.

Yabancı üretici belgeyi ticari sır gerekçesiyle doğrudan yetkili kuruluşa gönderecekse bu yöntem önceden sözleşmeyle ve mevzuatla uyumlu hale getirilmelidir.

İmalatçı denetim dosyası kontrol listesi

Her model için güncel teknik dosya, uygunluk beyanı, sertifika ve test raporları tek indeks altında tutulmalıdır. Seri/parti kayıtları teknik dosya revizyonlarıyla eşleştirilmelidir.

Şikâyet, numune test, uygunsuzluk ve geri çağırma kayıtları denetim dosyasına bağlanmalı; kritik belgelerin okunabilir kopyaları ve yedekleri korunmalıdır.

Yetkili kuruluş talebi geldiğinde sorumlu ekip, teslim tarihi ve gönderilen belge listesi kayıt altına alınmalıdır. Riskli üründe belge sunumuyla aynı anda düzeltici faaliyet yürütülmelidir.

Sonuç olarak imalatçının denetimde bilgi-belge sunma borcu, ürün güvenliği sisteminin ispat boyutudur. Uygun ürün üretmek kadar, bu uygunluğu yıllar sonra dahi teknik kayıtlarla gösterebilmek ve riskin giderilmesinde idareyle etkin iş birliği yapmak gerekir.

İlgili içerikler

• İmalatçı Teknik Dosyayı Kaç Yıl Saklar?
• İmalatçı Numune Testi ve Şikâyet Kaydı
• Piyasa Gözetimi ve Denetimi Nasıl Yapılır?
• Ürün denetimi ve teknik dosya için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular