Mal Paylaşımında Hangi Tarih Esas Alınır? TMK 225 ve Değerleme 2026

mal paylaşımında hangi tarih esas alınır: Edinilmiş mallara katılma rejiminde tek bir tarih bütün hesap için kullanılmaz. TMK m.225 rejimin sona erdiği anı; TMK m.228 malların tasfiye anındaki durumunu; TMK m.232 sürüm değerini; TMK m.235 ise değerlemenin hangi anda yapılacağını düzenler.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

TMK 225’e Göre Mal Rejimi Hangi Tarihte Sona Erer?

Türk Medeni Kanunu m.225 mal rejiminin sona ermesini açık biçimde düzenler. Eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulü hâlinde mal rejimi ölüm veya yeni rejime geçiş tarihinde sona erer. Mahkemece evliliğin iptaline veya boşanmaya karar verilmesi ya da mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüştürülmesi hâlinde ise mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.

Boşanma davasında bu kuralın sonucu kesindir: mal rejiminin sona erme tarihi, boşanma kararının verildiği veya kesinleştiği tarih değildir; boşanma davasının açıldığı tarihtir. Örneğin boşanma davası 10 Ocak 2025’te açılmış, karar 2 Eylül 2026’da kesinleşmişse edinilmiş mallara katılma rejiminin sona erme tarihi 10 Ocak 2025’tir.

Boşanma hükmünün kesinleşmesi, mal rejiminin sona erme tarihini değiştirmez; tasfiye davasının esastan sonuçlandırılabilmesi bakımından önem taşır. Mal rejimi davası boşanma devam ederken açılmışsa mahkeme boşanmanın kesinleşmesini bekler; ancak tasfiyede rejimin sona erme anı yine boşanma davasının açıldığı tarihtir.

Malın Edinim Tarihi Neden Ayrı Bir Tarihtir?

Bir malın edinilmiş mal mı kişisel mal mı olduğunu belirlerken edinim tarihi ve edinimin kaynağı incelenir. TMK m.219, mal rejiminin devamı süresince karşılığı verilerek elde edilen malvarlığı değerlerini edinilmiş mal olarak tanımlar. TMK m.220 ise eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşe ait bulunan veya sonradan miras ya da karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri, manevi tazminat alacakları ve kişisel mallar yerine geçen değerleri kişisel mal sayar.

Bu nedenle boşanma davası açıldıktan sonra edinilen maaş, araç veya taşınmaz kural olarak sona ermiş mal rejiminin edinilmiş malları arasına girmez. Bunun karşılığında dava tarihinden önce edinilmiş bir malın tapusunun dava tarihinden sonra eş adına tescil edilmesi halinde gerçek iktisap tarihi, sözleşme, ödeme ve hukuki kazanım biçimi araştırılır. Sadece tapu tescil gününe bakılarak sonuç kurulmaz.

Evlilikten önce alınan bir taşınmaz kişisel maldır. Evlilik içinde miras kalan taşınmaz da kişisel maldır. Buna karşılık bu kişisel malın kira geliri TMK m.219/4 gereğince edinilmiş maldır; eşler sözleşmeyle farklı bir düzenleme yapmadıkça gelir ile ana malın hukuki niteliği aynı değildir.

TMK 228: Tasfiyeye Hangi Mallar Hangi Durumuyla Girer?

TMK m.228, eşlerin kişisel malları ile edinilmiş mallarının mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılacağını düzenler. Bu hüküm “mal rejimi sona erdikten sonra ortaya çıkan her değişiklik tasfiyeyi değiştirmez” şeklinde anlaşılmalıdır. Hangi malvarlığı unsurunun tasfiyeye gireceği ve hukuki niteliği sona erme anında belirlenir.

Örneğin boşanma davasının açıldığı tarihte eş adına kayıtlı ve edinilmiş mal niteliğinde olan araç, dava devam ederken satılmışsa tasfiyeden tamamen çıkmaz. Satış bedeli, eklenecek değer veya tasfiye alacağı yönünden incelenir. Eş, sırf dava açıldıktan sonra malı üçüncü kişiye devrederek diğer eşin mal rejimi alacağını ortadan kaldıramaz.

Buna karşılık dava tarihinden sonra ücret geliriyle alınan yeni bir araç, önceki edinilmiş malın satış bedeliyle finanse edilmemişse sona ermiş rejimin yeni edinilmiş malı sayılmaz. Para akışının kaynağı bu nedenle önemlidir.

TMK 232 ve 235’e Göre Değerleme Hangi Tarihte Yapılır?

TMK m.232 mal rejiminin tasfiyesinde malların sürüm değerlerinin esas alınacağını düzenler. Sürüm değeri, malın serbest piyasa koşullarında gerçekçi satış değeridir. Taşınmazın emlak vergi değeri, aracın tek bir ilan fiyatı veya şirketin yalnız nominal sermayesi otomatik sürüm değeri değildir.

TMK m.235’in temel kuralı da önemlidir: mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır. Yargılama uzun sürmüşse bilirkişi raporunun çok eski değere dayanması gerçek tasfiye değerini yansıtmaz. Mahkeme karar tarihine en yakın piyasa değerini esas almalıdır.

TMK m.229 kapsamında edinilmiş mallara değer olarak eklenecek karşılıksız kazandırmalar veya diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerde ise TMK m.235/1 uyarınca malın devredildiği tarih esas alınır. Böylece tasfiye dışına çıkarılan malın değerlemesinde farklı bir tarih uygulanır.

Krediyle Alınan Ev veya Araçta Hangi Tarih Esas Alınır?

Kredili edinimde yalnız tapu veya araç tescil tarihi yeterli değildir. Malın edinildiği tarih, peşinatın kaynağı, kredi borcunun mal rejimi süresince ne kadar ödendiği ve mal rejimi sona erdikten sonra hangi eş tarafından ne kadar ödeme yapıldığı ayrılır. TMK m.231 artık değerin edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçların çıkarılmasıyla bulunacağını düzenler.

Örneğin ev 2020’de evlilik içinde satın alınmış, boşanma davası 2025’te açılmış ve kredi 2028’e kadar devam edecekse evin edinilmiş mal niteliği 2020’deki edinim ve finansmana göre belirlenir. Dava tarihindeki kredi bakiyesi tasfiye hesabında dikkate alınır. Dava tarihinden sonra eşin kendi kişisel geliriyle yaptığı kredi ödemeleri, tasfiye hesabında denkleştirme veya borç ilişkisi yönünden ayrıca değerlendirilir.

Peşinat evlilik öncesi birikimden, mirastan veya kişisel mal satışından karşılanmışsa bu kaynak belgeyle izlenir. TMK m.230 denkleştirme, TMK m.227 değer artış payı ve mal grupları arasındaki katkı hükümleri ayrı ayrı uygulanır. “Tapu evlilikte alındı, tamamı yarı yarıya” şeklinde düz hesap kanuna uygun değildir.

Boşanma Davasından Önce veya Sonra Mal Satılırsa Ne Olur?

Mal rejiminin sona erme tarihinden önceki devirler TMK m.229 bakımından incelenir. Bir eş, diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla mal rejiminin devamı sırasında yaptığı devirle tasfiye hesabını yapay biçimde düşüremez. Kanundaki koşullar gerçekleşmişse devredilen değer edinilmiş mallara eklenecek değer olarak hesaba katılır.

Boşanma davasından sonra yapılan satışta ise mal rejimi zaten sona ermiştir. Dava tarihinde tasfiyeye tabi mevcut malın sonradan satılması, tasfiye alacağını ortadan kaldırmaz. Satış bedeli, satışın gerçek olup olmadığı, bedelin nereye aktarıldığı ve üçüncü kişinin hukuki durumu incelenir. Tasfiye talebi kural olarak ayni paylaşım değil para alacağıdır; ancak taşınmazın devri nedeniyle başka dava türleri de doğmuşsa bunlar kendi şartlarına göre ayrı yürütülür.

Dava tarihinden sonra alınan mal hiç hesaba girmez mi?

Dava tarihinden sonra tamamen yeni emek ve gelirle edinilen mal sona ermiş rejimin malı değildir. Ancak yeni mal, dava tarihinde mevcut edinilmiş malın satış bedeli veya tasfiyeye tabi başka bir değerin yerine geçmişse para izi incelenir. Malvarlığının biçim değiştirmesi alacağın ekonomik temelini otomatik yok etmez.

Şirket Payı, Banka Hesabı ve Yatırımda Tarih Nasıl Belirlenir?

Şirket payında payın edinim tarihi ile şirketin tasfiye değerinin belirleneceği tarih ayrıdır. Evlilikten önce edinilmiş pay kişisel maldır; ancak paydan mal rejimi sırasında elde edilen temettü ve diğer gelirler TMK m.219 kapsamında edinilmiş mal niteliği taşır. Evlilik sırasında karşılığı verilerek edinilen pay ise edinilmiş mal kabul edilir.

Şirket değerlemesinde yalnız ticaret sicilindeki sermaye rakamı kullanılmaz. Şirketin özvarlığı, bilanço, varlıklar, borçlar, faaliyet değeri ve gerektiğinde uzman bilirkişi incelemesiyle tasfiye tarihine en yakın sürüm değeri belirlenir. Payın dava sırasında devri varsa devir bedeli ve TMK m.229-m.235 hükümleri ayrıca incelenir.

Banka ve yatırım hesaplarında da dava tarihindeki bakiye, bu bakiyenin kaynağı, daha sonra yapılan para giriş-çıkışları ve kişisel mal-edinilmiş mal ayrımı belirlenir. Hesabın bugün sıfır görünmesi, dava tarihinde mevcut edinilmiş paranın tasfiye dışında kaldığı anlamına gelmez.

Mal Paylaşımında Tarihleri İspatlamak İçin Hangi Belgeler Kullanılır?

Mal rejimi tasfiyesinde en güçlü dosya, her varlık için ayrı bir kronoloji kurar. “Ev 2021’de alındı” cümlesi tek başına yeterli değildir; tapu resmi senedi, satış bedeli, banka hareketi, kredi sözleşmesi ve ödeme planı aynı satırda eşleştirilir.

• Evlenme tarihi ve varsa mal rejimi sözleşmesi,
• Boşanma dava açılış tarihi,
• Boşanma kararının kesinleşme şerhi,
• Tapu tedavül kayıtları ve resmi senetler,
• Araç tescil ve noter satış kayıtları,
• Banka hesap hareketleri,
• Kredi sözleşmeleri ve ödeme planları,
• Mirasçılık belgesi, bağış ve kişisel mal kaynak belgeleri,
• Şirket pay defteri, ticaret sicili ve mali tablolar,
• Değerleme/bilirkişi raporları.

TMK m.222 uyarınca belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kişi iddiasını ispatla yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyet sayılır. Bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir. Bu kanuni karine, kişisel mal iddiasında belge zincirinin önemini artırır.

Mal Rejimi Davası Ne Zaman Açılır?

Mal rejimi tasfiyesi boşanma davasıyla birlikte veya sonrasında talep edilebilir; ancak boşanma kesinleşmeden tasfiye hakkında esastan karar verilmez. Uygulamada dava ayrı esas üzerinden yürütülür ve boşanma kesinleşmesi beklenir. Görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Yetki TMK m.214’e göre belirlenir. Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri; boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim kararıyla mal ayrılığına karar verilmesi durumunda bu davalarda yetkili mahkeme; diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Mal Paylaşımında “Boşanma Tarihi” Denilen Şey Neden Yanıltıcıdır?

Gündelik dilde “boşanma tarihi” üç ayrı tarihi ifade etmek için kullanılır: boşanma davasının açıldığı gün, boşanma kararının verildiği gün ve kararın kesinleştiği gün. Mal rejimi bakımından bu tarihlerden ilki TMK m.225 gereğince sona erme tarihidir. Evlilik hukuken karar kesinleşene kadar devam etse de mal rejimi geriye etkili olarak dava tarihinde sona erer.

Bu nedenle 2024’te dava açılıp 2026’da kesinleşen bir boşanmada 2025 yılında tamamen yeni gelirle alınan malı “evlilik hâlâ devam ediyordu” gerekçesiyle edinilmiş mal saymak doğru değildir. Aynı şekilde 2024 dava tarihinde mevcut edinilmiş malı 2026’da satmak da tasfiye alacağını yok etmez.

Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması

TMK m.202-241 arasındaki mal rejimi hükümleri Türkiye genelinde aynıdır. Mersin, İstanbul, Ankara veya başka bir ildeki dosyada esas maddi hukuk değişmez. Görev ve yetki, tarafların yerleşim yeri ve boşanma dosyasıyla bağlantı üzerinden TMK m.214 ve aile mahkemesi mevzuatına göre belirlenir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Türkiye genelindeki mal rejimi dosyaları Mersin’den yönetilir. Özellikle birden fazla şehirde taşınmaz, araç, şirket ve banka hesabı bulunan dosyalarda tüm varlıklar tek tarihli envanterde toplanır.

Mal Envanteri Dava Tarihinde, Değerleme Tasfiyede Yapılır

Uygulamada iki tarih tek tabloda tutulmalıdır: boşanma davasının açıldığı gün mevcut olan malvarlığı değerleri envantere alınır; tasfiyeye girecek edinilmiş malların sürüm değerleri ise TMK m.232 ve 235 uyarınca tasfiye/karar tarihine en yakın güncel değer üzerinden belirlenir. Böylece sonradan değer artışı veya düşüşü ile sonradan edinilen yeni mal birbirine karıştırılmaz.

Sık Sorulan Sorular

İç Linkler ve Resmî Kaynaklar

• Mal paylaşımı ve katılma alacağı rehberi
• Boşanma öncesi mal kaçırma ve tedbir
• Boşanmada araç paylaşımı
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu