İstanbul Cinsel Taciz Suçu: TCK 105, Mesaj ve Israrlı İletişim 2026

Her rahatsız edici ileti aynı maddeye girmez

TCK m.105/1 cinsel amaçlı tacizi cezalandırır. Cinsel amaç, kullanılan sözlerin veya davranışların içeriği ve olayın bağlamından değerlendirilir. Yalnız kişinin rahatsızlık duyduğunu belirtmesi suçun bütün unsurlarının araştırılması yerine geçmez; buna karşılık failin davranışı “şaka” olarak adlandırması da cinsel amacı ve fiilin niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Temassız söz, mesaj ve davranışların hukuki niteliği ile cinsel nitelikte bedensel temas içeren hareketler ayrılır. Yetişkine yönelen vücut dokunulmazlığı ihlalinde TCK m.102 cinsel saldırı; çocuk bakımından yaş ve fiilin özelliklerine göre TCK m.103 ayrıca incelenir. Her fiziksel temasın cinsel suç olduğu veya her kısa süreli cinsel temasın taciz sayılacağı söylenemez.

M.105’te suçun oluşması için belirli sayıda mesaj şartı yoktur. Israr veya tekrar, olayın delili ve TCK m.43 kapsamında zincirleme suç incelemesinin konusu hâline gelir; fakat tek bir davranışın kanuni unsurları karşılaması dışlanmaz. Tek konuşma içindeki her cümlenin otomatik ayrı suç sayılması da doğru değildir.

Temel yaptırımlar

Yetişkine karşı m.105/1’deki temel hâlde 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası öngörülür. Buradaki iki yaptırım seçimliktir. Fiilin çocuğa karşı işlenmesinde aynı fıkra 6 ay–3 yıl hapis düzenler; yetişkinler için yazılı adli para cezası seçeneği bu kısma aynen eklenemez. Nitelikli hâller ayrıca uygulanır.

Elektronik haberleşme ve aynı işyerinin sağladığı kolaylık

M.105/2-d, posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılmasını nitelikli hâl sayar. Telefon, mesajlaşma veya çevrim içi hesabın olayda nasıl kullanıldığı belirlenir. Bu bent bakımından hesabın adı kadar fiili gerçekleştiren kişinin kimliği ve iletişim aracının sağladığı kolaylık önemlidir.

M.105/2-c, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanmayı düzenler. Tarafların aynı işyerinde bulunması ile bu ilişkinin fiili işlemeye sağladığı kolaylık arasındaki bağlantı gösterilmelidir. Failin mutlaka mağdurun amiri olması bu bendin şartı değildir. Buna karşılık işyerinde yaşanan her anlaşmazlık cinsel amaç ve taciz fiili araştırılmadan m.105’e dönüştürülemez.

İkinci fıkranın diğer bentleri kamu görevi, hizmet veya aile içi ilişki kolaylığını; vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile, sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlüsü kişinin fiilini ve teşhir suretiyle işlemeyi kapsar. Bu nitelikli hâllerde ilk fıkraya göre belirlenen ceza yarı oranında artırılır.

Fiil nedeniyle mağdurun işini bırakması, okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalması hâlinde ceza bir yıldan az olamaz. Ayrılma kararı ile taciz arasındaki nedensellik araştırılır. İstifa belgesi, işyeri başvurusu veya okul kaydı burada ilgili delillerdir; bunların her taciz dosyasında bulunması suçun genel şartı değildir.

Temel taciz ve nitelikli tacizde şikâyet farkı

M.105/1’deki temel hâl mağdurun şikâyetine bağlıdır. TCK m.73’teki altı aylık süre, dava zamanaşımı aşılmamak kaydıyla fiilin ve failin öğrenildiği tarihten başlar. Altı aylık şikâyet süresi ile ceza davasının zamanaşımı aynı süre değildir. Süre hesabı olayın hukuki niteliği kesinleştirilmeden yapılmamalıdır.

M.105/2’deki nitelikli hâller şikâyete bağlı değildir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun E.2023/479, K.2023/674 sayılı kararında da bu ayrım benimsenmiştir. Elektronik haberleşme kolaylığıyla işleme iddiasında bu nedenle yalnız şikâyetten vazgeçildiği gerekçesiyle her dosyanın düşeceği söylenemez. İlk fıkradaki şikâyet koşulu ikinci fıkraya otomatik aktarılmaz.

CMK m.253/3, şikâyete bağlı olsa dahi cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yolunu kapatır. Dolayısıyla temel cinsel tacizin şikâyete bağlı olması, tarafların uzlaştırma bürosuna gönderileceği anlamına gelmez. Şikâyetten vazgeçme, uzlaştırma ve tazminat konusunda anlaşma farklı hukuki işlemlerdir.

Cinsel amaç bulunmadan da ısrarlı takip suçu oluşur

TCK m.123/A’da cinsel amaç şartı yoktur. Israrlı fiziksel takip veya iletişim araçları, bilişim sistemleri ya da üçüncü kişiler yoluyla temas kurma çabası sonucunda ciddi huzursuzluk veya kişinin kendisi ya da yakını için güvenlik endişesi doğması aranır. Temel ceza 6 ay–2 yıl hapistir.

Çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı işleme; mağdurun iş, okul veya konutunu değiştirmesine ya da işini veya okulunu bırakmasına neden olma; uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı bulunan failin fiili, ikinci fıkrada 1–3 yıl hapisle karşılanır. Maddenin üçüncü fıkrası bütün bu hâlleri şikâyete bağlar. CMK m.253/3 gereğince ısrarlı takip de uzlaştırma dışında bırakılmıştır.

Aynı olayda cinsel taciz, tehdit veya ısrarlı takip iddiaları varsa her hareket ve sonuç ayrı belirlenir. Mesajların varlığı tek başına bütün suçların birlikte oluştuğunu göstermez. Cinsel amaç, ısrar ve kanunda aranan sonuçlar kendi delilleriyle ortaya konur.

Mesajı saklamak kadar kimin gönderdiğini belirlemek önemlidir

İletişimin ilgili bütünü; hesap adresi, kullanıcı kimliği, tarih ve saat bilgileriyle korunmalıdır. Yalnız tek satırlık kesit, konuşmanın bağlamını eksik bırakır. Görüntü üzerindeki değişiklikler ve kaynağı belirsiz aktarımlar ayrıca denetlenir. Ekran görüntüsünün bulunması, soruşturmayı gereksiz kılan kesin kimlik belgesi değildir.

Şüpheli hesabın kendi kullanımında olmadığını bildiriyorsa hesap erişimi, cihaz ve ilgili kayıtlar araştırılır. Bu savunma da delil olmadan otomatik kabul edilmez. CMK m.160 savcıya lehe ve aleyhe delilleri toplama; m.217 mahkemeye hukuka uygun delilleri birlikte değerlendirme yükümlülüğü getirir.

İşyeri olayında başvuru yazısı, görevlendirme ve vardiya kayıtları, mevcut görüntüler ve tanıkların doğrudan gözlemleri önem taşır. Maaş bordrosu çalışma ilişkisini gösterir; mesajın cinsel içeriğini kanıtlamaz. Sağlık raporu da temassız tacizin bütün dosyalarında zorunlu kurucu belge değildir. Her belgenin hangi olguyu açıkladığı belirtilmelidir.

Delil elde etmek için başkasının hesabına izinsiz girilmesi veya özel kayıtların herkese açık paylaşılması hukuka uygun yöntem değildir. Kayıtlar değiştirilmeden yetkili makama sunulur. Mahremiyetin korunması, şüphelinin savunma haklarının da gözetildiği usul içinde sağlanır.

İstanbul’da başvuru, avukat yardımı ve yargılama

Başvuru CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılır. Temel görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; özel görev ve bağlantı hükümleri saklıdır. İstanbul’da yetki CMK m.12 ve devamına göre belirlenir. Başvuruda fiilin zamanı, iletişim yöntemi, bilinen hesaplar ve varsa işyeri ilişkisi açıkça gösterilir.

Mağdurun delil toplatmayı isteme, dosya belgelerini kanuni şartlarla inceletme ve kararlara başvurma hakları CMK m.234’tedir. Vekili bulunmayan çocuk mağdura istemi aranmadan vekil görevlendirilir. Ancak yetişkinin yalnız cinsel taciz mağduru olması, cinsel saldırı ve ısrarlı takip için m.234’te sayılan talebe bağlı görevlendirme hükmünün aynen uygulanacağı anlamına gelmez; ilgili görevlendirme koşulları ayrıca incelenir.

Çocuk veya özel ortamda dinlenmesi gereken mağdur bakımından CMK m.236’nın uzman ve koruyucu usulleri gözetilir. Şüphelinin ise CMK m.147–149 kapsamında isnadı öğrenme, susma ve müdafi yardımından yararlanma hakları vardır. Bu rehber, kişi hakkında yalnız iddia nedeniyle suçluluk hükmü kurmaz.