B&KBakırcı & KeskinHUKUK BÜROSU
TR
TürkçeEnglishDeutschРусскийالعربية中文
Menü

Mersin Nafaka Artırım Davası: Şartlar, Deliller ve Hesaplama

Aile Hukuku • Güncel Nafaka Rehberi

Nafaka artırım davasında yalnız “hayat pahalandı” demek yeterli bir dosya kurgusu değildir. Önceki karar tarihinden sonra değişen ihtiyaçlar, nafaka alacaklısının durumu ve yükümlünün ödeme gücü karşılaştırılmalıdır. Bu rehber; yoksulluk ve iştirak nafakasındaki farklı ölçütleri, görevli mahkemeyi, delilleri ve artışın hangi tarihten işleyeceğini açıklar.

TMK m.176TMK m.330–331Aile MahkemesiDava tarihinden etkiBelge karşılaştırması
Kısa cevap: Nafaka, tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde artırılabilir. İştirak nafakasında çocuğun yaşı, eğitim-sağlık giderleri ve anne-babanın ödeme gücü; yoksulluk nafakasında ise nafaka alacaklısının zorunlu ihtiyaçlarıyla tarafların güncel ekonomik durumu öne çıkar. Kanunda sabit bir artış yüzdesi veya yeniden dava açmak için zorunlu bir bekleme süresi yoktur. Artırılan miktara kural olarak dava tarihinden itibaren hükmedilmesi talep edilir.

Nafaka Artırım Davası Hangi Şartlarda Açılır?

Kesinleşmiş bir nafaka kararı değiştirilemez bir miktar yaratmaz. Sürekli edim niteliğindeki nafaka, karar verildiği tarihteki koşullara göre belirlenir. Sonradan koşullar esaslı biçimde değişirse yeni durum mahkeme önüne taşınabilir.

Ekonomik koşullar değişmiş olmalı

Paranın alım gücünün düşmesi, kira ve temel yaşam giderlerinin artması değerlendirilir. Ancak genel enflasyon tek başına otomatik bir oran doğurmaz; dosyanın somut verileriyle ilişkilendirilmelidir.

İhtiyaçlarda gerçek artış bulunmalı

Çocuğun yeni eğitim kademesine geçmesi, servis-kurs gideri, sağlık tedavisi veya nafaka alacaklısının zorunlu barınma ve bakım giderleri örnek olabilir.

Ödeme gücü birlikte incelenir

Nafaka yükümlüsünün maaşı, serbest meslek veya şirket geliri, taşınmazları, araçları, yaşam standardı ve diğer zorunlu yükümlülükleri birlikte ele alınır.

Önceki kararla karşılaştırma yapılır

Mahkeme yalnız bugünkü tabloyu değil, önceki nafaka belirlenirken mevcut olan koşullarla bugünkü koşullar arasındaki değişimi araştırır.

Hukuki çerçeve: TMK m.176/4, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına ya da azaltılmasına imkân verir. Çocuk nafakasında TMK m.331, durum değişince hâkimin istem üzerine nafakayı yeniden belirleyebileceğini veya kaldırabileceğini düzenler.

Yoksulluk Nafakası ile İştirak Nafakası Aynı Ölçütlerle Artırılmaz

KonuYoksulluk nafakasıİştirak nafakası
Korunan kişiBoşanma yüzünden yoksulluğa düşen eski eşErgin olmayan ortak çocuk
Temel ölçütAlacaklının geçim ihtiyacı, tarafların mali durumu ve hakkaniyetÇocuğun yaşı, eğitimi, sağlığı, bakım ihtiyacı ile anne-babanın ödeme gücü
Talep sahibiNafaka alacaklısı eski eşVelayet kendisinde olan ebeveyn, çocuk adına
Başlıca maddelerTMK m.175 ve m.176TMK m.182, m.327, m.329–331
Sona ermeTMK m.176’daki sebepler ve somut koşullarKural olarak çocuğun ergin olması; eğitim sürüyorsa TMK m.328/2 kapsamında ayrı yardım talebi gündeme gelebilir

Yoksulluk nafakası alan kişinin çalışmaya başlaması artırım talebini veya mevcut nafakayı her olayda kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Gelirin düzenli olup olmadığı, zorunlu ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı ve tarafların yaşam koşulları değerlendirilir. Buna karşılık gelir yoksulluğu ortadan kaldırıyorsa nafakanın kaldırılması ya da azaltılması talep edilebilir.

İştirak nafakası çocuğun hakkıdır. Velayet sahibi ebeveynin de çocuğun bakımına gücü oranında katkı sağlaması beklenir; fakat yalnız velayet sahibinin geliri var diye diğer ebeveynin katkı yükümlülüğü sona ermez. İştirak nafakasının 18 yaş ve üniversite dönemindeki durumuna ilişkin ayrıntılı rehber ayrıca incelenebilir.

Nafaka Artış Miktarı Nasıl Hesaplanır?

Türkiye’de nafaka artırımı için herkese uygulanan yasal bir yüzde, sabit katsayı veya “maaşın şu kadarı” formülü yoktur. Hâkim; talep, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, nafakanın niteliği ve hakkaniyet çerçevesinde uygun miktarı belirler. Dava dilekçesinde istenen tutar açık olmalı; mahkeme kural olarak taleple bağlıdır.

İştirak nafakasında öne çıkan veriler

  • Çocuğun yaşı ve eğitim kademesi,
  • Okul, servis, kurs, kitap ve teknoloji giderleri,
  • Sağlık, ilaç, tedavi ve özel bakım ihtiyacı,
  • Barınma, beslenme, giyim ve ulaşım payı,
  • Anne ve babanın gerçek gelirleri ile yaşam standardı,
  • Çocuğun varsa kendi geliri ve malvarlığı.

Yoksulluk nafakasında öne çıkan veriler

  • Nafaka alacaklısının düzenli geliri ve çalışma durumu,
  • Kira, sağlık ve temel yaşam giderleri,
  • Yaş, sağlık, iş bulma ve çalışabilme koşulları,
  • Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü ve zorunlu giderleri,
  • Önceki karar tarihinden sonra meydana gelen değişim,
  • Mevcut yıllık artış hükmünün yeni koşulları karşılayıp karşılamadığı.
Yanlış yaklaşım: TÜFE veya ÜFE oranını mevcut nafakaya uygulayıp sonucu “kesin yeni nafaka” gibi sunmak doğru değildir. Ekonomik göstergeler yardımcı veridir; mahkeme çocuğun/alıcının gerçek ihtiyacı ve yükümlünün gücüyle birlikte değerlendirme yapar.

Hesaplama yaklaşımı ve artış oranı konusunda nafaka hesaplama ve artış oranı rehberinden yararlanabilirsiniz.

Örnek Bütçe Karşılaştırması Nasıl Hazırlanır?

Dosyada en anlaşılır yöntem, önceki karar tarihindeki giderleri bugünkü giderlerle aynı başlıklar altında karşılaştırmaktır. Tutarlar gerçek belgelere dayanmalı; aşağıdaki örnek yalnız yöntem göstermektedir.

Gider kalemiÖnceki dönemGüncel dönemDelil
Okul ve servisKarar tarihindeki aylık/yıllık tutarGüncel sözleşme ve ödemelerOkul yazısı, sözleşme, dekont
SağlıkO dönemdeki olağan giderYeni tedavi veya düzenli ilaç gideriRapor, reçete, fatura
Barınma payıEski kira ve yan giderlerGüncel kira ve zorunlu giderlerKira sözleşmesi, banka dekontu
Beslenme-giyimEski ortalamaGüncel, makul aylık ortalamaFatura ve hesap çizelgesi

Tek seferlik masrafla düzenli aylık gider birbirinden ayrılmalıdır. Yıllık okul ücretinin tamamını bir aylık gider gibi göstermek veya kişisel harcamaları çocuğun giderlerine eklemek talebin güvenilirliğini azaltabilir.

Nafaka Artırım Davasında Hangi Deliller Kullanılır?

Önceki karar ve protokol

Kesinleşme şerhli boşanma/nafaka kararı, anlaşmalı boşanma protokolü ve varsa önceki artırım kararları dosyanın başlangıç noktasını gösterir.

Gelir ve malvarlığı kayıtları

Ücret bordrosu, SGK hizmet kaydı, vergi kayıtları, şirket ortaklığı, tapu, araç, banka ve kira geliri bilgileri hukuka uygun yollarla dosyaya getirilebilir.

Gider belgeleri

Okul ve servis sözleşmesi, kurs makbuzu, sağlık raporu, ilaç faturası, kira sözleşmesi, düzenli ödeme dekontları ve bakım giderleri açıklanmalıdır.

Sosyal-ekonomik durum araştırması

Mahkeme tarafların yaşam koşullarını kolluk veya kurum yazışmalarıyla araştırabilir. Resmî gelir görünümüyle fiilî yaşam standardı arasında fark varsa somut olgular gösterilmelidir.

Karşı tarafın hesabına, telefonuna veya özel yazışmalarına hukuka aykırı şekilde erişmekten kaçınılmalıdır. Mahkemeden kurum kayıtlarının celbi istenebilir. Sosyal medya paylaşımları ancak gerçekliği, tarihi ve kişiyle bağlantısı kurulabildiği ölçüde yardımcı olabilir.

Nafaka Artırım Davası Adım Adım Nasıl İlerler?

  1. Önceki hüküm incelenir: Nafakanın türü, miktarı, artış şartı ve başlangıç tarihi belirlenir.
  2. Değişiklik kronolojisi çıkarılır: Hangi ihtiyaç veya mali durumun ne zaman değiştiği yazılır.
  3. Talep miktarı hesaplanır: Her nafaka türü ve her çocuk için talep ayrı gösterilir.
  4. Dava açılır: Görevli aile mahkemesine dilekçe ve eldeki belgeler sunulur.
  5. Tebligat ve cevap: Davalı gelirini, giderlerini ve artışa karşı savunmasını bildirir.
  6. Araştırma yapılır: SGK, vergi, tapu, araç ve sosyal-ekonomik durum kayıtları getirilebilir.
  7. Karar verilir: Talep tamamen veya kısmen kabul edilebilir ya da reddedilebilir; gelecek yıllar için artış oranı da karara bağlanabilir.

Nafaka artırım davası basit yargılama usulüne tabidir; fakat davanın kaç ayda biteceği dosyanın tebligatı, kurum cevapları, duruşma takvimi ve kanun yolu sürecine göre değişir. Belirli bir ay aralığını sonuç garantisi gibi vermek doğru değildir.

Başlangıç tarihi: Yerleşik uygulamada artırılan nafakanın dava tarihinden itibaren geçerli olması talep edilir. Bu nedenle dava öncesinde aylarca beklemek, geçmiş dönem için fark alınabileceği varsayımına dayandırılmamalıdır.

Dilekçe hazırlığı için nafaka artırım davası dilekçesi rehberi; davalı taraf açısından nafaka artırım davasına cevap dilekçesi rehberi incelenebilir.

Nafaka Artırım Davasında Davalı Nasıl Savunma Yapabilir?

Davalı yalnız “istenen miktar yüksek” demek yerine, önceki karardan bu yana kendi mali durumunu ve nafaka alacaklısının koşullarını belgelerle açıklamalıdır. İş kaybı, gelir azalması, ciddi sağlık gideri, bakmakla yükümlü olunan kişiler veya talep edilen giderlerin gerçeği yansıtmaması savunmada değerlendirilebilir.

  • İddia edilen gelirle gerçek ve belgeli gelir arasındaki farkı açıklayın.
  • Zorunlu giderleri ve mevcut nafaka/çocuk yükümlülüklerini belgeleyin.
  • Çocuk giderlerine ayrıca yapılan doğrudan ödemeleri dekontla gösterin.
  • Davacının bütçe tablosundaki tekrar veya ilgisiz kalemleri somutlaştırın.
  • Koşullar azalma yönünde değişmişse karşı dava ya da ayrı azaltma/kaldırma talebini usulüne uygun değerlendirin.
Ödemeyi kendiliğinden azaltmayın: Artırım davasının açılması mevcut nafaka kararını durdurmaz. Nafaka yükümlüsü, mahkeme yeni bir karar verene kadar mevcut hükme uygun ödemeye devam etmelidir. Ödenmeyen nafakanın icra ve yaptırım sonuçları için nafaka ödenmezse ne olur rehberine bakabilirsiniz.

Yıllık Artış Şartı, 18 Yaş ve Yeni Evlilik Gibi Özel Durumlar

Kararda yıllık TÜFE/ÜFE artışı varsa yeniden dava açılabilir mi?

Önceki kararda yıllık artış oranı bulunması yeni davayı mutlak olarak engellemez. Belirlenen artış çocuğun veya alacaklının sonradan ortaya çıkan olağan dışı ihtiyaçlarını karşılamıyorsa ve tarafların mali durumu esaslı biçimde değişmişse artırım talebi değerlendirilebilir. Sadece mevcut artış oranından memnun olmamak ise tek başına yeterli olmayabilir.

Çocuk 18 yaşına girince ne olur?

İştirak nafakası kural olarak erginlikle sona erer. Eğitim devam ediyorsa TMK m.328/2 uyarınca koşulları varsa eğitim süresince ana ve babadan yardım istenebilir; bu talep ergin çocuk tarafından kendi adına ileri sürülür. İştirak nafakasını otomatik olarak “üniversite bitene kadar” sürüyor kabul etmek hatalıdır.

Yoksulluk nafakası alan kişi evlenirse ne olur?

Yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden sona erer. Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürme iddialarında mahkeme kararıyla kaldırma gündeme gelir. Ayrıntılı koşullar için nafakanın kaldırılması davası rehberini inceleyebilirsiniz.

Birden fazla çocuk için tek tutar mı istenir?

Her çocuğun yaşı ve ihtiyacı farklı olabileceğinden talep ve hüküm çocuk bazında açık kurulmalıdır. Ortak giderler olsa da okul, sağlık ve bakım masrafları ayrılaştırılmalıdır.

Mersin’de Hangi Mahkeme Görevli ve Yetkilidir?

Nafaka artırım davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülür. Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında TMK m.177 uyarınca nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; somut talep ve taraf durumuna göre genel yetki kuralları da dosya özelinde kontrol edilmelidir.

Mersin merkez ilçelerinde aile mahkemeleri; Tarsus, Erdemli, Silifke, Anamur ve diğer ilçelerde ise ilgili adli yargı çevresi dikkate alınır. Önceki boşanma dosyasının başka şehirde görülmüş olması, artırım davasının mutlaka aynı mahkemede açılacağı anlamına gelmez.

Mersin dosyası için ilk kontrol: Önceki kararın kesinleşme şerhi, nafaka türü, alacaklının güncel yerleşim yeri, son artış tarihi ve tarafların güncel gelir-gider belgeleri birlikte hazırlanmalıdır. Yanlış nafaka türüyle veya eksik yetki değerlendirmesiyle başlamak zaman kaybettirir.

Nafaka talebi boşanma sürecinin parçasıysa diğer aile hukuku başlıklarıyla birlikte değerlendirme için Mersin boşanma avukatı ücret ve hizmet kapsamı rehberine göz atabilirsiniz.

Dava Açmadan Önce 10 Maddelik Kontrol

  1. Nafakanın yoksulluk mu iştirak mi olduğunu belirleyin.
  2. Kesinleşmiş karar ve protokolün eksiksiz örneğini alın.
  3. Önceki karar tarihindeki şartları not edin.
  4. Bugünkü değişiklikleri tarih sırasıyla yazın.
  5. Aylık ve yıllık giderleri birbirinden ayırın.
  6. Her gideri mümkünse fatura veya dekontla eşleştirin.
  7. Karşı tarafın bilinen gelir ve malvarlığını hukuka uygun verilerle açıklayın.
  8. Talep edilen yeni tutarı gerekçelendirin.
  9. Dava tarihinden itibaren artış ve gelecek yıllar için oran talebini açık yazın.
  10. Görev, yetki, harç ve tebligat bilgilerini kontrol edin.

Nafaka Artırım Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Nafaka artırım davası için kaç yıl beklemek gerekir?

Kanunda zorunlu bir bekleme süresi yoktur. Önceki karardan sonra koşulların artış gerektirecek ölçüde değişmesi gerekir; çok kısa sürede açılan davada bu değişimin güçlü biçimde gösterilmesi önemlidir.

Sadece enflasyon nafaka artışı için yeterli midir?

Enflasyon önemli bir veridir fakat sabit ve otomatik artış yaratmaz. Mahkeme, önceki karar ile güncel ihtiyaçları ve tarafların mali durumunu birlikte değerlendirir.

Artırılan nafaka hangi tarihten itibaren ödenir?

Artırılan nafakaya kural olarak dava tarihinden itibaren hükmedilmesi talep edilir. Hüküm fıkrasındaki başlangıç tarihi somut karar bakımından esas alınır.

Nafaka artırım davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Aile hukukundan kaynaklanan nafaka artırım davası için dava şartı zorunlu arabuluculuk uygulanmaz. Dava doğrudan görevli aile mahkemesinde açılır.

Çalışan eski eş yoksulluk nafakasını artırabilir mi?

Çalışmak tek başına talebi engellemez. Gelirin yoksulluğu ortadan kaldırıp kaldırmadığı, zorunlu giderler ve tarafların ekonomik durumu birlikte incelenir.

İştirak nafakasında okul faturalarının tamamı gerekir mi?

Her giderin tek tek faturalanması her olayda mümkün değildir; ancak okul, servis, sağlık ve kurs gibi büyük kalemlerin belgelenmesi talebi denetlenebilir ve güçlü hâle getirir.

Mahkeme talep edilenden daha yüksek nafakaya karar verebilir mi?

Mahkeme kural olarak taleple bağlıdır. Bu nedenle istenen tutar ve her çocuk/nafaka türü bakımından talep sonucu açık kurulmalıdır.

Dava sürerken mevcut nafaka ödenir mi?

Evet. Yeni karar verilene kadar yürürlükteki nafaka hükmü uygulanır. Dava açılmış olması ödeme yükümlülüğünü kendiliğinden durdurmaz veya azaltmaz.

Nafaka Dosyanızı Karar ve Güncel Bütçeyle Birlikte İnceletin

Mersin nafaka artırım davasında doğru talep; önceki karar, güncel ihtiyaç tablosu ve tarafların gerçek ödeme gücü birlikte incelenerek kurulmalıdır. Belgelerinizi tarih sırasına koyarak artırım, azaltma veya kaldırma ihtimalini somut dosyanız üzerinden değerlendirebilirsiniz.

İletişim Formu

Başlıca Hukuki Kaynaklar

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi değildir. Nafaka miktarı ve usul adımları somut olayın belgelerine göre değerlendirilir.

Yazar ve Hukuki İnceleme

Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472

Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Yayın tarihi: 4 Ağustos 2026

Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi

Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin

Google Maps’te yol tarifiİletişim bilgileri

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla Araİletişim Bilgileri
Telefon WhatsApp