Jeotermal Teknik Sorumlu Kaç Ruhsat Sahasında Görev Alabilir? 5 Ruhsat ve Elektrik Üretiminde 1 Saha Kuralı | Yönetmelik m.10/6 (2026)

Bir Teknik Sorumlu En Fazla Kaç Jeotermal Ruhsat Sahasında Görev Alabilir?

Jeotermal ruhsatlarda teknik sorumluluk yalnızca bir mühendislik unvanının dosyaya yazılması değildir. Teknik sorumlu; kaynağın araştırılması, rezervuarın geliştirilmesi ve korunması, üretim, enjeksiyon, reenjeksiyon, deşarj, testler ve emniyetli verim gibi faaliyetlerin bilimsel ve teknik esaslara uygun yürütülmesinden sorumludur. Bu görev yoğunluğu nedeniyle Uygulama Yönetmeliği m.10/6 aynı mühendisin üstlenebileceği ruhsat sahası sayısını sınırlar.

Genel kural açıktır: bir teknik sorumlu en fazla beş adet ruhsat sahasında sorumluluk alabilir. Bu sayı ruhsat sahibi şirket sayısına değil, teknik sorumluluğun üstlenildiği ruhsat sahası sayısına ilişkindir. Aynı şirkete ait altı farklı ruhsat sahasının bulunması, tek bir mühendisin altı sahaya birden teknik sorumlu atanabileceği anlamına gelmez.

Teknik sorumlunun genel zorunluluğu ve teknik sorumlu olmadan faaliyetin yaptırımı için Jeotermal Teknik Sorumlu Zorunluluğu rehberimiz incelenebilir. m.10/6’daki sayı sınırı bu zorunluluğun yanında ayrıca uygulanır.

Elektrik Üretimi Yapılan Jeotermal Sahalarda Neden Yalnızca 1 Ruhsat Kuralı Vardır?

Yönetmelik m.10/6, elektrik üretimi yapılan ruhsat sahaları için genel beş saha sınırından daha sıkı özel kural getirir: teknik sorumlu yalnızca bir ruhsat sahası için teknik sorumluluk üstlenebilir. Hükmün metni bu istisnayı açık biçimde kurduğu için elektrik üretimi yapılan bir sahada teknik sorumluluk alan mühendisin başka bir elektrik üretim sahasında veya genel kapsamda ek sorumluluk üstlenmesi, atama yapılmadan önce İdare kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.

Elektrik üretim tesislerinde kuyu üretimi, rezervuar yönetimi, reenjeksiyon, tesis sürekliliği ve yüksek debi/kapasite takibi teknik açıdan daha yoğun bir sorumluluk doğurabilir. Yönetmeliğin bir saha sınırı, teknik sorumlunun bu faaliyetlere fiilen ve yeterli ölçüde nezaret edebilmesini sağlayan idari bir kapasite sınırıdır.

Bu kural, elektrik üretim lisansı veya enerji piyasası mevzuatındaki başka görevlerden bağımsızdır. Burada konuşulan husus 5686 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği kapsamındaki jeotermal ruhsat teknik sorumluluğudur. Bir kişinin başka mevzuat gereği farklı bir görev üstlenmesi, m.10/6’daki sınırı kaldırmaz.

Teknik Sorumlunun Ruhsat Sayısını Kim Takip Eder?

Yönetmelik m.10/6’ya göre teknik sorumluların üstlendikleri ruhsat sahası sayısı İdare tarafından ilgili meslek odası ile koordineli olarak takip ve kontrol edilir. Bu nedenle şirketin yalnızca mühendis tarafından verilen beyana güvenmesi yeterli bir kurumsal kontrol yöntemi değildir. Atama yapılmadan önce İdare kayıtları ve gerektiğinde ilgili meslek odası kayıtları doğrulanmalıdır.

Özellikle farklı illerde bulunan ruhsatlarda aynı mühendisin farklı İdareler nezdinde görevlendirilmiş olması mümkündür. Şirketin kendi dosyasında yalnızca kendi ruhsatını görmesi, mühendisin başka illerdeki sorumluluklarını göstermeyebilir. Bu nedenle atama belgesinde mühendisin mevcut teknik sorumluluklarının güncel listesi alınmalı ve resmi kayıtla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.

İdare kavramı büyükşehirlerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarını, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde il özel idarelerini ifade eder. Ruhsat dosyasındaki teknik sorumluluk kaydı da bu yetkili İdare nezdinde yürütülür.

Teknik Sorumlu 5’ten Fazla Ruhsat Alırsa Ne Olur?

m.10/6, belirlenen sayıdan fazla teknik sorumluluk üstlenen mühendislerin fazla teknik sorumluluklarının kabul edilmeyeceğini düzenler. Bu nedenle sınırı aşan atamayı “şimdilik geçerli, sonra düzeltiriz” yaklaşımıyla yönetmek doğru değildir. Atamanın İdare tarafından kabul edilmemesi hâlinde ilgili ruhsat sahası teknik sorumlusuz kalabilir.

Teknik sorumlusuz faaliyetin sonucu m.10/1’de ağırdır: ruhsat teminatı irat kaydedilir ve faaliyetler durdurulur; teknik sorumlu atanmadığı sürece faaliyetlere devam edilemez. Bu nedenle m.10/6’daki sayı sınırı dolaylı değil, doğrudan ruhsat faaliyetinin devamlılığı bakımından önem taşır.

Şirket yeni teknik sorumlu atarken yalnızca “mühendis kabul etti” şeklinde sözleşmesel onayla yetinmemelidir. Sınırın aşılmadığı teyit edilmeli ve atamanın İdarece kayda alındığı görülmeden sahadaki teknik faaliyetlerin sorumluluk statüsü varsayıma bırakılmamalıdır.

Yeni Teknik Sorumlu Atamadan Önce Hangi Kontroller Yapılmalıdır?

Atama öncesi ilk kontrol, mühendisin faaliyetin niteliğine uygun mühendislik dalından olup olmadığıdır. İkinci kontrol mevcut ruhsat sorumluluklarının sayısıdır. Üçüncü kontrol, bu sahalardan herhangi birinde elektrik üretimi yapılıp yapılmadığıdır. Dördüncü kontrol ise mevcut sorumluluklardan ayrılış işlemlerinin yalnızca özel sözleşmede değil, ilgili İdare kayıtlarında da tamamlanmış olup olmadığıdır.

Bir mühendis geçmişte bir ruhsat sahibinden ayrılmış olabilir; ancak İdare kaydında teknik sorumluluğu hâlâ aktif görünüyorsa yeni atama sırasında sayısal sınır sorunu çıkabilir. Bu nedenle eski atamaların resmi kapanış tarihleri alınmalıdır.

Atama dosyasına güncel özgeçmiş, meslek bilgisi, sorumlu olunan ruhsatların listesi ve varsa ayrılış belgeleri eklenmesi şirket içi denetimi kolaylaştırır. Elektrik üretim sahası söz konusuysa “başka jeotermal elektrik üretim sahasında teknik sorumluluğu bulunmadığı” ayrıca doğrulanmalıdır.

Teknik Sorumlu Değiştiğinde Faaliyet Kesintiye Uğrar mı?

m.10/1 teknik sorumlusuz hiçbir faaliyete izin vermediği için teknik sorumlu değişikliği planlı yapılmalıdır. Eski teknik sorumlunun ayrılış tarihi ile yenisinin geçerli atama tarihi arasında boşluk oluşması, sahada faaliyet sürdüğü takdirde yaptırım riski yaratır. Bu nedenle devir takvimi insan kaynakları takviminden önce ruhsat takvimi olarak kurulmalıdır.

Yeni teknik sorumlunun kabulü sırasında m.10/6 sayısal sınırı aşılırsa atama kabul edilmeyebilir. Bu nedenle yeni mühendisle sözleşme imzalandıktan sonra sınır problemi fark etmek yerine ön kontrol yapılmalıdır.

Değişiklik sırasında üretim, reenjeksiyon, açık kuyu çalışmaları, bakım planları, proje revizyonları ve yaklaşan faaliyet raporu yükümlülükleri için teknik devir tutanağı hazırlanmalıdır. Kuyu bakım ve temizliği gibi faaliyetlerde bile teknik sorumluluk zorunluluğunun devam ettiğini kuyu bakım rehberimizde açıkladık.

Aynı Şirket Grubuna Ait Çok Sayıda Ruhsatta Sınır Nasıl Takip Edilir?

Teknik sorumluluk sınırı şirket bazında değil, mühendisin üstlendiği ruhsat sahaları bazında değerlendirilir. Aynı holding veya şirketler grubunda beşten fazla jeotermal ruhsat bulunması hâlinde tek bir mühendisin bütün sahalara atanması mümkün olmayabilir. Teknik ekip yapısı m.10/6’ya göre planlanmalıdır.

Şirket grubu içindeki farklı tüzel kişiler ayrı ruhsat sahibi olsa bile aynı mühendis açısından toplam teknik sorumluluklar dikkate alınır. Bu nedenle grup şirketlerinin insan kaynakları veya teknik operasyon ekiplerinin ayrı ayrı atama yapması, merkezi ruhsat takibi yapılmıyorsa sınırın istemeden aşılmasına yol açabilir.

Elektrik üretim sahası bulunan gruplarda bu risk daha yüksektir. Elektrik üretimi yapılan saha için bir teknik sorumlu yalnızca o ruhsat sahasını üstlenebildiğinden, diğer sera, termal turizm, ısıtma veya doğal mineralli su ruhsatları için ayrı teknik sorumlu planlaması gerekebilir.

Saha Sayısı Sınırı Yıllık Faaliyet Raporlarını Nasıl Etkiler?

Yıllık arama ve işletme faaliyet raporları teknik sorumlu veya sorumlular tarafından hazırlanarak imzalanır. Teknik sorumluluğu m.10/6 sınırı nedeniyle İdarece kabul edilmeyen bir mühendisin ilgili saha için rapor imzalaması, ruhsat dosyasında sorun yaratabilir. Bu nedenle yıllık rapor dönemine girilmeden önce teknik sorumluluk kayıtlarının güncel olduğu doğrulanmalıdır.

Faaliyet raporlarının takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar iki nüsha verilmesi gerekir. Teknik sorumlu değişikliği Mart raporlama takvimine yakınsa, raporun hangi dönem ve hangi mühendis tarafından hazırlanacağı dosyadaki gerçek görev tarihleriyle uyumlu olmalıdır.

İşletme projesi revizyonları veya kuyu değişikliklerinde teknik sorumlu bulunması, gerekli İdare izninin yerine geçmez. Proje değişikliği rejimi için m.9/6 rehberimiz incelenebilir.

Teknik Sorumlu Saha Sayısı Kontrol Tablosu

Resmî Kaynaklar

5686 sayılı Kanunun teknik sorumluluk çerçevesi için MAPEG Maden Kanunları, uygulama ayrıntıları için MAPEG Yönetmelikler ve 24 Eylül 2013 tarihli Resmî Gazete’deki değişiklik yönetmeliği kontrol edilmelidir. m.10/6 hükmü 2013 değişikliğiyle eklenmiştir.

Atama yapılmadan önce ilgili İdarenin güncel teknik sorumlu kayıt prosedürü ve ilgili meslek odası kayıtları ayrıca kontrol edilmelidir. Bir mühendisin beyanıyla resmi sicil arasında fark varsa resmi kayıt düzeltilmeden yeni atama üzerine faaliyet planı kurulması risklidir.

Sık Sorulan Sorular

1. Bir teknik sorumlu kaç jeotermal ruhsatta görev alabilir?

Genel kural en fazla beş ruhsat sahasıdır.

2. Beş ruhsat aynı şirkete aitse sınır değişir mi?

Hayır. Sınır şirket sayısına değil, mühendisin üstlendiği ruhsat sahası sayısına ilişkindir.

3. Elektrik üretim sahasında teknik sorumlu kaç saha alabilir?

Yönetmelik m.10/6 uyarınca yalnızca bir ruhsat sahası için teknik sorumluluk üstlenilebilir.

4. Elektrik üretim sahasındaki mühendis başka termal tesise de teknik sorumlu olabilir mi?

m.10/6’nın özel bir saha sınırı bulunduğundan yeni atama yapılmadan önce İdare kayıtları üzerinden uygunluk kontrol edilmelidir; elektrik üretim sahası için yalnız bir ruhsat sorumluluğu kuralı esas alınır.

5. Saha sayısını kim kontrol eder?

İdare, ilgili meslek odasıyla koordineli olarak takip ve kontrol eder.

6. Beşten fazla sorumluluk alınırsa ne olur?

Belirlenen sayıdan fazla teknik sorumluluklar kabul edilmez.

7. Eski ruhsattan ayrılmış olmak yeni atama için yeterli midir?

Ayrılışın İdare kayıtlarında da tamamlandığı doğrulanmalıdır.

8. Fazla sorumluluk reddedilirse sahada faaliyete devam edilebilir mi?

Saha geçerli teknik sorumlusuz kalmışsa m.10/1 gereği faaliyete devam edilemez.

9. Teknik sorumlu sınırı faaliyet raporunu etkiler mi?

Evet. Raporun geçerli teknik sorumlu tarafından hazırlanıp imzalanması gerekir.

10. Birden fazla şirket aynı mühendisi ayrı ayrı atayabilir mi?

Atamalar toplamda m.10/6 sınırlarına uymalıdır; farklı şirketler sınırı ortadan kaldırmaz.