Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: TCK 135
Suçun açık tanımı: TCK 135 verinin öğrenilmesini değil, hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Kayıt dijital veri tabanı, telefon, kâğıt liste veya başka bir ortamda olabilir. Verinin kamuya açık yerde görülmesi, her amaçla sınırsız kaydetme yetkisi vermez; işleme amacı, ölçülülük ve yasal dayanak incelenir. Özel nitelikli veriler bakımından kanundaki ağırlaştırıcı yapı ayrıca dikkate alınır.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: tanım ve kesin suç sınırı
Kimliği belirli kişiye ait verinin hukuki dayanak olmadan kaydedilmesini açıklar.
TCK 135 verinin öğrenilmesini değil, hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Kayıt dijital veri tabanı, telefon, kâğıt liste veya başka bir ortamda olabilir. Verinin kamuya açık yerde görülmesi, her amaçla sınırsız kaydetme yetkisi vermez; işleme amacı, ölçülülük ve yasal dayanak incelenir. Özel nitelikli veriler bakımından kanundaki ağırlaştırıcı yapı ayrıca dikkate alınır.
Bu yazıya özgü üç kanuni inceleme
- 1. unsur: Kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin veri
- 2. unsur: Verinin bir kayıt sistemine ya da taşıyıcıya geçirilmesi
- 3. unsur: Açık rıza veya başka hukuki dayanak bulunmaması
Suçun oluştuğu somut örnek
Bir işletmenin başvurmayan kişilerin sağlık bilgilerini kaynak belirtmeden listeleyip pazarlama veri tabanına eklemesi, hukuki dayanak yoksa kişisel verilerin hukuka aykırı kaydıdır.
Bu suçun oluşmadığı veya başka maddeden ayrıldığı örnek
Kanunun açıkça zorunlu tuttuğu ve amacıyla sınırlı tutulan çalışan özlük kaydı, yalnız veri bulunduğu için suç oluşturmaz; gereksiz alan ve sonradan farklı kullanım ayrıca incelenir.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 135- (1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
Net anlamı: Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Madde 139- (1) Kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, bu bölümde yer alan suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır.
Net anlamı: TCK 135, 136 ve 138 suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık bunları resen soruşturur.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/135: Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydeden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
- 5237/139: TCK 135, 136 ve 138 suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık bunları resen soruşturur.
Hukuki değerlendirme şeması
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme: ceza, şikâyet, uzlaştırma ve özel sonuç
| Konu | Kural | Kontrol noktası |
|---|---|---|
| Temel ceza | TCK m.135/1: 1–3 yıl hapis | Hukuka aykırı kayıt fiili ve kast ispatlanmalıdır. |
| Veri türüne bağlı artırım | TCK m.135/2: ceza yarı oranında artırılır | Siyasi, felsefi veya dini görüş, ırki köken; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilim, cinsel yaşam, sağlık veya sendikal bağlantı verileri. |
| Görev veya meslek bağlantısı | TCK m.137: ceza yarı oranında artırılır | Kamu görevlisinin görevin verdiği yetkiyi kötüye kullanması veya meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanma gerekir. |
| Şikâyet ve uzlaştırma | Resen soruşturma; uzlaştırma kapsamında değil | TCK m.139 gereği şikâyetten vazgeçme tek başına davayı düşürmez. |
| Etkin pişmanlık | Suça özgü düzenleme yok | TCK m.62’deki takdiri indirim farklıdır; pişmanlığı gösteren davranışlar ve diğer koşullar gerekçeyle değerlendirilir. |
İki ayrı artırım nedeni: TCK m.135/2 verinin niteliğine, m.137 ise fiilin görev veya meslekle bağlantısına ilişkindir. Bir kamu çalışanının adının dosyada geçmesi tek başına m.137’yi uygulamak için yeterli değildir. Birden fazla artırım ve indirim varsa sonuç ceza TCK m.61 sırasına göre hesaplanır; temel ceza aralığı fiilen infaz edilecek süreyle karıştırılmamalıdır.
TCK 135 iddiasında hangi delil neyi gösterir?
Hangi kişisel verinin, kimin tarafından, hangi tarihte ve hangi taşıyıcıya kaydedildiği somutlaştırılmalıdır. Teknik bir kayıt tek başına failin kimliğini, kastını ve hukuka aykırılığı kesinleştirmez.
| Kayıt | Gösterdiği konu | Tek başına göstermediği |
|---|---|---|
| Veri tabanı alanları ve örnek kayıt | Bilginin hangi kişiyi belirleyebildiği | Veriyi kimin ve hangi hukuki dayanakla topladığı |
| Dosya metadatası ve adli kopya | Oluşturma/değiştirme izleri ve içerik | Teknik tarih her durumda gerçek kayıt tarihi veya fail değildir. |
| Kullanıcı erişim ve işlem logları | Hesap üzerinden gerçekleşen işlem ve zaman | Hesabı fiilen kullanan kişi, kast ve işlemin hukuka aykırılığı |
| Toplama formu, rıza, yetki ve görev belgesi | Açıklanan amaç, izin ve görev kapsamı | Her ek veri alanının veya sonraki kullanımın hukuka uygunluğu |
| Saklama-imha ve aktarım kayıtları | Verinin tutulma süresi ve sonraki hareketleri | İlk kaydın mutlaka TCK m.135 kapsamında olduğu |
Başvuru veya savunma hazırlığı
- Veriyi tarif edin: Sağlık listesi, telefon kaydı veya müşteri tablosu gibi içeriği; ilgili kişiyi ve kayıt ortamını belirtin.
- Hareketi ayırın: Öğrenme, kaydetme, ele geçirme, aktarma veya süresi dolan veriyi silmeme iddialarını tarih sırasıyla yazın.
- Hukuki dayanağı inceleyin: Rıza yokluğu ile hiçbir hukuki dayanağın bulunmamasının aynı şey olmadığını gözetin; görev, kanun ve amaç belgelerini değerlendirin.
- Delili koruyun: Orijinal dosyayı değiştirmeyin, verileri gereksiz kişilere göndermeyin ve başka hesaba izinsiz girerek delil üretmeyin.
- Yetkili mercie sunun: Savcılık veya kolluk başvurusunda olay, şüpheli kişi/hesap, kayıt tarihi ve eldeki delilleri gösterin. Ulaşılamayan teknik kayıtların yetkili makamlarca istenmesini talep edin.
TCK 135 ile TCK 136 ve özel hayat suçlarının farkı
| İddia edilen hareket | Başlıca incelenecek hüküm | Ayrım |
|---|---|---|
| Kişisel veriyi hukuka aykırı kaydetmek | TCK m.135 | Kayıt oluşturma fiili |
| Veriyi hukuka aykırı almak, vermek veya yaymak | TCK m.136 | Ele geçirme ve aktarım fiilleri |
| Kanuni süre geçtiği hâlde veriyi yok etmemek | TCK m.138 | Yok etmekle yükümlü kişinin görevini yerine getirmemesi |
| Özel mesaj, konuşma veya mahrem görüntü kaydı | TCK m.132–134 | İçerik, kayıt yöntemi ve daha özel suç tipi |
Örneğin bir kişinin adresini hukuka aykırı müşteri listesine kaydetmek ile mevcut listeyi yetkisiz kişiye göndermek aynı fiil değildir. Özel konuşmayı ses dosyasına almak da yalnız “kişisel veri kaydı” başlığıyla değerlendirilmemelidir. Aynı olayda maddelerin ilişkisi somutlaştırılır; her madde otomatik olarak birlikte uygulanmaz. Aktarım ayrıntıları için TCK 136 kişisel verileri verme ve yayma rehberi incelenebilir.
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme — veri niteliği, kayıt fiili ve hukuki dayanak
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme suçu için önce bilginin kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiyle bağlantısı ve hangi sisteme kaydedildiği gösterilmelidir. Veriyi yalnız öğrenmek ile elektronik tabloya, veri tabanına, telefon rehberine, ses/görüntü dosyasına veya başka taşıyıcıya kalıcı biçimde geçirmek aynı değildir.
Hangi bilgi kişisel veridir?
Ad, telefon, adres, kimlik numarası gibi doğrudan bilgiler yanında konum, müşteri hareketi, cihaz tanımlayıcı veya birleştirildiğinde kişiyi belirleyen kayıtlar da kişisel veri olabilir. Sağlık, cinsel yaşam ve kanunda özel korunan veri kategorilerinin hukuka aykırı kaydı TCK 135’in özel düzenlemesi yönünden ayrıca incelenir.
| İnceleme | Soru | Delil |
|---|---|---|
| Veri alanı | Hangi gerçek kişi belirlenebiliyor? | Veri şeması, örnek kayıt, eşleştirme anahtarı |
| Kayıt hareketi | Veri hangi dosya/sisteme ne zaman eklendi? | Oluşturma metadatası, log, adli kopya |
| Hukuki dayanak | Kanun, sözleşme, görev veya geçerli rıza var mı? | Aydınlatma/izin, yetki ve amaç belgesi |
| Amaç ve süre | Veri gerekli kapsamda ve sürede mi tutuldu? | Saklama-imha politikası, erişim kaydı |
Kamuya açık veri sınırsız değildir
Bir telefonun internette görünmesi, kitlesel biçimde toplanıp yeni amaçla veri tabanına kaydedilmesine otomatik izin vermez. Kaynağın açıklığı, veri sahibinin makul beklentisi, kayıt amacı ve kanuni dayanak birlikte değerlendirilir. İşverenin zorunlu özlük kaydı ile işle ilgisiz sağlık veya aile bilgisini toplaması aynı değildir.
Ceza dosyası ile KVKK süreci
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme suçu TCK bakımından resen soruşturulur. KVKK başvurusu veya Kurul süreci ceza soruşturmasının yerine geçmez; fakat aydınlatma, veri envanteri ve erişim kayıtları delil olabilir. Veri dosyası incelenirken üçüncü kişilerin verileri gereksiz biçimde çoğaltılmamalıdır.
Türkiye Geneli Uygulama
Veri sorumlusu, sunucu ve ilgili kişi farklı illerde bulunabilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, kabul ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin tüm il ve ilçelerindeki TCK 135 süreçlerinde hukuki yardım sunabilir. Teknik ve hukuki inceleme dosyaya göre planlanır; sonuç taahhüt edilmez.
Mersin Uygulaması
Mersin’de kişisel veri kaydı iddiasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı dosyası ile veri tabanı, yetki ve aydınlatma belgeleri birlikte incelenir. Görüşme talebi Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosuna iletilebilir. Hukuki yardım kapsamı evrak değerlendirmesinden sonra belirlenir.
Kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme dosyasının merkezî sorusu
Belirli kişiyi gösteren hangi veri, hangi taşıyıcıya, hangi amaç ve hukuki dayanak olmadan kaydedildi?
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetme hakkında 12 net soru
TCK 135 hangi hareketi cezalandırır?
Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ait verinin hukuka aykırı biçimde kaydedilmesini cezalandırır. Veriyi yalnız öğrenmek ile bir taşıyıcıya geçirmek aynı değildir; kayıt fiili, kast ve hukuka aykırılık birlikte incelenir.
TCK 135’in cezası kaç yıldır?
Temel hâlde 1–3 yıl hapistir. TCK m.135/2’de sayılan veri türlerinde ceza yarı oranında artırılır; görev veya mesleki kolaylıkla bağlantılı fiilde m.137 ayrıca değerlendirilir.
Sağlık verisi kaydetmede ceza artar mı?
Hukuka aykırı sağlık verisi kaydı TCK m.135/2 kapsamında yarı oranında artırıma konu olabilir. Tedavi veya kanuni görev için gerekli kayıt ile amaç dışı ve yetkisiz kayıt aynı şekilde değerlendirilmez.
Çalışan olmak TCK 137 artırımı için yeterli mi?
Hayır. Kamu görevlisinin görevin verdiği yetkiyi kötüye kullanması veya belirli meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanması gerekir. Fiille bu yetki veya kolaylık arasındaki bağ araştırılır.
Açık rıza yoksa her kayıt suç mu?
Hayır. Rıza dışında kanuni dayanak veya başka hukuka uygunluk nedeni bulunabilir. Kaydın amacı, gerekliliği, kapsamı, failin kastı ve somut koşullar incelenir; her KVKK aykırılığı otomatik TCK m.135 suçu değildir.
Kâğıda yazılan liste de kayıt sayılır mı?
Kayıt yalnız bilgisayar veri tabanı değildir; kâğıt liste veya başka bir taşıyıcıda da olabilir. Verinin kişiyi belirlemesi, kayıt hareketi ve hukuka aykırılık somutlaştırılmalıdır.
Kamuya açık telefon numarası sınırsız kaydedilebilir mi?
Hayır. Verinin görünür olması her amaçla toplanıp başka bir veri tabanına eklenmesine otomatik izin vermez. Açıklanma amacı, kayıt amacı ve hukuki dayanak birlikte değerlendirilir.
TCK 135 ile TCK 136 arasındaki fark nedir?
TCK m.135 hukuka aykırı kaydetmeyi; m.136 hukuka aykırı verme, yayma veya ele geçirmeyi düzenler. Fiiller ve suçların ilişkisi somut olaya göre ayrılır; bütün maddeler otomatik birlikte uygulanmaz.
Özel konuşmayı kaydetmek mutlaka TCK 135 midir?
Hayır. Haberleşme, kişiler arasındaki konuşmalar ve özel hayat bakımından TCK m.132–134 daha özel hükümler içerebilir. İçerik, kayıt yöntemi ve kaydı alanın konuşmadaki konumu değerlendirilir.
TCK 135 şikâyete ve uzlaştırmaya bağlı mı?
TCK m.139 gereği resen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamında değildir. Şikâyetten vazgeçme tek başına davayı düşürmez; şikâyete bağlı suçlara özgü altı aylık süre burada uygulanmaz.
Veri silinirse etkin pişmanlık olur mu?
TCK m.135 için özel etkin pişmanlık hükmü yoktur. Sonradan silme tamamlanmış suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. TCK m.62 takdiri indirimi ayrı koşullara bağlıdır; mevcut deliller değiştirilmeden korunmalıdır.
Erişim logu tek başına suçu ispatlar mı?
Hayır. Log, belirli hesapta görülen işlem ve zaman hakkında bilgi verir; hesabı fiilen kullanan kişi, kayıt fiili, kast ve hukuka aykırılık diğer belgelerle birlikte araştırılır.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Mevzuat kontrolü: 30 Eylül 2026. UYAP güncel Türk Ceza Kanunu m.21, 61–62, 132–139 esas alınmıştır. Kaydetme, aktarım ve özel hayat ayrımı ile veri türü ve görev bağlantılı artırımlar ayrı değerlendirilir.
Resmî Kaynaklar
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.