İngiltere–Türkiye Çifte Vergilendirme Anlaşması 2026: Gelir Hangi Ülkede Vergilenir?
Kısa ve net cevap: İngiltere’de yaşayan veya İngiltere kaynaklı gelir elde eden bir kişinin Türkiye’de ayrıca vergi ödeyip ödemeyeceği, yalnızca paranın hangi ülkeden geldiğine bakılarak belirlenmez. Önce Türkiye’de tam mı dar mükellef mi olunduğu Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m.3, m.4, m.5, m.6 ve m.7 uyarınca tespit edilir; ardından Türkiye ile Birleşik Krallık arasında 1 Ocak 1989’dan beri uygulanan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması devreye girer. Anlaşma; mukimliği m.4, işyerini m.5, taşınmaz gelirini m.6, ticari kazancı m.7, temettüyü m.10, faizi m.11, gayrimaddi hak bedellerini m.12, serbest meslek kazançlarını m.14, ücretleri m.15, emekli aylıklarını m.18 ve kamu görevlerinden doğan gelirleri m.19 kapsamında paylaştırır. Uluslararası anlaşma, Anayasa m.90/son gereğince kanun hükmündedir.
İngiltere’de Yaşayan Türk Vatandaşı Türkiye’de Vergi Mükellefi midir?
Vatandaşlık ile vergi mukimliği aynı kavram değildir. Bir kişinin Türk vatandaşı olması, tek başına Türkiye’de bütün dünya gelirleri üzerinden vergi ödeyeceği anlamına gelmez. GVK m.3, Türkiye’de yerleşmiş gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirileceğini düzenler. GVK m.4 ise yerleşme ölçütünü ikametgâh ve bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturma ölçütlerine bağlar. GVK m.5’te ise geçici ve belirli amaçlarla Türkiye’de bulunan bazı kişiler için istisnalar düzenlenir.
Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan gerçek kişiler GVK m.6 uyarınca dar mükelleftir ve yalnız Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir. Kazancın Türkiye’de elde edilmiş sayılıp sayılmayacağı GVK m.7’de gelir türüne göre ayrıca belirlenir. Bu nedenle İngiltere’de sürekli yaşayan, hayat merkezini İngiltere’ye taşımış ve Türkiye’de yalnız bir taşınmazı bulunan kişinin vergi statüsü ile yılın büyük kısmını Türkiye’de geçiren ancak İngiltere’den maaş alan kişinin vergi statüsü aynı değildir.
İki ülke iç hukukunun aynı kişiyi aynı dönemde mukim sayması halinde ÇVÖA m.4 devreye girer. Anlaşmadaki bağlayıcı sıralama; daimi mesken, hayati menfaatlerin merkezi, mutat oturma yeri ve vatandaşlık gibi bağlama noktaları üzerinden tek bir anlaşma mukimliği belirlemeyi amaçlar. Bu değerlendirmede yalnız adres kaydı değil; ailenin yaşadığı yer, düzenli kullanılan konut, çalışma ve ekonomik faaliyetlerin merkezi, banka ve yatırım ilişkileri gibi somut bağlar önemlidir.
Türkiye’de vergi mukimliğinin temel çerçevesini ayrıca Türkiye’de vergi mukimliği ve 183 gün kuralı rehberimizde ayrıntılı olarak açıkladık. Ancak İngiltere bağlantılı dosyada yalnız 183 gün hesabı yapılıp sonuç çıkarılması doğru değildir; anlaşma m.4’teki çatışma kuralları da uygulanmalıdır.
İngiltere–Türkiye ÇVÖA’ya Göre Gelir Türleri Nasıl Vergilendirilir?
1. Türkiye’deki evden elde edilen kira geliri
Anlaşma m.6 taşınmaz varlıklardan elde edilen gelirde, taşınmazın bulunduğu devlete vergilendirme hakkı verir. İngiltere mukimi bir kişinin Mersin, İstanbul veya başka bir şehirde bulunan konutunu kiraya vermesi halinde Türkiye’nin vergileme hakkı devam eder. Kişinin İngiltere’de yerleşik olması, Türkiye’deki taşınmaz gelirini otomatik olarak Türkiye vergisinin dışına çıkarmaz.
Dar mükellefin Türkiye’deki konut kirasında beyan ve istisna koşulları ayrıca iç mevzuata göre değerlendirilir. Bu konuda yurt dışında yaşayan dar mükellefin Türkiye’deki konut kirası rehberimiz ile yurt dışında yaşayanların kira geliri vergisi yazımız birlikte okunabilir.
2. İngiltere’de yürütülen ticari faaliyet ve Türkiye’de işyeri
ÇVÖA m.7’ye göre bir teşebbüsün ticari kazancı, diğer devlette anlaşma m.5 anlamında bir işyeri bulunmadıkça kural olarak mukim olunan devlette vergilendirilir. İngiltere’de mukim bir işletmenin Türkiye’de sabit bir işyeri, şube veya anlaşmada tanımlanan nitelikte faaliyeti varsa Türkiye yalnız o işyerine atfedilebilen kazanç üzerinde vergileme hakkı kullanabilir. Buradaki kritik nokta, Türkiye’de müşterinin bulunması ile Türkiye’de anlaşma anlamında işyeri bulunmasının aynı şey olmamasıdır.
Kurumlar açısından KVK m.3, tam ve dar mükellefiyeti ayrıca düzenler. Türkiye’de kanuni ve iş merkezi bulunmayan yabancı kurumların yalnız Türkiye’de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilmesi, ÇVÖA m.5 ve m.7 ile birlikte değerlendirilir. Sınır ötesi hizmet sunumunda sözleşme, personelin fiilen bulunduğu yer, ofis kullanımı ve temsil yetkisi tek tek incelenmelidir.
3. Serbest meslek ve bağımsız faaliyet gelirleri
Türkiye–Birleşik Krallık Anlaşması’nın m.14 hükmü, serbest meslek faaliyetlerini ayrıca düzenler. Gelirin hangi devlette vergilendirileceğini belirlerken faaliyetin hangi ülkede fiilen icra edildiği ve diğer devlette anlaşmadaki koşulları sağlayan bir sabit yerin bulunup bulunmadığı önemlidir. Gelir İdaresi Başkanlığının 1 Ekim 2025 tarihli İngiltere bağlantılı özelgesinde de ÇVÖA m.14 açıkça uygulanmıştır. Bu nedenle yalnız faturanın İngiltere’den kesilmesi veya ödemenin Türkiye’den yapılması vergileme yerini tek başına belirlemez.
4. Ücret geliri
Ücretler bakımından anlaşma m.15 esas alınır. Çalışmanın fiilen hangi ülkede yapıldığı temel ölçüttür. İngiltere’deki bir işverenden maaş alınması, çalışmanın Türkiye’de fiilen yürütüldüğü durumda tek başına İngiltere’nin münhasır vergileme hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Tersine, Türkiye’deki bir şirketten ücret alınırken çalışmanın fiilen İngiltere’de yürütülmesi de ayrıca anlaşma koşullarıyla değerlendirilir.
Uzaktan çalışma dosyalarında işçinin takvim içindeki fiili çalışma günleri, işverenin mukimliği, ücret maliyetinin hangi işyeri tarafından karşılandığı ve diğer devlette kalış süresi birlikte belgelenmelidir. Vergi mukimliği ile ücret gelirinin kaynak ülkesi ayrı sorulardır; önce mukimlik, sonra gelir maddesi uygulanır.
5. Emekli maaşı
Özel sektör emekli aylıkları bakımından anlaşmanın m.18 hükmü uygulanır. Kamu hizmetinden kaynaklanan emekli aylıkları ise m.19’daki kamu görevleri rejiminden etkilenebilir. Bu ayrım özellikle İngiltere’den State Pension, özel işyeri emekliliği veya kamu hizmeti emekliliği alan kişiler için önemlidir. Gelirin adı “pension” olsa da kaynağı ve hukuki niteliği belirlenmeden aynı maddeye tabi tutulamaz.
Yurt dışı emekli maaşlarının Türkiye’deki vergisel çerçevesi için yurt dışı emekli maaşı Türkiye’de vergilendirilir mi? rehberimize de bakılabilir.
6. Temettü
Anlaşma m.10, bir devlette mukim şirketin diğer devlet mukimine ödediği temettünün vergilendirilmesini düzenler. Kural, kaynak devletin vergileme hakkını tamamen kaldırmak değil; anlaşmadaki koşullar çerçevesinde sınırlandırmaktır. Bu nedenle Türkiye’deki şirketin İngiltere mukimi ortağa kâr payı dağıtımında önce iç mevzuat stopajı, sonra anlaşma m.10 ve mukimlik belgesi kontrol edilir. İngiltere mukimliğinin belgelendirilememesi halinde anlaşma avantajının doğrudan uygulanması mümkün değildir.
Türkiye’deki şirket kârının yurt dışındaki ortağa aktarım usulü ayrıca Türkiye’deki şirket kârı ve temettünün yurt dışına transferi yazımızda ele alınmıştır.
7. Faiz geliri
Anlaşma m.11 faiz gelirlerini düzenler. Kaynak ülke belirli koşullarla vergi alabilir; ancak anlaşmadaki sınırlar ve gerçek lehdar koşulu dikkate alınır. Banka mevduatı, şirketler arası borç, tahvil veya başka bir borç ilişkisi için gelir türü ve lehdar farklılaşabilir. Bu nedenle “İngiltere’den faiz geldi, Türkiye’de vergisizdir” veya bunun tersi biçiminde genel bir sonuç kurulamaz.
8. Gayrimaddi hak bedelleri
Anlaşma m.12 telif, patent, marka, know-how ve anlaşmanın kapsamına giren diğer gayrimaddi hak bedellerini düzenler. Ödemeyi yapanın bulunduğu yer, gerçek lehdar, lisansın niteliği ve hakkın bir işyerine bağlı olup olmadığı incelenir. Ticari hizmet bedeli ile royalty niteliğindeki ödemenin yanlış sınıflandırılması, stopaj ve beyan sonucunu doğrudan değiştirir.
9. Taşınmaz veya şirket payı satışı
Anlaşma m.13 sermaye değer artış kazançlarını düzenler. Türkiye’de bulunan taşınmazın elden çıkarılmasında Türkiye’nin vergileme hakkı korunur. Şirket payı, menkul kıymet ve diğer varlıklarda ise varlığın niteliğine ve anlaşmanın ilgili fıkrasına bakılır. Türkiye iç hukukunda değer artış kazancı için GVK mükerrer m.80 ve devamı ayrıca dikkate alınır. Miras veya bağışla edinilen Türkiye taşınmazının satışında farklı sonuçlar doğabileceğinden miras veya bağışla alınan taşınmazın satış vergisi rehberimiz ayrı bir başvuru kaynağıdır.
Aynı Gelir Hem İngiltere’de Hem Türkiye’de Vergilenirse Ne Yapılır?
ÇVÖA’nın temel amacı geliri vergiden tamamen çıkarmak değildir; iki devletin aynı gelir üzerinde çifte vergi yükü oluşturmasını anlaşmada öngörülen yöntemle gidermektir. Türkiye yönünden yabancı ülkede ödenen verginin mahsubu özellikle kurumlar için KVK m.33 kapsamında düzenlenir. Gerçek kişiler bakımından GVK’nın ilgili hükümleri ve anlaşmanın çifte vergilendirmenin giderilmesi maddesi birlikte uygulanır.
Mahsup, sınırsız bir geri ödeme mekanizması değildir. Yabancı ülkede ödenen verginin belgelendirilmesi, aynı gelir unsuruna ilişkin olması ve iç mevzuatın mahsup sınırlarına uyulması gerekir. Kurumlar açısından yurt dışında ödenen verginin mahsubunu KVK m.33 rehberimizde ayrıntılı açıkladık.
2026 itibarıyla ayrıca yurt içi asgari kurumlar vergisi hesabında, yürürlükteki ÇVÖA gereği Türkiye’nin vergileme hakkının bulunmadığı veya Türkiye’de istisna edilmesi gereken kazançların asgari kurumlar vergisi matrahına dahil edilmemesine ilişkin Gelir İdaresi açıklamaları da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle şirket dosyalarında yalnız klasik kurumlar vergisi hesabı değil, asgari kurumlar vergisi etkisi de kontrol edilmelidir.
İngiltere Mukimlik Belgesi Neden Gereklidir?
ÇVÖA hükümlerinden yararlanmak isteyen kişinin İngiltere’de vergi mukimi olduğunu usulüne uygun şekilde kanıtlaması gerekir. Uygulamada HM Revenue & Customs tarafından düzenlenen vergi mukimlik belgesi, Türkiye’deki vergi sorumlusu veya vergi idaresi bakımından kritik belgedir. Belgenin ilgili dönemi kapsaması, kişinin veya şirketin kimliğini açıkça göstermesi ve gerektiğinde Türkçe tercümesiyle sunulması gerekir.
Mukimlik belgesi olmadan yalnız İngiltere adresi, oturum kartı, kira kontratı veya banka ekstresi sunulması anlaşma oranının uygulanması bakımından aynı sonucu doğurmaz. Bu belgeler mukimlik analizinde yardımcı olabilir; fakat anlaşma avantajı için vergi idaresinin kabul ettiği mukimlik ispatı ayrıca yerine getirilmelidir.
CRS ve Banka Hesapları ÇVÖA’dan Farklıdır
Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması, otomatik bilgi değişimi sistemi olan CRS ile aynı düzenleme değildir. ÇVÖA vergileme hakkını paylaştırır; CRS ise finansal hesap bilgilerinin yetkili idareler arasında bildirilmesi çerçevesidir. Bir gelirin ÇVÖA gereği Türkiye’de vergilenmemesi, finansal hesabın hiçbir şekilde bilgi değişimine konu olmayacağı anlamına gelmez. Konuyu CRS otomatik bilgi değişimi ve yurt dışı banka hesapları rehberimizde ayrıca açıkladık.
Yurt Dışındaki Müvekkil İçin Uygulanacak 8 Adımlı Kontrol
- Vergi dönemini belirleyin: Hangi takvim yılı veya hesap dönemi için değerlendirme yapıldığını netleştirin.
- Türkiye iç hukukundaki mükellefiyeti belirleyin: GVK m.3–7 veya KVK m.3 uyarınca tam/dar mükellef ayrımını yapın.
- ÇVÖA m.4 mukimlik testini uygulayın: İki devlet de mukim sayıyorsa çatışma kurallarını sırayla uygulayın.
- Geliri doğru sınıflandırın: Kira, ticari kazanç, ücret, serbest meslek, emekli aylığı, temettü, faiz, royalty veya değer artışı ayrımını yapın.
- İlgili anlaşma maddesini uygulayın: Gelir türüne göre m.6, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18 veya 19’a geçin.
- Mukimlik belgesini alın: Anlaşma avantajını belge olmadan varsaymayın.
- İki ülkedeki ödemeleri eşleştirin: Aynı gelir için İngiltere’de ve Türkiye’de ödenen vergiyi, kesinti belgesini ve beyannameyi dosyalayın.
- Mahsup veya istisnayı doğru beyannamede uygulayın: KVK m.33, GVK hükümleri ve anlaşmanın çifte vergilendirmeyi giderme maddesini birlikte değerlendirin.
İngiltere–Türkiye Dosyalarında Dört Somut Vergi Senaryosu
Senaryo 1: Londra’da yaşayan kişi Mersin’deki dairesini kiraya veriyor
Kişinin İngiltere’de anlaşma mukimi olması, Mersin’deki taşınmazdan elde edilen kira gelirini Türkiye’nin vergileme alanından çıkarmaz. ÇVÖA m.6 doğrudan taşınmazın bulunduğu devlete vergilendirme hakkı tanır. İşlem dosyasında tapu kaydı, kira sözleşmesi, yıllık tahsilatlar ve Türkiye’deki dar mükellefiyet durumu birlikte kontrol edilir. Kira bedelinin Londra’daki banka hesabına gönderilmesi bu sonucu değiştirmez.
Senaryo 2: İngiltere şirketi Türkiye’de sürekli personel bulunduruyor
Burada yalnız faturanın İngiltere şirketi tarafından kesilmesine bakılmaz. ÇVÖA m.5 kapsamında Türkiye’de işyeri oluşup oluşmadığı ve m.7 kapsamında hangi kazancın bu işyerine atfedilebildiği belirlenir. Personelin Türkiye’de fiilen bulunduğu günler, müşterilerle sözleşme kurma yetkisi, düzenli kullanılan ofis ve şirket adına yürütülen faaliyetlerin niteliği dosyalanmalıdır. İşyerinin varlığı tespit edilmeden doğrudan “Türkiye’de vergi yoktur” sonucu kurulamaz.
Senaryo 3: Türkiye mukimi kişi İngiltere’den ücret alıyor
Önce kişinin GVK m.3–5 kapsamında Türkiye’de tam mükellef olup olmadığı, ardından çalışmanın fiilen nerede yapıldığı belirlenir. Ücret İngiliz banka hesabına yatsa dahi çalışma Türkiye’den yürütülüyorsa ÇVÖA m.15 ayrıca uygulanır. İngiltere’de aynı ücret üzerinden kesilmiş vergi bulunması halinde ödeme bordrosu, vergi kesinti belgesi ve ilgili döneme ait mukimlik evrakı korunmalı; çifte vergilendirmenin giderilmesi mekanizması belgelere dayanılarak uygulanmalıdır.
Senaryo 4: İngiltere mukimi ortak Türk şirketinden temettü alıyor
Türk şirketinin dağıttığı kâr payında ÇVÖA m.10, iç mevzuattaki stopaj ve gerçek lehdar şartı birlikte değerlendirilir. Anlaşma avantajından yararlanılabilmesi için İngiltere mukimliğinin yetkili makam belgesiyle ispatı gerekir. Ödeme günü itibarıyla bu belge yoksa vergi sorumlusunun anlaşma oranını kendiliğinden varsayması doğru değildir. Şirket kararı, pay sahipliği, ödeme dekontu, mukimlik belgesi ve yapılan stopaj aynı dosyada tutulmalıdır.
Bu dört örnek aynı temel yöntemi gösterir: önce mükellefiyet, sonra anlaşma mukimliği, daha sonra gelir türü ve ilgili anlaşma maddesi, en son mahsup veya istisna. Para transferinin yönü veya kişinin pasaportundaki vatandaşlık bilgisi bu sıralamanın yerine geçmez.
Resmî Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı – Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ve özelgeler.
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve Anayasa.
- HM Revenue & Customs – Birleşik Krallık vergi mukimliği ve mukimlik belgesi işlemleri.
Sık Sorulan Sorular
İngiltere’de yaşıyorum; Türkiye’de hiç vergi ödemem gerekir mi?
Hayır şeklinde genel bir kural yoktur. Türkiye’deki taşınmaz kirası, Türkiye’deki işyeri veya Türkiye kaynaklı başka bir gelir nedeniyle Türkiye’nin vergileme hakkı doğabilir. Önce GVK m.6–7 ve ardından ilgili ÇVÖA maddesi uygulanır.
İngiltere’de vergi ödedim; Türkiye’de ikinci kez aynı vergiyi öder miyim?
Aynı gelir her iki devletin vergileme alanına giriyorsa ÇVÖA’nın çifte vergilendirmeyi giderme yöntemi ve iç hukuk mahsup kuralları uygulanır. Yabancı ülkede ödenen verginin belgelendirilmesi zorunludur; mahsup kendiliğinden yapılmış sayılmaz.
Türkiye’deki evimin kirasını İngiltere’deki hesabıma alırsam Türkiye vergisi kalkar mı?
Hayır. Taşınmaz gelirinde ödemenin hangi banka hesabına yapıldığı değil, taşınmazın nerede bulunduğu ve anlaşma m.6 önemlidir. Türkiye’de bulunan taşınmazın kira geliri üzerinde Türkiye’nin vergileme hakkı vardır.
İngiltere’deki şirketim Türkiye’ye hizmet verirse mutlaka Türkiye’de kurumlar vergisi öder mi?
Mutlaka değil. KVK m.3 ile birlikte ÇVÖA m.5 ve m.7 uygulanır. Türkiye’de anlaşma anlamında işyeri oluşup oluşmadığı ve kazancın bu işyerine atfedilip atfedilemediği belirlenir.
İngiltere’den emekli maaşı alıyorum; hangi madde uygulanır?
Özel sektör emekli aylıkları ile kamu hizmetinden kaynaklanan emeklilik ödemeleri aynı maddede değerlendirilmez. Özel emeklilik için m.18; kamu görevine bağlı ödemelerde m.19 kontrol edilir.
ÇVÖA’dan yararlanmak için Türk vatandaşı olmak gerekir mi?
Hayır. Anlaşmanın uygulanmasında temel kavram vatandaşlık değil, anlaşma anlamında mukimliktir. Kişinin veya kurumun hangi devlette mukim olduğu m.4 çerçevesinde belirlenir.
Sonuç
İngiltere–Türkiye Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması, yurt dışında yaşayan kişilerin Türkiye’deki bütün gelirlerini otomatik olarak vergiden çıkaran bir metin değildir. Doğru yöntem; önce GVK m.3–7 veya KVK m.3 ile mükellefiyeti, sonra ÇVÖA m.4 ile mukimliği, ardından gelirin türüne göre ilgili anlaşma maddesini ve son olarak mahsup/istisna mekanizmasını uygulamaktır. Özellikle Türkiye’de taşınmazı, şirket ortaklığı, kira geliri veya banka/menkul kıymet geliri bulunan İngiltere mukimleri için işlem öncesi gelir türü bazında ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu | Mersin Avukat, yurt dışında yaşayan müvekkillerin Türkiye’deki hukuk ve vergi bağlantılı işlemlerini Mersin’den Türkiye genelinde dosya bazında yürütmektedir. Belge ve işlem türü belirlenerek vekâletname, dava, vergi ve idari başvuru süreçleri tek dosyada koordine edilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
