İsviçre SaaS Şirketine Türkiye’den Müşteri Verisi Aktarımı: KVKK m.9, FADP ve Standart Sözleşme
Kısa Özet
| Kontrol | Mevzuat |
|---|---|
| İşleme şartı ve ölçülülük | KVKK m.4–6 |
| Türkiye’den İsviçre’ye aktarım | KVKK m.9 |
| Standart sözleşme bildirimi | KVKK m.9/5 — 5 iş günü |
| Teknik ve idari güvenlik | KVKK m.12 |
| İsviçre’den yabancı ülkeye açıklama | FADP m.16–17 |
| İsviçre aydınlatma yükümü | FADP m.19 |

1. İsviçre SaaS şirketine müşteri verisi aktarımı ne zaman hukuka uygundur?
Türkiye’de faaliyet gösteren bir işletmenin müşteri listesini, destek taleplerini, personel hesaplarını veya satış hareketlerini İsviçre’de yerleşik bir yazılım hizmetine açması kişisel veri içeriyorsa iki ayrı hukuki değerlendirme gerektirir. Birincisi, veriyi Türkiye’den yurt dışındaki alıcıya ulaştırmanın 6698 sayılı Kanun’un 9. maddesine uygunluğu; ikincisi, işlemeye neden ihtiyaç duyulduğu ve işletmenin veriyi hukuka uygun biçimde topladığıdır. İsviçre’de güçlü veri koruma mevzuatı bulunması, Türk veri aktarıcısı bakımından Kanun’daki aktarım şartlarını kendiliğinden kaldırmaz.
Örnek işlemde Mersin’deki ihracatçı müşterilerinin ad, e-posta, sipariş geçmişi ve şikâyet notlarını Zürich’teki bulut CRM sisteminde tutacaktır. Önce kimlerin verisine erişileceği, veri akışının hangi ülkelerden geçeceği, uygulamanın veri sorumlusu mu veri işleyen mi olduğu ve dayanak aktarım mekanizması belgelenmelidir. Sadece İsviçreli satıcıyla imzalanmış bir gizlilik taahhüdü veya sunucunun Avrupa’da bulunması, KVKK m.9’un öngördüğü hukuki mekanizmanın yerini tutmaz.
2. Veri sorumlusu ve veri işleyen rollerinin doğru belirlenmesi
KVKK m.3 uyarınca işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen kişi veri sorumlusu, onun verdiği yetkiye dayanarak kişisel veriyi işleyen kişi ise veri işleyendir. Türkiye’deki şirket veri hangi amaçla ve ne kadar süre tutulacağını belirliyor, İsviçre SaaS sağlayıcısı yalnız barındırma ve teknik destek sunuyorsa yaygın yapı veri sorumlusundan veri işleyene aktarımdır. Sağlayıcı müşteri kayıtlarını kendi pazarlama modelini eğitmek veya bağımsız ticari amaçlarla kullanıyorsa rol ve hukuki gerekçe yeniden değerlendirilir.
Yabancı şirketin sözleşmesinde kendisini otomatik olarak veri işleyen diye tanımlaması yeterli değildir. Gerçek iş akışı, yazılımın varsayılan ayarları, ürün analitiği, alt işleyen yetkileri ve destek ekibinin kullanım biçimi incelenir. Aynı altyapıda bir işlem için veri işleyen, başka bir işlem için bağımsız veri sorumlusu olunabilir. Yanlış sınıflandırma hem uygun KVKK standart sözleşme modelinin seçimini hem de aydınlatma ve ilgili kişi başvurularının muhatabını etkiler.
3. KVKK m.4 ve m.5: aktarım öncesinde veri işleme hukuki sebebi
KVKK m.4; hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, doğru ve gerektiğinde güncel olma, belirli açık meşru amaç, amaçla bağlantılı sınırlı ve ölçülü işleme ve gerekli süre kadar muhafaza ilkelerini düzenler. Müşterinin sipariş takibi için gereken iletişim verisini CRM’e aktarmakla müşterinin tüm kimlik, ödeme, sağlık ve özel hayat notlarını sınırsız olarak açmak aynı işlem değildir. Gereksiz alanlar dışarı çıkarılmalı, hizmete göre asgari veri kümesi hazırlanmalıdır.
KVKK m.5 kapsamındaki işleme şartı da ayrıca belirlenir. Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi ya da şartları oluşuyorsa veri sorumlusunun meşru menfaati, her veri kategorisi ve amaç açısından ayrı incelenir. Ticari yazılımın kullanılması tek başına işleme şartı değildir. Rıza istenen hallerde bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan somut rıza aranır; genel kullanım koşullarının kabulü her işlemin rızası sayılmaz.
4. Türkiye’den İsviçre’ye aktarımda 2024 sonrası KVKK m.9 rejimi
7499 sayılı Kanun’la değiştirilen KVKK m.9, 1 Haziran 2024’te yürürlüğe giren kademeli aktarım sistemini öngörür. Öncelikle m.5 veya m.6’daki ilgili işleme şartı ve aktarılacak ülke, sektör veya kuruluş hakkında Kurulun yeterlilik kararı değerlendirilir. Yeterlilik yoksa Kanun’un 9/4 hükmünde sayılan uygun güvencelerin kurulması gerekir; bu seçeneklerde ilgili kişinin haklarını kullanabilmesi ve etkili kanun yollarına başvurabilmesi de önem taşır. Arızi aktarım istisnaları, sürekli işleyen kurumsal CRM’i genel olarak serbest bırakan kapı değildir.
KVKK’nın resmî yurt dışına aktarım sayfası, yeterli koruma bulunan ülkeler bakımından henüz belirleme yapılmadığını ifade etmektedir. Bu nedenle bir satıcının İsviçre makamlarınca denetlenmesi veya İsviçre’nin başka ülkeler açısından güvenli sayılması Türk mevzuatına göre otomatik yeterlilik kararı olarak sunulmamalıdır. Sözleşme kurulmadan önce Kurumun en güncel yeterlilik duyuruları kontrol edilerek dayanak ve tarih yazılı kayıt altına alınmalıdır.
5. Dört standart sözleşme modeli arasından doğru olan nasıl seçilir?
KVKK Kurulu 4 Haziran 2024 tarihli 2024/959 sayılı kararıyla dört standart sözleşme türünü kabul etmiştir: veri sorumlusundan veri sorumlusuna, veri sorumlusundan veri işleyene, veri işleyenden veri işleyene ve veri işleyenden veri sorumlusuna. Türkiye’deki şirketin İsviçre bulut sağlayıcısına müşteri dosyasını yalnız kendi talimatları doğrultusunda işlettirdiği durumda ikinci model üzerinde durulur. Ancak zincirde Türkiye’deki dış kaynak yazılım firması veya yurtdışındaki bağımsız analitik şirketi bulunması halinde rol haritası değişebilir.
Standart sözleşmeye veri kategorisi, işleme amacı, taraflar ve aktarım faaliyetinin niteliği doğru yansıtılmalıdır. Kopyalanmış ve gerçek hizmetin dışında kalan maddeler, sözleşmenin fiili durumla çelişmesine neden olabilir. Eklerde müşteri iletişim bilgisi, kullanıcı hesabı, destek mesajları veya cihaz günlükleri gibi veri grupları açıkça tanımlanır. Özel nitelikli veriler sıradan müşteri verileriyle aynı başlık altında geçiştirilmemeli; ek güvenceler ve işleme şartları ayrıca gösterilmelidir.
6. Standart sözleşme ne zaman ve nasıl Kuruma bildirilir?
KVKK m.9/5 gereğince standart sözleşme, imzaların tamamlanmasından itibaren beş iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirilir. Kurumun açıklamasına göre fizikî gönderim, kayıtlı elektronik posta ve Standart Sözleşme Bildirim Modülü kullanılabilmektedir. Beş iş günü bir müzakere süresi değildir; usulüne uygun imzalanmış sözleşmenin bildirim süresidir. Takvim tutulurken iki tarafın imza tarihlerinin yazılı olması ve son imzanın tarihiyle bildirim kanıtının eşleştirilmesi önemlidir.
Kurum, aktarım taraflarının veya yetkili temsilcilerinin imzalarını, yetkiyi gösteren belgeleri ve Türkçe sözleşme metnini özellikle aramaktadır. İngilizce ek hazırlanmış olsa bile tarafların Türkçe metin üzerinde de geçerli imzalarının bulunması gerekir. İsviçre şirketi adına imzalayan yetkilinin ticaret sicili kaydı ile imza yetkisi karşılaştırılmalı; ad, unvan veya adres uyuşmazlığı bildirim dosyasında giderilmelidir. Bildirim yapıldığını gösteren ekran görüntüsü, sistem kaydı veya KEP teslim belgesi saklanmalıdır.
7. İsviçre sözleşmesinde sadece NDA imzalamak neden yetmez?
Gizlilik sözleşmesi, personel ve ticari sırların ifşasını sınırlayabilir; ancak KVKK m.9’un aktarım için aradığı yeterlilik, uygun güvence veya kanuni istisna sisteminden bağımsızdır. İsviçreli satıcının İngilizce ‘data processing agreement’ başlıklı metni çoğu zaman hizmet seviyesi, veri silme, gizlilik ve denetim hükümleri içerir. Bunlar faydalı sözleşme hükümleridir fakat Türk Kurumunun yayımladığı standart sözleşmenin yerine kendiliğinden geçmez. İki belgenin işlevleri ayrılmalı ve çelişen hükümler giderilmelidir.
Örneğin SaaS sözleşmesinde satıcıya bütün verileri sınırsız alt işleyene verme, anonimleştirmeden model eğitimi yapma veya veriyi ticari analizde kullanma yetkisi verilmişse, Türk şirketinin seçtiği standart sözleşme ve aydınlatma metni gerçeği yansıtmıyor olabilir. Kurumsal hukuk incelemesi yalnız imza sayfasına değil, hizmetin fiilen nasıl çalıştığına ve müşteri kontrol panelindeki varsayılan seçimlere yönelmelidir. Çelişkiler ek protokol, hizmet konfigürasyonu ve veri haritalama çalışmasıyla giderilir.
8. FADP m.16 ve m.17 neyi düzenler; Türkiye’den alıma doğrudan uygulanır mı?
İsviçre Federal Veri Koruma Kanunu FADP’nin 16. maddesi, İsviçre’den başka ülkeye kişisel veri açıklanmasının hangi güvenceler altında yapılabileceğini düzenler. Federal Konseyin yeterli koruma kararı veya m.16/2’de yer alan uygun mekanizmalar temel seçeneklerdir; m.17 belirli koşullardaki istisnaları içerir. Bu hükümler, Türkiye’den İsviçre’ye ilk aktarımı KVKK açısından otomatik meşrulaştıran bir izin hükmü değildir. İki ülkenin hukukî yönleri ve veri akışının gidiş-dönüş aşamaları ayrı incelenmelidir.
İsviçreli sağlayıcı destek talebini Türkiye’deki alt yükleniciye yönlendiriyor veya İsviçre’de depolanan kişisel verinin Türkiye’den erişimine izin veriyorsa İsviçre’den dışarı veri açıklanması yönü ayrıca değerlendirilir. FDPIC’nin resmî açıklamasında hedef ülkenin güvenlik statüsü ve gerekli güvenceler bu analiz için belirleyicidir. Böylece aynı iş ilişkisinde Türkiye kaynaklı aktarım için KVKK, İsviçre kaynaklı sonraki açıklama için FADP çerçevesi eşzamanlı gündeme gelebilir.
9. FADP m.19: İsviçre veri sorumlusunun bilgilendirme ödevi
FADP m.19, veri sorumlusunun kişisel veri toplarken kimliğini, iletişim bilgilerini, işleme amacını ve veri alıcılarını açıklamasını öngörür. Maddenin dördüncü fıkrası, kişisel veriler yurt dışına açıklanıyorsa ilgili ülkeyi, uygulanıyorsa m.16 güvencelerini veya m.17 istisnasını ilgili kişiye bildirmeyi ele alır. Bir İsviçre şirketinin kendine ait müşteri verisini Türkiye’deki destek ekibine açması halinde müşteriye hangi ülkenin ve hangi alıcı grubunun söz konusu olduğunun açıklanması gerekir.
Bununla birlikte Türkiye’deki şirketin müşterisine yapacağı aydınlatma, İsviçre mevzuatındaki bilgilendirmeyle karıştırılmamalıdır. Türk veri sorumlusunun KVKK m.10 kapsamındaki aydınlatma borcu ayrıca devam eder. Tek bir çok dilli aydınlatma metni düzenlenebilir fakat veri sorumluları, alıcı kategorileri, veri aktarım amacı ve başvuru yolları fiili yapıya uygun olmalıdır. Müşteriye gösterilen ekran ile imzalanmış sözleşme ve gerçek teknik veri akışı arasında tutarlılık aranır.
10. Sunucu Zürich’te görünüyorsa veri gerçekten İsviçre’de mi kalır?
Bulut hizmetinde sözleşmede yazan veri merkezi konumu, teknik aktarımın yalnız o ülkeyle sınırlı olduğunu kanıtlamaz. Yedekleme, hata günlükleri, sahtekârlık tespiti, CDN, analitik, e-posta bildirimi ve teknik destek farklı alt işleyenleri kullanabilir. İsviçreli SaaS şirketinden veri işleme yerlerinin listesi, alt yüklenicilerin ülkeleri, veri merkezi ve olağanüstü durum yedeğinin konumu istenmelidir. Sözleşmesel veri yerelliği taahhüdü ile ağ üzerindeki gerçek uzak erişim ayrı test edilmelidir.
Örneğin müşterinin e-posta adresi İsviçre veri merkezinde saklanırken destek bileti içindeki ekran görüntüsü üçüncü ülkedeki yardım masasına aktarılabilir. Türkiye’deki şirketin hazırladığı veri envanteri yalnız ana veri tabanını gösteriyorsa bu sonraki aktarım gözden kaçabilir. Her dış API çağrısı, dosya eki, hata kaydı ve dışa aktarma işlevi, ilgili veri kategorisi açısından incelenmelidir. Yetkisiz aktarımı önlemek için rol bazlı erişim, veri maskeleme ve üçüncü taraf eklenti kısıtları uygulanabilir.
11. Özel nitelikli veriler ve gereksiz kayıtların temizlenmesi
KVKK m.6 kapsamındaki özel nitelikli kişisel veriler, diğer verilerden farklı işleme şartlarına tabidir. Sağlık notları, biyometrik şablonlar veya Kanunda sayılan başka hassas kategoriler CRM’de yer alıyorsa yalnız genel bir müşteri hizmeti amacı gösterilerek işlem yapılamaz. İsviçre SaaS sağlayıcısına gönderilecek belgelerde personelin müşteriyle ilgili serbest metin alanına yazdığı sağlık, aile veya kimlik kayıtları da bulunabilir. Ön incelemede örnek veri seti ve açıklama alanları buna göre taranmalıdır.
Tüm müşteri listesini yurt dışına çıkarmak yerine amacın gerektirdiği kullanıcı kimliği veya sipariş numarasıyla çalışma mümkünse bu seçeneğin değerlendirilmesi KVKK m.4’teki ölçülülük ilkesine hizmet eder. Test ortamına gerçek müşteri verisi aktarmak, geliştirme faaliyetini hukuk dışı ayrı bir aktarım haline getirebilir. Anonimleştirilmiş veri ile yalnız kimliği gizlenmiş ancak yeniden eşleştirilebilir verinin aynı olmadığı unutulmamalıdır. Veri azaltımı daha az hukukî riskin yanında düşük depolama maliyeti de sağlar.
12. Veri güvenliği: KVKK m.12, sözleşme hükümleri ve denetim
KVKK m.12, veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişimini önlemek, muhafazasını sağlamak için gerekli teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğünü düzenler. Dış kaynak kullanılması bu yükümlülüğün tümünü yazılım sağlayıcısına devretmez. Şirket hesabında çok faktörlü kimlik doğrulama, en az yetkiyle erişim, yedeklerin korunması, şifreleme anahtarlarının yönetimi, güvenlik olayları kaydı ve silme prosedürü yazılılaştırılmalıdır. Yönetim paneline kimin hangi tarihte eriştiği sonradan doğrulanabilmelidir.
Teknik tedbirlerin sözleşmede soyut bir ‘endüstri standardı’ olarak bırakılması uyuşmazlık halinde ispat sorunu yaratır. Hangi tarafın logları sakladığı, kritik ihlal bildirimini ne zaman yapacağı, alt işleyen değişikliklerinde müşteriyi hangi yolla bilgilendireceği ve bağımsız denetim çıktıları açıklanmalıdır. İspat için örnek rapor, politika sürümü, tarihli güvenlik testleri ve veri kurtarma senaryosu alınabilir. İsviçre şirketinin güvenlik sertifikası bulunması sözleşmenin somut kapsamını inceleme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
13. SaaS sağlayıcısının İsviçre’den Türkiye’ye uzaktan destek vermesi
Türkiye’deki uygulamaya İsviçre’den bağlanan destek personelinin ekranda kişisel verileri görmesi, teknik olarak veritabanı Türkiye’de dursa bile sınır ötesi erişim tartışmasını gündeme getirir. Bağlantının yalnız anlık görüntüleme mi yoksa verinin kopyalanması, dışa aktarılması veya uzak işlenmesi mi olduğu teknik delille belirlenmelidir. Uzak erişim yalnız erişen personelin ülkesine bakılarak değil, aktarılan veri türü ve erişim yetkisinin kapsamı göz önünde bulundurularak değerlendirilir.
Uzaktan destek protokolünde ön onay mekanizması, maskeleme, oturumun kayıt altına alınması, ekran görüntüsü alma yasağı ve süre sonunda erişimin kapatılması somut güvencelerdir. Müşteri verisinin satıcının hata çözümü amacıyla başka sisteme alınması halinde farklı alıcı ve veri kategorisi söz konusu olabilir. Türkiye’deki şirket, yeni destek modeli başladığında standart sözleşme eklerinin ve aydınlatma metninin halen doğru olup olmadığını yeniden kontrol etmelidir.
14. Alt işleyenler değişirse mevcut standart sözleşme yeterli mi?
İsviçre SaaS satıcısı, e-posta bildiriminden yedeklemeye kadar birçok alt yükleniciyi kullanabilir. İlk sözleşmede hiç bulunmayan üçüncü ülkedeki bir hizmet sağlayıcısının eklenmesi veri akışı, risk değerlendirmesi ve sözleşme kapsamı açısından önemlidir. Tek bir standart sözleşmenin imzalanması, sonraki tüm alıcıları ve tüm amaçları sınırsız biçimde kapsayan genel izin değildir. Taraf listesi, veri kategorisi, aktarım amacı ve alıcı rollerindeki değişiklikler doğrultusunda hukuki dayanak yeniden incelenmelidir.
Satıcıdan güncel alt işleyen listesi, bildirim yöntemi ve itiraz hakkının şartları sözleşmeyle istenebilir. Bir alt işleyen değişikliği kabul edilmiyorsa verinin o sisteme gitmesini teknik olarak durdurma veya hizmetten ayrılma seçeneği bulunmalıdır. Kurumun standart sözleşme değişikliklerine ilişkin kuralları ayrıca takip edilmeli, gerektiğinde yeni bildirim yapılmalıdır. Sadece ‘satıcı istediği alt yükleniciyle çalışabilir’ hükmü hem mevzuat hem müşteri güveni bakımından yeterli kontrol sistemi değildir.
15. Sözleşme bittiğinde veriler kime, hangi biçimde teslim edilir?
Türkiye’deki müşteri veya çalışan verilerinin İsviçre SaaS sisteminde tutulması, hizmet feshedildiğinde verinin geri alınabilmesini stratejik bir konu haline getirir. Sözleşmede dışa aktarım formatı, indirme takvimi, yönetici hesaplarının kapatılması, yedeklerden silme süresi ve silme işlemini kanıtlayacak belge önceden düzenlenmelidir. Verinin yalnız sağlayıcının kullanabildiği özel formatta verilmesi, Türk şirketinin veriye erişimini fiilen engelleyebilir ve ticari sürekliliğini tehlikeye atabilir.
KVKK m.7 uyarınca işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkınca verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonimleştirilmesi yükümlülüğü gündeme gelir; kanuni saklama ödevleri ise ayrı değerlendirilir. Şirketler ihtilaf çıkmadan önce veri yedeği alma yetkisini, fesihten önceki erişim penceresini ve kopyaların imhasının doğrulanmasını sözleşmeye koymalıdır. Üçüncü kişi hakları, ticari sırlar ve devam eden dava için korunması gereken kayıtlar ile rutin SaaS verileri birbirinden ayrılmalıdır.
16. KVKK başvurusu ve veri ihlali ortaya çıkarsa hangi kayıtlar gerekir?
İlgili kişinin veri sorumlusuna başvuru hakkı KVKK m.11 ve m.13 kapsamında değerlendirilir. Türkiye’deki şirket müşteriden gelen ‘verim hangi ülkeye gitti?’ veya ‘silinmesini istiyorum’ başvurusuna cevap verebilmek için İsviçre satıcısının veri akışını ve saklama politikasını bilmelidir. Başvurunun cevaplanması bakımından Kanun m.13’teki en geç otuz günlük süre takip edilmeli; gerekli hallerde m.14 çerçevesinde Kurula şikâyet yoluna ilişkin bilgiler doğru verilmelidir.
Bir sızıntı ya da yetkisiz erişim şüphesi ortaya çıktığında olay zamanı, log bütünlüğü, hangi veri kategorilerinin etkilendiği, kimlerin eriştiği ve hangi azaltıcı tedbirlerin uygulandığı gecikmeden kayıt altına alınmalıdır. KVKK m.12/5 kapsamındaki bildirim yükümlülüğü ve Kurulun ilgili bildirim uygulaması somut olayda değerlendirilir. İsviçreli satıcının kendi veri ihlali raporlama yükümlülükleri de olabilir; ancak Türkiye’deki veri sorumlusunun Kurum nezdindeki sorumluluğunun otomatik olarak ortadan kalktığı kabul edilemez.
17. Türkiye ve İsviçre şirketleri için sözleşme müzakeresinde 10 kontrol
İmza öncesinde asgari on kontrol birlikte yapılmalıdır: veri sorumlusunun kimliği, veri işleyen rolü, aktarılacak veri kategorileri, işleme amaçları, KVKK m.5 veya m.6 dayanağı, KVKK m.9 aktarım mekanizması, alt işleyenlerin ülkeleri, kullanıcı erişim yetkileri, saklama-imha takvimi ve başvuru/ihlal yönetimi. Bunlar birbirinden kopuk belgelerde tutulursa bilgi güncelliği kaybolabilir. İmzalanan belgelerle sistemin teknik ayarları aynı tarihi gösteren bir uyum dosyasında birleştirilmelidir.
İsviçreli SaaS firmasının Türk müşterilere standart paket sunması hukuki uyumun hiç müzakere edilemeyeceği anlamına gelmez. Kurumsal abonelikte ülke-bölge kilidi, alt işleyen bildirim listesi, destek personeline kısıtlı erişim, denetim belgesi ve veri dışa aktarma hakkı talep edilebilir. Tarafların iş ilişkisi küçük olsa da müşteri verisi sayısı büyük olabilir; bedelin düşük olması Kanun’daki yükümlülükleri azaltmaz. Kurumsal risk kararı somut veri etkisine göre verilmelidir.
18. Mersin’deki ihracatçı ile Zürich SaaS firması arasında örnek iş akışı
Mersin’deki bir ihracatçı, 8.000 tedarikçi ve alıcı irtibatını Zürich merkezli CRM’e geçirmek istemektedir. Önce veri envanterinde kişi adı, görev unvanı, iş e-postası, telefon, sipariş ve teslimat notu ayrı alanlar olarak belirlenir. Gerçek kişi bilgisi içermeyen şirket unvanıyla doğrudan veya dolaylı tanımlanabilir kişi verileri ayrılır. Hangi bilginin işin gereği olduğu, hangisinin geçmişten kalan gereksiz kayıt olduğu tespit edilir; test veritabanı gerçek bilgilerle doldurulmaz.
Sonra İsviçre sağlayıcısının hukuki rolü ve sunucu/alt işleyen altyapısı doğrulanır; uygun aktarım dayanağı seçilir, gerekiyorsa doğru standart sözleşme iki tarafça usulüne uygun imzalanır ve Kuruma beş iş günü içinde bildirilir. Türk şirketinin aydınlatma metni ve erişim denetimleri güncellenir. Bir ay sonra satıcı üçüncü ülkedeki destek merkezini devreye alırsa değişiklik yalnız teknik bir sürüm güncellemesi sayılmayıp veri aktarım dosyasında ayrıca değerlendirilir.
19. İsviçre tarafı veri aktarımını reddederse uyuşmazlık nasıl çözülür?
Satıcı standart sözleşmeyi imzalamayı reddediyor, müşteri verisini başka amaçla kullanmak istiyor veya hizmet sona erdikten sonra dışa aktarmaya izin vermiyorsa olay bir taraftan veri koruma, diğer taraftan sözleşme ihlali niteliği kazanabilir. Taraflar önce gerçek verinin kimde bulunduğunu, sistem erişim yetkilerini ve hangi sözleşme sürümünün yürürlükte olduğunu delillendirir. Sözleşmedeki uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözümü hükmü ayrıca incelenir; yabancı hukuk seçimi Türk veri koruma yükümlülüklerini tek başına ortadan kaldırmaz.
Türk şirketi bakımından fesih, veri teslimi, zarar ve tedbir seçenekleri somut sözleşme hükümleri ile yetki kuralları çerçevesinde belirlenir. Veri hukuka aykırı aktarıldıysa yalnız karşı taraftan tazminat talep edilmesi Kurum nezdindeki yükümlülüğü gidermeyebilir. İş sürekliliğini korumak için olay logları, dışa aktarım denemeleri, satıcı yazışmaları ve aktarma talimatları saklanmalıdır. Uyuşmazlık çıkmadan hazırlanmış veri geri dönüş planı çoğu zaman en etkili hukuki koruma unsurudur.
20. Denetim dosyası, resmî kaynaklar ve uzman hukuk incelemesi
2026 itibarıyla hukukî kontrolün esas kaynakları KVKK’nın güncel yurt dışına aktarım açıklaması, 2024/959 sayılı standart sözleşme kararı, Kurumun beş iş günü duyurusu ve İsviçre’nin Fedlex’te yayımlanan Federal Veri Koruma Kanunu’dur. İsviçre Federal Veri Koruma ve Bilgi Komiserinin sınır ötesi açıklama rehberi de FADP m.16 ve m.17 uygulaması bakımından yol gösterir. Taraflar yabancı mevzuatın eski çevirileri veya 2024’ten önceki Türk aktarım şemasını güncel sistem sanarak sözleşme hazırlamamalıdır.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile temas kuracak Türkiye’deki işletmeler veya İsviçre merkezli SaaS firmaları; imzalanması istenen veri işleme sözleşmesini, güncel alt işleyen listesini, aktarım amaçlarını, şirket temsil yetki belgelerini ve teknik mimari özetini hazırlayabilir. Henüz gerçek kişi verilerini güvenli kanal olmadan paylaşmadan önce gizlilik ve yetki kapsamı kararlaştırılmalıdır. Somut hukuki görüşte hizmetin ülke bağlantıları, taraf rolleri ve kullanılacak aktarım aracı belge bazında incelenir.
İlgili hukuki rehberler
- Türkiye’den yurt dışına veri aktarımında KVKK m.9 genel rehberi
- Standart sözleşmenin beş iş gününde bildirilmesi
- Veri sorumlusu ile veri işleyenin sorumluluğu
- KVKK ilgili kişinin hakları ve başvurular
- İsviçre Handelsregisterauszug şirket yetkisi
- İsviçre nitelikli elektronik imza ve Türkiye
- Alman GmbH için KVKK m.9 sınır ötesi çağrı merkezi örneği
Güncel resmî mevzuat ve kurum kaynakları
- KVKK — 2024 sonrası yurt dışına aktarım ve yeterlilik durumu
- KVKK — standart sözleşmeler ve bağlayıcı şirket kuralları (2024/959)
- KVKK — beş iş günü ve imza usulü duyurusu
- KVKK — Standart Sözleşme Bildirim Modülü
- İsviçre Fedlex — FADP m.16, 17 ve 19
- İsviçre FDPIC — uluslararası veri açıklama rehberi
Kaynak kontrol tarihi: 1 Kasım 2026. Hukuki değerlendirmede işlem tarihinde yürürlükte bulunan metinler ve Kurulun son duyuruları esas alınır.
12 Sık Sorulan Soru
1. İsviçre’ye CRM verisi aktarmak KVKK m.9 kapsamında mı?
Türkiye’den İsviçre’deki alıcıya kişisel verinin aktarımı söz konusuysa KVKK m.9 şartları ayrıca değerlendirilir.
2. İsviçre KVKK tarafından otomatik güvenli ülke sayılır mı?
Hayır. İsviçre’nin kendi mevzuatı, Türkiye’de Kurul tarafından verilmiş yeterlilik kararının yerini almaz; güncel Kurul listesi kontrol edilmelidir.
3. İsviçre SaaS satıcısıyla yalnız gizlilik sözleşmesi yeterli mi?
Hayır. NDA, KVKK m.9’da aranan aktarım mekanizmasının yerine kendiliğinden geçmez.
4. Hangi standart sözleşme kullanılmalıdır?
Tarafların gerçek veri sorumlusu ve veri işleyen rollerine göre dört Kurul modelinden uygun olan seçilir.
5. KVKK standart sözleşmesi kaç günde bildirilir?
İmzaların tamamlanmasından itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirilir; bu yükümlülük KVKK m.9/5’tedir.
6. Sözleşme İngilizce imzalanabilir mi?
Yabancı dilde metin düzenlense de Kurumun açıklamasına göre Türkçe standart sözleşme metninde iki tarafın geçerli imzası gerekir.
7. FADP m.16 Türkiye’den İsviçre’ye aktarımı tek başına serbest bırakır mı?
Hayır. FADP m.16 İsviçre’den yurt dışına açıklamayı düzenler; Türkiye kaynaklı aktarımda KVKK m.9 ayrıca uygulanır.
8. Zürich sunucusu veri aktarım zincirini kesin sınırlar mı?
Hayır. Destek, alt işleyen, yedekleme ve analitik sistemleri üzerinden başka ülkelere erişim veya aktarım olabilir.
9. Müşteri verilerini İsviçreli SaaS ile model eğitimi için paylaşmak mümkün mü?
Bağımsız model eğitimi amacı, taraf rolleri, KVKK m.4–6 işleme şartları ve m.9 aktarım dayanağı ayrıca incelenmeden kabul edilmemelidir.
10. SaaS sözleşmesi bittiğinde verinin silinmesi istenebilir mi?
KVKK m.7 ve ilgili muhafaza yükümlülükleri dikkate alınarak verinin geri verilmesi, silinmesi ve bunun ispatı düzenlenmelidir.
11. Veri ihlalinde Türkiye’de kim sorumludur?
KVKK m.12 çerçevesinde veri sorumlusunun ödevleri sürer; somut olayda veri işleyenin sözleşmesel ve kanuni yükümlülükleri de incelenir.
12. İsviçreli şirket Türkiye’deki müşterilerle uzaktan hukuk danışmanlığı alabilir mi?
Evet. Sözleşme, aktarım haritası, standart sözleşme, temsil yetkisi ve uyum belgeleri uzaktan güvenli yöntemlerle incelenebilir.
Mersin ve İstanbul Ofis Haritaları
Mersin: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin Merkez.
İstanbul: Maslak, Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
