Milletlerarası Tahkim Ne Kadar Sürer? MTK m.10 Bir Yıllık Süre ve 30 Günlük Kural | 2026

Kısa ve Net Cevap

4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m.10/B’ye göre taraflar aksini kararlaştırmadıkça, tek hakemli davada hakemin seçildiği; birden çok hakemli davada hakem kurulunun ilk toplantı tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde esas hakkında karar verilmelidir. Taraflar tahkim süresini anlaşarak uzatabilir. Anlaşamazlarsa taraflardan biri yetkili mahkemeden süre uzatımı isteyebilir. Uzatma istemi reddedilir ve süre dolarsa tahkim yargılaması sona erer.

MTK m.10 aynı zamanda başka kritik takvimler de içerir. Taraflardan biri devlet mahkemesinden ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz almışsa 30 gün içinde tahkim davasını açmak zorundadır; aksi hâlde tedbir veya haciz kendiliğinden ortadan kalkar. Madde ayrıca tahkim davasının hangi tarihte açılmış sayılacağını, tahkim dilini, dava ve cevap dilekçesinin içeriğini, iddia-savunmanın değiştirilmesini ve görev belgesini düzenler.

Tahkim Davası Hangi Tarihte Açılmış Sayılır?

MTK m.10/A tahkim davasının açılış tarihini, tarafların özel anlaşması yoksa hakem seçimi mekanizmasına göre belirler. Hakemlerin seçimi için mahkemeye veya tarafların anlaşmasına göre hakem seçecek kişi, kurum ya da kuruluşa başvurulmuşsa tahkim davası bu başvuru tarihinde açılmış sayılır.

Hakemlerin seçimi iki tarafa aitse, davacının kendi hakemini seçip karşı taraftan hakemini seçmesini istediğine ilişkin bildirimin karşı tarafa ulaştığı tarih esas alınır. Tahkim anlaşmasında hakemlerin adları önceden belirlenmişse, uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi talebinin karşı tarafça alındığı tarih tahkim davasının açılış tarihidir.

Bu tarih yalnız takvimsel bir ayrıntı değildir. Zamanaşımı, ihtiyati tedbir sonrası 30 günlük süre, tahkim süresi ve tarafların usul hakları bakımından doğrudan sonuç doğurur. Bu nedenle tahkim talebinin gönderim ve teslim kayıtları, e-posta kayıtları, kurumsal tahkim portalındaki başvuru tarihi ve kurye teslim belgeleri dosyada saklanmalıdır.

Uluslararası sözleşmede tahkim kurumu seçilmişse kurumun tahkim talebini hangi tarihte alınmış kabul ettiği de kontrol edilir. Kurumsal tahkim kuralları başvuru ücretinin ödenmesi, dilekçenin belirli unsurları taşıması veya elektronik sisteme yüklenmesi gibi ek usul şartları içerebilir. MTK m.10’daki açılış kuralı ile seçilen kurumun kuralları birlikte okunmalıdır.

İhtiyati Tedbir veya İhtiyati Haciz Alındıktan Sonra 30 Gün İçinde Ne Yapılmalıdır?

MTK m.10/A’nın ikinci paragrafı açık bir süre öngörür. Taraflardan biri mahkemeden ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı almışsa 30 gün içinde tahkim davasını açmak zorundadır. Bu süre içinde tahkim davası açılmazsa alınan ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kendiliğinden ortadan kalkar.

Örneğin tahkim şartı bulunan uluslararası satış sözleşmesinden doğan alacak için Türkiye’de borçlunun banka hesabına ihtiyati haciz konulmuşsa, alacaklı yalnız haciz kararını almakla yetinemez. Esas uyuşmazlığın çözümü için tahkim talebini 30 gün içinde başlatmalıdır. Aksi hâlde ihtiyati haczin devamını sağlayan kanuni şart ortadan kalkar.

MTK m.6 tahkim ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz arasındaki ilişkiyi; MTK m.10 ise mahkemeden alınan koruma önleminden sonra tahkim davasının açılacağı 30 günlük takvimi düzenler. Bu iki hüküm birlikte uygulanır. Tahkim anlaşmasının bulunması mahkemeden tedbir veya haciz istenmesine engel değildir.

30 günlük sürenin başlangıcı bakımından tedbir veya haciz kararının verildiği tarih ile uygulanması ve tebliği gibi hususlar somut dosyada dikkatle incelenmelidir. Uygulamada en güvenli yöntem, karar alınır alınmaz tahkim talebini hazırlayıp süre sonuna bırakmadan başvuru yapmaktır.

Milletlerarası Tahkimde Bir Yıllık Süre Ne Zaman Başlar?

MTK m.10/B’ye göre taraflar aksini kararlaştırmamışsa tek hakemli davada bir yıllık süre hakemin seçildiği tarihte başlar. Birden fazla hakem varsa süre, hakem kurulunun ilk toplantı tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Bu ayrım özellikle üç hakemli tahkimlerde önemlidir. Son hakemin atanması ile kurulun ilk toplantı tutanağının düzenlenmesi aynı gün olmayabilir. Kanun çok hakemli yargılamada başlangıç noktası olarak kurulun ilk toplantı tutanağını esas alır.

Taraflar bir yıllık varsayılan süreden farklı bir süre kararlaştırabilir. Örneğin sözleşmede tahkimin 18 ay içinde sonuçlandırılması öngörülebilir. Ancak sözleşmede hiç süre yazılmamışsa Kanundaki bir yıllık kural uygulanır.

Kurumsal tahkim kuralları da kararın verilme süresi, görev belgesi, usul takvimi veya karar taslağının kurumca incelenmesi bakımından özel düzenlemeler getirebilir. Bu nedenle süre hesabında yalnız sözleşme değil, tahkim kurumu kuralları da dosyada bulunmalıdır.

Hakem kurulunun ilk toplantı tutanağı ve varsa görev belgesi, bir yıllık sürenin hangi tarihte başladığının ispatında temel belgelerdir. Taraf vekillerinin bu tarihi bağımsız şekilde takvimlerine kaydetmesi gerekir.

Tahkim Süresi Nasıl Uzatılır?

Tahkim süresi iki temel yolla uzatılır. Birincisi tarafların anlaşmasıdır. Taraflar sürenin belirli bir tarihe kadar uzatılmasını yazılı olarak kararlaştırabilir. İkincisi, taraflar anlaşamazsa taraflardan birinin mahkemeye başvurmasıdır. Mahkeme somut uyuşmazlığın niteliğini ve yargılamanın geldiği aşamayı değerlendirerek süre uzatımı hakkında karar verir.

MTK m.10/B kapsamında mahkemenin süre uzatımına ilişkin kararı kesindir. Bu nedenle süre uzatımı ihtiyacı son güne bırakılmamalıdır. Çok sayıda yabancı dilde belgenin tercümesi, teknik bilirkişi incelemesi, tanıkların farklı ülkelerde bulunması, belge ibraz talepleri veya paralel uyuşmazlıklar bir yıllık sürenin yetmeyeceğini erken aşamada gösterebilir.

Tarafların uzatma anlaşması açık olmalıdır. “Tahkime devam edilmesine itiraz edilmemiş olması” gibi örtülü davranışlara güvenmek yerine yeni bitiş tarihini gösteren yazılı bir protokol veya tutanak hazırlanmalıdır.

Uzatma için mahkemeye başvurulacaksa başvuru tahkim süresi dolmadan yapılmalı ve tahkim dosyasının hangi aşamada olduğu, hangi işlemlerin tamamlandığı, hangi işlemlerin kaldığı ve ek sürenin neden gerekli olduğu somutlaştırılmalıdır.

Tahkim Süresi Dolarsa Ne Olur?

Taraflar süreyi uzatmamış ve mahkemeden uzatma alınmamışsa, bir yıllık veya tarafların kararlaştırdığı tahkim süresinin sonunda yargılamanın sürdürülmesi mümkün değildir. MTK m.13 de tahkim süresinin uzatılması talebinin mahkemece reddedilmesini tahkim yargılamasının sona erme sebepleri arasında sayar.

Hakem kurulunun süreden sonra esas hakkında karar vermesi ayrıca MTK m.15/A kapsamında iptal sebebidir. Kanun, kararın tahkim süresi içinde verilmemesini başvuruyu yapan tarafın ileri sürebileceği iptal nedenlerinden biri olarak düzenler.

Bu nedenle tahkim süresi yalnız hakem kurulunun takip edeceği bir idari tarih değildir. Davayı kazanan taraf açısından bile karar süresinin aşılması, kararın iptal edilmesi riskini doğurur. Davayı kaybeden taraf ise süre aşımını kararın esasından bağımsız bir iptal gerekçesi olarak ileri sürebilir.

Milletlerarası Tahkimde Hangi Dil Kullanılır?

MTK m.10/C’ye göre tahkim yargılaması Türkçe veya Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınan devletlerden birinin resmî dilinde yürütülebilir. Taraflar tahkim dilini veya birden fazla dili serbestçe kararlaştırabilir.

Taraflar dil konusunda anlaşmamışsa kullanılacak dil veya dilleri hakem veya hakem kurulu belirler. Aksi kararlaştırılmamışsa belirlenen dil; tarafların yazılı beyanlarında, duruşmalarda, ara kararlarda, nihai kararda ve hakem kurulu tarafından yapılan yazılı bildirimlerde kullanılır.

Hakem kurulu, tarafların dayandığı belgelerin tahkim dilindeki tercümeleriyle birlikte sunulmasına karar verebilir. Uluslararası ticari uyuşmazlıklarda sözleşme ve yazışmalar bir dilde, teknik raporlar başka bir dilde olabilir. Tahkim dili baştan belirlenmediğinde tercüme maliyeti ve usul tartışmaları artar.

Uluslararası sözleşmede tahkim maddesi hazırlanırken tahkim yeri, kurum, hakem sayısı ve uygulanacak hukuk yanında tahkim dili de açıkça yazılmalıdır. Bu konudaki sözleşme kurgusu için yurt dışı sözleşmede tahkim şartı rehberi incelenebilir.

Dava ve Cevap Dilekçesinde Neler Yer Alır?

MTK m.10/D’ye göre davacı, taraflarca kararlaştırılan veya hakem kurulunca belirlenen süre içinde dava dilekçesini sunar. Dilekçede tarafların ad, unvan ve adresleri; varsa temsilcileri; tahkim şartı veya tahkim sözleşmesi; uyuşmazlığın doğduğu sözleşme veya hukuki ilişki; iddianın dayandığı olaylar; uyuşmazlığın konusu ve miktarı ile talep sonucu yer alır.

Davalı aynı usul çerçevesinde cevaplarını sunar. Taraflar dilekçelerine yazılı delillerini ekleyebilir veya daha sonra sunacakları delillere gönderme yapabilir.

Tahkimde dava dilekçesinin uyuşmazlık kapsamını doğru tanımlaması kritik önemdedir. Hakem kurulunun yetkisi tahkim anlaşmasından doğduğu için talep sonucunun ve uyuşmazlık konusunun tahkim şartının kapsamıyla uyumlu olması gerekir.

Hakem kurulunun yetkisini aşarak tahkim anlaşması dışında karar vermesi, MTK m.15 bakımından iptal tartışmasına dönüşebilir. İptal sebepleri için MTK m.15 hakem kararı iptal davası rehberi kullanılabilir.

Tahkimde İddia veya Savunma Değiştirilebilir mi?

Taraflar aksini kararlaştırmamışsa MTK m.10/D, tahkim yargılaması sırasında iddia veya savunmanın değiştirilmesine ya da genişletilmesine izin verir. Ancak hakem kurulu, işlemin gecikerek yapılmasını, diğer taraf için haksız şekilde büyük zorluk yaratmasını ve diğer koşulları dikkate alarak değişiklik veya genişletmeye izin vermeyebilir.

Kesin sınır şudur: iddia veya savunma tahkim anlaşmasının kapsamı dışına çıkacak şekilde değiştirilemez. Taraflardan biri yeni bir talebi yalnız dilekçe değişikliğiyle hakem kurulunun yetkisine sokamaz.

Bu sebeple talep artırımı, yeni hukuki sebep, karşı dava ve mahsup savunması hazırlanırken hem tahkim anlaşmasının kapsamı hem de uygulanacak kurumsal tahkim kuralları incelenmelidir.

Görev Belgesi Nedir ve Neleri İçerir?

MTK m.10/E’ye göre taraflar aksini kararlaştırmamışsa hakem veya hakem kurulu, dava ve cevap dilekçesinden sonra görev belgesi hazırlar. Görev belgesi tahkimin usul haritasıdır.

Görev belgesinde tarafların adları, unvanları ve sıfatları; bildirim adresleri; iddia ve savunmaların özeti; talepler; uyuşmazlığın açıklaması; hakemlerin adları ve adresleri; tahkim yeri; tahkim süresi ve başlangıcı; uygulanacak usul hükümleri ve hakemlere dostane aracılık yetkisi verilip verilmediği gibi bilgiler yer alır.

Görev belgesi hakemler ve taraflarca imzalanır. Özellikle tahkim süresinin başlangıç tarihi, tahkim yeri ve uyuşmazlığın kapsamı bu belgede açıklaştırıldığında ilerideki süre ve yetki tartışmalarının önemli bölümü önlenir.

Görev belgesindeki uyuşmazlık özeti, tarafların bütün hukuki argümanlarını donduran bir metin değildir; ancak tahkim yargılamasının çerçevesini gösterir. Sonraki iddia ve savunma değişiklikleri MTK m.10/D sınırları içinde değerlendirilir.

Bir Yıllık Sürenin Aşılması Hakem Kararını Kendiliğinden Hükümsüz mü Kılar?

Süre aşımı hakem kararını kendiliğinden yok saydırmaz; ancak MTK m.15/A açıkça “kararın tahkim süresi içinde verilmemesi”ni iptal sebebi sayar. Kararın taraflara bildirilmesinden itibaren kanundaki iptal süresi içinde ilgili bölge adliye mahkemesinde iptal davası açılması gerekir.

İptal davası hakem kararının esasını yeniden inceleyen bir temyiz yolu değildir. Süre aşımı, tahkim yargılamasının kanuni zaman sınırına aykırılığına dayanan bağımsız bir iptal sebebidir. Hakem kararının iptali süreci ve 30 günlük dava süresi ayrı bir hukuki takvimdir.

Hakem seçiminin ne zaman gerçekleştiği veya kurulun ilk toplantı tutanağının hangi tarihte düzenlendiği tartışmalıysa, süre aşımı iddiası da buna bağlı olarak tartışmalı hâle gelir. Bu yüzden atama ve ilk toplantı belgelerinin tarihleri açık olmalıdır.

Yurt Dışı Sözleşmede Tahkim Takvimi Nasıl Planlanmalıdır?

1. Tahkim kurumunu, tahkim yerini ve dili açık belirleyin.
2. Hakem seçimi için uygulanacak yöntemi ve süreleri sözleşme ile kurum kuralları arasında uyumlu kurun.
3. İhtiyati tedbir veya haciz alınırsa MTK m.10’daki 30 günlük tahkim açma süresini aynı gün takvime işleyin.
4. Tek hakem veya kurul için bir yıllık sürenin başlangıcını belgeleyin.
5. Görev belgesinde başlangıç ve bitiş tarihini açıkça yazın.
6. Bilirkişi, tanık ve belge ibraz aşamalarından önce süre uzatımı ihtiyacını değerlendirin.
7. Uzatma gerekiyorsa süre dolmadan taraf mutabakatı veya mahkeme başvurusu yapın.
8. Hakem kararının süre içinde verildiğini iptal davası takvimiyle birlikte kontrol edin.

MTK’daki 30 Gün ile İç Tahkimdeki Süre Neden Karıştırılmamalıdır?

MTK m.10’daki 30 günlük kural, 4686 sayılı Kanunun uygulama alanındaki milletlerarası tahkim içindir. Yabancılık unsuru taşımayan ve tahkim yeri Türkiye olan iç tahkimde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun tahkim hükümleri uygulanır ve geçici hukuki koruma sonrasında tahkim davasının açılması bakımından farklı bir süre sistemi vardır. Bu nedenle sözleşmede “tahkim” kelimesinin bulunması tek başına 30 günlük MTK süresinin uygulanacağı anlamına gelmez; önce MTK m.1-2 kapsamında yabancılık unsuru ve kanunun uygulama alanı belirlenir.

Örneğin Türkiye’de yerleşik iki şirket arasındaki, bütünüyle Türkiye’de ifa edilen ve yabancılık unsuru taşımayan bir sözleşmede tahkim yeri İstanbul ise uyuşmazlık iç tahkim rejimine girebilir. Buna karşılık tarafların işyerleri farklı devletlerdeyse, sözleşme bir ülkeden diğerine mal veya sermaye geçişi öngörüyorsa ya da MTK m.2’deki diğer yabancılık unsurlarından biri varsa milletlerarası tahkim rejimi gündeme gelir. Süre hesabına başlamadan önce yapılacak ilk hukuki sınıflandırma budur.

Bir Yıllık Tahkim Süresi Nasıl Takvime Bağlanmalıdır?

Tek hakemli bir dosyada hakem 15 Ocak 2026 tarihinde seçilmiş ve taraflar başka süre kararlaştırmamışsa, bir yıllık kanuni takvim bu seçim tarihinden hareketle izlenir. Üç hakemli bir dosyada ise son hakemin 15 Ocak’ta atanmış olması tek başına başlangıç tarihi değildir; kurul ilk toplantı tutanağını 25 Ocak’ta düzenlemişse MTK m.10/B bakımından esas alınacak başlangıç bu tutanak tarihidir. Tarafların daha sonra yazılı süre uzatımı yapması veya mahkemenin uzatma kararı vermesi hâlinde yeni son tarih ayrıca kayda geçirilmelidir.

Uygulamada yalnız takvim programına bir “son gün” yazmak yeterli değildir. Hakem atama belgesi, ilk toplantı tutanağı, görev belgesi, süre uzatma protokolü ve varsa mahkeme kararı aynı dosyada tutulmalıdır. Böylece karar verildiğinde “tahkim süresi içinde mi?” sorusu belge üzerinden kesin biçimde cevaplanabilir. Bu kayıt düzeni, MTK m.15 kapsamında süre aşımına dayalı iptal iddiasının önlenmesi veya ileri sürülmesi bakımından doğrudan önem taşır.

Resmî ve İlgili Kaynaklar

• 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu – özellikle m.10
• Milletlerarası Tahkimde Hakem Seçimi ve Reddi – MTK m.7
• Hakem Kararı İptal Davası – MTK m.15
• Yurt Dışındaki Müvekkiller

Sık Sorulan Sorular

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.

Bu rehber 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m.10 ve bağlantılı m.6, m.13 ve m.15 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Bir yıllık tahkim süresi, ihtiyati tedbir veya haciz sonrası 30 günlük tahkim açma zorunluluğu, dil, dilekçeler ve görev belgesi güncel kanun metnine göre açıklanmıştır.

Milletlerarası Tahkim Süreci İçin İletişim

Son mevzuat kontrolü: 12 Eylül 2026.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →