KOSGEB 2026-2 Ar-Ge Yetkinliği Nedir? Ar-Ge Merkezi, Teknopark, TÜBİTAK ve Patent Şartları

Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. KOSGEB İstihdamı Koruma Destek Programının 2026-2 döneminde kredi tutarını bir kat artırımlı uygulatmanın iki alternatif yolu vardır: finansal yetkinlik veya Ar-Ge yetkinliği. KOSGEB’in güncel resmi program sayfası Ar-Ge yetkinliğini dört somut kritere bağlamıştır. İşletmenin bu dört kriterin tamamını değil, en az birini sağlaması yeterlidir.

Kısa ve Net Cevap

2026-2 döneminde Ar-Ge yetkinliği için işletmenin şu dört koşuldan en az birine sahip olması gerekir: Ar-Ge veya Tasarım Merkezine sahip olmak; teknoparkta şubesi bulunmak; son 5 yılda başarıyla tamamlanmış en az bir TÜBİTAK projesine sahip olmak; son 5 yılda en az bir tescilli patente sahip olmak. Bu kriterlerden biri resmi kayıt veya belgeyle doğrulanıyorsa, Ocak–Haziran 2026 prime esas kazanç aylık ortalamasından bulunan kredi tutarı bir kat artırımlı uygulanabilir.

Ar-Ge yetkinliği bir “ek destek puanı” değildir. 2026-2 dönemi destek puanı 12’dir ve yetkinlik bu puanı 24’e çıkarmaz. Yetkinliğin etkisi kredi baz tutarının iki kat olarak uygulanmasıdır. KOBİ için 50 milyon TL, büyük işletme için 150 milyon TL nihai kredi üst sınırı yine devam eder.

Programın Hukuki Dayanağı

İstihdamı Koruma Destek Programı, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 35. maddesi ile İstihdamı Koruma Destek Programı Uygulama Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür. 28 Ağustos 2026 tarihli ve 33354 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik sonrasında KOSGEB, 2026-2 finansman desteği için 1 Eylül–31 Ekim 2026 başvuru dönemini ilan etmiştir.

KOSGEB’in resmi program tablosunda finansal veya Ar-Ge yetkinlik kriterlerinden birini sağlayan işletmelerin kredi tutarının bir kat artırımlı uygulanacağı açıkça belirtilir. Kredi hesabının başlangıç değeri, destek kapsamındaki işyerlerinde 2026 Ocak–Haziran döneminde muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde beyan edilen prime esas kazanç toplamının aylık ortalamasıdır.

Resmî kriterleri KOSGEB İstihdamı Koruma Destek Programı sayfasında; dönem mevzuatını 28 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete üzerinden kontrol edebilirsiniz. Genel kredi hesabı için KOSGEB 2026-2 kredi tutarı hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Ar-Ge Yetkinliğinde Dört Kriter Birlikte mi Aranır?

Hayır. KOSGEB’in güncel açıklamasında Ar-Ge yetkinliği alternatif koşullar şeklinde düzenlenmiştir. İşletmenin Ar-Ge veya Tasarım Merkezi bulunması, teknoparkta şubesinin bulunması, son beş yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesine sahip olması veya son beş yılda en az bir tescilli patente sahip olması seçeneklerinden en az biri yeterlidir.

Bu nedenle bir işletmenin hem teknopark şubesi hem patent hem TÜBİTAK projesi bulunması zorunlu değildir. Tek bir kriter açık ve doğrulanabilir biçimde sağlanıyorsa Ar-Ge yetkinliği için program şartı oluşabilir. Birden fazla kriterin aynı anda sağlanması kredi tutarını ikinci kez artırmaz.

Ar-Ge yetkinliği bulunmadığında finansal yetkinlik alternatifi ayrıca kontrol edilebilir. Finansal yetkinlik için 2025 FAVÖK’ün sıfırdan büyük ve toplam borç/FAVÖK oranının 3 veya altında olması gerekir. Ayrıntılar için finansal yetkinlik rehberimize bakabilirsiniz.

Ar-Ge veya Tasarım Merkezine Sahip Olmak

Ar-Ge/Tasarım Merkezi kriterinde işletmenin ilgili mevzuat kapsamında resmi olarak tanınan Ar-Ge veya Tasarım Merkezi statüsüne sahip olması aranır. İşletme içinde ürün geliştirme birimi bulunması veya mühendislerden oluşan bir ekip çalıştırılması, tek başına programdaki “Ar-Ge veya Tasarım Merkezi” koşulunu karşılamaz.

Başvuru sırasında merkezin resmi statüsünü gösteren Bakanlık kaydı, karar, belge veya doğrulanabilir kayıt hazır tutulmalıdır. Merkezin statüsü sona ermiş, iptal edilmiş veya başvuru aşamasında henüz onaylanmamışsa “merkezimiz var” şeklinde beyanla yetkinlik oluşturulmamalıdır.

Kriter işletmenin inovasyon faaliyeti yapıp yapmadığına ilişkin genel değerlendirme değil, belirli hukuki/kurumsal statünün varlığına dayanır. Bu nedenle resmi belge tarihi ve işletme unvanı, KOSGEB sistemindeki başvurucu ile uyumlu olmalıdır.

Teknoparkta Şube Bulunması Ne Anlama Gelir?

KOSGEB’in ikinci Ar-Ge yetkinliği alternatifi işletmenin teknoparkta şubeye sahip olmasıdır. Bu şart, teknopark şirketinden hizmet satın almak, teknoparkta toplantıya katılmak veya bir kuluçka programıyla temas kurmakla aynı değildir. İşletmenin başvurucu tüzel/gerçek kişiyle bağlantılı, resmi kayıtlarda doğrulanabilir teknopark şubesi bulunmalıdır.

Şubenin ticaret sicili ve ilgili teknopark kayıtları, başvurucunun unvan ve vergi bilgileriyle uyumlu olmalıdır. Şube yakın zamanda kurulmuşsa başvuru tarihinde kaydın tamamlanmış olup olmadığı kontrol edilmelidir. Program yalnız “teknoparkta bulunma niyeti” değil mevcut şube şartını ifade eder.

Teknopark şubesi kriterinde son beş yıl şartı ayrıca yazılmamıştır. Son beş yıl sınırı TÜBİTAK projesi ve patent kriterlerine ilişkindir. Bu nedenle dört alternatifi tek bir “son beş yılda gerçekleşmiş olmalı” kuralıyla genellemek doğru değildir.

Son 5 Yılda Başarıyla Tamamlanmış TÜBİTAK Projesi

Üçüncü alternatif, işletmenin son beş yıl içinde başarıyla tamamlanmış en az bir TÜBİTAK projesine sahip olmasıdır. Burada yalnız proje başvurusu yapılmış olması, projenin destek almaya hak kazanmış olması veya devam ediyor olması ile “başarıyla tamamlanmış” proje aynı değildir.

Başvuru dosyasında projenin işletmeyle ilişkisini, programını, proje numarasını ve başarıyla tamamlandığını gösteren TÜBİTAK kaydı veya resmi yazı saklanmalıdır. Proje başka bir tüzel kişiye aitse, ortaklık veya grup şirketi ilişkisi tek başına başvurucu işletmenin kriteri sağladığı anlamına gelmez; program şartı başvurucu işletme bazında değerlendirilmelidir.

“Son 5 yıl” kontrolü yapılırken projenin başvuru tarihinden ziyade KOSGEB’in yetkinlik kriterinde esas alınan başarıyla tamamlanma kaydı dikkate alınmalıdır. Sınır tarihe yakın projelerde resmi tamamlanma tarihinin belge üzerinde açık bulunması önemlidir.

Son 5 Yılda Tescilli Patent Şartı

Dördüncü Ar-Ge yetkinliği alternatifi, işletmenin son beş yıl içinde en az bir patentinin tescil edilmiş olmasıdır. Patent başvurusu yapılmış fakat henüz tescil edilmemiş bir buluş için bu kriter sağlanmış sayılmamalıdır. Program “başvuru” değil “tescil edilmiş patent” ifadesini kullanır.

Patent tescil belgesinde hak sahibi olarak başvurucu işletmenin durumunun kontrol edilmesi gerekir. Patent çalışan, ortak veya grup şirketi adına kayıtlıysa, bunun başvurucu işletmeye ait tescilli patent kriterini karşılayıp karşılamadığı resmi kayıt üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir; salt fiili kullanım veya lisans ilişkisiyle başvurucu adına tescil varmış gibi beyan verilmemelidir.

Faydalı model ile patent de aynı sınai mülkiyet hakkı değildir. KOSGEB 2026-2 kriteri açıkça “patent” ifadesini kullanır. Yalnız faydalı model tescili bulunan işletme, program sayfasında açıkça patent yerine faydalı modeli de kabul eden ayrı bir düzenleme yoksa bu belgeyi patent kriteri olarak göstermemelidir.

“Son 5 Yıl” Nasıl Hesaplanmalı?

KOSGEB’in kriteri TÜBİTAK projesinin son beş yıl içinde başarıyla tamamlanmış olması ve patentin son beş yıl içinde tescil edilmiş olmasıdır. Başvuru 2026-2 döneminde 1 Eylül–31 Ekim 2026 arasında yapıldığı için sınırda kalan belgelerde KOSGEB sisteminin ve resmi belgelerin tarihleri esas alınmalıdır.

Yuvarlak biçimde “2021 sonrası her belge olur” demek yerine somut başvuru tarihi ile resmi tamamlanma veya tescil tarihini gün/ay/yıl bazında karşılaştırmak daha güvenlidir. Özellikle Eylül–Ekim 2021 tarihli proje veya patentlerde beş yıllık sürenin dolup dolmadığı başvuru gününe göre kontrol edilmelidir.

Kriterin sağlandığından emin olunmadan artırımlı kredi tutarına göre banka finansman planı yapılması risklidir. Başvuru öncesinde belge tarihleri ve sistem kayıtları doğrulanmalıdır.

Ar-Ge Yetkinliği Kredi Tutarını Nasıl Artırır?

Kredi baz tutarı, Ocak–Haziran 2026 dönemindeki destek kapsamındaki işyerlerinde bildirilen prime esas kazanç toplamının aylık ortalamasıdır. Ar-Ge yetkinliği varsa bu tutar bir kat artırımlı uygulanır.

Örneğin aylık ortalama prime esas kazanç 14 milyon TL ise standart baz 14 milyon TL’dir. Teknoparkta şubesi bulunan veya diğer Ar-Ge kriterlerinden birini sağlayan işletmede baz 28 milyon TL’ye çıkar. İşletme KOBİ ise 50 milyon TL tavanın altında olduğu için 28 milyon TL program kredi tutarı içinde kalır.

Aylık ortalama 32 milyon TL olan KOBİ’de Ar-Ge yetkinliği matematiksel olarak 64 milyon TL üretse de 50 milyon TL KOBİ tavanı nedeniyle program kapsamında 50 milyon TL üst sınır uygulanır. Büyük işletmede aynı baz 64 milyon TL olarak 150 milyon TL tavanın altında kalır.

Ar-Ge Yetkinliği Destek Puanını Artırır mı?

Hayır. 2026-2 dönemi destek puanı 12’dir. Ar-Ge yetkinliği kredi tutarını bir kat artırımlı uygulamaya yarar; faiz/kâr payı desteğinin puanını 12’den 24’e çıkarmaz. Kredi tutarı ile destek puanı ayrı kavramlardır.

Bankanın sabit faiz/kâr payında uygulayabileceği azami oran %37; katılım bankaları hariç değişken faizli kredide üst sınır TLREF+1’dir. Tahsis ve kullandırım ücretleri dahil komisyon da kredi tutarının %1’ini geçemez. Bu koşullar Ar-Ge yetkinliği nedeniyle değişmez.

Hem Ar-Ge Hem Finansal Yetkinlik Varsa Ne Olur?

Her iki yetkinlik aynı anda bulunsa bile kredi tutarı iki ayrı kez artırılmaz. KOSGEB’in ifadesi finansal veya Ar-Ge yetkinliği kriterlerinden birini sağlayan işletmeler için bir kat artırımlı uygulamadır. Bir işletmenin iki kriteri birden sağlaması risk değerlendirmesi bakımından olumlu olabilir, ancak program hesabında dört kat kredi doğurmaz.

Örneğin baz tutar 10 milyon TL ise hem FAVÖK kriterini hem patent kriterini sağlayan işletmede 40 milyon TL değil, 20 milyon TL artırımlı baz esas alınır.

Başvuruda Hangi Ar-Ge Belgeleri Hazır Tutulmalı?

Seçilen kritere göre belge seti değişir. Ar-Ge/Tasarım Merkezi için ilgili Bakanlık kaydı veya resmi merkez belgesi; teknopark şubesi için ticaret sicili, vergi ve teknopark kayıtları; TÜBİTAK projesi için proje numarası ve başarıyla tamamlandığını gösteren resmi kayıt; patent için tescil belgesi ve TÜRKPATENT kayıtları hazır tutulmalıdır.

Belgede işletme unvanının eski olması, tür değişikliği, birleşme veya unvan değişikliği varsa hukuki devamlılığı gösteren ticaret sicili kayıtları da dosyaya eklenmelidir. KOSGEB’in idari kayıtlardan otomatik kontrol edebildiği bilgiler olsa bile başvurucunun dayandığı kriteri kendi dosyasında belgelendirmesi denetim açısından önemlidir.

Patent Lisansı Alan İşletme Kriteri Sağlar mı?

KOSGEB’in güncel kriteri “son 5 yıl içinde en az bir patenti tescil edilmiş olmak” şeklindedir. Başkasına ait patenti lisans sözleşmesiyle kullanmak, başvurucu adına patent tescili ile aynı hukuki durum değildir. Programda lisans alanın da bu kriteri sağladığına dair ayrı hüküm bulunmadıkça, lisans sözleşmesi patent tescil kriteri yerine kullanılmamalıdır.

Benzer şekilde patent başvurusu devralınmış ancak henüz tescil tamamlanmamışsa tescil şartı oluşmuş sayılmaz. Resmi TÜRKPATENT kaydı esas alınmalıdır.

TÜBİTAK Projesinde Ortak Olmak Yeterli mi?

Proje ortaklığı bulunan dosyalarda başvurucu işletmenin projedeki hukuki sıfatı ve projenin başarıyla tamamlanma kaydı incelenmelidir. Proje yalnız başka bir grup şirketine aitse, ekonomik birliktelik başvurucu işletmenin otomatik olarak “başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesi sahibi” olduğu anlamına gelmez.

Başvuruda dayanak alınan projenin KOSGEB sistemi ve TÜBİTAK kayıtları üzerinden başvurucu işletmeyle ilişkilendirilebilir olması gerekir. Belirsiz durumda varsayımsal beyan yerine resmi kurum kaydı esas alınmalıdır.

Ar-Ge Yetkinliği Olmadan Kredi Kullanılabilir mi?

Evet. Ar-Ge yetkinliği finansman desteğine giriş şartı değil, kredi tutarını bir kat artıran alternatif kriterdir. İşletme NACE, kayıt, istihdam ve diğer 2026-2 koşullarını sağlıyorsa standart prime esas kazanç aylık ortalaması üzerinden kredi kullanabilir.

Finansal yetkinlik de yoksa kredi baz tutarı artırılmaz; fakat başvuru bu sebeple tek başına reddedilmez. Bankanın kredi tahsis kararı ayrıca değerlendirilir.

Ar-Ge Yetkinliği İstihdam Koruma Şartını Değiştirir mi?

Hayır. İşletme Ar-Ge yetkinliği sayesinde daha yüksek kredi bazına ulaşsa bile Ocak–Haziran 2026 referans dönemi ortalama aylık prim gününü Temmuz–Aralık 2026 koruma döneminde sürdürmek zorundadır. Yetkinlik istihdam koşulundan muafiyet sağlamaz.

Prim gün hesabının aylık ve kümülatif yöntemleri için istihdam koruma hesabı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Başvuru Öncesi Ar-Ge Yetkinliği Kontrol Listesi

1. Ar-Ge veya Tasarım Merkezi statüsünün resmi ve güncel olup olmadığını kontrol edin.
2. Teknopark şubesinin başvurucu işletme adına kayıtlı olduğunu doğrulayın.
3. TÜBİTAK projesinin başarıyla tamamlanma tarihini ve işletmeyle ilişkisini belgeleyin.
4. Patent tescil tarihini ve hak sahibi bilgisini TÜRKPATENT kaydından doğrulayın.
5. Son 5 yıl sınırına yakın belgelerde günü gününe tarih kontrolü yapın.
6. Faydalı model ile patenti birbirine karıştırmayın.
7. Birden fazla kriter varsa yalnız bir kat artırım uygulanacağını bütçeye yansıtın.
8. Yetkinlik belgesini 2026-2 kredi baz hesabıyla birlikte dosyalayın.
9. KOBİ 50 milyon, büyük işletme 150 milyon TL tavanını ayrıca uygulayın.
10. İstihdam koruma şartının yetkinlikten bağımsız devam ettiğini aylık takip edin.

Sık Sorulan Sorular

Ar-Ge yetkinliği için kaç kriter sağlanmalı?

Dört alternatiften en az biri yeterlidir.

Ar-Ge Merkezi olmak zorunlu mu?

Hayır. Teknopark şubesi, son 5 yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesi veya son 5 yılda tescilli patent de alternatif olabilir.

Teknoparkta ofis kiralamak yeterli mi?

Kriter teknoparkta şubeye sahip olmaktır; resmi şube ve teknopark kayıtları doğrulanmalıdır.

Devam eden TÜBİTAK projesi yeterli mi?

Kriter başarıyla tamamlanmış projedir; devam eden proje aynı ifade değildir.

Patent başvurusu yeterli mi?

Hayır. Kriter tescil edilmiş patenttir.

Faydalı model patent yerine geçer mi?

Program kriteri açıkça patent dediği için, ayrı kabul hükmü yoksa faydalı model patent olarak gösterilmemelidir.

Ar-Ge yetkinliği kredi tutarını kaç kat yapar?

Bir kat artırımlı, yani bazın iki katı uygulanır; üst limitler saklıdır.

Hem finansal hem Ar-Ge yetkinliği varsa dört kat olur mu?

Hayır. Artırım bir kez uygulanır.

Ar-Ge yetkinliği destek puanını 24 yapar mı?

Hayır. 2026-2 destek puanı 12 olarak kalır.

Ar-Ge yetkinliği yoksa başvuru yapılamaz mı?

Yapılabilir. Diğer şartlar sağlanırsa standart kredi baz tutarı uygulanır.

Resmî Kaynaklar

• KOSGEB – İstihdamı Koruma Destek Programı
• 28 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete
• TÜBİTAK
• Türk Patent ve Marka Kurumu

Sonuç

KOSGEB 2026-2 Ar-Ge yetkinliği, genel ve yoruma açık bir “yenilikçi işletme” değerlendirmesi değildir. Resmi Ar-Ge/Tasarım Merkezi, teknopark şubesi, son beş yılda başarıyla tamamlanmış TÜBİTAK projesi veya son beş yılda tescilli patent kriterlerinden en az biri aranır. Bir kriter sağlanırsa kredi baz tutarı bir kat artırımlı uygulanır; KOBİ ve büyük işletme tavanları, 12 destek puanı ve istihdam koruma şartları aynen devam eder.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →