Mesafeli Sözleşmede 14 Gün Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır? TKHK 48 Rehberi 2026
Kısa ve net cevap: İnternet, mobil uygulama, telefon veya benzeri uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan mesafeli sözleşmelerde tüketici, kural olarak 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Bu hak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesi ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nde düzenlenir. Mal satışında 14 günlük süre tüketicinin veya onun belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün, hizmet sözleşmesinde ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Tüketici mal teslim edilmeden önce de cayma hakkını kullanabilir.
Mesafeli sözleşme nedir?
Mesafeli sözleşme; satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin aynı anda fiziksel olarak bir araya gelmeden, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde ve sözleşmenin kurulmasına kadar bütün aşamalarda uzaktan iletişim araçlarının kullanılmasıyla kurulan tüketici sözleşmesidir. İnternet mağazası, mobil uygulama, telefonla satış ve şartları oluştuğunda sosyal medya üzerinden yapılan alışverişler bu kapsama girebilir.
Bir alışverişin internet üzerinden yapılmış olması tek başına yeterli değildir. İşlemin tüketici işlemi olması, satıcı veya sağlayıcının ticari veya mesleki amaçla hareket etmesi ve tüketicinin ticari veya mesleki olmayan amaçla işlem yapması gerekir. İki tacir arasındaki ticari mal alımı TKHK m.48’deki tüketici cayma hakkına tabi değildir.
14 günlük cayma hakkının kanuni dayanağı
TKHK m.48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9, tüketicinin 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin mesafeli sözleşmeden cayma hakkına sahip olduğunu düzenler. Satıcı “neden iade ediyorsunuz?” diye gerekçe sunulmasını şart koşamaz. Tüketici ürünün kusurlu olduğunu ispat etmek zorunda da değildir; cayma hakkı ayıptan bağımsızdır.
Bu nokta ayıplı mal veya ayıplı hizmet haklarından ayrılır. Ürün tamamen kusursuz olsa bile, istisna kapsamına girmiyorsa tüketici 14 günlük cayma süresinde sözleşmeden dönebilir. Ürün ayıplıysa ayrıca TKHK’daki ayıplı mal hükümleri uygulanır.
14 günlük süre mal satışında ne zaman başlar?
Mal teslimine ilişkin sözleşmelerde cayma süresi, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen taşıyıcı dışındaki üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Sipariş tarihi veya kargonun satıcı tarafından çıkarıldığı tarih başlangıç değildir. Teslim alınan gün, sürenin başlangıç noktasını belirler.
Tek siparişe konu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda süre son malın teslimiyle; birden fazla parçadan oluşan malda son parçanın teslimiyle; belirli süre boyunca düzenli teslim yapılan sözleşmelerde ilk malın teslimiyle başlar. Yönetmelikteki özel süre kuralları siparişin teslim yapısına göre uygulanır.
Hizmet sözleşmesinde süre ne zaman başlar?
Hizmet ifasına ilişkin mesafeli sözleşmelerde 14 günlük süre sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Örneğin uzaktan kurulan bir dijital danışmanlık, eğitim veya üyelik hizmetinde, Yönetmelik kapsamına girdiği ölçüde sözleşmenin kurulduğu tarih esas alınır.
Ancak cayma süresi sona ermeden tüketicinin açık onayıyla ifasına başlanan hizmetlerde Yönetmelik m.15’teki cayma hakkı istisnası gündeme gelebilir. Bu nedenle “hizmet başladı” ifadesi tek başına değil, tüketicinin süresi dolmadan ifaya başlanmasına ilişkin onayı ve hizmetin hukuki niteliğiyle birlikte incelenir.
Ürün daha teslim edilmeden cayılabilir mi?
Evet. Yönetmelik açıkça tüketicinin sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabileceğini düzenler. Bu nedenle tüketici, ürün henüz kargodayken veya satıcı tarafından hazırlanırken de cayma bildirimini gönderebilir.
Satıcı “14 gün ancak ürün elinize geçince başlar, o zamana kadar iptal edemezsiniz” diyemez. Teslim tarihinin süre başlangıcı olması, teslimden önce cayma hakkı bulunmadığı anlamına gelmez.
Cayma bildirimi nasıl yapılır?
Cayma hakkının süresinde kullanılması için tüketicinin cayma kararını satıcıya, sağlayıcıya veya platform üzerinden kurulan sözleşmelerde Yönetmelik kapsamındaki aracı hizmet sağlayıcı sistemine yöneltmesi gerekir. Bildirim yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla yapılabilir. E-posta, platformdaki cayma/iade sistemi ve ispatlanabilir diğer kalıcı veri yöntemleri kullanılabilir.
Telefonla yapılan sözlü bildirimin ispatı güç olduğundan tek başına bırakılmamalıdır. Tüketici bildirimin tarihini, sipariş numarasını, ürün veya hizmeti ve “cayma hakkımı kullanıyorum” iradesini açıkça yazmalıdır. Cayma için satıcının kendi hazırladığı formu kullanmak zorunlu değildir; Yönetmelikteki örnek form kullanılabileceği gibi açık bir cayma beyanı da yeterlidir.
Platformdan yapılan alışverişte kime bildirim yapılır?
Platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin cayma beyanını gönderebilmesi için sistem kurmak ve beyanın kendisine ve satıcı/sağlayıcıya ulaştığına ilişkin teyit bilgisini tüketiciye derhâl iletmek zorundadır. Bu nedenle pazar yeri uygulamasındaki resmi “iade/cayma” modülü kullanılabilir.
Tüketici ekran görüntüsünü, e-posta teyidini veya platform mesajını saklamalıdır. Cayma süresi bakımından önemli olan beyanın süresinde yöneltilmesidir.
Tüketici malı kaç gün içinde geri göndermeli?
Cayma bildiriminin satıcıya yöneltildiği tarihten itibaren tüketici, kural olarak 14 gün içinde caymaya konu malı geri göndermelidir. Ön bilgilendirmede iade için belirtilen taşıyıcıya teslim yapılması, iade masrafı ve satıcının iade süresinin başlangıcı bakımından önem taşır.
Tüketici, malı sadece inceleme amacıyla ve olağan kullanım sınırları içinde değerlendirmelidir. Cayma süresi içinde malın işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde kullanılması nedeniyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan tüketici sorumlu tutulmaz; ancak olağan inceleme sınırını aşan kullanım ayrı değerlendirilir.
Satıcı parayı kaç gün içinde iade etmeli?
Cayma hakkına konu mal, ön bilgilendirmede iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildiğinde satıcı, teslimat masrafları dâhil tahsil ettiği tüm ödemeleri 14 gün içinde tüketiciye iade etmek zorundadır. Tüketici malı öngörülen taşıyıcı dışında bir taşıyıcıyla gönderirse bu 14 günlük iade süresi malın satıcıya ulaştığı tarihten başlar.
Mal teslim edilmeden önce cayma hakkı kullanılmışsa satıcının iade süresi cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gündür. Hizmet sözleşmelerinde de cayma bildiriminin ulaşmasından itibaren 14 gün içinde ödeme iade edilir.
Para hangi ödeme yöntemiyle iade edilir?
Satıcı veya sağlayıcı, geri ödemeyi tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun biçimde, tüketiciye masraf veya yükümlülük getirmeden ve tek seferde yapmak zorundadır. Kredi kartıyla taksitli alınmış olsa bile satıcının iade yükümlülüğü tüketiciye karşı tek seferde yerine getirilir; kart kuruluşunun hesap hareketleri ayrıca kendi sistemine göre yansır.
Satıcı, tüketicinin açık kabulü olmadan “nakit iade yok, hediye çeki veriyoruz” diyerek kanuni geri ödeme borcunu ortadan kaldıramaz.
İade kargo ücretini kim öder?
Güncel Yönetmelik, iade taşıyıcısı ve masraf bilgisinin ön bilgilendirmede açıkça verilmesini esas alır. Ön bilgilendirmede iade için bir taşıyıcı belirtilmemişse veya belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz. Belirtilen taşıyıcının şubesi yoksa satıcı malın tüketiciden ilave masraf olmadan alınmasını sağlamak zorundadır.
Platformdan kurulan sözleşmede bu eksiklik aracı hizmet sağlayıcıdan kaynaklanıyorsa Yönetmelikte belirlenen masraf ve organizasyon yükümlülükleri aracı hizmet sağlayıcıya da yönelir. Tüketici, ön bilgilendirme belgesini iade tamamlanana kadar saklamalıdır.
Satıcı cayma hakkını hiç bildirmediyse ne olur?
Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmemişse 14 günlük normal süreyle bağlı değildir. Yönetmelik gereğince bu uzatılmış hak, normal cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer.
Satıcı veya sağlayıcı bu bir yıllık dönem içinde gerekli bilgilendirmeyi sonradan usulüne uygun yaparsa, 14 günlük cayma süresi bilgilendirmenin yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu kural, ön bilgilendirmenin yalnızca formalite değil, cayma süresini doğrudan etkileyen bir yükümlülük olduğunu gösterir.
Hangi ürünlerde cayma hakkı yok?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.15 bazı sözleşmeleri cayma hakkı dışında bırakır. Başlıca istisnalar şunlardır:
- Fiyatı finansal piyasa dalgalanmalarına bağlı ve satıcının kontrolünde olmayan mallar,
- Tüketicinin istek veya kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mallar,
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi çabuk geçebilecek mallar,
- Koruyucu unsurları açılmış ve sağlık/hijyen açısından iadesi uygun olmayan mallar,
- Teslimden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılamayan mallar,
- Koruyucu unsurları açılmış dijital içerikli maddi mallar ve belirli sarf malzemeleri,
- Belirli tarihte yapılması gereken konaklama, araç kiralama, yiyecek-içecek ve boş zaman faaliyetleri,
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve tüketici onayıyla anında teslim edilen gayrimaddi mallar,
- Cayma süresi bitmeden tüketicinin onayıyla ifasına başlanan belirli hizmetler.
İstisnaların ayrıntıları için sitedeki cayma hakkı olmayan ürünler rehberi kullanılabilir.
Kişiye özel ürünlerde neden cayma hakkı yok?
Tüketicinin özel talimatıyla üretilen, standart stoktan tekrar satılması güç veya kişiselleştirilmiş ürünler Yönetmelik istisnasına girer. İsim yazılmış takı, özel ölçü perde, kişiye özel baskı veya standart dışı ölçüyle üretilen mobilya bu kategoriye girebilir.
Ancak satıcının sıradan stok ürününü sadece sipariş üzerine depodan göndermesi “kişiye özel üretim” değildir. İstisnanın uygulanabilmesi için malın gerçekten tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyacı doğrultusunda özel hazırlanmış olması gerekir.
Hijyen ürünü açıldıysa cayma hakkı biter mi?
Sağlık veya hijyen açısından iadesi uygun olmayan mallarda istisnanın uygulanabilmesi için ambalaj, bant, mühür veya paket gibi koruyucu unsurun teslimden sonra açılmış olması gerekir. Ürünün yalnızca “hijyen ürünü” diye etiketlenmesi tek başına yeterli değildir; iadesinin sağlık ve hijyen açısından uygun olmaması ve koruyucu unsurun açılmış olması aranır.
Bu ayrım özellikle iç giyim, kozmetik, kişisel bakım ve benzeri ürünlerde önemlidir. Ürünün hiç açılmamış olması hâlinde istisna şartları ayrıca değerlendirilir.
Ürün teslim edilmezse cayma hakkı mı kullanılır?
Taahhüt edilen teslim süresinde ürün gönderilmezse konu yalnızca cayma hakkından ibaret değildir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.16’ya göre satıcı, kişiye özel mallar dışında mal satışında taahhüt ettiği süre içinde ve süre belirtilmemişse her hâlükârda en geç 30 gün içinde edimini yerine getirmelidir.
Satıcı bu yükümlülüğü yerine getirmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir. Fesih hâlinde teslimat masrafları dâhil tahsil edilen bütün ödemeler, fesih bildiriminin satıcıya ulaşmasından itibaren 14 gün içinde kanuni faiziyle birlikte geri ödenir.
“Stokta yok” demek imkânsızlık sayılır mı?
Hayır. Yönetmelik m.16 açıkça malın stokta bulunmamasının edimin imkânsızlaşması olarak kabul edilmeyeceğini düzenler. Satıcı stok yönetimindeki eksikliği “imkânsızlık” adıyla tüketicinin iade veya fesih haklarını ortadan kaldırmak için kullanamaz.
Gerçek imkânsızlık oluşursa satıcı veya sağlayıcı bunu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmeli ve tahsil edilen tüm ödemeleri en geç 14 gün içinde iade etmelidir.
Ayıplı ürün ile cayma hakkı aynı şey mi?
Hayır. Cayma hakkı, ürün ayıpsız olsa bile 14 günlük süre içinde sözleşmeden gerekçesiz çıkma imkânıdır. Ayıplı mal hakları ise ürünün sözleşmeye aykırı olması durumunda TKHK m.8-12 kapsamında doğar ve farklı zamanaşımı/seçimlik hak kurallarına tabidir.
Satıcı, ayıplı ürün için “14 gün geçti, hiçbir hakkınız yok” diyemez. Cayma süresinin bitmesi, ayıplı mal hükümlerinden doğan hakları otomatik olarak sona erdirmez.
Tüketici için cayma kontrol listesi
- Sözleşmenin mesafeli sözleşme olduğunu doğrulayın.
- Mal ise teslim tarihini, hizmet ise sözleşme tarihini belirleyin.
- Ürünün Yönetmelik m.15 istisnalarından birine girip girmediğini kontrol edin.
- 14 gün dolmadan yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla cayma bildirimini gönderin.
- Platform kullanıldıysa resmi iade/cayma sistemindeki teyidi saklayın.
- Malı bildirimden itibaren 14 gün içinde öngörülen taşıyıcıya teslim edin.
- Kargo teslim belgesini saklayın.
- Satıcının 14 günlük iade süresini takip edin.
- Ön bilgilendirme yapılmadıysa bir yıllık uzatılmış süreyi değerlendirin.
Sık sorulan sorular
İnternetten alınan her ürün 14 günde iade edilir mi?
Hayır. Mesafeli sözleşme cayma hakkı kuraldır ancak Yönetmelik m.15’te kişiye özel ürün, çabuk bozulan ürün, açılmış hijyen ürünü ve diğer istisnalar bulunur.
14 gün sipariş tarihinde mi başlar?
Mal satışında teslim tarihinde; hizmette sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
Ürün gelmeden sipariş iptal edilebilir mi?
Evet. Tüketici sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar da cayma hakkını kullanabilir.
Cayma için sebep göstermek gerekir mi?
Hayır. Tüketici gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir.
Satıcı para iadesini kaç günde yapar?
Malın öngörülen taşıyıcıya tesliminden veya teslim öncesi caymada bildirimin ulaşmasından itibaren 14 gün içinde.
Satıcı hediye çeki vermek zorunda tutabilir mi?
Hayır. Geri ödeme tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun biçimde ve masrafsız yapılmalıdır.
Cayma hakkı anlatılmadıysa süre yine 14 gün mü?
Hayır. Tüketici 14 günlük süreyle bağlı olmaz; uzatılmış hak normal sürenin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer. Sonradan doğru bilgilendirme yapılırsa 14 gün o tarihten başlar.
Ürün stokta yoksa satıcı “imkânsızlık” diyebilir mi?
Hayır. Yönetmelik açıkça stokta bulunmamayı imkânsızlık saymaz.
Sonuç
Mesafeli sözleşmelerde 14 günlük cayma hakkı tüketicinin internet ve diğer uzaktan alışverişlerdeki temel korumalarından biridir. Mal satışında süre teslimle, hizmette sözleşmenin kurulmasıyla başlar; ancak tüketici teslimden önce de cayabilir. Cayma yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir, mal 14 gün içinde geri gönderilir ve satıcı kanundaki süre içinde ödemeyi aynı ödeme aracına uygun biçimde iade eder. Cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirme yapılmamışsa tüketici normal 14 günlük süreyle bağlı değildir.
Kanuni dayanak: 6502 sayılı Kanun m.48; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.9-16.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
