İsviçre’den Türkiye’ye Ev Eşyası Gümrüksüz Nasıl Getirilir? Kesin Dönüş, İkinci Ev ve 24 Ay Şartı (2026)

1. İsviçre’den Türkiye’ye ev eşyası göndermenin kısa hukuki çerçevesi

İsviçre’de uzun süre yaşamış Türk vatandaşları, Türkiye’ye taşınırken Basel, Zürih veya Cenevre’de kullandıkları mobilya, beyaz eşya ve kişisel ev eşyalarını yanlarında getirmek isteyebilir. 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167. maddesi ile 2009/15481 sayılı Kararın ilgili hükümleri, belirli koşulları taşıyan kullanılmış ev eşyası için gümrük vergisi muafiyeti öngörür. Bu muafiyet her kargo paketinin vergisiz olduğu veya yeni satın alınmış her ürünün ev eşyası sayıldığı anlamına gelmez.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

En önemli ayrım iki ayrı işlem rejimidir: yerleşim yerini kesin olarak Türkiye’ye nakleden kişinin kullandığı ev eşyası ve İsviçre’de yaşamaya devam ederken Türkiye’de edindiği konut için kullanılmış eşya getiren kişinin dosyası. Ticaret Bakanlığının resmî açıklamasında bu iki yol ayrı alt başlıklarda düzenlenir. Her birinin ikamet, konut ve belge şartları farklı olabilir. Bu nedenle nakliye şirketiyle fiyat anlaşması yapmadan önce kimin hangi muafiyet yolundan yararlanacağı yazılı belirlenmelidir.

2. Kesin dönüş muafiyetinde 24 aylık ikamet şartı

Ticaret Bakanlığının 4458 sayılı Kanun m.167/5-b kapsamındaki açıklamasına göre Türkiye Gümrük Bölgesi dışında en az yirmi dört ay ikamet ettikten sonra yerleşim yerini kesin olarak Türkiye’ye nakleden gerçek kişiler, kendilerine ait kullanılmış ev eşyası için muafiyet kapsamında değerlendirilebilir. İsviçre’deki çalışma veya oturma izninin bulunması tek başına yirmi dört ay şartının gerçekleştiğini ispatlamaz; yerleşim tarihçesi ve Türkiye’de geçen süreler birlikte hesaplanır.

Resmî metin, son on yılda yurt dışında en az beş yıl ikamet edenler için süreye ilişkin ayrı düzenleme içerir. Ayrıca son dönemde Türkiye’de geçici bulunmanın sürekliliğe etkisi için istisnalar bulunur. O nedenle başvuruda yalnız konsoloslukta belirtilen bir tarih yerine kanton belediyesi kayıtları ve Türkiye giriş-çıkış hareketleri üzerinden kronoloji oluşturulmalıdır. Kişi on dokuz ay İsviçre’de oturmuşsa komşusunun yararlandığı muafiyetin otomatik uygulanacağını varsaymamalıdır. İstisna kapsamına girip girmediğini gümrük idaresi doğrular.

3. İsviçre’de ikamet nakil belgesi nasıl hazırlanır?

Kesin dönüş dosyasında Ticaret Bakanlığı özellikle ikamet nakil belgesi, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve sözlü beyan formuna eklenecek eşya listesini sayar. İsviçre belediyesinden alınan Abmeldebestätigung gibi ayrılış kaydı, kişinin ülkedeki yerleşim tarihçesini ortaya koyan önemli destekleyici belgedir. Ancak belediye kaydı ile Türk dış temsilciliğince düzenlenmesi istenen ikamet nakil belgesinin işlemdeki işlevi aynı olmayabilir; güncel başvuru formatı ilgili konsolosluktan doğrulanmalıdır.

Yerleşim Türkiye’ye nakledilmeden önce belgedeki ad, soyad, doğum tarihi ve eski adreslerin Türk nüfusuyla uyumu kontrol edilmelidir. İsviçre’de soyadı değişmiş ve Türkiye nüfusuna işlenmemişse aynı kişinin iki farklı isimle belge sunması açıklama gerektirebilir. İsviçre’deki iş veya konut sözleşmesinin sona ermesi tek başına gümrük muafiyet belgesi sayılmaz. Eksik ikamet geçmişi için geriye dönük yanlış tarih içeren belge istenmemeli; hangi resmî kurumun hangi dönemi belgeleyebildiği öğrenilmelidir.

4. İsviçre’de yaşamaya devam edenler için ikinci ev yolu

Ticaret Bakanlığı açıklamasının 1.2 bölümünde Türkiye dışında yerleşik bulunan gerçek kişilerin Türkiye’de satın aldıkları veya kiraladıkları konutta kullanmak üzere getirecekleri kullanılmış ev eşyası için ayrı bir muafiyet yolu gösterilir. Bu hak, İsviçre’den kesin dönüş yapmak istemeyen ve Türkiye’de yazlık ya da yılın bir bölümünde kalacağı daire edinenler açısından önemlidir. Uyruk tek başına belirleyici değildir; yurt dışında yerleşiklik ile konut ediniminin koşulları araştırılır.

Bu yolun muafiyeti, aynı kişi ve bir konutla sınırlı olarak bir defalık düzenlenmiştir. Türkiye’de satın alınmış konutun tapusu veya uygun nitelikte kira ilişkisi gösterilmelidir. İsviçre’de fiilen yerleşik olmanın kanıtları ile Türkiye’de eşyanın kullanılacağı konutun belgeleri aynı dosyada toplanır. Bu yolu, hiçbir konut edinmeden İsviçre’den Türkiye’ye serbestçe mobilya ithal etmek için genel bir ticari muafiyet olarak kullanmak mümkün değildir.

5. İkinci ev için kira sözleşmesinin süresi ve şekli

Yurt dışında yerleşik kişinin Türkiye’de bir konutu kiralayarak kullanılmış ev eşyası getirmesinde resmî Ticaret Bakanlığı açıklaması, en az bir yıl için kiralanmış konut koşulunu ve belgeler arasında noter tasdikli kira sözleşmesini sayar. Yalnız sözlü anlaşma, aylık kısa konaklama veya birkaç haftalık yazlık rezervasyonu bu listedeki şartı kendiliğinden yerine getirmez. Konutun kimin adına tutulduğu ve gümrük muafiyetinden kimlerin yararlanacağı birbiriyle uyumlu olmalıdır.

İsviçre’de yaşayan kişi Türkiye’de Mersin’de bir daire kiralamışsa, taşınmazın açık adresi, sözleşmenin tarihi, süresi ve kiralayanın kimliği eşya listesinde belirtilen kullanım amacıyla tutarlı olmalıdır. Noter tasdiki gereken bir işlemde sırf PDF olarak imzalanan kira sözleşmesine güvenilmemelidir. Sahte konut beyanı, sırf muafiyet sağlamak için düzenlenen gerçeğe aykırı belgeler veya farklı bir kişinin evini kendi konutu gibi gösterme ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.

6. İkinci evde tapu belgesinin rolü

Türkiye’de satın alınan konut için resmî açıklama, kişinin veya eşinin adına kayıtlı tapu belgesi gibi edinimi gösteren evrakı saymaktadır. Kat irtifakı işlemleri tamamlanmamış kooperatif bağlantılı bazı edinimler için özel belge seçenekleri de açıklanmıştır. Ancak taşınmazın adresi veya mülkiyet durumu net değilse gümrük beyannamesinin dayanağı zayıflar. Eşyanın nereye teslim edileceği taşıma sözleşmesinde ve resmî başvuruda aynı şekilde gösterilmelidir.

Tapuda miras intikali yapılmamış bir taşınmaz, yalnız aile tarafından kullanılıyor diye her durumda kişinin adına edinilmiş konut kabul edilmemelidir. Satış vaadi gibi hukuken anlamlı belgelerin hangi durumda kabul edildiği, muafiyet yolunun alt koşullarıyla birlikte incelenir. İsviçre’deki malikin Türkiye’de adres kayıtlarını güncellemesi başka bir işlem konusudur. İsviçre ikamet belgesinin Türkiye işlemlerinde kullanımı bu belgelerin tasdik ve kayıt yönlerini ayrıca açıklar.

7. Eşler ayrı ayrı muafiyet kullanabilir mi?

Ticaret Bakanlığının resmî açıklaması kullanılmış ev eşyası muafiyetini aile ünitesi bakımından değerlendirir; anne, baba ve 18 yaşından küçük çocukların bulunduğu bir aile için eşlerin ayrı ayrı muafiyet kullanabileceği varsayımı doğru değildir. Eşlerin fiilen farklı ülkelerde yaşaması da bu aile ünitesi yaklaşımını kendiliğinden değiştirmez. Bununla birlikte eşlerden birinin Türkiye’ye kesin döndüğü, diğerinin İsviçre’de kaldığı durumlarda hangi rejimin uygulanacağı somut durum ve başvuru belgelerine göre araştırılmalıdır.

Örneğin Zürih’te çalışan baba Türkiye’deki daireye mobilya göndermek isterken, aynı zamanda İsviçre’de yaşayan anne adına ayrı bir beyanda bulunmak muafiyetin iki katına çıkacağı anlamına gelmez. Aile üyelerinin vatandaşlık ve medeni hâl belgeleri, eşya listesindeki kullanım amacı ve daha önce kullanılan muafiyetler sorgulanabilir. Muafiyetin geçmişte aile adına kullanılmış olması yeni sevkiyata etkide bulunabilir. Gümrük idaresinden yazılı açıklama istenmesi gereksiz antrepo ve taşıma masraflarını önleyebilir.

8. Mavi Kartlı ve çifte vatandaşların farklı durumu

Resmî açıklamanın kesin dönüş bölümünde, Türk vatandaşlığından çıkma izniyle yabancı vatandaşlık kazanan kişilerin ilgili muafiyetten yararlanamamasına ilişkin özel not bulunur. Aynı metinde çifte vatandaşların bu bölümdeki muafiyetten faydalanabileceği belirtilir. Mavi Kart sahipleri ile Türk ve İsviçre vatandaşlıklarını birlikte taşıyanların hukuken aynı statüde kabul edilmemesi bu nedenle önemlidir. Başvuruyu yalnız İsviçre pasaportuyla yapmanın vatandaşlık geçmişini ortadan kaldıracağı düşünülmemelidir.

Öte yandan ikinci ev bölümünde uyruktan ziyade Türkiye dışında yerleşik olma şartına vurgu yapılır. Bu iki düzenleme arasında bulunan farklılık, hangi muafiyet yoluna başvurulduğunu bilmeden genel bir «Mavi Kartlılar eşya getiremez» sonucu kurulmasına engeldir. Başvuru sahibinin kimlik, vatandaşlıktan çıkış ve yerleşim belgeleri ayrı incelenmelidir. Gümrük mevzuatındaki istisnalar kişiye uygulanmadan önce ilgili gümrük idaresinin güncel kabul ettiği belgelerin teyidi gerekir.

9. Kullanılmış ev eşyası nedir, neler kapsam dışında kalır?

Gümrük muafiyetinin ana konusu kişinin kendi kullanımına ait kullanılmış ev eşyasıdır. Normal aile yaşamına uygun mobilya, ev gereçleri ve kişisel kullanım eşyaları bu kavram bakımından değerlendirilir. Ancak yeni alınmış ürünün sadece kutusunu açmak, ürünü gerçek kullanılmış eşya hâline getirip otomatik muafiyet sağlamaz. Eşyanın cinsi, miktarı ve kullanım amacı beyanla uyumlu olmalıdır. Ticari satış için biriktirilmiş stoklar, ev eşyası olarak gönderilmemelidir.

Ticaret Bakanlığı, taşınabilir bazı alet ve cihazlar haricinde ticaret veya meslek amacıyla kullanılacak malzemelerin bu kullanılmış ev eşyası muafiyetine girmediğini açıklar. İsviçre’de evden çalışan yazılım geliştiricinin kişisel bilgisayarı ile bir şirketin satışa sunacağı onlarca bilgisayar birbirinden ayrılır. Fabrika makinesi, mağaza stoku veya işletme demirbaşları ayrı ithalat ve işyeri nakli düzenlemelerine tabi olabilir. Listeye ürünün adını yanlış yazarak vergi avantajı sağlamak yerine doğru gümrük rejimi öğrenilmelidir.

10. Mobilya, beyaz eşya ve elektronik için eşya listesi

Başvurunun temel parçalarından biri gümrük idaresine verilen sözlü beyan formuna eklenecek eşya listesidir. Bu listede koltuk, masa, yatak, çamaşır makinesi, buzdolabı veya kişisel elektronik eşyaların cinsi ve miktarı açık yazılmalıdır. İsviçre’deki taşıma firmasının hazırladığı koli numaraları ile gümrük için hazırlanan liste birbirini tutmalıdır. Eksik koli veya farklı ürün adı, eşyanın kontrolü sırasında açıklama ihtiyacı doğurabilir.

Her eşyanın tarihsel satın alma faturası bulunmayabilir; kullanılmış ev eşyası dosyası için Bakanlığın zorunlu saydığı belgelerle gümrüğün somut incelemede isteyebileceği ek belgeler ayrı tutulmalıdır. Fotoğraf, seri numarası ve paket etiketleri uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırır. CHF cinsinden ikinci el değerin tespiti, taşıma bedelinin ödeme kaydı ve elektronik cihazın kişisel kullanım amacı birbirine karıştırılmamalıdır. Sigorta için hazırlanan ayrıntılı değer listesi gümrük sınıflandırma listesinin yerine otomatik geçmez.

11. Eşyanın Türkiye’ye getirilme süresi: altı ay

Ticaret Bakanlığının kullanılmış ev eşyası muafiyetine ilişkin açıklamasında eşyanın kişinin beraberinde, gelişinden önce veya gelişinden sonraki altı aylık süre içerisinde getirilerek serbest dolaşıma giriş beyanında bulunulması gerektiği ifade edilir. Eşyanın gemiyle yola çıkış tarihi ile Türk gümrük idaresine beyan edildiği tarih aynı olmayabileceğinden, yalnız nakliye şirketinin tahmini teslim tarihine güvenerek süre planlaması yapılmamalıdır.

Kesin dönüşte İsviçre’deki eşyaların depodan çıkarılması veya nakliye aracının gecikmesi nedeniyle beyanın yetişmeyebileceği durumlar önceden değerlendirilmelidir. Gümrükteki somut işlemin ne zaman tamamlandığını gösteren resmi evrak saklanır. Bakanlık açıklaması, bu süre içerisinde birden fazla partiyle kullanılmış ev eşyası getirme imkânını da tanır. Bu durum altı ay geçtikten sonra sınırsız yeni koli gönderilebileceği anlamına gelmez. Mümkünse her partinin eşya listesi ilk başvuru dosyasıyla ilişkilendirilmelidir.

12. Birden fazla taşıma partisinde hak kaybı nasıl önlenir?

İsviçre’deki evin tamamı tek bir tır veya konteynere sığmayabilir. Resmî açıklamaya göre muafiyet hakkı bir seferde ya da öngörülen süre içinde farklı partilerle kullanılabilir. Bu imkânı kullanırken ilk sevkiyatın gümrük beyannamesi, kişi ve konut bilgileri ve sonraki partilerin taşıma belgeleri birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Kişinin daha önce muafiyet kullanıp kullanmadığı konusunda yanlış beyan verilmemelidir.

Bir partideki mobilyanın başka bir kişi adına ithal edilmesi, kalan kolilerin aile ünitesi dosyasından kopmasına sebep olabilir. Firma birden çok yük sahibinin eşyasını aynı araca yerleştiriyorsa her malik için ayrı ve doğru liste hazırlanmalıdır. İsviçre’deki yükleme ve Türkiye’deki boşaltma tutanakları masraf veya hasar uyuşmazlığında da işe yarar. Gümrük idaresinin ek belge talebi varsa sözlü açıklamayla geçiştirmek yerine hangi partiye ilişkin olduğunun yazılı öğrenilmesi gerekir. Altı aylık dönemin sonuna yaklaşırken kontrol adımları sıklaştırılmalıdır.

13. İsviçre’deki ikamet süresi nasıl kanıtlanır?

İsviçre belediye ikamet kayıtları, önceki ve yeni adresleri gösteren belgeler, oturum izinleri, çalışma belgeleri ve konut sözleşmeleri Türkiye dışında hangi dönemlerde yerleşik olunduğunu açıklamakta yararlı olabilir. Bununla birlikte resmî muafiyet dosyasında hangi belgenin zorunlu olduğuna Ticaret Bakanlığının kontrol listesi ve yetkili gümrük idaresi karar verir. Kişi yalnız işverenin yazdığı mektupla bütün ikamet şartlarını karşıladığını varsaymamalıdır.

İkamet tarihi ile seyahat tarihi farklı kavramlardır. Türkiye’ye gidip gelmek tek başına İsviçre’deki sürekli yerleşikliği sona erdirmeyebilir; ancak Türkiye’de geçirilen sürelerin muafiyete etkisi düzenlemede ayrı koşullara bağlanmıştır. Belediye kaydında adres değişiklikleri varsa kronoloji bozulmadan sunulmalıdır. Eşi ve çocukları İsviçre’de kalırken tek başına kesin dönüş yaptığı belirtilen kişinin aile ünitesi ve yerleşim amacı birlikte değerlendirilir. Resmî kaydın çevirisinde belge düzenlenme tarihinin kalış başlangıcıyla yanlış eşleştirilmemesi gerekir.

14. Türkiye’deki eski ikamet kaydı kesin dönüşü ispatlar mı?

Türk nüfus sisteminde aile evinin adresinin hâlâ görünmesi, İsviçre’de yerleşik olunduğu ve sonradan kesin dönüş yapıldığı iddiasını tek başına çürütmez; ancak idare bu farklılığın açıklanmasını isteyebilir. Muafiyet başvurusu için ikamet nakil belgesinin ve yabancı ülkedeki yerleşim tarihçesinin hazırlanması bu yüzden önemlidir. Türkiye’deki adresin değişmediğini söylemek yerine gerçek hayat düzeni belgelerle ortaya konmalıdır.

Kesin dönüşte Türk sağlık, eğitim ve vergi kayıtlarının da güncellenmesi gerekebilir. Bunlar ayrı işlemlerdir ve gümrükteki kullanılmış eşya hakkıyla birebir aynı koşullara bağlı değildir. İsviçre’den kesin dönüşte SGK ve GSS yazısı sosyal güvenlik başlığını; çocukların okul denkliği rehberi ise eğitim kaydını ele alır. Bunlar taşınmanın diğer sonuçlarını yönetmek için kullanılmalı, ev eşyası gümrük muafiyeti belgeleriyle karıştırılmamalıdır.

15. İsviçre’de yaşayan kişi Türkiye’de bir yazlığa mobilya gönderiyorsa

İsviçre’de yaşamaya devam eden ve Türkiye’de satın aldığı daireye kullanılmış ev mobilyalarını göndermek isteyen kişi, kesin dönüş yapmadığı hâlde muafiyet imkânı olup olmadığını araştırmalıdır. Bakanlığın ikinci ev düzenlemesi bu ihtiyacı ayrı şekilde karşılar. Kişinin Türkiye’deki daireyi gerçekten edinmiş olması, İsviçre’de yerleşikliği ve aynı konut için daha önce hakkın kullanılıp kullanılmadığı temel inceleme konularıdır.

Bu senaryoda Türkiye’de tapuya kayıtlı taşınmaz bulunması tek başına yeterli değildir. Eşyanın o konutta kullanım amacı, aile ünitesi ve süre şartları birlikte incelenir. Mobilyalar ticaret amacıyla getirilmemelidir. İsviçre’deki evin tüm eşyalarının Türkiye’ye gönderilmesi fakat kişinin yıllarca İsviçre’de yaşaması farklı yerleşim değerlendirmesi doğurabilir; gerçeğe uygun beyan önemlidir. Kiralanmış konutta en az bir yıllık sözleşme şartı ve noter tasdiki gibi koşullar belge hazırlığında atlanmamalıdır. Gümrük idaresine yanlış kesin dönüş statüsü bildirmek yerine gerçek ikinci ev rejimi seçilmelidir.

16. İsviçre plakalı araç ve motosiklet eşya listesine girer mi?

Ev eşyası muafiyeti, otomobil ve diğer taşıtların ithalatı için genel ve sınırsız bir vergisizlik sağlamaz. İsviçre plakalı aracı Türkiye’ye turistik kolaylıklar kapsamında geçici getirmek, özel nakil vasıtalarının bedelsiz ithalat rejimi ve kullanılmış ev eşyası muafiyeti birbirinden farklı düzenlemelerdir. Ticaret Bakanlığının araç ithalatı sayfası, bedelsiz ithalatta dahi bazı vergilerin tahsil edilebildiğini açıkça belirtir.

Bu nedenle yük listesine motosiklet veya aracı «ev eşyası» diye yazıp nakliyeciye teslim etmek, doğru gümrük işlemi yapıldığı anlamına gelmez. Motorlu araç için ayrı sınıflandırma, kimlik ve vergi rejimi incelenir. Kesin dönüşte Türkiye’ye araç getirme rehberi bu konudaki 24 aylık ve diğer koşulların ayrı hukukî çerçevesini anlatır. Bisiklet gibi motorlu olmayan eşyanın niteliği de kullanılan muafiyet yolu ve gümrük incelemesine göre değerlendirilir.

17. Nakliye şirketi ile taşıma sözleşmesine neler yazılmalı?

İsviçre’den Türkiye’ye ev eşyası taşıyan firma ile sözleşmede yükleme ve teslim adresleri, eşya listesi, muafiyet evraklarını kimin hazırlayacağı, gümrük müşavirliği hizmetinin kapsamı ve depolama masrafı açıkça belirtilmelidir. Nakliye bedelinin CHF olarak ödenmesi, Türkiye gümrük vergisi yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Taşıma firması «tüm eşyaları kesin vergisiz sokarız» diyorsa bunun hangi hukuki koşula dayandığı sorulmalıdır.

Eşyada hasar veya eksik teslim ortaya çıktığında hangi taşıma rejiminin, sigortanın ve sözleşme hükümlerinin uygulanacağı ayrıca incelenir. İsviçre’den gelen ev taşımasında her uyuşmazlığa otomatik olarak ticari eşya taşımasına ilişkin aynı uluslararası düzenleme uygulanacağı söylenemez; taşıma türü ve sözleşme belirleyicidir. Yükleme fotoğrafları, koli numaraları ve teslim tutanağı saklanmalıdır. Dış ambalajda görünmeyen bir hasar fark edilirse zamanında yazılı kayıt tutulması yararlı olur. Muafiyet hakkı ile nakliyeciden tazminat talebi ayrı hukuki konulardır.

18. Hangi belgeler başvuru sırasında sunulur?

Kesin dönüş dosyasında resmî Ticaret Bakanlığı listesinde ikamet nakil belgesi, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve sözlü beyan formuna ek eşya listesi sayılmaktadır. İkinci ev dosyasında ise Türkiye’de edinilen evin tapu veya uygun kira belgesi, nüfus/aile bilgisi ve eşya listesi öne çıkar. Kişinin dosyası temsilci aracılığıyla yürütülüyorsa Gümrük Kanununun 225. maddesindeki temsil yetkisi kuralları ayrıca değerlendirilir.

İsviçre’deki resmî belgelerin Türkçe tercümesinin veya tasdikinin hangi biçimde sunulacağı somut belge ve makamın talebine göre kontrol edilmelidir. Nakliye şirketinin hazırladığı genel paket listesi ile sözlü beyan formu birbirine eklenebilir; ancak aynı bilgi ve ürünleri doğru göstermelidir. Önceden hazırlanmış eksik belge paketi nedeniyle eşyayı gümrükte bekletmek maliyetli olabilir. Gümrük idaresinden alınan yazılı eksik evrak bildirimleri, neyin hangi tarihte tamamlanması gerektiğinin takip edilmesini sağlar.

19. Daha önce muafiyet kullanılmışsa yeniden yararlanılır mı?

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre kesin dönüşte kullanılmış ev eşyası muafiyetinden yeniden yararlanma bakımından tekrar yurt dışında en az yirmi dört aylık ikamet tesis etme koşulu bulunur. İkinci ev rejiminde ise aynı kişi ve konut için bir defalık kullanım esası belirtilir. Bu iki ayrı sınırlamayı tek kuralmış gibi değerlendirmek doğru değildir. Önceden hangi tarihte, hangi gerekçeyle ve hangi aile ünitesi adına muafiyet kullanıldığı araştırılmalıdır.

İsviçre’den on yıl önce Türkiye’ye mobilya getirmiş kişi bugün yeniden taşınıyorsa önceki beyannamelerin örneklerini bulması yararlıdır. Sadece başka bir nakliye firmasını seçmek eski muafiyet kaydını silmez. Eşya başka konuta taşınmış olsa bile muafiyet hakkının niteliği ve sınırları dosyaya göre incelenir. Eksik geçmiş bilgisi varsa gümrük idaresine doğru açıklama yapılmalıdır. Önceden kullanılmamış muafiyet iddiası, daha eski tarihli gümrük kayıtlarıyla çelişiyorsa yeni sevkiyat planlanmadan önce çözülmelidir.

20. Gümrük idaresi muafiyeti reddederse ne yapılmalı?

İsviçre’den getirilen ev eşyası için muafiyet talebi reddedildiğinde önce ret işleminin hangi gerekçeye dayandığı belirlenmelidir. Yetersiz ikamet süresi, eksik nakil belgesi, konuta ilişkin belgenin uygun bulunmaması veya eşyanın ticari nitelikte görülmesi aynı hukukî problem değildir. İdari işlem belgesinde gösterilen maddeler, tarh edilen vergiler ve varsa ceza ayrı incelenmelidir. Aynı itiraz süresinin bütün durumlara uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Gümrük Kanununun 242. maddesi gümrük kararları ile vergilere karşı idari itiraz bakımından temel hükümlerden biridir; ancak somut işlem türüne ve yürürlükteki değişikliklere göre süre, merci ve usul doğrulanmalıdır. Ret tarihini, tebliğ belgesini ve beyannameleri saklamak gerekir. Uyuşmazlığın niteliğine göre idari başvuru, vergi yargısı veya başka bir yol söz konusu olabilir. Eşyalar gümrükte beklerken günlük masraf ve antrepo koşulları sözleşmeden takip edilmelidir. Doğrulanmamış içtihat numaralarıyla genel bir dava dilekçesi hazırlamak hak kaybına neden olabilir.

21. Örnek: Zürih’ten Mersin’e kesin dönüş

Zürih’te birkaç yıldır yaşayan evli çift, Mersin’e kalıcı taşınma kararı verdiyse önce İsviçre’deki yerleşim geçmişini ve Türkiye giriş-çıkışlarını belgelendirir. Aile ünitesi içindeki eşlerden hangisinin işlemde muafiyet sahibi gösterileceği ve daha önce hak kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir. İsviçre’den ayrılma kaydı ve Türk dış temsilciliğinden ikamet nakil belgesi gerekliliği incelenir; yeni Türkiye adresi ile eşya listesi uyumlu hazırlanır.

Mobilya ve beyaz eşyalar nakliye firmasına teslim edilmeden önce Türkiye’deki gümrük birimiyle beyanı kimin yapacağı kesinleştirilir. Eşyanın beyan edilmesi gereken süre, lojistik seyahatin yalnız başlangıcına göre değil gümrükteki işlem tarihine göre planlanır. Araba aynı tırla taşınacaksa ev eşyası muafiyeti yerine taşıta uygulanacak ayrı hukuk kuralları kontrol edilir. Çocukların okul kayıtları veya SGK işlemleri gümrük muafiyetinin yerine geçmez. Koli hasarı için nakliye delilleri ayrıca saklanır.

22. Örnek: Cenevre’de yaşamaya devam ederken İstanbul’da daire döşemek

Cenevre’de oturan ve İstanbul’da daire satın alan çift, İsviçre’deki hayatını sona erdirmeden kullanılmış mobilyalarını Türkiye’ye göndermek istiyorsa ikinci ev için öngörülen muafiyet yolunu araştırmalıdır. Daire tapusu ile eşyanın fiilî kullanım amacı, yurt dışında yerleşiklik ve daha önceki muafiyet kayıtları birlikte değerlendirilir. Eşlerden birinin Türkiye’de birkaç hafta tatil yapması tek başına kesin dönüş yapıldığını göstermez; yanlış rejim seçmek gereksiz uyuşmazlık yaratır.

Gümrük idaresinin bir konut ve aynı kişi için bir defalık uygulama koşulu, eşya listesini parçalara ayırıp her eş için yeni hak üretmeye engel teşkil edebilir. Başvuru öncesi kayıtlar eksiksiz görülmelidir. Türkiye’deki dairenin kira ile edinilmesi durumunda en az bir yıllık sözleşme ve noter tasdiki belgesi ayrıca aranır. Bu hukukî planlama, nakliye firmasının teklifinden önce yapılmalıdır. Bakırcı & Keskin’in Mersin ve İstanbul Maslak Ahi Evran Caddesi Polaris Plaza No:21 Kat:9 Sarıyer ofisleri, somut belge ve gümrük işlemi uyuşmazlığı açısından hukuki değerlendirme sunar.