İşçinin Hizmet Süresi Sadece SGK Kayıtlarına Göre Belirlenir mi? Yargıtay 2026

SGK kaydı neden tek başına yeterli değildir?

SGK hizmet dökümü, işverenin Kuruma yaptığı sigortalılık bildirimlerini gösterir. Kayıtta işe giriş, işten çıkış, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazanç bilgileri bulunur. Bu nedenle işçilik alacağı davalarında ilk incelenen belgelerden biridir.

Bununla birlikte iş ilişkisinin hukuki gerçeği işverenin Kuruma yaptığı bildirime indirgenemez. İşçi fiilen 1 Ocak’ta işe başlayıp 1 Mart’ta SGK’ya bildirilmişse, sırf sistem kaydı nedeniyle Ocak-Şubat aylarındaki çalışma yok sayılamaz. Tersine, sigortalılık bildirimi yapılmış olması da fiilî çalışmanın bulunmadığı sahte sigortalılık iddiasını her durumda ortadan kaldırmaz.

Yargıtay’ın güncel iş hukuku yaklaşımı, hizmet süresinin tüm deliller birlikte değerlendirilerek belirlenmesidir. SGK kaydı önemli ve resmi nitelikli delildir; fakat maddi gerçeğin aksi başka güçlü delillerle ortaya konabilir.

Fiilî çalışma nasıl ispatlanır?

Fiilî çalışma bakımından ücret bordroları, banka hesabına yapılan maaş ödemeleri, personel özlük dosyası, işyeri giriş kartı, vardiya listesi, puantaj, e-posta hesabı, iş emirleri ve kurumsal yazışmalar kullanılabilir.

İşçinin işyerindeki görevini ve dönemini bilen tanıkların anlatımları da önemlidir. Tanığın davacıyla aynı dönemde çalışmış olması ve çalışma koşullarını doğrudan görme imkânının bulunması beyanın değerini artırır.

Mahkeme delilleri parçalı değil birlikte değerlendirir. Örneğin iki aylık SGK eksikliği, bu döneme ait düzenli banka maaş ödemeleri ve aynı dönemde çalışan bordrolu tanıklarla destekleniyorsa fiilî çalışma kabul edilebilir.

Kayıt dışı çalışılan dönem nasıl değerlendirilir?

İşçinin bir bölüm çalışma süresinin SGK’ya bildirilmemiş olması işverenin iş hukuku borçlarını ortadan kaldırmaz. Fiilî çalışma ispatlanırsa bu dönem kıdem, ihbar, yıllık izin ve diğer alacak hesaplarında hizmet süresine eklenebilir.

Ancak sigortalılık günlerinin SGK yönünden tescili ayrı bir uyuşmazlıktır. 5510 sayılı Kanun m.86 kapsamındaki hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre, SGK’nın taraflığı ve kamu düzenine ilişkin özel ispat ilkeleri uygulanır.

İşçilik alacağı davasında mahkemenin “bu dönem çalışılmıştır” kabulü ile SGK sicilinin düzeltilmesi aynı hukuki sonuç değildir. Sigorta günlerinin Kurum kayıtlarına eklenmesi için hizmet tespiti veya ilgili idari süreç gerekebilir.

İşe giriş bildirgesi kesin başlangıç tarihi midir?

İşe giriş bildirgesi normal durumda iş ilişkisinin başlangıcını gösteren güçlü belgedir. Fakat fiilî işe başlama daha erken veya daha geç olmuşsa gerçek çalışma tarihi delillerle belirlenir.

İş sözleşmesinin imza tarihi de her zaman fiilî çalışma tarihi değildir. Sözleşme 1 Haziran’da imzalanıp işçi 15 Haziran’da işbaşı yapmış olabilir; ya da işçi önce çalışmaya başlayıp yazılı sözleşme sonra düzenlenmiş olabilir.

Hizmet süresi hesabında belirleyici olan, işçinin işverenin iş organizasyonu içinde fiilen çalışmaya başladığı ve iş ilişkisinin kesintisiz/ardışık olarak nasıl devam ettiğidir.

SGK işten çıkış kodu davayı bağlar mı?

Hayır. SGK işten ayrılış bildirgesindeki kod, işverenin Kuruma yaptığı idari bildirimi gösterir; mahkemeyi fesih sebebi bakımından kesin olarak bağlamaz. İşveren “istifa” kodu bildirmiş olsa bile işçi haklı fesih yaptığını veya işveren tarafından çıkarıldığını delillerle ispatlayabilir.

Bununla birlikte çıkış kodu uyuşmazlığın başlangıç delillerinden biridir ve diğer kayıtlarla birlikte değerlendirilir. İşverenin fesih yazısı, ihtarname, e-posta, arabuluculuk beyanları ve tanık anlatımları kodla çelişiyorsa mahkeme gerçek fesih olgusunu araştırır.

Hizmet süresi kıdem ve ihbar tazminatını nasıl etkiler?

Kıdem tazminatı bakımından her tam yıl için 30 günlük ücret esasına dayanan 1475 sayılı Kanun m.14 uygulanır. Bir yıldan artan süreler de oransal olarak hesaba katılır. Bu nedenle yalnız iki-üç aylık kayıt dışı dönem dahi kıdem tazminatı miktarını değiştirir.

İhbar süreleri ise 4857 sayılı Kanun m.17’de hizmet süresine göre 2, 4, 6 ve 8 hafta olarak kademelendirilmiştir. İşçinin gerçek kıdemi yanlış belirlenirse ihbar tazminatı da yanlış hesaplanır.

Aynı işverene bağlı farklı işyerlerindeki kesintisiz çalışmalar veya işyeri devri hâlinde hizmet birleştirmesi ayrıca incelenir.

Yıllık izin hesabında hizmet süresi neden önemlidir?

4857 m.53 uyarınca işçi işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi dahil en az bir yıl çalıştığında yıllık ücretli izne hak kazanır. İzin süresi kıdeme göre artar.

İşveren işçinin yıllık izinlerini kullandırdığını yazılı izin kayıtlarıyla ispatlamalıdır. Ancak önce toplam hizmet süresi doğru belirlenmelidir. SGK’ya eksik bildirilmiş çalışma yıllık izin kıdeminden çıkarılamaz.

İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinler m.59 gereği ücret alacağına dönüşür.

Tanık delilinin sınırları nelerdir?

Tanık, kendi çalışma dönemi ve doğrudan gözlemlediği koşullar bakımından bilgi verebilir. İşçinin kendisinden yıllar önceki veya sonraki çalışma dönemini yalnız “duydum” şeklinde anlatması güçlü ispat oluşturmaz.

Tanığın da işverene karşı aynı nitelikte davasının bulunması beyanı otomatik olarak geçersiz yapmaz; ancak mahkeme menfaat ilişkisini diğer delillerle birlikte değerlendirir.

Uzun yıllık hizmet iddiasında yalnız tek tanık yerine dönemsel kayıtlar, banka ve resmi belgelerle destekleme yapılması daha güvenlidir.

Hizmet tespiti davası ile işçilik alacağı davası arasındaki fark nedir?

Hizmet tespiti davası 5510 sayılı Kanun m.86 kapsamında sigortalılık süresinin Kurum kayıtlarına geçirilmesini amaçlar ve SGK da yargılamada yer alır. Kamu düzeni nedeniyle hâkimin araştırma yükümlülüğü daha geniştir.

İşçilik alacağı davası ise işveren ile işçi arasındaki ücret, kıdem, ihbar, fazla çalışma veya izin gibi özel hukuk alacaklarını konu alır. Bu davada fiilî hizmet süresi alacağın hesabı için ön sorun olarak belirlenebilir.

İki davanın süre, görev, taraf ve sonuçları farklı olduğundan kayıt dışı çalışma bulunan dosyada hangi talebin ileri sürüleceği baştan ayrılmalıdır.

Uygulama kontrol listesi

İşçi e-Devlet SGK hizmet dökümünü, işe giriş ve çıkış bildirgelerini, banka hesap hareketlerini, iş sözleşmesini, ücret bordrolarını ve varsa e-posta/kurumsal sistem kayıtlarını birlikte toplamalıdır.

İşveren ise özlük dosyası, bordro, puantaj, izin kayıtları ve SGK bildirimleri arasında tarih uyumu sağlamalıdır. Fiilî çalışma varken sigorta bildirimini geciktirmek idari para cezası ve hizmet tespiti riskinin yanında işçilik alacağı uyuşmazlığını da büyütür.

İlgili içerikler

• SGK primi eksik bildirilen işçi ne yapmalı?
• Hizmet tespiti davası
• İşyeri devri ve hizmet süresi
• Kıdem tazminatı şartları
• İş ve sosyal güvenlik hukuku için iletişim

Resmî kaynaklar

• 4857 sayılı İş Kanunu – m.17, m.53, m.59
• 5510 sayılı Kanun – m.86
• Yargıtay Karar Arama – 9. Hukuk Dairesi
• Sosyal Güvenlik Kurumu

Sık Sorulan Sorular