İştirak Nafakası Kaç Yaşına Kadar Ödenir? 18 Yaş, Üniversite ve TMK 328 Rehberi 2026

Kısa cevap: İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin oluncaya, yani 18 yaşını dolduruncaya kadar sürer. Çocuk ergin olduğunda velayet de sona erdiği için boşanma kararındaki iştirak nafakası kendiliğinden sona erer. Ancak çocuğun eğitimi devam ediyorsa TMK m.328/2 gereğince ana ve babanın bakım borcu, durum ve koşullara göre eğitim sona erinceye kadar devam eder. Bu dönemde artık velayet sahibi ebeveynin iştirak nafakası talebi değil, ergin çocuğun kendi adına eğitim ve yardım nafakası niteliğinde talebi gündeme gelir.

“Üniversite okuyan çocuk için nafaka otomatik devam eder” ifadesi bu nedenle eksiktir. 18 yaş sonrası bakım yükümlülüğü kanundan doğar fakat önceki iştirak nafakasının aynı icra dosyasında otomatik biçimde sonsuza kadar devam ettiği kabul edilmez. Ergin çocuğun eğitim durumu, çalışma imkânı, ihtiyaçları ve anne-babanın ekonomik gücü somut olarak değerlendirilir.

İştirak Nafakası 18 Yaşında Sona Erer mi?

Türk Medeni Kanunu m.11 uyarınca erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar. TMK m.335 gereğince ergin olmayan çocuk anne ve babasının velayeti altındadır. İştirak nafakası da TMK m.182 kapsamında velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımını sağlar.

Çocuk 18 yaşını doldurduğunda velayet sona erer. Bu nedenle boşanma kararında hükmedilmiş iştirak nafakasının dayandığı velayet ilişkisi de sona erer ve iştirak nafakası kural olarak kendiliğinden biter. Mahkemenin ayrıca “iştirak nafakasının kaldırılmasına” karar vermesi zorunlu değildir.

Ancak 18 yaş, ebeveynin bütün bakım yükümlülüğünün her durumda sona erdiği tarih değildir. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa TMK m.328/2 devreye girer.

Üniversite Okuyan Çocuğa Nafaka Ödenir mi?

Çocuk 18 yaşını doldurduktan sonra üniversite eğitimine devam ediyor ve kendi geçimini sağlayamıyorsa anne ve babanın ekonomik güçleri oranında eğitim süresince bakım yükümlülüğü devam edebilir. Bunun hukuki dayanağı TMK m.328/2’dir.

Bu ödeme teknik olarak artık boşanma kararındaki iştirak nafakasının devamı değildir. Ergin çocuk kendi adına nafaka talep eder. Uygulamada yardım nafakası veya eğitim süresince bakım nafakası ifadeleri kullanılabilir; talebin temelinde anne-babanın ergin çocuğun eğitimi devam ederken bakım yükümlülüğü bulunur.

Üniversite öğrencisinin yalnız öğrenci belgesi sunması her durumda yeterli değildir. Eğitimin gerçek ve düzenli biçimde sürdürülmesi, öğrencinin kendi gelir durumu, burslar, çalışma imkânı, barınma ve eğitim giderleri ile anne-babanın ekonomik gücü değerlendirilir.

TMK 328/2 Ne Diyor?

TMK m.328’in birinci fıkrası, ana ve babanın bakım borcunun çocuğun ergin olmasına kadar devam ettiğini düzenler. İkinci fıkra ise çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve babanın durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlü olduğunu hükme bağlar.

Kanun burada otomatik ve sınırsız bir yaş sınırı getirmez. Ölçüt eğitimin devamı ve ebeveynlerden beklenebilecek makul katkıdır. Bu nedenle 25 yaş, 30 yaş veya yüksek lisans gibi her durum için tek sayı verilemez.

Eğitimin olağan akışı, öğrencinin makul çabası ve ebeveynin mali gücü birlikte değerlendirilir. Sürekli kayıt yenileyip eğitimde ilerleme göstermeyen bir kişinin sınırsız nafaka talep etmesi kanunun amacıyla bağdaşmaz.

18 Yaşından Sonra Nafaka Davasını Kim Açar?

Çocuk ergin olduğunda artık velayet altında değildir. Bu nedenle 18 yaş sonrası eğitim nafakası talebini ergin çocuk kendi adına ileri sürer. Anne veya baba, velayet sahibi sıfatıyla ergin çocuk adına iştirak nafakası istemeye devam edemez.

Dava aile mahkemesinde açılır. Talepte çocuğun eğitim durumu, ihtiyaçları, kendi geliri ve davalı ebeveynin ekonomik gücü açıklanmalıdır. Öğrenci belgesi, kira, yurt, ulaşım, kitap, yemek, sağlık ve diğer eğitim giderleri belgelenmelidir.

Eğer çocuk 18 yaşına girmeden önce iştirak nafakası alıyorsa, erginlik tarihinde bu nafaka sona erer. Sonraki dönem için yeni hukuki sebebe dayalı talep gerekir.

18 Yaşını Geçmiş Lise Öğrencisi

Bazı çocuklar eğitim yaşı, sınıf tekrarı veya başka nedenle 18 yaşını doldurduğunda hâlâ lisede olabilir. Bu durumda da iştirak nafakası erginlikle sona erer; ancak eğitim devam ettiği için TMK m.328/2 uyarınca bakım yükümlülüğü sürer.

Ergin lise öğrencisi kendi adına talepte bulunur. Eğitim sona erinceye kadar ve koşullar elverdiği ölçüde ebeveynin katkısı devam eder.

Üniversite Öğrencisi Çalışıyorsa Nafaka Kesilir mi?

Çocuğun çalışması nafaka talebini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Çalışmanın sürekli olup olmadığı, gelirin eğitim ve yaşam giderlerini karşılamaya yetip yetmediği değerlendirilir.

Örneğin öğrenci haftada birkaç saat yarı zamanlı çalışarak düşük gelir elde ediyorsa bu gelir toplam ihtiyacı karşılamayabilir. Buna karşılık tam zamanlı ve düzenli gelirle kendi geçimini sağlayan ergin çocuğun ebeveynden ayrıca bakım nafakası istemesi farklı değerlendirilir.

Burslar da gelir hesabında dikkate alınabilir. Ancak eğitim bursu, barınma veya öğrenim giderlerinin yalnız bir kısmını karşılıyorsa ebeveynlerin bakım yükümlülüğü tamamen sona ermeyebilir.

Açıköğretim, İkinci Üniversite ve Yüksek Lisans

TMK m.328/2 her eğitim kaydını sınırsız nafaka hakkına dönüştürmez. Eğitimin niteliği, kişinin yaşı, önceki eğitim durumu, meslek edinme amacı ve ebeveynin ekonomik koşulları incelenir.

İlk meslek edinimini sağlayan makul üniversite eğitimi ile yıllar sonra tercih edilen ikinci üniversite aynı değerlendirmeye tabi tutulmaz. İkinci üniversite veya yüksek lisans bakımından nafaka yükümlülüğü somut koşullara göre daha sıkı değerlendirilir.

Açıköğretim öğrencisinin fiilen çalışıp çalışmadığı ve eğitimin kendi geçimini sağlamasına engel olup olmadığı önemlidir. Yalnız öğrenci kaydı otomatik hak sağlamaz.

18 Yaş Sonrası Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Mahkeme öğrencinin gerçek ihtiyaçları ile anne ve babanın ekonomik güçlerini birlikte değerlendirir. Nafaka yalnız bir ebeveyne yüklenen sınırsız gider değildir; TMK m.327 ve 328 kapsamında iki ebeveyn de güçleri oranında sorumludur.

Barınma, yemek, ulaşım, eğitim ücreti, kitap, bilgisayar, sağlık ve makul sosyal ihtiyaçlar dikkate alınabilir. Özel üniversite veya yüksek maliyetli eğitim tercihi bakımından ebeveynin ödeme gücü ayrıca değerlendirilir.

Genel nafaka ölçütleri için nafaka hesaplama 2026 rehberi incelenebilir.

18 Yaşında İcra Dosyası Ne Olur?

İştirak nafakası ilamlı icra dosyasında tahsil ediliyorsa erginlik tarihinden sonraki dönem için aynı iştirak nafakası tahakkukunun sürdürülmesi hukuki itiraza konu olur. Geçmiş ve erginlikten önce doğmuş nafaka borçları ise devam eder.

Ergin çocuk TMK m.328/2 kapsamında yeni nafaka kararı alırsa bu yeni ilam ayrıca icraya konulabilir. Eski iştirak nafakası ile yeni eğitim nafakasının hukuki dayanakları farklıdır.

Eğitim Ne Zaman Sona Ermiş Sayılır?

Normal olarak diploma veya programın tamamlanmasıyla eğitim sona erer. Öğrencinin mezuniyet sonrası iş arama dönemi TMK m.328/2’nin eğitim devamı hükmüyle aynı değildir; şartları varsa TMK m.364’teki yardım nafakası farklı hukuki dayanak oluşturabilir.

Öğrencinin eğitimi kendi kusuruyla uzun süre gereksiz biçimde uzatması hâlinde ebeveynin yükümlülüğü yeniden değerlendirilir. Sağlık sorunu, zorunlu hazırlık, yatay geçiş veya objektif akademik nedenler ise farklı değerlendirilir.

Uygulama Örnekleri

Örnek 1: Çocuk 18 yaşını doldurduktan iki ay sonra üniversiteye başlamıştır. Eski iştirak nafakası sona erer; çocuk kendi adına TMK m.328/2 kapsamında nafaka talep edebilir.

Örnek 2: 20 yaşındaki öğrenci devlet üniversitesinde okumakta, yurtta kalmakta ve geliri bulunmamaktadır. Ebeveynlerin ekonomik gücü oranında eğitim nafakası hükmedilebilir.

Örnek 3: 24 yaşındaki kişi tam zamanlı çalışmakta ve ikinci üniversiteyi açıköğretimden okumaktadır. Kendi geçimini sağlayabildiği için bakım nafakası talebi farklı değerlendirilir.

Örnek 4: Çocuk 18 yaşında liseye devam etmektedir. İştirak nafakası erginlikle sona erer ancak TMK m.328/2 bakım yükümlülüğü eğitim bitene kadar devam edebilir.

Kontrol Listesi

1. Çocuğun doğum tarihini ve erginlik tarihini belirleyin.
2. Mevcut nafakanın iştirak nafakası olup olmadığını kontrol edin.
3. Eğitimin devam ettiğini öğrenci belgesiyle gösterin.
4. Eğitim ve yaşam giderlerini belgeleyin.
5. Çocuğun gelir, burs ve çalışma durumunu açıklayın.
6. Anne ve babanın ekonomik koşullarını araştırın.
7. Eski iştirak nafakası icrasını erginlik tarihi açısından kontrol edin.
8. 18 yaş sonrası yeni talebi ergin çocuk adına kurun.
9. Eğitimde gerçek ilerleme ve devamlılığı belgeleyin.
10. Mezuniyet veya eğitim sona ermesi hâlinde nafaka koşullarını yeniden değerlendirin.

Mersin Uygulaması ve Türkiye Genelinde Dosya Takibi

Ergin çocuğun eğitim nafakası davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Mersin’deki aile mahkemeleri de TMK m.328/2 çerçevesinde eğitim, ihtiyaç ve ebeveynlerin ekonomik gücünü değerlendirir.

Türkiye genelinde dosya takibi Mersin’den yönetilir. Üniversitenin başka şehirde bulunması tek başına nafaka yükümlülüğünü değiştirmez; barınma ve ulaşım giderleri ihtiyaç hesabına yansır.

Hukuki Dayanak

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.11, 182, 327, 328, 329, 330, 331 ve şartları varsa m.364. Güncel mevzuat Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilir.

Sık Sorulan Sorular

İştirak nafakası 18 yaşında otomatik kesilir mi?

Evet. Çocuk ergin olduğunda boşanma kararındaki iştirak nafakası kural olarak sona erer.

Üniversite okursa nafaka devam eder mi?

Bakım yükümlülüğü TMK m.328/2 gereğince devam edebilir; ergin çocuk kendi adına yeni talepte bulunur.

Anne 18 yaşından sonra çocuk adına nafaka isteyebilir mi?

Velayet sona erdiğinden ergin çocuk kendi adına talepte bulunur.

18 yaşını geçen lise öğrencisi ne yapar?

Eğitim sürdüğü için TMK m.328/2 kapsamında kendi adına nafaka talep edebilir.

Çocuk çalışıyorsa nafaka biter mi?

Gelirin kendi geçimini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilir; her çalışma otomatik sona erme değildir.

Burs nafakayı keser mi?

Burs gelir hesabında dikkate alınır fakat tüm ihtiyaçları karşılamıyorsa ebeveyn yükümlülüğü sürebilir.

Yüksek lisans için nafaka alınır mı?

Otomatik değildir; eğitim amacı, yaş, önceki eğitim ve ebeveynlerin ekonomik durumu somut olarak değerlendirilir.

İkinci üniversite için nafaka zorunlu mu?

Hayır. İkinci üniversite bakımından bakım borcu ilk meslek eğitimine göre farklı değerlendirilir.

Geçmiş iştirak nafakası borçları 18 yaşında silinir mi?

Hayır. Erginlikten önce doğmuş ve ödenmemiş borçlar devam eder.

Üniversite bitince nafaka otomatik sona erer mi?

TMK m.328/2 kapsamındaki eğitim nedeniyle bakım yükümlülüğü eğitim sona erince biter; şartları varsa başka nafaka türleri ayrıca değerlendirilir.

Sonuç

İştirak nafakası çocuğun erginliğiyle sona erer; ancak eğitim sürüyorsa anne ve babanın bakım yükümlülüğü TMK m.328/2 gereğince devam eder. Bu dönemde ergin çocuk kendi adına nafaka talep eder. Doğru uygulama için eski iştirak nafakasını 18 yaş sonrası eğitim nafakasından ayırmak, öğrencinin gerçek ihtiyaçlarını ve ebeveynlerin ekonomik gücünü belgelemek gerekir.

Erginlik, Eğitim ve Nafaka Arasındaki Ayrıntılı Ayrım

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. TMK m.328/1 anne ve babanın bakım borcunun çocuğun ergin olmasına kadar sürdüğünü düzenler. Çocuk on sekiz yaşını doldurduğunda iştirak nafakası aynı hukuki sıfatla otomatik olarak devam etmez. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa TMK m.328/2 uyarınca anne ve baba, kendilerinden durum ve koşullara göre beklenebilecek ölçüde eğitim sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür.

Üniversite Öğrencisi İçin Ne Yapılır?

Ergin çocuk üniversite, meslek yüksekokulu veya makul bir mesleki eğitim programına devam ediyorsa bakım ihtiyacı ayrıca değerlendirilir. Bu dönemde talep ergin çocuğun kendi hakkına dayanır. Çocuk, eğitim giderleri, barınma, ulaşım, kitap, sağlık ve günlük yaşam masraflarını; anne ve babanın ekonomik gücüyle birlikte ortaya koymalıdır. Eğitim devam ettiği için eski iştirak nafakasının hiçbir işlem yapılmadan velayet sahibine ödenmeye devam edeceği şeklindeki genelleme doğru değildir.

Eğitimin Makul Sürede Devam Etmesi

TMK m.328/2’de bakım borcu eğitim sona erinceye kadar öngörülmüştür; ancak ebeveynlerden beklenebilecek ölçü ve somut koşullar önemlidir. Çocuğun eğitimi makul biçimde sürdürmesi, başarısı, sağlık durumu ve eğitim planı değerlendirilir. Sırf öğrenci kaydı bulunması her durumda sınırsız süreli ödeme yükümlülüğü doğurmaz.

Çocuk Çalışıyorsa

Ergin çocuğun düzenli gelir elde etmesi bakım ihtiyacını etkileyebilir. Gelirin eğitim ve yaşam giderlerini karşılayıp karşılamadığı araştırılır. Kısmi süreli çalışma veya düşük burs, ebeveyn desteğini otomatik olarak sona erdirmez; buna karşılık yeterli ve sürekli gelir talebin kapsamını azaltabilir.

Burs ve Yurt İmkânı

Burs, KYK desteği veya ücretsiz yurt imkânı çocuğun giderlerinin bir kısmını karşılıyorsa yardım miktarı buna göre hesaplanır. Amaç ebeveynlerden birini cezalandırmak değil, çocuğun makul eğitim ve yaşam giderlerinin ekonomik güç oranında paylaşılmasıdır.

Geçmiş İştirak Nafakası Borçları

Çocuğun ergin olması, on sekiz yaşından önce doğmuş ve ödenmemiş iştirak nafakası alacaklarını ortadan kaldırmaz. İcra dosyasında hangi aylıkların erginlikten önceki döneme ait olduğu ayrılmalıdır. Erginlik sonrası yeni yardım talebi ile eski birikmiş nafaka borçları farklı hukuki meselelerdir.

İspat İçin Gerekli Belgeler

• Öğrenci belgesi ve eğitim programı,
• kira veya yurt giderleri,
• ulaşım ve eğitim harcamaları,
• burs ve gelir kayıtları,
• anne ve babanın gelir ve malvarlığı belgeleri,
• sağlık giderleri varsa rapor ve faturalar.

Nafaka hesabında tarafların gerçek ekonomik gücü esas alınır. Yeniden evlenme veya işsizlik gibi değişiklikler de somut olarak değerlendirilir. İlgili olarak nafaka ödeyen işsiz kalırsa ve yeniden evlenmenin yoksulluk nafakasına etkisi rehberleri ayrımı açıklar.