Kadastro Mahkemesinin Görevi Ne Zaman Başlar? 3402 m.26 Zaman Bakımından Görev 2026
İçindekiler
Kadastro mahkemesinin görevi yalnız konu bakımından değil zaman bakımından da özel olarak sınırlandırılmıştır. Bir taşınmaz hakkında kadastro çalışması yapılmadan yıllar önce genel hukuk mahkemesinde dava açılmış olabilir. Kadastro ekibi daha sonra aynı taşınmaz için tutanak düzenlediğinde artık aynı mülkiyet uyuşmazlığının iki ayrı mahkemede paralel yürütülmesi engellenir.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
3402 sayılı Kadastro Kanunu m.26 bu geçişin başlangıç noktasını taşınmaz hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği gün olarak belirler. m.5 ve m.27 ile birlikte uygulandığında, kadastrodan önce açılmış ve taşınmazın tespitini etkileyen davaların kadastro yargılamasına aktarılması sağlanır. Bu nedenle görev tespiti yapılırken dava tarihi kadar kadastro tutanağının tarihi de dosyaya alınmalıdır.
3402 Sayılı Kadastro Kanunu Madde 26 Ne Düzenler?
Madde 26 kadastro mahkemesinin zaman bakımından görevini belirler. Bir taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği anda, Kanun’un m.25’te saydığı kadastro uyuşmazlıkları yönünden özel mahkeme görevi devreye girer. Bu tarih, çalışma alanı ilanının veya kadastro ekibinin köye geliş tarihinden farklıdır.
Tutanaktan önce açılmış bir davanın bulunması halinde m.5 uyarınca kadastro ekibi tespit yapıp tutanağın aslını mahalli mahkemeye gönderir; mahkeme de davanın kadastro mahkemesinin görev alanına girmesi halinde dosyanın devri konusunda Kanun hükümlerini uygular. Böylece mevcut dava ile yeni kadastro tespiti tek yargısal dosyada çözülebilir.
Kadastro Mahkemesinin Görevi Hangi Gün Başlar?
Esas tarih kadastro tutanağının düzenlendiği gündür. Çalışma alanı m.4 uyarınca ilan edilmiş olabilir, mevki/ada ilanı m.6 kapsamında yapılmış olabilir; fakat belirli taşınmaz açısından kadastro mahkemesinin zaman bakımından görevi tutanağın düzenlenmesiyle başlar.
Bu nedenle görev itirazında “kadastro şu yıl başladı” gibi genel ifade yeterli değildir. Uyuşmazlık konusu ada-parselin ilk kadastro tutanağı bulunmalı ve düzenlenme tarihi resmi belgeden tespit edilmelidir.
Kadastrodan Önce Asliye Hukukta Açılmış Tapu Davası Ne Olur?
Dava konusu taşınmaz hakkında kadastro tutanağı daha sonra düzenlenirse, dava kadastro tespitini etkileyen mülkiyet veya ayni hak uyuşmazlığı niteliğindeyse özel görev sistemi devreye girer. m.5 uyarınca kadastro ekibi taşınmazı tespit eder ve davalı tutanak olarak ilgili mahkemeye bildirir.
Mahalli mahkeme dosyanın niteliğini değerlendirir. Kadastro mahkemesinin görev alanına giren uyuşmazlık, m.27 hükümleri çerçevesinde kadastro mahkemesine aktarılır. Davanın yalnız kişisel alacak veya kadastro tespitinden bağımsız başka bir talep içeren kısmı varsa görev ayrımı ayrıca yapılır.
Devam Eden Dava Dosyası Kadastro Mahkemesine Nasıl Devredilir?
Devir için önce dava konusu taşınmaz ile kadastro tutanağındaki parselin aynı yer olduğunun belirlenmesi gerekir. Eski tapu veya dava dilekçesinde yeni ada-parsel numarası bulunmayabilir. Mevki, sınır, yüzölçümü ve teknik irtibat üzerinden eşleştirme yapılır.
Dosya devredildiğinde kadastro tutanağı, dava dilekçeleri, deliller, eski tapu kayıtları ve teknik belgeler kadastro mahkemesi dosyasına dahil edilir. Davanın tarafları ile kadastro tespit maliki farklıysa taraf teşkili ve husumet durumu da yeniden kontrol edilmelidir.
Her Önceki Dava Kadastro Mahkemesine Devredilir mi?
Hayır. Davanın kadastro mahkemesinin konu bakımından görevine girmesi gerekir. Örneğin aynı taşınmazla ilgili kira alacağı, kişisel borç veya kadastro tespitinin mülkiyet sonucunu etkilemeyen başka bir dava sırf kadastro başladı diye kadastro mahkemesine geçmez.
Buna karşılık tapu iptal ve tescil, mülkiyet, sınır, ayni hak veya kadastro beyanlar hanesine yansıyacak bir hak çekişmesi taşınmazın tespitini doğrudan etkiliyorsa özel görev/devir sistemi gündeme gelir.
30 Günlük Askı İlanı Zaman Bakımından Görevi Nasıl Etkiler?
Tespit sonuçları m.11 uyarınca 30 gün askıya çıkarılır. Bu dönemde tespitin yanlış olduğunu ileri süren kişi kadastro mahkemesinde dava açar. Askı ilanı, kadastro mahkemesinin görev dönemindeki en önemli yeni dava açma aşamasıdır.
m.9 idari itirazı daha önce yapılmış olsa da dava hakkı askı süresinde ayrıca kullanılır. Komisyon sonucunu beklemek, askıdaki 30 günlük yargısal sürenin takip edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Kadastro Tutanağı Kesinleşince Görev Ne Olur?
Askı ilanı içinde dava açılmayan tutanak m.12 uyarınca kesinleşir. Kesinleşmeden sonra yeni açılacak uyuşmazlık artık yalnız “kadastroya ilişkin” olduğu için kadastro mahkemesine götürülmez. Talebin hukuki niteliğine göre asliye hukuk, sulh hukuk veya başka görevli mahkeme belirlenir.
Örneğin kesinleşmiş kadastrodan sonra kadastro öncesi mülkiyet sebebine dayalı tapu iptal ve tescil talebi genel görevli mahkemede açılır ve m.12/3 süresi ayrıca incelenir. Teknik/geometrik hata varsa güncel m.41’in idari düzeltme ve sulh hukuk yolu gündeme gelebilir.
Kadastro Mahkemesinde Açılan Dava Sürerken Tutanak Kesinleşir mi?
Dava konusu tespit, dava açılmayan tutanak gibi kesinleşmez. Kadastro mahkemesi uyuşmazlığı karara bağlar; kararın kesinleşmesinden sonra sicile uygulanır. Bu nedenle askı dönemi içinde usulüne uygun açılmış dava, mahkemenin görevinin devam etmesini sağlar.
Mahkemenin görevi dava sonuçlanıncaya kadar sürer. Dava sırasında kadastro çalışma alanındaki diğer tutanakların kesinleşmiş olması, uyuşmazlık konusu parseldeki yargılamayı sona erdirmez.
Kesinleşme Tarihi ile Görev Başlangıç Tarihi Aynı mıdır?
Hayır. Görev başlangıcı kadastro tutanağının düzenlenme tarihidir. Kesinleşme ise askı ilanının davaya konu olmadan tamamlanması veya kadastro mahkemesi kararının kesinleşmesiyle oluşur. İki tarih arasında kadastro kontrolü, komisyon, askı ve dava aşamaları bulunabilir.
Dosya kronolojisinde tutanak tarihi, askı başlangıcı, askı bitişi, dava tarihi ve kesinleşme ayrı ayrı tutulmalıdır. Görev ve hak düşürücü süre hesabında farklı tarihler kullanılır.
Yanlış Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme kendiliğinden görevsizlik kararı verebilir. Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve özel kadastro hükümleri çerçevesinde yürütülür. Kadastro gibi kısa süreli davalarda yanlış görev seçimi ciddi zaman kaybı yaratabilir.
Bu nedenle dava açmadan önce tutanak tarihini ve kesinleşme durumunu doğrulamak gerekir. Özellikle eski bir tapu uyuşmazlığında taşınmazın sonradan kadastro görmüş olduğu fark edilmeden genel mahkemede dava açılması görev tartışması yaratır.
Görev Uyuşmazlığında Eski ve Yeni Parsel Nasıl Eşleştirilir?
Önceki dava eski tapu, mevki veya parsel numarası üzerinden açılmış olabilir. Kadastro tutanağında yeni ada-parsel numarası oluştuğunda aynı taşınmazın söz konusu olup olmadığı teknik olarak belirlenir. Kök kayıt, pafta ve komşu sınırlar birlikte incelenmelidir.
Yanlış eşleştirme, ilgisiz bir dava dosyasının kadastro parseline bağlanmasına veya gerçekten dava konusu taşınmazın kesinleşmesine yol açabilir. Bu yüzden devir yazısı öncesi teknik irtibatın kesin olması gerekir.
Zaman Bakımından Görev İncelemesinde Hangi Belgeler Gerekir?
- Kadastro tutanağı ve düzenlenme tarihi;
- Çalışma alanı ve mevki ilanları;
- m.11 askı ilan cetveli;
- Tutanağın kesinleşme kaydı;
- Önceden açılmış dava dilekçesi ve esas bilgileri;
- Mahkemenin dava konusu taşınmaz kayıtları;
- Kök tapu ve eski paftalar;
- Yeni ada-parsel irtibatını gösteren teknik belgeler;
- Devir/görevsizlik kararları;
- Kadastro mahkemesi esas ve karar kayıtları.
Bu belgeler tek kronoloji halinde incelenmelidir. Özellikle tutanak tarihinden önce mi sonra mı dava açıldığı ve davanın hangi hukuki sebebe dayandığı görev sonucunu etkiler.
Dava Açılmadan Önce Beş Adımlı Görev Testi
- Taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendi mi?
- Tutanak hangi tarihte düzenlendi?
- Tespit askıda mı, kesinleşti mi?
- Talep m.25 kapsamındaki mülkiyet/ayni hak/sınır uyuşmazlığı mı?
- Dava bu zaman diliminde kadastro mahkemesinde mi, kesinleşme sonrası genel mahkemede mi açılmalı?
Bu test, dava başlığından çok tespit aşamasına odaklanır. Aynı tapu iptal talebi farklı tarihlerde farklı mahkemelerin görevine girebilir.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
3402 m.26 Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de eski asliye hukuk dosyası devam ederken kırsal parselin kadastro görmesi halinde tutanak tarihi ve eski-yeni parsel irtibatı özellikle kontrol edilmelidir. İlçe adli teşkilatındaki kadastro mahkemesi yapılanması da dosyanın gönderileceği mahkemeyi etkiler.
Başka şehirde veya yurt dışında yaşayan tarafların UYAP dosyası ile kadastro müdürlüğü kayıtlarını birlikte takip etmesi gerekir. Mahkeme dosyasındaki eski taşınmaz tanımı ile güncel tapu parseli eşleştirilmeden yalnız elektronik tapu kaydına dayanılmamalıdır.
Uygulama Kontrol Listesi
- Kadastro tutanağının düzenlenme tarihini resmi belgeden alın.
- Önceki dava tarihini karşılaştırın.
- Davanın m.25 kapsamına girip girmediğini belirleyin.
- Eski-yeni parsel irtibatını teknik olarak kurun.
- m.5 tutanak gönderimini kontrol edin.
- Dosyanın m.27 uyarınca devredilip devredilmediğini inceleyin.
- Askı ilanı tarihlerini ayrı kaydedin.
- Dava açılmış parselin kesinleşme durumunu kontrol edin.
- Kesinleşme sonrası genel mahkeme görevini yeniden belirleyin.
- m.12/3 veya m.41 sürelerini görevden ayrı hesaplayın.
İç Bağlantılar
- Kadastro mahkemesi hangi davalara bakar?
- Kadastro başlarken devam eden davalar
- Kadastro askı ilanı
- Kadastro tutanağı kesinleşmesi
- Tapu iptal ve tescil davası
Sık Sorulan Sorular
Kadastro mahkemesinin görevi ne zaman başlar?
Taşınmaz hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği gün başlar.
Kadastro çalışma alanı ilanıyla görev başlar mı?
Belirli taşınmaz bakımından zaman yönünden esas tarih tutanağın düzenlenmesidir; çalışma alanı ilanı daha önceki idari aşamadır.
Asliye hukukta devam eden tapu davası kadastro başlayınca ne olur?
Dava kadastro tespitini ilgilendiriyorsa tutanak düzenlendikten sonra özel devir/görev sistemi uygulanır ve dosya kadastro mahkemesine intikal edebilir.
Her devam eden dava kadastro mahkemesine gider mi?
Hayır. Davanın m.25 kapsamındaki kadastro-mülkiyet uyuşmazlığı olması gerekir.
Askı ilanında dava nereye açılır?
Kesinleşmemiş kadastro tespitine karşı 30 günlük askı süresinde görevli kadastro mahkemesine açılır.
Kadastro kesinleşince kadastro mahkemesinde yeni dava açılır mı?
Kural olarak sonraki uyuşmazlık talebin niteliğine göre genel görevli mahkemede açılır.
Dava açılmış tutanak kesinleşir mi?
Dava konusu tespit, dava açılmayan tutanak gibi kesinleşmez; mahkemenin kesinleşmiş kararı tescile esas olur.
Görev tarihi ile 10 yıllık sürenin başlangıcı aynı mı?
Hayır. Görev tutanak tarihinde başlar; m.12/3’teki 10 yıllık süre tutanağın kesinleştiği tarihten hesaplanır.
Yanlış mahkemede dava açılırsa ne olur?
Görevsizlik kararı verilebilir ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerekir; süreli kadastro davalarında dikkat edilmelidir.
Eski dava parsel numarası farklıysa ne yapılır?
Eski tapu/mevki ile yeni ada-parsel arasında teknik irtibat kurulmalı ve aynı taşınmaz olduğu kesinleştirilmelidir.
Resmî ve Güncel Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
BAKIRCI & KESKİN HUKUK BÜROSU sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
