Muhatap Evde Yoksa Aynı Konutta Oturana Tebligat Geçerli mi? Tebligat Kanunu 16 ve 22 2026
Kısa ve net cevap: 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.16 uyarınca kendisine tebliğ yapılacak kişi adresinde bulunmazsa tebligat, kendisiyle aynı konutta oturan kişiye veya hizmetçilerinden birine yapılabilir. Aynı binada veya aynı apartmanda oturmak tek başına yeterli değildir; teslim alan kişinin muhatapla aynı konutta yaşaması gerekir. TK m.22 uyarınca muhatap yerine tebligat yapılacak kişinin görünüşe göre 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz biçimde ehliyetsiz bulunmaması gerekir. Geçici misafir, komşu veya başka dairede yaşayan akraba m.16 kapsamındaki “aynı konutta oturan kişi” sayılmaz.
Güncellik: İçerik 10 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.16, m.20, m.21, m.22 ve Tebligat Yönetmeliğinin muhatap yerine tebligat hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
- TK 16 temel kural
- Aynı konutta oturmak ne demektir?
- Eş, çocuk ve anne-babaya tebligat
- Misafir veya komşuya tebligat
- Hizmetçiye tebligat
- 18 yaş ve ehliyet şartı
- Geçici yoklukta TK 20 farkı
- TK 21 ile farkı
- Mazbatada ne yazmalı?
- Usulsüz tebligat sonucu
- Kontrol listesi
- SSS
Tebligat Kanunu 16 Hangi Durumu Düzenler?
TK m.16, tebligatın muhatabın bilinen ve doğru konut adresine çıkarıldığı fakat muhatabın teslim anında adreste bulunmadığı durumda uygulanır. Kanun tebligatın mutlaka muhatabın kendi eline verilmesini şart koşmaz; aynı konutta oturan uygun kişiye veya hizmetçiye teslim yoluyla geçerli tebligat yapılmasına imkan verir.
Bu hüküm tebligat sisteminin hayatın olağan akışına uygun işlemesini sağlar. Çalışan, alışverişte olan veya kısa süreli dışarı çıkan kişinin her tebligatı için tekrar tekrar adrese gidilmesi zorunlu değildir. Aynı konutta yaşayan yetişkin aile ferdi, evrakı muhataba ulaştırabilecek güven ilişkisi içinde kabul edilir.
Bununla birlikte m.16 sınırsız değildir. Teslim alan kişi gerçekten aynı konutta oturmalı veya muhatabın hizmetçisi olmalıdır. Aynı apartmanın başka katında yaşayan kardeş, karşı daire komşusu veya tesadüfen evde bulunan misafir m.16’nın açık kapsamına girmez.
m.16’nın uygulanabilmesi için adresin de muhatabın tebligat adresi olması gerekir. Kişinin yıllar önce ayrıldığı eski konutta yeni kiracıya “aynı konutta oturan kişi” sıfatıyla tebligat yapılamaz. Adres sorunu varsa TK m.10 ve m.21 sistemine dönülür.
“Aynı Konutta Oturan Kişi” Nasıl Belirlenir?
Aynı konutta oturmak, muhatapla aynı bağımsız yaşam alanını sürekli veya olağan biçimde paylaşmayı ifade eder. Aynı apartman, aynı site veya aynı bina tek başına yeterli değildir. Tebliğ memuru teslim alan kişinin muhatapla aynı konutta yaşadığına ilişkin beyan ve görünümü mazbataya yansıtmalıdır.
Nüfus kayıtlarında aynı adreste görünmek güçlü bir gösterge olabilir; ancak m.16 uygulaması yalnız resmi kayıtla sınırlı değildir. Fiilen aynı konutta yaşayan eş, yetişkin çocuk veya başka aile ferdi, adres kayıt sisteminde teknik olarak farklı kayıtlı olsa bile somut durumda aynı konutta oturan kişi olabilir. Tersi şekilde resmi kaydı aynı adreste olup uzun süredir başka yerde yaşayan kişinin fiili durumu tartışma yaratabilir.
Tebliğ memurunun kapsamlı nüfus araştırması yapması beklenmez; ancak teslim alan kişinin sıfatını sorması ve mazbataya yazması gerekir. “Aile bireyine teslim” yerine “muhatabın aynı konutta oturan eşi X’e teslim” şeklindeki kayıt usul denetimini kolaylaştırır.
Aynı konutta çalışan yatılı bakıcı veya hizmetçi m.16’da ayrıca sayıldığı için aile ferdi olma şartı aranmaz. Buna karşılık gündelik temizlik için o gün birkaç saatliğine gelen bağımsız hizmet sağlayıcının “hizmetçi” sıfatı somut ilişkiye göre incelenir.
Eşe, Çocuğa veya Anne-Babaya Tebligat Yapılabilir mi?
Eş, yetişkin çocuk, anne veya baba muhatapla gerçekten aynı konutta oturuyorsa m.16 kapsamında tebligatı alabilir. Akrabalık tek başına yeterli değildir. Başka evde yaşayan anneye, sırf anne olduğu için muhatabın konutuna ait tebligat bırakılamaz.
Yetişkin çocuk üniversite nedeniyle başka şehirde yaşıyor ve yalnız tatilde evde bulunuyorsa aynı konutta sürekli oturma niteliği somut durumda tartışılabilir. Tebligat memuru kişinin yalnız misafir olarak mı bulunduğunu yoksa konutun olağan sakini mi olduğunu doğru kaydetmelidir.
Eşler fiilen ayrı yaşıyorsa ve tebligat adresinde yalnız eşlerden biri kalıyorsa diğer eş adına gelen evrakın tesliminde “aynı konutta oturma” şartı gerçekleşmeyebilir. Nüfus adresinin güncellenmemiş olması tek başına fiili ortak yaşamı kanıtlamaz; bu durumda adres ve tebligat usulü ayrıca değerlendirilir.
Reşit olmayan çocuk bakımından TK m.22 devreye girer. Muhatap yerine tebligat yapılacak kişinin görünüşe göre 18 yaşından aşağı olmaması gerekir. 17 yaşındaki çocuğa teslim, aile ferdi olsa da m.22’ye aykırıdır.
Misafire veya Komşuya Tebligat Yapılabilir mi?
m.16 kapsamında sıradan misafire tebligat yapılamaz. Teslim anında evde bulunmak ile aynı konutta oturmak aynı değildir. Birkaç saatliğine ziyaret eden arkadaş, akraba veya komşu muhatabın konutunun sakini değildir.
Komşuya tebligat bırakılması da m.16’nın yöntemi değildir. TK m.21’de tebligatın muhtar veya yetkili kişiye bırakıldığı bazı durumlarda komşuya haber verilmesi öngörülür; ancak evrak komşuya teslim edilmez. Komşu yalnız ihbarın haber verildiği kişi olabilir.
Aynı apartmanda alt kattaki anne-baba veya kardeş de başka bağımsız bölümde oturuyorsa m.16 anlamında aynı konutta oturan kişi değildir. Apartman kapı numarası, bağımsız bölüm ve fiili yaşam düzeni önemlidir.
Yanlış kişiye teslim edilen zarfın daha sonra muhataba ulaşmış olması, ilk işlemin usulüne uygun olduğu anlamına gelmez. Ancak muhatap evrakı fiilen öğrenmişse TK m.32 öğrenme tarihi kuralı ayrıca uygulanabilir.
Hizmetçiye Tebligat Yapılabilir mi?
TK m.16, aynı konutta oturan kişi yanında muhatabın “hizmetçilerinden birine” de tebligat yapılabileceğini açıkça düzenler. Bu kavram ev içi hizmet ilişkisiyle muhataba bağlı kişiyi kapsar. Yatılı hizmetçi, bakıcı veya ev hizmetinde düzenli çalışan kişi somut şartlarda bu kapsamda olabilir.
Hizmetçinin mutlaka aynı konutta gece-gündüz yaşaması m.16 metninde ayrıca şart olarak yazılmamıştır. Ancak teslim anında muhatabın konutunda hizmet ilişkisi kapsamında bulunması gerekir. Tesadüfen apartmanda bulunan temizlik firması personeline veya bina görevlisine muhatabın “hizmetçisi” denilemez.
Bina kapıcısı veya site güvenlik görevlisi bütün sakinlerin ortak hizmetlisidir; tek başına m.16 kapsamında her daire sakininin kişisel hizmetçisi sayılmaz. Bu kişilerin TK m.21’deki haber verme rolü farklıdır.
Hizmetçiye teslimde de m.22 yaş ve ehliyet şartı uygulanır. Teslim alanın adı ve sıfatı mazbataya yazılmalıdır.
Tebligatı Alan Kişinin 18 Yaşında Olması Şart mı?
TK m.22, muhatap yerine tebligat yapılacak kişilerin görünüşe nazaran on sekiz yaşından aşağı olmamasını ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmamasını şart koşar. Tebliğ memurunun her durumda nüfus cüzdanı üzerinden kesin yaş hesabı yapması zorunlu olmamakla birlikte kişi açıkça küçük görünüyorsa teslim yapılmamalıdır.
“Görünüşe göre” ölçütü tebliğ memurunun makul değerlendirmesini ifade eder. Kişi 18 yaşından büyük görünüyorsa ve aksini gösteren açık bir durum yoksa teslim yapılabilir. Ancak teslim alanın 15 yaşındaki çocuk olduğu biliniyor veya açıkça anlaşılıyorsa m.22 ihlali vardır.
Bariz ehliyetsizlik, kişinin tebligatın anlamını kavrayamayacağı açık bir durumun bulunmasıdır. Ağır zihinsel yetersizlik veya bilinç durumunu etkileyen açık sağlık hali örnek olabilir. Her engellilik otomatik ehliyetsizlik değildir.
Yaş veya ehliyet tartışması çıkabilecek dosyada teslim alan kişinin kimlik bilgileri ve muhatapla ilişkisi mazbatadan belirlenebilmelidir.
Muhatap Geçici Olarak Başka Yere Gitmişse TK 16 mı TK 20 mi?
m.16, muhatabın teslim anında adreste bulunmaması ve aynı konutta uygun kişinin bulunması halinde doğrudan teslim imkanı sağlar. TK m.20 ise m.13, m.14, m.16, m.17 ve m.18 kapsamında tebligat yapılabilecek kişilerin muhatabın geçici olarak başka yere gittiğini belirtmesi halinde özel bir usul ve tarih sonucu düzenler.
Dolayısıyla aynı konutta yaşayan eş evrakı kabul ediyorsa m.16 kapsamında teslim yapılabilir. Eş, muhatabın geçici olarak şehir dışında olduğunu bildirir fakat tebellüğden kaçınırsa m.20’nin özel yöntemi gündeme gelebilir.
Geçici yokluk ile adresten sürekli ayrılma ayrılmalıdır. Muhatap artık o konutta yaşamıyorsa m.16 aynı konutta oturan kişi yöntemi doğru değildir; TK m.10 adres sırası ve m.21/2 MERNİS sistemi ayrıca incelenir.
TK 16 ile Muhtara Tebligat Yapılan TK 21 Aynı Şey mi?
Hayır. m.16’da evrak doğrudan aynı konutta oturan kişiye veya hizmetçiye teslim edilir ve teslim tarihi tebliğ tarihidir. m.21’de ise muhatap veya kanunda sayılan teslim alabilecek kişiler bulunmadığında ya da tebellüğden imtina ettiğinde evrak muhtar, ihtiyar heyeti üyesi veya zabıta amir/memuruna bırakılır; ihbarname kapıya yapıştırılır.
m.21/1’de muhatabın adreste bulunmaması halinde komşu, yönetici veya kapıcıya da haber verilir. m.21/2 ise adres kayıt sistemi adresi için özel yöntemdir. Bu iki sistemin mazbata kayıtları farklıdır.
Tebliğ memuru aynı konutta uygun yetişkin kişi varken doğrudan muhtara bırakma yoluna geçerse neden m.16’nın uygulanmadığı açıklanmalıdır. Tebligat yöntemlerinin kanuni sırasına uyulması gerekir.
Tebliğ Mazbatasında Hangi Bilgiler Yazılmalıdır?
Teslim alan kişinin adı-soyadı, muhatapla ilişkisi ve aynı konutta oturduğuna ilişkin sıfatı açıkça yazılmalıdır. Tarih, adres ve teslim işlemi de okunaklı olmalıdır. “Yakınına teslim” gibi belirsiz bir ifade, m.16 şartlarının denetlenmesini zorlaştırır.
Örneğin “muhatap evde bulunmadığından aynı konutta oturan 25 yaşındaki kızı Ayşe X’e teslim edildi” kaydı, hem m.16 hem m.22 açısından gerekli unsurları büyük ölçüde görünür kılar. Teslim alanın imzası alınır; imzadan imtina varsa ilgili usul uygulanır.
Tebliğ mazbatasının sonradan elle düzeltilmesi veya teslim alanın sıfatının belirsiz bırakılması usulsüzlük iddiasını güçlendirebilir. PTT barkod kaydı yalnız teslim tarihini gösterebilir; m.16 şartlarının asıl kanıtı mazbatadır.
Aynı Konutta Oturmayan Kişiye Teslim Edilmişse Ne Olur?
m.16’nın şartları gerçekleşmeden üçüncü kişiye teslim yapılmışsa tebligat usulsüzdür. Ancak TK m.32 gereğince usulüne aykırı tebliğ muhatap tarafından öğrenilmişse tebligat geçerli hale gelir ve muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır.
Bu nedenle itiraz yalnız teslim alanın kimliğine yöneltilmemeli; muhatabın evrakı fiilen ne zaman öğrendiği de somutlaştırılmalıdır. Öğrenme tarihi mesaj, UYAP inceleme kaydı, avukata başvuru veya başka belgeyle desteklenebilir.
Usulsüz tebligat nedeniyle dava/itiraz süresi geçmiş görünüyorsa ilgili mahkeme veya icra merciine başvuruda m.16 ihlali, m.32 öğrenme tarihi ve esas başvuru birlikte ileri sürülmelidir.
Aynı Konutta Oturana Tebligat İçin 10 Kontrol
- Tebligat adresinin muhatabın gerçek tebligat adresi olduğunu kontrol edin.
- Muhatabın teslim anında adreste bulunmadığını mazbatadan görün.
- Teslim alanın gerçekten aynı konutta oturup oturmadığını belirleyin.
- Aynı apartmanda başka dairede oturan kişiyi aynı konut saymayın.
- Misafir veya komşuya m.16 kapsamında teslim yapılmadığını kontrol edin.
- Hizmetçi ise gerçek hizmet ilişkisini ve teslim anındaki sıfatı değerlendirin.
- Teslim alanın görünüşe göre 18 yaşından küçük olmadığını kontrol edin.
- Bariz ehliyetsizlik bulunup bulunmadığını değerlendirin.
- Mazbatadaki ad, sıfat, adres ve teslim tarihini okuyun.
- Usulsüzlük varsa TK m.32 öğrenme tarihini ve ilgili başvuru süresini hemen hesaplayın.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TK m.16 ve m.22 Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’deki konutlara yapılan fiziki tebligatta da aynı konutta oturma ve 18 yaş şartı değişmez. Site güvenliği veya apartman görevlisi sırf binada çalışıyor diye her daire sakininin m.16 kapsamındaki hizmetçisi olmaz.
Mersin’de yazlık veya dönemsel kullanılan konutlarda kişinin gerçekten o adreste sürekli yaşayıp yaşamadığı özellikle önem kazanabilir. Adres kayıt sistemi, fiili ikamet ve TK m.10/21 sistemi birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili Rehberler
- Bilinen Son Adres ve MERNİS
- Avukata Tebligat
- Tebligat Hukuku Genel Rehberi
Sık Sorulan Sorular
1. Eşe tebligat yapılabilir mi?
Eş muhatapla aynı konutta oturuyorsa TK m.16 kapsamında yapılabilir.
2. Yetişkin çocuğa tebligat geçerli mi?
Aynı konutta oturuyor ve TK m.22 şartlarını taşıyorsa geçerlidir.
3. 17 yaşındaki çocuğa tebligat yapılabilir mi?
Hayır. m.22 muhatap yerine teslim alacak kişinin görünüşe göre 18 yaşından aşağı olmamasını şart koşar.
4. Komşuya tebligat bırakılabilir mi?
m.16 kapsamında hayır. TK m.21’de komşuya yalnız haber verme rolü bulunabilir; evrak muhtara veya kanunda sayılan yetkiliye bırakılır.
5. Aynı apartmandaki anneye tebligat yapılabilir mi?
Anne başka bağımsız bölümde yaşıyorsa sırf akrabalık nedeniyle m.16 uygulanmaz.
6. Evde misafir olan kardeşe tebligat yapılabilir mi?
Sadece misafirse m.16’daki aynı konutta oturma şartı gerçekleşmez.
7. Hizmetçiye tebligat yapılabilir mi?
Evet. m.16 muhatabın hizmetçilerinden birine teslimi açıkça düzenler; m.22 yaş/ehliyet şartı uygulanır.
8. Muhatap artık o adreste yaşamıyorsa aile ferdine teslim geçerli mi?
m.16 aynı konutta yaşama varsayımına dayanır; muhatap sürekli ayrılmışsa adres ve m.21/2 sistemi ayrıca değerlendirilir.
9. Usulsüz teslim sonradan düzelir mi?
TK m.32 uyarınca muhatap evrakı öğrenmişse öğrenme tarihi tebliğ tarihi kabul edilerek tebligat geçerli hale gelir.
10. Mersin’de farklı bir yaş sınırı var mı?
Hayır. TK m.22 Türkiye genelinde aynıdır.
Aynı Konutta Oturma Şartı Fiilî ve Sürekli Bir Bağ Gerektirir
Tebligat Kanunu m.16, muhatabın adresinde bulunmaması hâlinde tebligatın kendisiyle aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçisine yapılabilmesini düzenler. Buradaki temel ölçüt, teslim alan kişinin sırf o anda evde bulunması değil, muhatapla aynı konutta oturma bağının bulunmasıdır. Ziyaretçi, komşu veya geçici misafir bu sıfatı kendiliğinden kazanmaz. Tebliğ mazbatasında teslim alan kişinin muhatapla ilişkisi ve aynı konutta oturduğu anlaşılabilir biçimde gösterilmelidir.
m.22 ayrıca tebligatı almaya ehil olma bakımından görünüşe göre on sekiz yaşından aşağı olmama ve açıkça ehliyetsiz bulunmama ölçütünü getirir. Bu nedenle aynı konutta yaşayan her kişiye hiçbir kontrol yapılmadan evrak teslim edilemez. Muhatabın kendisine tebliğ yapılabilecekken başka kişiye teslim edilmesi veya teslim alan kişinin kanuni şartları taşımaması usulsüzlük tartışması doğurabilir.
Dosyada nüfus kaydı tek başına fiilî birlikte oturma durumunu her zaman ispatlamaz; adres kayıtları, mazbata ve gerektiğinde diğer belgeler birlikte değerlendirilir. Süreye bağlı başvuruda önce geçerli tebliğ tarihi kesinleştirilmelidir.
Aynı konutta oturma kontrolü: Muhatap adresinde bulunmadığında tebligatın aynı konutta oturan kişiye yapılabilmesi için teslim alanın gerçekten o konutta yaşadığı ve tebligat tarihinde muhatapla aynı adres ilişkisini taşıdığı mazbatadan anlaşılmalıdır. Teslim alan kişinin yalnız ziyaretçi olması veya adresle fiilî bağının bulunmaması usul incelemesini etkiler.
Bu husus önemlidir.
Teslim Alan Kişinin Yaşı ve Görünür Ehliyeti Mazbatada Önem Taşır
m.16 uyarınca aynı konutta oturan kişiye tebligat yapılabilmesi, m.22’deki tebellüğ ehliyeti kuralıyla birlikte uygulanır. Teslim alan kişi görünüşe göre on sekiz yaşından aşağıysa veya açık biçimde ehliyetsizse geçerli teslim varsayımı kurulamaz. Tebliğ memurunun teslim alan kişinin adını, muhatapla ilişkisini ve işlemi denetlenebilir kılan bilgileri mazbataya yazması gerekir. Özellikle kanun yolu süresinin başladığı dosyalarda, “yakınına teslim edildi” şeklindeki belirsiz kayıt yerine kime ve hangi sıfatla teslim edildiğinin açık olması gerekir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Rehber TK m.16’nın “aynı konutta oturan kişi veya hizmetçi” hükmü ile m.22’nin 18 yaş ve bariz ehliyetsizlik şartı üzerinden hazırlanmıştır. Akrabalık, komşuluk ve fiili aynı konutta oturma kavramları birbirinden ayrılmıştır.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
