İmar Planına İtiraz Süresi Kaç Gün? 3194 Sayılı İmar Kanunu 8/b Bir Aylık Askı ve 15 Günlük Meclis Kararı 2026
Kısa ve net cevap: 3194 sayılı İmar Kanunu m.8/b uyarınca belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe giren imar planları, belediye başkanlığınca belirlenen ilan yerlerinde ve ilgili idarenin internet sayfasında bir ay süreyle eş zamanlı ilan edilir. Planlara bu bir aylık ilan süresi içinde itiraz edilebilir. Belediye başkanlığı süresinde yapılan itirazları belediye meclisine gönderir; belediye meclisi itirazları on beş gün içinde kesin karara bağlar. Askı süresinde itiraz etmek ile imar planına karşı idari yargıda iptal davası açmak aynı işlem değildir; dava süresi İYUK hükümlerine göre ayrıca belirlenir. Plan değişikliğinin hangi idare tarafından onaylandığı ve ilan tarihleri dosyada kesin olarak tespit edilmelidir.
Güncellik: Rehber 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu m.8, 2577 sayılı İYUK m.7, m.10, m.11 ve ilgili plan yapım mevzuatı esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
İmar Planı Hangi İşlemle Yürürlüğe Girer?
3194 sayılı İmar Kanunu m.8 belediye ve mücavir alan sınırları içindeki nazım ve uygulama imar planlarının hazırlanması, onaylanması ve ilanını düzenler. Belediye meclisinin yetkili olduğu planlarda plan meclis kararıyla onaylanır ve kanundaki ilan süreci işletilir.
Nazım imar planı ile uygulama imar planı aynı ölçek ve işlevde değildir. Nazım plan arazi kullanım kararlarını, ulaşım ve yoğunluk esaslarını daha üst ölçekte belirler; uygulama imar planı ise yapı adaları, kullanım kararları, yapılaşma koşulları ve uygulamaya esas ayrıntıları gösterir. İtiraz hangi plana yöneliyorsa plan türü açıkça yazılmalıdır.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki plan yapma/onay yetkisi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3194 sayılı Kanun birlikte değerlendirilir. Mersin Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyelerinin hangi plan ölçeğinde yetkili olduğu bu nedenle dosyaya göre belirlenir.
Planın onay kararı, pafta, plan notları ve açıklama raporu birlikte incelenmelidir. Sadece harita görüntüsüne bakarak itiraz gerekçesi oluşturmak eksik kalır; plan notu parselin kullanımını doğrudan değiştirebilir.
Bir Aylık Askı İlanı Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Biter?
m.8/b onaylanan planların belediye başkanlığınca belirlenen ilan yerlerinde bir ay süreyle ilan edilmesini öngörür. Bu dönem uygulamada “askı süresi” olarak anılır. Başlangıç ve bitiş tarihleri idarenin ilan tutanağı, internet duyurusu ve plan işlem dosyasından alınmalıdır.
Bir aylık süreyi “30 gün” olarak otomatik eşitlemek doğru değildir. Kanun “bir ay” ifadesini kullanır. Süre hesabında idari usul ve genel süre kuralları dikkate alınır. İlan başlangıç ve bitiş tarihini idarenin resmi kaydından kontrol etmek en güvenli yoldur.
Askı ilanı, planın ilgililer tarafından görülmesini ve itiraz hakkının kullanılmasını sağlar. Plan paftası ve plan notlarının erişilebilir olması gerekir. Yalnız “plan değişikliği yapılmıştır” şeklindeki soyut duyuru itiraz hakkının etkin kullanımı bakımından yeterli bilgi sağlamayabilir.
Askı süresinin bitiminden sonra plan kesinleşme ve uygulama aşamasına geçebilir. Ancak plana karşı yargısal denetim hakkı, İYUK ve somut işlem tarihine göre ayrıca devam edebilir.
İmar Planının İnternette de İlan Edilmesi Zorunlu mu?
Güncel m.8/b sistemi, planların ilan yerleri yanında ilgili idarenin internet sayfasında da eş zamanlı duyurulmasını öngörür. Bu düzenleme plan kararlarının erişilebilirliğini artırır ve taşınmaz sahibinin belediye binasına gitmeden plan değişikliğini öğrenmesini kolaylaştırır.
İnternet ilanının ekran görüntüsü, URL’si ve yayın tarihi itiraz süresinin ispatında kullanılabilir. Ancak asıl plan işlem dosyasında ilan başlangıç/bitiş tutanağı ve onay kararı da alınmalıdır.
Belediyenin internet sitesinde eski duyurunun kaldırılması, ilan süresinin hiç yapılmadığını otomatik olarak kanıtlamaz. Kurumdan ilan tutanağı ve arşiv kaydı istenebilir.
Eş zamanlı ilan şartının ciddi biçimde ihlal edildiği iddiası planın usul hukuka uygunluğu bakımından idari yargıda ileri sürülebilir. Bunun somut etkisi ve dava süresi dosya özelinde değerlendirilir.
İmar Planına İtiraz Hangi Süre İçinde Yapılır?
3194 m.8/b’nin açık hükmüne göre itiraz bir aylık ilan süresi içinde yapılır. Askı bittikten sonra belediyeye verilen dilekçe, m.8/b kapsamındaki süresinde plan itirazı niteliğini taşımayabilir; İYUK m.10 veya m.11 kapsamında başka idari başvuru olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
İtiraz dilekçesi son güne bırakılmamalıdır. Belediye evrak kaydına fiziksel başvuru, elektronik belediye sistemi veya mevzuatın izin verdiği elektronik başvuru yönteminde dilekçenin hangi tarihte kayda girdiği belgeyle saklanmalıdır.
Birden fazla parsel varsa her parsel numarası açıkça yazılmalıdır. “Mahalledeki planı istemiyorum” gibi genel itiraz, kişinin hangi plan kararından neden etkilendiğini göstermeyebilir.
Planın yalnız bir hükmüne itiraz ediliyorsa talep sınırlandırılabilir. Örneğin parselin konut alanından park alanına alınması, emsal düşürülmesi, yol genişletmesi veya yapı yaklaşma mesafesi gibi somut değişiklik hedeflenmelidir.
İmar Planı İtiraz Dilekçesinde Hangi Bilgiler Bulunmalı?
Dilekçede taşınmazın il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgileri; itiraz edilen planın adı, ölçeği, onay tarihi ve karar numarası; askı ilan tarihleri; planın parsel üzerindeki eski ve yeni kararı; hukuki ve şehircilik gerekçeleri açıkça yazılmalıdır.
İtiraz yalnız mülkiyet değerinin düştüğü iddiasına dayandırılmamalıdır. Planlama esasları, şehircilik ilkeleri, kamu yararı, üst ölçekli plana uygunluk, eşitlik, ulaşım, sosyal-teknik altyapı ve parsel bütünlüğü gibi planlama hukuku kriterleri somutlaştırılmalıdır.
Tapu kaydı, çap, plan paftası, plan notu, önceki plan kararı, fotoğraf, ruhsat veya yapı kullanma belgesi gibi belgeler eklenebilir. Teknik planlama iddiası varsa şehir plancısı/harita mühendisi incelemesi yararlı olabilir.
İtirazın sonuç kısmında plan kararının hangi yönden değiştirilmesi veya önceki kullanımın korunması istendiği net yazılmalıdır.
Belediye Meclisi İtirazı Kaç Gün İçinde Karara Bağlar?
m.8/b, belediye başkanlığının plan itirazlarını belediye meclisine göndermesini ve meclisin on beş gün içinde kesin karara bağlamasını öngörür. Bu süre plan itirazının idari karar aşamasıdır.
Belediye başkanlığının dilekçeyi bekletmesi kanunun bu hızlı karar sistemine uygun değildir. Başvuru evrak kayıt numarası saklanmalı ve meclis gündemi/kararı takip edilmelidir.
“Kesin karar” ifadesi, belediye içinde plan itirazının bu aşamada sonuçlanmasını ifade eder; idari yargı denetiminin kapalı olduğu anlamına gelmez. Meclis ret veya kabul kararına karşı şartları varsa idari yargıda iptal davası açılabilir.
İtiraz kabul edilip planda değişiklik yapılırsa, yapılan değişikliğin niteliğine göre yeniden ilan/askı süreci gerekip gerekmediği plan mevzuatına göre değerlendirilir.
İmar Planı İtirazı Reddedilirse Ne Yapılır?
Belediye meclisi itirazı reddederse ret kararı ilgilisine tebliğ edilir veya mevzuata göre ilan/karar sistemiyle öğrenilir. Bu aşamada iptal davası süresi 2577 sayılı İYUK hükümlerine göre hesaplanmalıdır.
İtiraz dilekçesinin süresinde yapılmış olması, dava açma süresinin süresiz kalacağı anlamına gelmez. İdari başvurunun dava süresine etkisi İYUK m.11 ve planın ilan-tebliğ yapısı birlikte incelenir.
Ret kararının gerekçesiz olması, plan değişikliğinin şehircilik ilkelerine aykırılığı veya üst ölçekli plana uyumsuzluk dava sebepleri arasında değerlendirilebilir. Teknik bilirkişi incelemesi idari yargı plan davalarında önemlidir.
Plan itirazında talep edilmeyen bir hususun dava dilekçesinde ileri sürülmesi her zaman yasak değildir; ancak menfaat ihlali ve dava konusu plan kararı açıkça belirlenmelidir.
İmar Planına Karşı İptal Davası Kaç Gün İçinde Açılır?
İmar planları idari işlemdir ve iptal davası 2577 sayılı İYUK’un dava açma süresi hükümlerine tabidir. Genel süre Danıştay ve idare mahkemelerinde özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür; ancak imar planının ilanı, askı itirazı ve başvuru tarihleri süre başlangıcını etkileyebilir.
Askı süresinde itiraz edilmesi, dava süresinin hesabında İYUK m.11 kapsamında idari başvuru etkisi doğurabilir. Planın ilan tarihi, itiraz tarihi, meclis ret tarihi ve ret kararının tebliği kronolojik olarak çıkarılmalıdır.
Askı süresinde itiraz etmeyen kişinin dava hakkının durumu da somut plan işlemi ve menfaat ihlalinin öğrenilme/uygulama aşamasıyla birlikte idari yargı içtihadı çerçevesinde değerlendirilir. Bu noktada tek cümlelik “itiraz etmediysen dava açamazsın” genellemesi doğru değildir.
Planın uygulanmasına yönelik imar durumu, ruhsat, parselasyon veya kamulaştırma gibi işlem tesis edildiğinde planın dayanak işlem olarak hukuka aykırılığı ayrıca gündeme gelebilir. Dava konusu işlem doğru seçilmelidir.
Kim İmar Planına Karşı İtiraz ve Dava Açabilir?
Askı itirazı bakımından plan kararından etkilenen taşınmaz maliki, kiracı, komşu parsel sahibi, meslek kuruluşu veya diğer ilgililer somut menfaatlerini açıklayarak başvurabilir. İptal davasında ise İYUK m.2 uyarınca menfaat ihlali koşulu aranır.
Taşınmaz maliki açısından parselin kullanım kararı, emsal, yükseklik, yol, yeşil alan veya sosyal donatı değişikliği doğrudan menfaat bağlantısı kurabilir. Uzak bir mahalledeki plan değişikliğine sırf şehir sakini olmak her durumda yeterli menfaat oluşturmaz.
Meslek odaları veya çevre örgütlerinin dava ehliyeti kuruluş amaçları, özel kanunları ve planın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Dava ehliyeti varsayımla kabul edilmemelidir.
Paylı taşınmazda paydaşın kendi menfaat ihlaline dayanarak başvuru hakkı olabilir; tüm paydaşların birlikte hareket etmesinin gerekip gerekmediği talebin niteliğine göre belirlenir.
İmar Planı Dosyasından Hangi Belgeler Alınmalı?
Onaylı plan paftası, plan notları, plan açıklama raporu, belediye meclis kararı, varsa büyükşehir onay kararı, askı ilan tutanağı, internet ilan kaydı, itiraz dilekçesi, belediye meclisi itiraz kararı ve tebliğ belgesi temel belgelerdir.
Üst ölçekli çevre düzeni/nazım plan ve önceki imar planı karşılaştırılmalıdır. Dava yalnız yeni planın tek paftasına bakılarak hazırlanırsa plan hiyerarşisi incelemesi eksik kalabilir.
Plan değişikliğinin gerekçesini gösteren kurum görüşleri, ulaşım etüdü, jeolojik-jeoteknik rapor, nüfus ve donatı hesapları gibi teknik belgeler idareden istenebilir. İdari yargı mahkemesi de işlem dosyasını re’sen getirir.
Taşınmazın güncel tapu kaydı ve çapı, menfaat bağlantısını ve parsel konumunu gösterir. Parsel numarası değişmişse eski-yeni parsel ilişkisi kadastro belgeleriyle kurulmalıdır.
Mersin’de İmar Planına İtiraz Nereye Yapılır?
Yetkili idare planın ölçeği ve onay makamına göre belirlenir. Mersin Büyükşehir Belediyesi nazım imar planları ve büyükşehir yetkisindeki plan kararlarında; Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus, Erdemli, Silifke ve diğer ilçe belediyeleri ise kendi yetkilerindeki uygulama planlarında rol alır.
İtiraz yanlış belediyeye verilirse süre kaybı riski doğar. Plan paftasının onay mührü ve belediye meclisi kararından hangi idarenin yetkili olduğu tespit edilmelidir.
Mersin’deki plan ilanları ilgili belediyenin ilan yeri ve internet sayfasından takip edilmelidir. Parsel özelinde e-imar sorgusu yardımcıdır ancak resmi askı ilanı ve plan işlem dosyasının yerini tutmaz.
İptal davasında görevli mahkeme, işlem ve yetki kurallarına göre Mersin İdare Mahkemeleri veya başka yetkili idari yargı mercii olabilir. İYUK m.34 taşınmazla ilgili davalarda özel yetki hükmü içerdiğinden somut işlem buna göre değerlendirilir.
İmar Planı İtirazı İçin 12 Kontrol
- Planın nazım mı uygulama imar planı mı olduğunu belirleyin.
- Onaylayan belediye/meclis ve karar numarasını alın.
- Askı başlangıç ve bitiş tarihini resmi kayıttan belirleyin.
- İnternet ilanını ve plan paftasını kaydedin.
- İtirazı bir aylık ilan süresi içinde verin.
- Parsel ada/parsel ve eski-yeni kullanım kararını yazın.
- Plan notlarını mutlaka inceleyin.
- Şehircilik, planlama ve kamu yararı gerekçelerini somutlaştırın.
- Evrak kayıt numarasını saklayın.
- Belediye meclisinin 15 günlük karar sürecini takip edin.
- Ret kararının tebliğ/öğrenme tarihini kaydedin.
- İYUK dava süresini ayrı olarak hesaplayın.
İlgili Rehberler
- İdari İşlemin İptali Davası
- İmar Hukuku Rehberleri
- Adli Tatilde Süreler
Sık Sorulan Sorular
1. İmar planına itiraz süresi kaç gündür?
3194 m.8/b “bir aylık ilan süresi içinde” itiraz öngörür; süre resmi askı tarihlerinden takip edilir.
2. Askı süresi 30 gün mü bir ay mı?
Kanun “bir ay” ifadesini kullanır. Resmi ilan başlangıç ve bitiş tarihleri esas alınmalıdır.
3. İnternette ilan zorunlu mu?
Güncel m.8/b sistemi ilgili idarenin internet sayfasında eş zamanlı ilanı da öngörür.
4. Belediye meclisi itirazı ne kadar sürede karara bağlar?
m.8/b’ye göre on beş gün içinde kesin karara bağlar.
5. Meclisin “kesin” kararı dava açılamaz demek mi?
Hayır. Bu ifade belediye içi plan itirazının karara bağlanmasını ifade eder; idari yargı denetimi şartları varsa açıktır.
6. İtiraz etmeden dava açılabilir mi?
Askı itirazı ile iptal davası ayrı yollardır. Dava hakkı ve süresi somut plan ilanı/uygulama işlemi ile İYUK hükümlerine göre değerlendirilir.
7. Dava açma süresi kaç gündür?
Genel İYUK süresi ve planın ilan/itiraz kronolojisi birlikte uygulanır; yalnız m.8/b’deki bir aylık askı süresi dava süresi değildir.
8. Komşu parsel sahibi itiraz edebilir mi?
Plan kararından somut menfaati etkileniyorsa itiraz ve şartları varsa iptal davası gündeme gelebilir.
9. Hangi belgeler eklenmeli?
Tapu, çap, plan paftası/notları, askı ilanı, eski plan, meclis kararı ve teknik dayanaklar temel belgelerdir.
10. Mersin’de itiraz nereye verilir?
Planı onaylayan yetkili Mersin Büyükşehir veya ilgili ilçe belediyesi plan ölçeği ve kararına göre belirlenir.
Askı Süresi, İtiraz ve Dava Süresi Birbirinden Ayrılmalıdır
3194 sayılı İmar Kanunu m.8/b kapsamında imar planı belediye meclisince onaylandıktan sonra bir ay süreyle ilan edilir. İlgililer bu ilan süresi içinde plana itiraz edebilir. Belediye başkanlığınca meclise gönderilen itiraz ve plan, belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlayacağı idari aşamayı oluşturur. Bir aylık askı süresi ile meclisin on beş günlük değerlendirme süresi aynı süre değildir ve birbirine eklenerek tek bir başvuru süresi gibi kullanılamaz.
İmar planına karşı iptal davasında ise İYUK m.7 ve planın ilan/itiraz sürecinin hukuki etkisi ayrıca değerlendirilir. Plan askıdayken yapılan itiraz, somut dosyada dava süresinin başlangıcını ve kesinleşen idari işlemin tarihini belirlemek bakımından önem taşır. Bu nedenle dava hazırlığında plan paftası, plan notları, askı ilan tutanağı, itiraz dilekçesinin kayıt tarihi ve belediye meclisinin itiraz hakkında verdiği karar birlikte dosyalanmalıdır. Sadece e-Plan ekranındaki görüntüye dayanarak süre hesabı yapılmamalıdır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Rehber 3194 m.8/b’nin bir aylık eş zamanlı ilan/itiraz ve belediye meclisinin 15 günlük karar hükümleri merkezinde hazırlanmış; askı itirazı ile İYUK iptal davası birbirinden ayrılmıştır. Doğrulanmamış mahkeme kararı kullanılmamıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
