Ceza Hukuku • TCK 135 • Güncel 2026
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: TCK 135
Özet
Suçun açık tanımı: TCK 135 verinin öğrenilmesini değil, hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Kayıt dijital veri tabanı, telefon, kâğıt liste veya başka bir ortamda olabilir. Verinin kamuya açık yerde görülmesi, her amaçla sınırsız kaydetme yetkisi vermez; işleme amacı, ölçülülük ve yasal dayanak incelenir.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: TCK 135
Suçun açık tanımı: TCK 135 verinin öğrenilmesini değil, hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Kayıt dijital veri tabanı, telefon, kâğıt liste veya başka bir ortamda olabilir. Verinin kamuya açık yerde görülmesi, her amaçla sınırsız kaydetme yetkisi vermez; işleme amacı, ölçülülük ve yasal dayanak incelenir. Özel nitelikli veriler bakımından kanundaki ağırlaştırıcı yapı ayrıca dikkate alınır.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: tanım ve kesin suç sınırı
Kimliği belirli kişiye ait verinin hukuki dayanak olmadan kaydedilmesini açıklar.
TCK 135 verinin öğrenilmesini değil, hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Kayıt dijital veri tabanı, telefon, kâğıt liste veya başka bir ortamda olabilir. Verinin kamuya açık yerde görülmesi, her amaçla sınırsız kaydetme yetkisi vermez; işleme amacı, ölçülülük ve yasal dayanak incelenir. Özel nitelikli veriler bakımından kanundaki ağırlaştırıcı yapı ayrıca dikkate alınır.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin veri
- 2. unsur: Verinin bir kayıt sistemine ya da taşıyıcıya geçirilmesi
- 3. unsur: Açık rıza veya başka hukuki dayanak bulunmaması
Suçun oluştuğu somut örnek
Bir işletmenin başvurmayan kişilerin sağlık bilgilerini kaynak belirtmeden listeleyip pazarlama veri tabanına eklemesi, hukuki dayanak yoksa kişisel verilerin hukuka aykırı kaydıdır.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Kanunun açıkça zorunlu tuttuğu ve amacıyla sınırlı tutulan çalışan özlük kaydı, yalnız veri bulunduğu için suç oluşturmaz; gereksiz alan ve sonradan farklı kullanım ayrıca incelenir.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 135- (1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Net anlamı: Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Madde 139- (1) Kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.
Net anlamı: TCK 135, 136 ve 138 suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık bunları resen soruşturur.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/135: Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
- 5237/139: TCK 135, 136 ve 138 suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık bunları resen soruşturur.
Hukuki değerlendirme şeması
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Net cevap | Kanuni açıklama |
|---|---|---|
| Ceza | Kişisel verileri kaydetme | Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. |
| Şikâyet | Hayır | TCK 139 gereğince kişisel verileri kaydetme resen soruşturulur. |
| Uzlaştırma | Hayır | TCK 135 uzlaştırma kapsamında değildir. |
| Etkin pişmanlık / özel sonuç | Yok | Özel etkin pişmanlık düzenlenmemiştir. |
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme için konuya özgü deliller ve yapılacak işlemler
Veri tabanı şeması, dosyanın oluşturulma tarihi, kullanıcı erişim logu, toplama formu, aydınlatma ve rıza kaydı, saklama amacı, aktarım listesi ve imha politikası korunur. Hangi veri alanının hangi kişiyle bağlantılı olduğu somutlaştırılır.
| İncelenecek kayıt | Bağlı olduğu kanuni unsur |
|---|---|
| Veri tabanı şeması | kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin veri |
| dosyanın oluşturulma tarihi | verinin bir kayıt sistemine ya da taşıyıcıya geçirilmesi |
| kullanıcı erişim logu | açık rıza veya başka hukuki dayanak bulunmaması |
Başvuru veya savunma sırası
- 1. adım: Kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin veri: Veri tabanı şeması üzerinden olayın başlangıç anını ve taraflarını kesinleştirin.
- 2. adım: Verinin bir kayıt sistemine ya da taşıyıcıya geçirilmesi: dosyanın oluşturulma tarihi kaydının aslını koruyup kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin veri ile zaman bağını kurun.
- 3. adım: Açık rıza veya başka hukuki dayanak bulunmaması: kullanıcı erişim logu içeriğini verinin bir kayıt sistemine ya da taşıyıcıya geçirilmesi yönünden lehe ve aleyhe birlikte okuyun.
Bu dosyada özellikle kaçınılacak hatalar
- Veriyi öğrenme ile kaydetme hareketini karıştırmak
- Kamuya açık veriyi sınırsızca işlenebilir sanmak
- Hangi veri alanının hangi kişiyi belirlediğini açıklamamak
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme — veri niteliği, kayıt fiili ve hukuki dayanak
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme suçu için önce bilginin kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiyle bağlantısı ve hangi sisteme kaydedildiği gösterilmelidir. Veriyi yalnız öğrenmek ile elektronik tabloya, veri tabanına, telefon rehberine, ses/görüntü dosyasına veya başka taşıyıcıya kalıcı biçimde geçirmek aynı değildir.
Hangi bilgi kişisel veridir?
Ad, telefon, adres, kimlik numarası gibi doğrudan bilgiler yanında konum, müşteri hareketi, cihaz tanımlayıcı veya birleştirildiğinde kişiyi belirleyen kayıtlar da kişisel veri olabilir. Sağlık, cinsel yaşam ve kanunda özel korunan veri kategorilerinin hukuka aykırı kaydı TCK 135’in özel düzenlemesi yönünden ayrıca incelenir.
| İnceleme | Soru | Delil |
|---|---|---|
| Veri alanı | Hangi gerçek kişi belirlenebiliyor? | Veri şeması, örnek kayıt, eşleştirme anahtarı |
| Kayıt hareketi | Veri hangi dosya/sisteme ne zaman eklendi? | Oluşturma metadatası, log, adli kopya |
| Hukuki dayanak | Kanun, sözleşme, görev veya geçerli rıza var mı? | Aydınlatma/izin, yetki ve amaç belgesi |
| Amaç ve süre | Veri gerekli kapsamda ve sürede mi tutuldu? | Saklama-imha politikası, erişim kaydı |
Kamuya açık veri sınırsız değildir
Bir telefonun internette görünmesi, kitlesel biçimde toplanıp yeni amaçla veri tabanına kaydedilmesine otomatik izin vermez. Kaynağın açıklığı, veri sahibinin makul beklentisi, kayıt amacı ve kanuni dayanak birlikte değerlendirilir. İşverenin zorunlu özlük kaydı ile işle ilgisiz sağlık veya aile bilgisini toplaması aynı değildir.
Ceza dosyası ile KVKK süreci
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme suçu TCK bakımından resen soruşturulur. KVKK başvurusu veya Kurul süreci ceza soruşturmasının yerine geçmez; fakat aydınlatma, veri envanteri ve erişim kayıtları delil olabilir. Veri dosyası incelenirken üçüncü kişilerin verileri gereksiz biçimde çoğaltılmamalıdır.
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme dosyasının merkezî sorusu
Belirli kişiyi gösteren hangi veri, hangi taşıyıcıya, hangi amaç ve hukuki dayanak olmadan kaydedildi?
Resmî Kaynaklar
Hukuki Değerlendirme ve İletişim
Belgeler, süreler, görev ve yetki kuralları somut olayın özellikleriyle birlikte incelenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuİhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
