Kooperatif Ortağı Ölürse Hisse Mirasçılara Geçer mi? 1163 m.14 ve m.17 | 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Kooperatif ortaklığında ölümün sonucu, limited şirket payı mirasından farklıdır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.14 açıkça “ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer” sistemini kurar. Ancak aynı madde, kooperatif ana sözleşmesinde gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmalarının sağlanabileceğini düzenler.
Kısa ve Net Cevap
Kooperatif ortağının ölümüyle ortaklık sıfatı kural olarak sona erer. Mirasçılar yalnız mirasçı oldukları için otomatik ve ayrı ayrı kooperatif ortağı olmaz. 1163 sayılı Kanun m.14 gereği, mirasçıların ortaklığa devam edip edemeyeceği öncelikle kooperatif ana sözleşmesindeki ölüm ve miras hükümlerine göre belirlenir.
Ana sözleşme mirasçılara ortaklığın devamı imkânı tanıyorsa, orada öngörülen süre, temsilci, başvuru ve ortaklık şartlarına uyulmalıdır. Devam mümkün değilse veya mirasçılar devam etmek istemiyorsa ölen ortağın kooperatifteki mali hakları 1163 sayılı Kanun m.17 ve ana sözleşmeye göre hesaplaşmaya konu olur.
Kanun m.17’ye göre çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerindeki haklarının bulunup bulunmadığı ve kapsamı ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır ve mirasçıların alacakları istenebilir hâle geldikleri tarihten itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar.
1163 Sayılı Kanun m.14 Ne Diyor?
Kooperatifler Kanunu m.14 ölüm bakımından iki temel kural getirir:
- ortağın ölümüyle ortaklık sıfatı sona erer,
- ana sözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.
Bu nedenle önce veraset ilamına değil, kooperatifin yürürlükteki ana sözleşmesine de bakmak zorunludur. Veraset ilamı mirasçıları ve miras paylarını gösterir; kooperatif ortaklığının devam şartlarını ise Kanun ve ana sözleşme belirler.
Mirasçılar Otomatik Ortak Olur mu?
Hayır. 1163 sayılı Kanun m.14’ün başlangıç kuralı ortaklık sıfatının ölümle sona ermesidir. Ana sözleşmede mirasçıların devamına izin veren hüküm varsa mirasçılar bu hükmün şartlarını yerine getirerek ortaklık ilişkisinin devamını sağlayabilir.
Bu yönüyle kooperatif ortaklığı, TTK m.596’daki limited şirket payından farklıdır. Limited şirkette pay miras yoluyla genel kurul onayı aranmadan geçerken kooperatifte Kanun, ölümle ortaklık sıfatının sona ermesini esas alır.
Ana Sözleşme Neden Belirleyici?
Kooperatif ana sözleşmesi, m.14’ün verdiği yetki çerçevesinde ölüm sonrası ortaklığın nasıl devam edeceğini düzenleyebilir. Örneğin:
- mirasçıların belirli süre içinde başvurması,
- tek bir temsilci belirlemesi,
- kooperatif ortaklık şartlarını taşıması,
- yönetim kuruluna veraset belgesi sunması,
- belirli aidat veya yükümlülükleri yerine getirmesi
gibi şartlar getirilebilir. Somut kooperatifin ana sözleşmesi görülmeden “mirasçılar kesin ortak oldu” veya “hiçbir hakları yok” sonucuna varılmamalıdır.
Birden Fazla Mirasçı Ayrı Ayrı Ortak Olabilir mi?
Kooperatif ortaklık payının yapısı nedeniyle bir ortağın ölümü, her mirasçının veraset oranında otomatik ayrı ortaklık kazanması sonucunu doğurmaz. 1163 sayılı Kanun m.19 ortaklık payı ve ortaklık yapısını düzenler. Ana sözleşmelerde çoğu kez mirasçıların kooperatif nezdinde bir temsilci belirlemesi öngörülür.
Yargıtay uygulamasında da ana sözleşme mirasçıların temsilci tayin ederek ortaklığı sürdürmesine imkân tanıyorsa, mirasçıların ayrı ayrı yeni ortaklar hâline getirilmesi yerine ana sözleşmedeki temsil sistemi esas alınmıştır.
Temsilci Seçilmesi Ne Anlama Gelir?
Mirasçılar birden fazla olduğunda, kooperatifin tek ortaklık ilişkisinin düzenli yürütülmesi için aralarından veya uygun bir kişiyi ortak temsilci olarak bildirmeleri gerekebilir. Temsilci, kooperatif genel kurulunda ve kooperatifle ilişkide mirasçıların ortaklık hakkını ana sözleşmedeki kapsamda kullanır.
Temsilci seçimi, mirasçıların miras paylarını birbirine devretmesi anlamına gelmez. Terekeye ilişkin iç hakları devam eder.
Ana Sözleşmede Süre Varsa Kaçırılırsa Ne Olur?
Ana sözleşme mirasçıların ölümden veya veraset belgesinin alınmasından sonra belirli süre içinde kooperatife başvurmasını şart koşabilir. Bu süre geçirilirse ortaklığın devamı imkânı kaybedilebilir ve ilişki m.17 kapsamındaki hesaplaşmaya dönebilir.
Bu nedenle ölüm sonrası ilk işlem, kooperatif yönetiminden yürürlükteki ana sözleşmenin ve ölen ortağa ait ortaklık dosyasının örneğini istemektir.
Veraset İlamı Kooperatife Sunulmalı mı?
Evet. Kooperatifin kimin mirasçı olduğunu belirleyebilmesi için TMK m.598 kapsamında düzenlenmiş mirasçılık belgesi gerekir. Nüfus kayıt örneği tek başına mirasçılık paylarının bütün hukuki ayrıntısını göstermeyebilir.
Veraset ilamı hakkında Veraset İlamı Nasıl Alınır? rehberimiz incelenebilir.
Ortaklık Devam Etmezse Mirasçının Para Hakkı Var mı?
Bu durumda 1163 sayılı Kanun m.17 uygulanır. Kanuna göre çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde haklarının bulunup bulunmadığı ve bunların nelerden ibaret olduğu ana sözleşmede gösterilir.
Hesaplaşma, kural olarak ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre yapılır ve kanun yedek akçelerin bu hesabın dışında tutulmasını öngörür.
Mirasçılara Ödenecek Tutar Nasıl Hesaplanır?
Ölen ortağın kooperatife yatırdığı sermaye, aidat, varsa ana sözleşmeye göre iade edilebilir diğer tutarlar ve kooperatifin ilgili yıl bilançosu incelenir. Kanun m.17, çıkış hesabının yalnız “ödenmiş aidatların toplamı” olarak yapılacağını söylemez; ana sözleşme ve ayrılma yılı bilançosu birlikte belirleyicidir.
Kooperatiften tahsil edilen/edilecek bedelin hangi kalemlerden oluştuğu açık hesap cetveliyle mirasçılara bildirilmelidir.
Yedek Akçeler Hesaba Katılır mı?
Kanun m.17, çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşmada yedek akçeleri hariç tutar. Bu nedenle mirasçının ayrılma payı hesaplanırken kooperatifin bütün özvarlığının miras payı oranında bölüştürüleceği şeklinde bir sistem yoktur.
Kooperatif Ödemeyi Geciktirebilir mi?
1163 sayılı Kanun m.17’ye göre iade ve ödemeler kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteyse, ana sözleşmede daha kısa süre öngörülmüş olsa bile genel kurul kararıyla ödeme üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir.
Bu istisna kooperatife keyfî biçimde her mirasçı ödemesini üç yıl bekletme hakkı vermez. Gecikmenin kooperatifin mevcudiyetini koruma amacıyla kanuni şartlara dayanması gerekir.
Mirasçının Alacağı Ne Zaman Zamanaşımına Uğrar?
Kanun m.17 açıkça, çıkan veya çıkarılan ortaklarla mirasçılarının alacak ve haklarının bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını düzenler.
Başlangıç tarihinin belirlenmesi için ana sözleşmedeki hesaplaşma zamanı, bilanço onayı ve ödeme şartları incelenmelidir. Mirasçılar haklarını yıllarca takip etmeden bırakmamalıdır.
Ödenmiş Sermayeyi Kaybettiren Ana Sözleşme Hükmü Geçerli mi?
1163 sayılı Kanun m.17, çıkan veya çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen ya da tamamen yoksun kalacağını öngören şartların hükümsüz olduğunu düzenler. Ölüm nedeniyle sona eren ortaklığın mirasçılarla hesaplaşmasında da kanuni koruma dikkate alınmalıdır.
Konut Yapı Kooperatifinde Ortağın Ölümü
Konut yapı kooperatiflerinde ölüm, özellikle henüz ferdî mülkiyete geçilmemiş projelerde önemlidir. Mirasçılar çoğu ana sözleşmede belirli süre içinde temsilci belirleyerek ortaklığın hak ve yükümlülüklerini sürdürebilir.
Ancak somut standart ana sözleşme ile kooperatifin tescilli ana sözleşmesi karşılaştırılmalıdır. Kooperatif genel kurulu yıllar içinde ana sözleşmede mevzuata uygun değişiklik yapmış olabilir.
Tapu Mirasçıya Geçmişse Kooperatif Ortaklığı Devam Eder mi?
Kooperatifte ferdî mülkiyete geçilmiş ve bağımsız bölüm tapusu artık ortağın kişisel mülkiyetine tescil edilmişse, taşınmazın mirası ile kooperatif ortaklığı ayrı konular hâline gelebilir. Tapulu bağımsız bölüm TMK m.599 gereği mirasçılara geçer.
Kooperatif ortaklığının ayrıca devam edip etmediği, kooperatifin tasfiye durumu ve ana sözleşmesi üzerinden değerlendirilir.
Arsa veya Tarımsal Kooperatifte Kural Değişir mi?
1163 sayılı Kanun m.14 bütün kooperatifler için temel ölüm kuralını getirir. Ancak kooperatifin türüne göre ortaklık için özel meslek, faaliyet bölgesi, üreticilik veya başka nitelikler aranabilir. Mirasçının ana sözleşmedeki bu nitelikleri taşıyıp taşımadığı ortaklığın devamında belirleyici olabilir.
Mirasçı Ortaklık Şartlarını Taşımıyorsa
Ana sözleşme ortaklık için belirli koşullar arıyorsa ve mirasçı bu koşulları taşımıyorsa ortaklığın devamı reddedilebilir. Bu durumda m.17 kapsamındaki mali hesaplaşma hakkı gündeme gelir.
Kooperatif, mirasçının kanuni mali haklarını ortaklık şartını taşımadığı gerekçesiyle tamamen yok sayamaz.
Kooperatif Yönetimi Mirasçıyı Cevapsız Bırakırsa
Mirasçılar noter ihtarı veya KEP gibi ispatlanabilir yöntemle:
- ölüm ve mirasçılık belgesini bildirir,
- ana sözleşme ve ortaklık dosyasını ister,
- m.14 kapsamında ortaklığa devam talebini veya m.17 kapsamında hesaplaşma talebini açıklar,
- hesap cetveli ve bilanço dayanağını talep eder.
Cevap verilmez veya hak haksız biçimde reddedilirse uyuşmazlığın niteliğine göre dava ve ticaret sicili/kooperatif denetim başvuruları değerlendirilir.
Görevli Mahkeme Hangisidir?
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.99 kooperatifler kanununda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davalarının tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılacağını düzenler. Bu nedenle kooperatif ortaklığı ve hesaplaşmasından doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Dava açılmadan önce 6102 sayılı TTK m.5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk, talebin konusu para alacağı/tazminat ise ayrıca kontrol edilmelidir.
Mirasçılar Arasında Anlaşmazlık Varsa
Mirasçılardan biri ortaklığa devam etmek, diğerleri ayrılmak isteyebilir. Ana sözleşmenin mirasçıların temsil ve devam modelini nasıl kurduğu incelenmelidir. Tereke içindeki kooperatif hakkının kime bırakılacağı TMK m.642 ve m.676 kapsamında paylaşma yoluyla çözülebilir.
Miras paylaşma sözleşmesi için Miras Paylaşma Sözleşmesinde Tüm Mirasçıların İmzası rehberimiz incelenebilir.
Mirasçılardan Biri Kooperatif Payını Tek Başına Alabilir mi?
Tüm mirasçılar geçerli paylaşma anlaşmasıyla kooperatif ortaklığına ilişkin tereke hakkını bir mirasçıya bırakabilir. Ancak kooperatif ortaklığının devamı için ana sözleşmedeki kişisel ortaklık şartları ayrıca sağlanmalıdır.
Miras paylaşımı, kooperatifi ana sözleşmeye aykırı bir kişiyi ortak kabul etmeye tek başına zorlamaz.
Ölen Ortağın Kooperatife Borcu Varsa
Ölüm tarihinde doğmuş aidat, ek ödeme veya diğer kooperatif borçları tereke borçları içinde değerlendirilir. TMK m.641 uyarınca mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur; geçerli reddi miras ve özel sorumluluk hükümleri saklıdır.
Kooperatif m.17 hesaplaşmasında alacak ve borç kalemlerini mahsup edebilir; mahsup dayanağını belgelemek zorundadır.
Ölümden Sonra Yeni Aidat Çıkar mı?
Mirasçıların ana sözleşmeye göre ortaklığa devam ettiği durumda ortaklık yükümlülükleri devam eder. Ortaklık ölümle sona ermiş ve mirasçıların devam başvurusu yoksa ölüm sonrası hangi aidatların istenebileceği, ana sözleşme ve m.17 hesaplaşma dönemi üzerinden değerlendirilir.
Kooperatif, ortaklık ilişkisi sona erdiği hâlde sınırsız süre yeni ortak aidatı tahakkuk ettiremez.
Kooperatif Hissesi Kıymetli Evrak mı?
1163 sayılı Kanun m.18 ortaklık senedini düzenler ve ortaklık senedinin kıymetli evrak niteliğinde olmadığını, yalnız ispat belgesi olduğunu belirtir. Bu nedenle fiziksel ortaklık senedinin mirasçı tarafından ele geçirilmesi tek başına ortaklık sıfatı yaratmaz.
Ölüm Sonrası İlk 10 Adım
- Mirasçılık belgesini alın.
- Kooperatifin güncel ana sözleşmesini temin edin.
- Ölen ortağın ortaklık senedi ve hesap dökümünü alın.
- Ana sözleşmedeki ölüm/miras maddesini bulun.
- Başvuru süresi varsa takvime bağlayın.
- Mirasçılar arasında temsilci gerekiyorsa yazılı karar alın.
- Kooperatife ölüm ve mirasçılığı yazılı bildirin.
- Ortaklığa devam edilmeyecekse m.17 hesap cetvelini isteyin.
- Ayrılma yılı bilançosunu ve kesintileri kontrol edin.
- Beş yıllık zamanaşımını kaçırmayın.
Uygulama Örnekleri
Örnek 1: Ana sözleşme mirasçıların devamına izin veriyor
Üç mirasçı veraset belgesini sunar, ana sözleşmedeki süre içinde bir temsilci seçer ve diğer ortaklık şartlarını sağlarsa ortaklık ilişkisi ana sözleşmede öngörülen biçimde devam edebilir.
Örnek 2: Ana sözleşmede devam hükmü yok
Kanunun m.14 kuralı gereği ortaklık ölümle sona erer. Mirasçılar m.17 ve ana sözleşme çerçevesinde ölen ortağın mali haklarının hesaplanmasını ister.
Örnek 3: Kooperatif beş yıl boyunca ödeme yapmadı
Alacağın ne zaman istenebilir hâle geldiği belirlenir. M.17’deki beş yıllık zamanaşımı nedeniyle mirasçının talebini süresinde ileri sürüp sürmediği kritik hâle gelir.
Sık Sorulan Sorular
Kooperatif ortağı ölünce hisse otomatik mirasçıya geçer mi?
Ortaklık sıfatı m.14 gereği ölümle sona erer. Ana sözleşme şartları varsa mirasçıların ortak olarak kalması sağlanabilir.
Her mirasçı ayrı kooperatif ortağı olur mu?
Hayır. Veraset payı otomatik ayrı ortaklık yaratmaz; ana sözleşmedeki devam ve temsil sistemi uygulanır.
Ana sözleşme önemli mi?
Evet. Mirasçıların ortaklıkta devam şartları m.14 uyarınca ana sözleşmede düzenlenir.
Ortaklık devam etmezse para alınabilir mi?
M.17 ve ana sözleşme kapsamında ayrılma yılı bilançosuna göre mali haklar hesaplanır.
Yedek akçeden pay alınır mı?
M.17 hesaplaşmada yedek akçeleri hariç tutar.
Kooperatif ödemeyi üç yıl erteleyebilir mi?
Yalnız m.17’deki kooperatif mevcudiyetini tehlikeye düşürme şartı varsa genel kurulca üç yılı aşmayacak şekilde geciktirme mümkündür.
Zamanaşımı kaç yıl?
Mirasçıların m.17 kapsamındaki alacak ve hakları istenebilir oldukları günden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar.
Ortaklık senedi mirasçıyı ortak yapar mı?
Hayır. M.18 uyarınca ortaklık senedi kıymetli evrak değildir; ispat belgesidir.
Kooperatif borcu mirasçıya geçer mi?
Ölüm tarihinde doğmuş tereke borçları miras hukuku ve kooperatif hükümlerine göre değerlendirilir; geçerli reddi miras saklıdır.
Dava hangi mahkemede açılır?
Kooperatifler Kanunu m.99 gereği Kanundan doğan hukuk davaları ticari dava niteliğindedir; görevli mahkeme kural olarak asliye ticaret mahkemesidir.
Resmî Kaynaklar
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu – m.14, m.17, m.18 ve m.99
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – m.599, m.640 ve m.641
- Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik
Sonuç
Kooperatif ortağının ölümüyle ortaklık sıfatı 1163 sayılı Kanun m.14 gereği kural olarak sona erer. Mirasçıların kooperatifte ortak olarak kalması ancak ana sözleşmede öngörülen şartlara göre mümkündür. Ortaklık devam etmezse mirasçıların mali hakları m.17 ve ana sözleşmeye göre, ayrılma yılı bilançosu esas alınarak hesaplanır. Bu alacaklar istenebilir hâle geldikleri tarihten itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar. Ölüm sonrası süreçte ana sözleşme, veraset belgesi ve ortaklık hesap dökümü birlikte incelenmelidir.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından 16 Eylül 2026 tarihinde 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun güncel m.14, m.17, m.18 ve m.99 hükümleri ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun miras hükümleri kontrol edilerek hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
