Maden Ruhsatı İptal veya Terk Edilirse Kuyu ve Galeriler Kime Kalır? Maden Yönetmeliği m.83 | 2026
M.83’ün açık hükmü nedir?
Arama veya işletme ruhsatı iptal ya da terk edilirse kuyular, galeriler ve bunların korunması için yapılmış tesisler Devlete intikal eder.
Ruhsat sahibine bu intikal nedeniyle ödeme yapılmaz.
Hangi ruhsatlar kapsama girer?
Madde hem arama ruhsatını hem işletme ruhsatını sayar.
Sona erme nedeni iptal veya terk olabilir.
Kuyu ve galeri için bedel ödenir mi?
Hayır. Yönetmelik ‘ruhsat sahibine hiçbir ödeme yapılmaksızın’ ifadesini kullanır.
Bu nedenle ruhsat sahibinin yatırım maliyeti üzerinden tazminat talebi m.83’ün açık sonucuyla bağdaşmaz.
Koruma tesisleri de geçer mi?
Evet. Kuyu ve galerilerin korunması için yapılmış tesisler de hüküm kapsamındadır.
Somut tesisin bu amaca hizmet edip etmediği teknik projeler ve saha tespitiyle belirlenir.
Her makine Devlete mi geçer?
M.83 her taşınır makineyi saymaz. Kuyu, galeri ve bunların korunma tesislerini düzenler.
Sökülebilir ekipman, stok ve diğer varlıkların statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.
Saha tesliminde ne yapılmalı?
Kapanış envanteri, fotoğraf, koordinat, proje ve teslim tutanakları hazırlanmalıdır.
Çevreyle uyum ve emniyet yükümlülükleri de terk/iptal sürecinde ayrıca tamamlanmalıdır.
3213 sayılı Maden Kanunu ile bağlantı
M.83 ruhsat sona erdiğinde sahadaki belirli madencilik yapılarının kamuya intikalini özel olarak düzenler. Maden Yönetmeliği, 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanmasına ilişkin usul ve esasları somutlaştırır. Ruhsat, Devlet hakkı, üretim, sevkiyat, devir, terk ve beyan işlemlerinde Kanun ile Yönetmelik birlikte uygulanır. Ruhsat sahibinin ticari kayıtları ile MAPEG’e verilen teknik ve mali beyanlar arasında tutarlılık bulunmalıdır.
Ruhsat sahibi hangi kayıtları tutmalı?
Sahadaki kuyu, galeri, koruma tesisi, taşınır makine ve stok ayrı envanterlenmelidir. Üretim miktarı, sevkiyat fişleri, satış faturaları, stok, tenör/kalite bilgileri, tesis giriş-çıkışları, ruhsat alanı koordinatları ve Devlet hakkı hesapları düzenli tutulmalıdır. Bir fatura veya sevk fişinde madenin cinsi ve özellikleri eksikse Devlet hakkı hesabı etkilenebilir. Kayıtlar dönem sonunda geriye dönük tahminle oluşturulmamalıdır.
MAPEG ilan ve verileri neden önemlidir?
Terk/iptal sürecinde saha teslimi ve maden sicili işlemleri MAPEG kayıtları üzerinden izlenir. Genel Müdürlük yıllık emsal ocak başı satış fiyatları ve uygulama belgeleri yayımlar. Ruhsat sahibinin beyan ettiği bedel mevzuattaki alt sınır ve emsal sistemine aykırı olamaz. İlan tarihi, ilgili maden grubu, bölge ve ürün niteliği hesap dosyasına eklenmelidir.
Devlet hakkı hesabında temel yöntem
M.83 doğrudan Devlet hakkı hesabı değil, bedelsiz intikal hükmüdür; ancak kapanış döneminin mali yükümlülükleri ayrıca tamamlanır. Devlet hakkı, mevzuatta öngörülen ocak başı satış fiyatı ve maden grubuna ilişkin oranlar üzerinden hesaplanır. Ruhsat sahibinin gerçek satış ilişkisi, stoktan sevkiyat, zenginleştirme veya kendi tesisinde kullanım gibi durumlar hesabı etkileyebilir. Aynı kalemin hem teşvikli hem teşviksiz bölümü varsa miktarlar ayrıştırılmalıdır.
Fatura ve sevkiyatın ispat gücü
Madenin cinsi, tenörü, kalitesi, miktarı, sevk tarihi ve alıcı bilgisi; fatura, sevk fişi ve işletme faaliyet raporunda birbirini doğrulamalıdır. Sökülebilir ekipmanın ve stok madenin mülkiyet statüsü m.83’teki kuyu/galeri intikalinden ayrı değerlendirilmelidir. Yönetmelikte özellikle bazı madenlerde analiz raporu ve ürün özellikleri açıkça önem taşır. Ticari muhasebe kaydı ile teknik beyan arasında fark oluşursa açıklama ve dayanak belgeleri hazırlanmalıdır.
Ruhsat devri veya terk döneminde dikkat
Terk veya iptalden önce özel hukuk sözleşmesiyle kuyu/galerinin üçüncü kişiye satılması m.83’ün kamu hukuku sonucunu bertaraf etmez. Devir ve terk, yalnız ticaret sicili veya özel sözleşme işlemi değildir; maden sicili ve kamu hukukundan doğan yükümlülükler ayrıca tamamlanır. Devir tarihine kadar doğan Devlet hakkı ve diğer bedeller ile sahadaki tesislerin hukuki durumu kontrol edilmelidir. Yeni ruhsat sahibi önceki dönemin beyanlarını varsayım yoluyla devralmamalı, kapanış mutabakatı yapmalıdır.
Denetimde hangi noktalar incelenir?
Saha envanterinde Devlete intikal edecek unsur ile sökülebilir taşınırın ayrımı incelenir. MAPEG, verilen belge ve beyanları inceleyebilir ve sahadaki fiili üretimle karşılaştırabilir. Üretim miktarı, stok, tesis kapasitesi, sevkiyat, satış fiyatı ve Devlet hakkı hesabı arasında ekonomik-maddi tutarlılık aranır. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyan, yalnız vergi/muhasebe sorunu değil Maden Kanunu bakımından da yaptırım riski doğurur.
İç kontrol sistemi nasıl kurulmalı?
Ruhsat sahibi aylık üretim ve sevkiyat kapanışı yapmalı; jeoloji/maden mühendisliği birimi, muhasebe ve hukuk birimi aynı veriyi onaylamalıdır. Terk başvurusundan önce fotoğraflı, koordinatlı ve demirbaş numaralı saha envanteri çıkarılmalıdır. Yıllık faaliyet raporu hazırlanırken ilk kez veri toplamak yerine, her ay belge numarası ve miktar bazında mutabakat yapılması daha güvenlidir.
Uyuşmazlık halinde hangi belgeler önemlidir?
MAPEG işleminin iptali, Devlet hakkı tahakkuku veya idari para cezası uyuşmazlığında ruhsat dosyası, elektronik sistem kayıtları, tebligatlar, teknik raporlar, faturalar, sevk fişleri ve banka ödeme belgeleri önem taşır. Bir unsurun koruma tesisi mi, sökülebilir taşınır mı olduğu teknik özellikleriyle ispatlanmalıdır. İdari işlemde süreler tebliğle başladığından elektronik tebligat ve kurum bildirimleri düzenli izlenmelidir.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği ülke genelinde uygulanır. Mersin’deki krom, kalker, doğal taş veya diğer ruhsat sahalarında da m.83 hükmünün özü aynıdır. Madenin grubu, üretim yöntemi, belediye/mücavir alan durumu, orman veya özel mülkiyet gibi saha özellikleri ek yükümlülükleri değiştirebilir.
İlgili site içi rehberler
Resmî kaynaklar
Güncel Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği için Mevzuat Bilgi Sistemi; ocak başı satış fiyatları, formlar ve uygulama duyuruları için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kuyular kime kalır?
Devlete intikal eder.
Galeriler de mi?
Evet.
Bedel ödenir mi?
Hayır.
Koruma tesisleri kapsamda mı?
Evet.
Her taşınır makine otomatik geçer mi?
M.83’ün metni kuyu, galeri ve bunların koruma tesislerini sayar; diğer varlıklar ayrıca incelenir.
Terk ile iptal arasında fark var mı?
M.83 intikal sonucu bakımından her ikisini de açıkça kapsar.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 1
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 2
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 3
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 4
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 5
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 6
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 7
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 8
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 9
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 10
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 11
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 12
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 13
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 14
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 15
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 16
Kuyu ve galerinin teknik projesi teslim tutanağına eklenmelidir. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 17
Sökülebilir ekipmanın mülkiyeti belgeyle ayrıştırılmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
maden ruhsatı iptal terk Devlete intikal: uygulama notu 18
Terk dosyasında çevreyle uyum ve saha güvenliği yükümlülükleri ayrı kapanış kontrolüne tabi tutulmalıdır. Maden mevzuatında miktar, tarih ve birim fiyat verileri birbiriyle matematiksel olarak kontrol edilebilir nitelikte olmalıdır. Ruhsat sahası, stok, tesis ve sevkiyat verileri aynı raporlama dönemini göstermeli; farklı dönemlerden alınan rakamlar tek hesapta karıştırılmamalıdır. Her ödeme için tahakkuk dayanağı ve banka dekontu ruhsat numarasıyla ilişkilendirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
