İşten Çıkış Kodu 13 Nedir? Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı 2026

Kısa ve net cevap: SGK işten çıkış kodu 13, kadın işçinin evlenmesi nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesi anlamına gelir. 1475 sayılı İş Kanununun yürürlükteki 14. maddesine göre kadın işçi, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini evlilik nedeniyle kendi isteğiyle sona erdirirse ve aynı işverende en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Bu özel fesihte ihbar süresi uygulanmaz; işçi ihbar tazminatı ödemez, işverenden de ihbar tazminatı alamaz. İşsizlik ödeneği ise kural olarak bağlanmaz; çünkü evlilik nedeniyle fesih, 4447 sayılı Kanun bakımından işçinin kendi iradesiyle işsiz kalmasına yol açan ve işsizlik ödeneği kapsamına alınmayan fesih nedenidir.

SGK İşten Çıkış Kodu 13 Ne Demektir?

SGK işten ayrılış nedenleri sisteminde 13 kodu “Kadın işçinin evlenmesi” olarak kullanılır. Bu kod, işçinin olağan istifasını değil, 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesinde kıdem tazminatına bağlanan özel fesih hakkını ifade eder.

Kanun, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi hâlinde kıdem tazminatı hakkını korur. Dolayısıyla işçi sözleşmesini kendisi sona erdirmesine rağmen, normal istifadan farklı olarak kıdem tazminatını alabilir.

Bu özel hak yalnız “evlendim ve işi bıraktım” şeklinde sözlü açıklamayla yönetilmemelidir. Resmî evlilik tarihi, fesih tarihi ve fesih sebebi yazılı belgelerle açıklaştırılmalıdır. İşverenin SGK işten ayrılış bildirgesinde kod 13 kullanması da fesih nedeni ile sosyal güvenlik kaydının uyumlu olmasını sağlar.

Evlilikten Sonra Bir Yıllık Süre Nasıl Hesaplanır?

1475 sayılı Kanun m.14, hakkı evlenme tarihinden itibaren bir yıl ile sınırlar. Başlangıç tarihi resmî nikâh tarihidir. Düğün, nişan, birlikte yaşamaya başlama veya dinî tören tarihi bu sürenin başlangıcı değildir.

Örneğin resmî nikâh 10 Ekim 2025 tarihinde yapılmışsa, kadın işçinin evlilik nedeniyle fesih hakkını kanundaki bir yıllık dönem içinde kullanması gerekir. Süre geçtikten sonra yalnız evlilik gerekçesiyle 1475 m.14’e dayanılarak kıdem tazminatı talep edilemez.

Fesih bildiriminin işverene hangi tarihte ulaştığı önemlidir. İşçi bir yıllık sürenin son gününde dilekçeyi hazırlayıp işverene daha sonra ulaştırırsa süre tartışması doğabilir. Bu nedenle son güne bırakılmaması ve teslimin ispatlanabilir olması gerekir.

Bir yıllık hak düşürücü nitelikteki bu özel fesih süresi ile kıdem tazminatı alacağının zamanaşımı aynı şey değildir. Önce iş sözleşmesinin evlilikten itibaren bir yıl içinde bu özel nedene dayanılarak sona erdirilmesi gerekir; tazminat alacağının daha sonra dava veya arabuluculuk konusu olması ayrı takvime tabidir.

Kod 13 ile Kıdem Tazminatı Almanın Şartları

1475 sayılı Kanun m.14’e göre evlilik nedeniyle kıdem tazminatı için işçinin aynı işveren yanında en az bir yıllık kıdeme sahip olması gerekir. Evlilikten sonra bir yıl içinde ayrılmış olmak tek başına yeterli değildir; kıdem süresi de tamamlanmalıdır.

Kıdem süresinin hesabında aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen ve kanunen birleştirilmesi gereken çalışma dönemleri dikkate alınır. Devir, nakil veya işveren değişikliği görünümü bulunan dosyalarda gerçek işverenlik ve kıdem birliği ayrıca incelenir.

Kıdem tazminatı, son giydirilmiş brüt ücret üzerinden her tam yıl için 30 günlük ücret esasına göre hesaplanır; artan süreler orantılı eklenir. Düzenli yol, yemek, ikramiye ve benzeri para veya para ile ölçülebilen menfaatler koşulları varsa giydirilmiş ücrete dahil edilir. Ödeme tarihinde yürürlükte bulunan kıdem tazminatı tavanı ayrıca dikkate alınır.

İşverenin “işçi kendi isteğiyle ayrıldı” savunması tek başına kıdem talebini ortadan kaldırmaz. Evlilik nedeniyle fesih, kanunun açıkça kıdem tazminatı öngördüğü işçi fesihlerinden biridir.

Evlilik Nedeniyle Fesihte İhbar Süresi Var mı?

Hayır. Kadın işçinin 1475 m.14’e dayanarak evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirmesi, İş Kanunu m.17’deki normal bildirimli fesih değildir. Bu nedenle işçinin iki, dört, altı veya sekiz haftalık ihbar önelini çalışması gerekmez.

İşveren de “ihbar süresini çalışmadan ayrıldın” diyerek işçiden ihbar tazminatı isteyemez. İşçi de kendisi kanundaki özel hakkını kullanarak ayrıldığı için işverenden ihbar tazminatı talep edemez.

Ancak işçi fesih dilekçesinde evlilik nedenini hiç belirtmeden yalnız normal istifa vermişse, sonradan hangi fesih iradesinin açıklandığı konusunda uyuşmazlık doğabilir. Bu nedenle dilekçede 1475 sayılı Kanun m.14’e açıkça atıf yapılması ve evlilik cüzdanı/evlenme kayıt örneği gibi belge eklenmesi ispat açısından önemlidir.

Kod 13 ile İşsizlik Maaşı Alınır mı?

Kural olarak hayır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu işsizlik ödeneğini, sigortalının kendi istek ve kusuru dışında işsiz kaldığı belirli sona erme nedenlerine bağlar. Evlilik nedeniyle fesih işçiye kıdem tazminatı hakkı veren özel bir işçi feshi olmakla birlikte, İŞKUR uygulamasında işsizlik ödeneğine hak kazandıran fesih nedenleri arasında değildir.

Bu ayrım önemlidir: kıdem tazminatı hakkı ile işsizlik ödeneği hakkı aynı kanuna ve aynı koşullara tabi değildir. İşçi evlilik nedeniyle kıdem tazminatını eksiksiz almış olsa dahi, bu durum kendiliğinden işsizlik ödeneği hakkı yaratmaz.

İşveren gerçekte işçiyi çıkarmış, daha sonra işlemi evlilik nedeniyle ayrılma gibi kodlamışsa farklı bir uyuşmazlık vardır. Bu durumda gerçek fesih sebebi belgelerle ortaya konur; kod 13’ün gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülebilir. İşsizlik ödeneği için 4447 sayılı Kanundaki 30 günlük başvuru süresi de ayrıca gözetilmelidir.

Evlilik Nedeniyle Fesih Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Dilekçede işçinin adı-soyadı, işyeri bilgisi, işe giriş tarihi, resmî evlilik tarihi ve iş sözleşmesinin 1475 sayılı Kanun m.14 kapsamında evlilik nedeniyle sona erdirildiği açıkça yazılmalıdır. Kıdem tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ve doğmuş diğer alacakların ödenmesi istenmelidir.

Dilekçeye evlilik cüzdanının ilgili sayfası veya resmî evlenme kayıt örneği eklenebilir. İşverene teslim tarihi ispatlanmalıdır. Elden teslimde işveren yetkilisinin tarih-imza-kaşe attığı bir nüsha işçide kalmalı; uyuşmazlık ihtimali varsa noter veya KEP gibi ispatlanabilir yöntem kullanılmalıdır.

“Kendi isteğimle hiçbir alacağım kalmadan ayrılıyorum” gibi geniş ibareler kullanılmamalıdır. Fesih nedeni evlilikse açıkça evlilik gerekçesi gösterilmeli ve kıdem hakkından vazgeçildiği anlamına gelebilecek belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır.

Evlilik Nedeniyle Ayrıldıktan Sonra Yeni İşe Başlamak Kıdemi Etkiler mi?

Kanun, evlilik nedeniyle fesih hakkını kullanabilmek için kadın işçinin çalışma hayatını tamamen bırakmasını şart koşmaz. Fesih hakkının kullanıldığı anda evlilikten itibaren bir yıllık sürenin ve diğer koşulların gerçekleşmesi esastır.

İşçinin daha sonra başka bir işyerinde çalışmaya başlaması, önceki işverene karşı doğmuş kıdem tazminatı hakkını sırf bu nedenle ortadan kaldırmaz. Ancak fesih işleminin muvazaalı olduğu, iş ilişkisinin gerçekte devam ettiği veya başka bir işveren görünümü altında aynı işyerinde kesintisiz sürdüğü iddiası varsa somut olay ayrıca incelenir.

Bu nedenle “evlilik nedeniyle kıdem alan kadın bir daha hiç çalışamaz” ifadesi hukuken doğru değildir. Kıdem tazminatı hakkı kanunun tanıdığı özel sona erme nedenine bağlıdır; çalışma yasağı getiren bir hüküm değildir.

İşveren Kod 13 Yerine Kod 03 Girerse Ne Yapılır?

Kadın işçi evlilik nedeniyle fesih dilekçesi vermiş ve kanuni koşulları sağlamışsa, işverenin SGK’ya normal istifa kodu 03 bildirmesi maddi kıdem hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak kayıt uyumsuzluğu kıdem ödemesi ve sonraki idari işlemlerde sorun yaratabilir.

İşçi e-Devlet üzerinden işten ayrılış bildirgesini kontrol etmeli; hata görürse işverenden yazılı düzeltme istemelidir. Fesih dilekçesi, evlilik belgesi ve kıdem ödeme bordrosu/banka kaydı saklanmalıdır.

İşveren kıdem tazminatını da reddederse zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılır. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde gerçek fesih nedeni ve kıdem hakkı ispatlanabilir. SGK kodu delillerden biridir; tek başına mahkemenin hukuki nitelendirmesini bağlamaz.

Kod 13 ile Ayrılan İşçinin Yıllık İzin ve Diğer Alacakları

İş Kanunu m.59 uyarınca iş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin hak kazanılmış ve kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret ödenir. Dolayısıyla evlilik nedeniyle ayrılan kadın işçi de kullanılmayan yıllık izin ücretini alır.

Ayrıca ödenmemiş ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, prim veya sözleşmeden doğan diğer işçilik alacakları mevcutsa bunlar da talep edilebilir. Evlilik nedeniyle kıdem hakkının kullanılması, daha önce doğmuş ücret alacaklarından feragat anlamına gelmez.

İşveren tarafından imzalatılan ibraname varsa Türk Borçlar Kanunu m.420’deki geçerlilik koşulları ayrıca kontrol edilir. İş ilişkisinin sona ermesinden hemen sonra alınan her “alacağım yoktur” belgesi otomatik olarak geçerli ibra sonucu doğurmaz.

Kod 13 İçin Uygulama Kontrol Listesi

1. Resmî nikâh tarihini doğrulayın.
2. Feshin evlilikten itibaren bir yıllık süre içinde yapıldığını kontrol edin.
3. Aynı işveren yanında en az bir yıllık kıdemi belirleyin.
4. Fesih dilekçesinde 1475 m.14 ve evlilik sebebini açıkça yazın.
5. Evlilik belgesini dilekçeye ekleyin.
6. İhbar süresi çalışmak zorunda olmadığınızı ayırın.
7. Kıdem tazminatını son giydirilmiş brüt ücret ve tavanla hesaplayın.
8. Yıllık izin ve diğer işçilik alacaklarını ayrıca çıkarın.
9. e-Devlet’ten SGK kodunun 13 olduğunu kontrol edin.
10. Ödeme yapılmazsa zorunlu arabuluculuğa başvurun.

Normal istifa ile fark için İşten Çıkış Kodu 03; diğer iş hukuku içerikleri için İş Hukuku kategorisi incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Resmî Kaynaklar

• 1475 sayılı İş Kanunu m.14
• 4857 sayılı İş Kanunu
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• Sosyal Güvenlik Kurumu

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →