İstanbul Bilişim Suçları Avukatı: TCK 243–244 ve Log Kayıtları 2026

TCK m.243’teki güncel ifade “giren veya kalan”dır

Birinci fıkrada sistemin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı giriş ile orada kalmaya devam etme seçenek olarak düzenlenmiştir. Kanundaki eski “ve” bağlacı 2016’da değiştirilmiştir. Bu nedenle suç için hem giriş hem belirli süre kalma gerektiğini söyleyen eski açıklamalar güncel metne uygun değildir.

Temel suçta verinin silinmesi veya ekonomik zarar oluşması ayrıca zorunlu unsur olarak yazılmamıştır. Bir kişi sisteme hukuka aykırı girip hiçbir dosyayı değiştirmemiş olsa da giriş fiili kendi şartlarıyla incelenir. Buna karşılık başarısız bir giriş denemesi, tamamlanmış girişmiş gibi kabul edilmez; fiilin aşaması ve TCK m.35 koşulları ayrıca değerlendirilir.

Sistemin tamamı yerine yalnız belirli bir bölümüne erişim de maddenin kapsamındadır. Kişiye açık olan bölümle kapalı yetki alanı ayrılmalıdır. Örneğin çalışanın belirli müşteri kayıtlarını görme yetkisi, bütün kurum verilerine erişme yetkisi anlamına gelmez.

Üçüncü fıkra, bu fiil nedeniyle sistem verilerinin yok olması veya değişmesi hâlini altı aydan iki yıla kadar hapisle düzenler. Verilere doğrudan müdahale iddiasındaki m.244 ile bu sonuç arasındaki ayrım, kişinin hareketi ve kastı incelenerek yapılır. Veri değişti diye iki hükmün aynı olayda otomatik ve sınırsız biçimde uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Parolayı bilmek, işlem yapmaya yetkili olmak değildir

Erişim için teknik imkân bulunmasıyla hukuki izin aynı değildir. Bir parolanın daha önce paylaşılması, sonraki bütün tarihlerde ve her amaçla kullanımına izin verildiğini göstermez. Yetkinin kim tarafından, hangi kapsamda ve ne zamana kadar verildiği belirlenir.

İş ilişkisinin sona ermesinden sonra açık kalan kullanıcı hesabı bakımından da bu ayrım önemlidir. Hesabın teknik olarak kapatılmamış olması, eski çalışanın kurumsal dosyalara kişisel amaçla erişim yetkisinin sürdüğünü kendiliğinden kanıtlamaz. İş sözleşmesi, görev tanımı, erişim talimatı ve son işlem tarihleri karşılaştırılır.

Yetki sınırının belirsiz olduğu dosyada şirketin sonradan ileri sürdüğü açıklama tek başına yeterli kabul edilmez. O dönemdeki gerçek görev dağılımı, verilen talimatlar ve kullanıcı yetkileri araştırılır. Şüphelinin işlemi yapmadığı savunması ile işlemi yetkili olarak yaptığı savunması da ayrı olgulardır.

Güvenlik testi veya bakım çalışmasında yazılı izin ve kapsam önem taşır. Belli sistem için verilen kontrol yetkisi, başka hesap veya sistemleri kendiliğinden kapsamaz. Bu rehber saldırı yöntemi değil, hukuki yetki ve fiil sınırını açıklamaktadır; izinsiz müdahale sonradan “testti” denilerek otomatik meşrulaştırılmaz.

Sistemin işleyişi ve verinin bütünlüğü farklı korunur

TCK m.244/1, bilişim sisteminin çalışmasının engellenmesini veya bozulmasını düzenler. Bir sistemin hizmet verememesi iddiasında kesintinin zamanı, süresi, etkilenen işlevler ve müdahaleyle bağlantısı araştırılır. Her arıza veya kapasite sorunu kasıtlı suç olarak nitelendirilemez.

İkinci fıkra, verilerin bozulması, yok edilmesi, değiştirilmesi, erişilmez kılınması, sisteme veri yerleştirilmesi veya mevcut verinin başka yere gönderilmesini kapsar. Burada hangi veri üzerinde hangi hareketin yapıldığı açık olmalıdır. Bir dosyanın kullanıcının ekranında görünmemesiyle kalıcı olarak silinmesi aynı teknik tespit değildir.

Yetkili bakım sırasında yapılan veri taşıması ile hukuka aykırı veri aktarımı ayrılır. Yedekleme, arşivleme veya sistem geçişi gibi açıklamalar işlem kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Kişinin görevi gereği yaptığı işlem, suç kastı araştırılmadan yalnız teknik hareketin adı üzerinden cezalandırılamaz.

Banka veya kredi kurumu ya da kamu kurumunun bilişim sistemi üzerindeki bu fiillerde m.244/3, cezayı yarı oranında artırır. Sistemin gerçek sahibi ve fiilin hangi ortamda gerçekleştiği belirlenir. Bir ödemenin bankadan geçmesi, suçun mutlaka bankanın bilişim sistemine yönelik işlendiği anlamına gelmez.

Ceza aralıkları hangi fıkraya bağlıdır?

TCK m.243/2, bedeli karşılığı yararlanılan sistemlerde birinci fıkradaki fiil için cezayı yarıya kadar indirme imkânı tanır. Bir sistemin ücretli olması suçu ortadan kaldırmaz. İndirim her dosyada sabit yarı oranı olarak uygulanıyormuş gibi sonuç ceza hesaplanmamalıdır.

Dördüncü fıkradaki veri naklini izleme, sisteme hiç girilmediği hâlde teknik araçla hukuka aykırı izlemeyi ayrıca yaptırıma bağlar. “Sisteme giriş kaydı bulunmadı, bilişim suçu hiç yoktur” biçimindeki sonuç bu ayrı hareketi gözden kaçırır. Ancak hangi naklin nasıl izlendiği delille gösterilmelidir.

TCK m.244/4 neden her internet dolandırıcılığına uygulanmaz?

Bu fıkra, önceki fıkralardaki hareketlerle kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlayan kişiyi, fiil başka bir suç oluşturmuyorsa cezalandırır. Kanunun ikincil uygulama şartı açık olduğundan, internet üzerinden para kazanılan her suç doğrudan bu maddede toplanamaz.

Bilişim sistemi kullanılarak hırsızlık, hileyle aldatmaya dayanan nitelikli dolandırıcılık ve banka veya kredi kartının kötüye kullanılması ayrı suç tanımlarıdır. Olayda kim aldatılmış, hangi malvarlığı hareketi gerçekleşmiş ve hangi teknik müdahale yapılmış soruları cevaplanır. Suçun seçimi yalnız paranın internet bankacılığından aktarılmasıyla yapılmaz.

Bir hesaba girilmesi, kişisel verinin alınması ve para aktarılması aynı olay dizisinde farklı hareketler oluşturur. Bunların ayrı suç veya tek hüküm altında değerlendirilmesi, kanuni içtima kurallarıyla belirlenir. Her maddeden otomatik ceza verileceği veya yalnız tek maddeden sorumluluk doğacağı yönünde peşin sonuç kurulmaz.

Bu ayrımın ayrıntıları için banka ve kredi kartı suçu, banka hesabı üzerinden dolandırıcılık isnadı ve kişisel verinin ele geçirilmesi rehberleri ayrı incelenmelidir.

TCK m.245/A ve meşru teknik araçların ayrımı

TCK m.245/A, maddede belirtilen suçları işlemek amacıyla münhasıran yapılmış veya oluşturulmuş cihaz, program, şifre ve güvenlik kodlarıyla ilgili hareketleri düzenler. Üretme, satış, satın alma ve bulundurma gibi farklı hareketler kanunda sayılmıştır; yaptırım bir–üç yıl hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Bir bilgisayar programının teknik kabiliyetleri bulunması, onun bu madde kapsamına otomatik girdiğini göstermez. Oluşturulma amacı ve kanundaki münhasırlık koşulu değerlendirilir. Olağan bakım, geliştirme veya savunma yazılımıyla suç için oluşturulmuş araç arasında somut ayrım yapılmalıdır.

İncelemede programın adıyla yetinilmez; niteliği, kullanım amacı ve dosyadaki hareketi açıklanır. Teknik uzman görüşü ile ceza hukuku nitelendirmesi birbirinin yerine geçmez. Bu başlık araçların nasıl üretileceğini veya kullanılacağını değil, kanuni sınıflandırmanın koşullarını açıklar.

IP adresi, cihaz ve kullanıcı bağlantısı

IP kaydı belirli bağlantıya ilişkin veri sağlar; gerçek kişi bağlantısı ayrıca araştırılır. İşlem tarihi ve saati, ilgili oturum, hesap ve cihaz kayıtları karşılaştırılır. Paylaşımlı bağlantı veya başkasının kullanım iddiası varsa, bunların olayla ilgisi somutlaştırılır.

Bir abonelik sahibinin bulunmasıyla işlemi yapan kişinin kesin belirlenmesi aynı aşama değildir. Buna karşılık yalnız “internetimi başkası kullanmış” açıklaması da bütün teknik kayıtları değersiz kılmaz. Her iddianın doğrulanabileceği veri ve zaman bağlantısı gösterilmelidir.

Logların eksiksizliği, kayıt dönemi ve sistem saatleri önem taşır. Bir olayın farklı sistemlerde farklı zaman bilgisiyle görünmesi açıklanmalı; hangi kaydın hangi işlemi gösterdiği belirtilmelidir. Raporun sonuç kısmı yerine dayanak kayıtlar da incelenir.

Dosya bütünlüğünün korunmasına ilişkin teknik kontrol, içeriğin belirli kişiye ait olduğunu tek başına kanıtlamaz. Kayıt değiştirilmemiş olsa bile fiilî kullanıcı veya işlem amacı tartışmalıdır. Bilirkişi raporuna itirazda bu farklı sorular ayrı başlıklarda yazılır.

Dijital delil toplamada CMK m.134 güvenceleri

Bilgisayar, program ve kütükler üzerinde CMK m.134 kapsamındaki inceleme için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe şartları bulunur. İncelemenin dayanağı olan kararın kişi, cihaz ve kapsamı kontrol edilir. Cihazın alınması, içindeki her verinin her dosyada sınırsız kullanılmasına izin vermez.

Yedekleme ve kopya verilmesine ilişkin kanuni güvenceler, incelemenin denetlenebilirliği açısından önemlidir. İnceleme tamamlandığında cihazın fiziksel olarak tutulmasına gerek kalıp kalmadığı da değerlendirilir. CMK m.131’deki iade talebi ile delilin hukuka aykırılığı itirazı farklı taleplerdir.

CMK m.206 ve 217, hukuka aykırı delilin hükümde kullanılmasını engeller. İtiraz, hangi arama veya inceleme işleminin hangi koşula aykırı olduğu gösterilerek hazırlanır. Yalnız “dijital delil güvenilmez” cümlesi, somut bir usul veya bütünlük sorununu açıklamaz.

İşlemlerin ayrıntıları arama ve elkoymaya itiraz rehberinde ele alınmıştır. Koruma tedbirine itiraz ile rapora yönelik teknik itiraz, aynı süre ve aynı makam varmış gibi birleştirilmemelidir.

Şikâyet şartı ve başvuruda yer alacak bilgiler

TCK m.243 ve 244’te soruşturma için şikâyet şartı öngörülmemiştir. Bu suçlara genel bir altı aylık şikâyet süresi yazılması doğru değildir. Şikâyetten vazgeçmenin dosyayı kendiliğinden sona erdireceği de varsayılmamalıdır; suç tarihi ve zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.

Uzlaştırma konusunda yalnız suç başlığından hareket edilmez. Yetişkinlere ilişkin genel kapsam ile suça sürüklenen çocuklar için CMK m.253’teki özel hüküm ayrı incelenir. Başka suçlarla birlikte işlenme ve kanuni istisnalar da değerlendirilmelidir.

Başvuruda etkilenen sistem veya hesap, işlem zamanı, yetkisiz olduğu ileri sürülen hareket, fark edilme tarihi ve mevcut kayıtlar yazılır. İstenen delil hangi kurumdaysa adı ve dönem belirtilir. Kendi hesabının güvenliğini sağlamak için yapılan işlem ile saldırı izlerini değiştirecek gereksiz müdahaleler ayrılır; orijinal kayıtlar korunur.

İstanbul işletmelerinde zarar ve işlem kaydı

İş kesintisi ileri sürülüyorsa etkilenen hizmet, kesinti dönemi, yapılan onarım ve belgelenen mali sonuçlar ayrı kaydedilir. Ceza suçunun unsurlarıyla tazminat miktarı aynı soru değildir. Her ekonomik zarar, belirli şüphelinin müdahalesine delilsiz biçimde yüklenmez.

İstanbul’daki mevcut dosyada başsavcılık veya mahkeme bilgisi esas alınır. Yeni olayda CMK’nın yer bakımından yetki hükümleri ve bilişim suçlarına ilişkin özel düzenleme birlikte değerlendirilir. Bir işletmenin merkez adresi ile suçun işlendiği yer her olayda aynı değildir.

İlgili teknik personelden, olayın zaman çizelgesi ve korunmuş kayıtlar alınır. Şirketin bütün belgelerini gelişigüzel göndermek yerine hangi kaydın hangi iddiayı desteklediği açıklanır. Müdafi veya vekilin incelemesi, teknik uzmanın yerine geçmez; hukuki ve teknik değerlendirme birbirini tamamlar.

Kanuni dayanaklar ve resmî kaynaklar

TCK m.20–22, 35, 243–246; CMK m.12, 67, 131, 134, 206, 217 ve 253 temel alınmıştır. Adalet Bakanlığının Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu resmî metinlerdir. İçerik denetimi: 9 Eylül 2026. İsnat edilen hareket, yetki ve gerçek kullanıcı bağlantısı görülmeden kişiye özel sonuç belirlenmemelidir.