Online Alışverişte Otomatik Ek Ücret Alınabilir mi? Yönetmelik m.19 | 2026
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026. Bu rehber, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48 ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19 esas alınarak hazırlanmıştır.
Kısa ve Net Cevap
Hayır. İnternet veya uygulama üzerinden yapılan mesafeli sözleşmede esas bedel dışında ek bir ücret talep edilebilmesi için tüketicinin açık onayının ayrıca alınması zorunludur. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19/1 bu kuralı açıkça düzenler. Ek sigorta, kurulum, koltuk seçimi, yiyecek, hediye paketi veya benzeri ücretli seçeneklerin otomatik olarak işaretli sunulması ve tüketicinin aktif bir seçim yapmadan bu bedeli ödemesi hâlinde, m.19/2 uyarınca ödeme derhal iade edilmelidir.
Platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmede bedeli satıcı veya sağlayıcı adına aracı hizmet sağlayıcı tahsil etmişse m.19/2’nin güncel metni, aracı hizmet sağlayıcının da bu ödemeyi derhal iade etme yükümlülüğünü düzenler.
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19 Ne Diyor?
Yönetmelik m.19 iki net kural içerir. Birincisi, sözleşme kurulmadan önce, sözleşme yükümlülüğünden kaynaklanan ve üzerinde anlaşılan esas bedel dışında herhangi bir ilave bedel talep edilecekse tüketicinin açık onayı ayrıca alınmalıdır. İkincisi, açık onay olmadan ilave ödeme yükümlülüğü doğuran bir seçenek kendiliğinden seçili sunulmuş ve tüketici bu nedenle ödeme yapmışsa satıcı veya sağlayıcı bu bedeli derhal iade etmelidir.
2022 değişikliğiyle m.19/2, platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde satıcı veya sağlayıcı adına bedel tahsil eden aracı hizmet sağlayıcıyı da açıkça kapsar. Dolayısıyla ek ücret yalnız satıcının hesabına değil platformun tahsilat sistemine geçmiş olsa bile “biz sadece aracıyız” denilerek iade yükümlülüğünden kaçınılamaz.
Bu düzenleme, tüketicinin toplam maliyeti satın alma kararı vermeden önce görmesini ve ek hizmetler için gerçekten irade açıklamasında bulunmasını sağlar. Tüketicinin sessizliği, önceden işaretlenmiş bir kutuyu fark etmemesi veya ödeme ekranındaki varsayılan seçeneği değiştirmemesi açık onay yerine geçmez.
Açık Onay Nasıl Alınmalıdır?
Açık onay, tüketicinin ek bedeli doğuran seçeneği kendi iradesiyle aktif biçimde seçmesini gerektirir. Örneğin “hediye paketi + 79 TL” kutusunun başlangıçta boş olması ve tüketicinin bunu tıklayarak sepete eklemesi açık onaya uygun bir yöntemdir. Aynı seçeneğin sayfa açıldığında otomatik işaretli olması ve tüketicinin fark etmezse bedelin sepete eklenmesi m.19/2’nin yasakladığı tipik uygulamadır.
Onayın ayrıca alınması şartı, esas mal veya hizmetin satın alınmasıyla ek hizmetin onayının birbirinden ayrılmasını gerektirir. “Satın al” düğmesine basan tüketicinin, daha önce açıkça seçmediği bir ek sigorta veya hizmete de otomatik olarak onay verdiği kabul edilemez.
Satıcı ve platform, açık onayın hangi tarih ve saatte, hangi seçenek için verildiğini elektronik işlem kayıtlarında gösterebilmelidir. Yönetmelik m.20, mesafeli sözleşme kapsamındaki bilgi ve belgelerin saklanmasına ilişkin yükümlülükler de getirir. Uyuşmazlık hâlinde yalnız genel site tasarımını göstermek yerine somut sipariş kaydının sunulması gerekir.
Otomatik Seçili Kutu Neden Yeterli Değildir?
Otomatik seçili kutu, tüketicinin bir davranışta bulunmaması hâlinde bile ek bedelin doğmasına yol açar. Oysa m.19 açık onayı arar. Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 tarihli güncel Mesafeli Sözleşmeler bilgilendirmesinde de, uçak bileti alırken otomatik seçili sunulan yiyecek veya koltuk seçimi gibi ek hizmetler için ilave bedel eklenmesi örnek olarak gösterilmiş; tüketicinin açık onayı olmadan tahsil edilen bu ödemelerin iade edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Buradaki temel ölçüt, tüketicinin ek bedeli doğuran hizmeti bilinçli biçimde seçip seçmediğidir. “Seçeneği kaldırmak tüketicinin sorumluluğundaydı” yaklaşımı m.19’un sistemine ters düşer. Satıcı, tüketiciye seçim yapma fırsatı vermeli ve varsayılan seçeneği ücret doğurmayacak şekilde düzenlemelidir.
Aynı ilke mobil uygulamalarda küçük ekrana sığmayan veya sayfanın altında gizlenen ücretli seçenekler bakımından da geçerlidir. Tüketicinin açık onayı, tasarımla yanıltılmamalı veya önceden işaretlenmiş alanlar üzerinden varsayılmamalıdır.
Hangi Ek Ücretler m.19 Kapsamına Girebilir?
Mesafeli sözleşmenin esas bedeli dışında sunulan çok sayıda hizmet m.19 kapsamında değerlendirilebilir. Örneğin ücretli hediye paketi, kurulum hizmeti, ek garanti paketi, isteğe bağlı sigorta, hızlı teslimat, premium destek, ek bagaj, koltuk seçimi, yemek hizmeti, SMS bildirimi veya bağış gibi tüketiciye ayrı bedelle sunulan seçeneklerde açık onay gerekir.
Bununla birlikte kanunen zorunlu vergi veya esas fiyatın ayrılmaz parçası olan bedeller ile gerçekten isteğe bağlı ek hizmetler birbirinden ayrılmalıdır. Satıcı, toplam fiyatı parçalara bölerek zorunlu bir bedeli “ek ücret” gibi son aşamada ortaya çıkaramaz. Yönetmelik m.5 uyarınca tüm vergiler dâhil toplam fiyat ve varsa nakliye, teslim ve benzeri ek masraflar sözleşmeden önce tüketiciye bildirilmelidir.
Bir ücretin adının “hizmet bedeli”, “işlem ücreti”, “operasyon bedeli” veya başka bir şekilde yazılması hukuki niteliği tek başına değiştirmez. Ücretin hangi mal veya hizmetin karşılığı olduğu ve tüketicinin bu bedeli doğuran seçeneğe ayrıca açık onay verip vermediği esas alınır.
Sepete Sonradan Eklenen Kargo veya Kurulum Bedeli
Nakliye ve kurulum gibi maliyetler ayrıca önemlidir. Satıcı bu masrafları tüketiciden talep edecekse bunların sözleşme kurulmadan önce açık biçimde gösterilmesi gerekir. Ticaret Bakanlığı güncel rehberinde, ek masraflara ilişkin ön bilgilendirme yapılmamışsa tüketicinin bunları karşılamakla yükümlü olmadığı belirtilmektedir.
Bu nedenle ürün sayfasında “1.000 TL” gösterilip ödeme ekranında zorunlu 300 TL “işlem bedeli” eklenmesi, yalnız m.19 değil ön bilgilendirme yükümlülüğü bakımından da incelenir. Tüketici toplam maliyeti ödeme yükümlülüğü altına girmeden önce görebilmelidir.
Kurulum isteğe bağlıysa ayrıca açık onay gerekir. Kurulum ürünün kullanılması için zorunlu ve satışın ayrılmaz parçası olarak sunuluyorsa bunun fiyat içindeki yeri ve toplam bedel önceden açıklanmalıdır. Uyuşmazlıkta ürün sayfası, sepet ve ödeme ekranının tarihli görüntüleri karşılaştırılır.
Açık Onay Olmadan Alınan Ek Bedel Nasıl Geri Alınır?
Yönetmelik m.19/2, otomatik seçili seçenek nedeniyle yapılan ödemenin derhal iadesini emreder. Bu hüküm, cayma hakkındaki 14 günlük standart iade süresinden farklı bir kelime kullanır. Satıcı veya sağlayıcı, hukuka aykırı ek bedelin varlığı tespit edildiğinde iadeyi geciktirmemelidir.
Tüketici satıcıya veya platforma yazılı başvuru yaparak sipariş numarasını, ek bedelin adını ve tutarını, bu bedel için açık onay vermediğini ve Yönetmelik m.19/2 uyarınca derhal iade istediğini belirtmelidir. Ödeme kartla yapıldıysa iadenin kart hareketinde görünmesi kontrol edilmelidir.
Satıcı kupon, puan veya gelecek alışverişte indirim teklif edebilir. Tüketici bunu kabul etmek zorunda değildir. Hukuka aykırı olarak tahsil edilen bedelin para olarak iadesi talep edilebilir.
Pazaryeri ve Platform Sorumluluğu
Platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmede ek bedeli satıcı veya sağlayıcı adına aracı hizmet sağlayıcı tahsil etmişse m.19/2, aracı hizmet sağlayıcının da iadeyi derhal yapmasını açıkça düzenler. Bu hüküm, tüketicinin ödeme akışının tamamını çoğu zaman platform üzerinden yaptığı modern e-ticaret yapısına uyarlanmıştır.
Tüketici platformun talep sisteminde başvuru açmalı ve açık onaysız ek bedeli gösteren ekran görüntülerini eklemelidir. Platformun “satıcının kampanyasıdır” veya “biz ücreti sadece tahsil ettik” demesi, m.19/2’deki açık düzenleme karşısında otomatik bir sorumsuzluk sonucu doğurmaz.
Platform ayrıca mesafeli sözleşmelere ilişkin talep ve bildirimlerin iletilebildiği kesintisiz sistemi kurmak ve işlem kayıtlarını saklamak gibi yükümlülüklere tabidir. Bu nedenle tüketici, ek ücretin hangi aşamada seçili geldiğini gösteren işlem kaydını platformdan talep edebilir.
Ön Bilgilendirme ile Açık Onay Arasındaki Fark
Satıcının ek ücret hakkında tüketiciyi bilgilendirmesi ile tüketicinin o ek ücrete açık onay vermesi iki ayrı hukuki aşamadır. “Ek garanti paketi 499 TL’dir” diye bilgi verilmesi, tüketicinin bu paketi satın almayı kabul ettiği anlamına gelmez. Ek hizmet seçeneğinin aktif biçimde tercih edilmesi ayrıca gerekir.
Tersine, tüketicinin bir kutuya tıklaması da tek başına yeterli olmayabilir; kutunun ne anlama geldiği, bedeli ve hizmetin kapsamı açık değilse ön bilgilendirme sorunu doğar. Güvenli uygulama; ek hizmetin adı, kapsamı ve fiyatını açık göstermek, kutuyu başlangıçta boş bırakmak ve tüketicinin kendi iradesiyle seçmesini sağlamaktır.
Genel mesafeli satış ve iade kuralları için İnternetten Alınan Ürün İade Süresi ve Cayma Hakkı; teslim edilmeyen siparişler için Stokta Yok Diye Sipariş İptali; kargo zararları için Kargo Kaybı ve Hasar Sorumluluğu rehberleri incelenebilir.
İspat İçin Hangi Belgeler Saklanmalı?
- Ürün veya hizmetin fiyatını gösteren ilk sayfa,
- sepet ekranı,
- ödeme öncesi son toplam,
- otomatik seçili ek hizmet kutusunun görüntüsü,
- sipariş onayı ve fatura,
- banka/kredi kartı hareketi,
- satıcı ve platformla yapılan yazışmalar,
- iade talebi ve verilen cevap,
- iade yapılmışsa iade tarihi ve tutarı.
Otomatik seçili seçenekler sonradan sistemden kaldırılabileceği için ekran kaydı önemlidir. Mümkünse sayfanın tarih/saat, ürün ve sipariş numarasını birlikte gösterecek şekilde kaydı alınmalıdır.
İade Yapılmazsa Nereye Başvurulur?
Satıcı veya platform açık onaysız ek bedeli iade etmezse uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yoluna başvurulur. 2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru yapılabilir.
Ek bedel düşük tutarlı olsa da çok sayıda tüketiciye aynı yöntemle yansıtılması, idari denetim ve tüketici hukuku bakımından ayrıca önem taşır. Tüketici bireysel bedel iadesi talebi yanında uygulamayı Ticaret Bakanlığının ilgili tüketici/reklam kanallarına da bildirebilir.
Hakem heyeti başvurusunda talep “açık onay olmaksızın otomatik seçili seçenek nedeniyle tahsil edilen … TL’nin iadesi” şeklinde açık kurulmalı; m.19’a dayanılmalı ve ekran/fatura/ödeme kayıtları eklenmelidir.
Satıcı ve E-Ticaret Siteleri İçin Uyum Kontrolü
- Ücretli ek seçenekleri varsayılan olarak işaretlemeyin.
- Ek hizmetin fiyatını tüketici seçim yapmadan önce gösterin.
- Ana ürün “satın al” onayı ile ek hizmet onayını ayırın.
- Toplam fiyat ve zorunlu masrafları ödeme öncesinde açıkça gösterin.
- Açık onayın zaman ve işlem kaydını saklayın.
- Hatalı otomatik tahsilat tespit edildiğinde iadeyi derhal yapın.
- Platform tahsilatı varsa m.19/2’deki aracı hizmet sağlayıcı yükümlülüklerini süreç tasarımına ekleyin.
Mersin ve Türkiye Genelinde Uygulama
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.19 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin’de bulunan tüketicinin ülkenin başka bir ilindeki e-ticaret şirketinden yaptığı alışverişte de açık onaysız ek ücret için aynı kurallar geçerlidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir. Usul ve vekâlet şartları elverdiğinde tüketici uyuşmazlıkları Türkiye genelinde Mersin’den koordine edilebilir. Ek ücret dosyasında ürün fiyatı, sepet ekranı, onay akışı ve ödeme kaydı birlikte incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
1. İnternet alışverişinde otomatik seçili sigorta ücreti alınabilir mi?
Tüketicinin ayrıca açık onayı yoksa ek ücret doğuran seçeneğin otomatik seçili sunulması m.19/2 kapsamındadır ve tahsil edilen bedel derhal iade edilmelidir.
2. “Kutuyu kaldırmadınız” denilmesi yeterli mi?
Hayır. Yönetmelik tüketicinin açık onayını arar; pasif kalmak açık onay değildir.
3. Kurulum ücreti için ayrıca onay gerekir mi?
Esas bedel dışında isteğe bağlı kurulum hizmeti ayrı ücret doğuruyorsa açık onay gerekir ve fiyat sözleşmeden önce gösterilmelidir.
4. Hediye paketi otomatik eklenebilir mi?
Ücretli hediye paketi tüketicinin aktif seçimi olmadan sepete eklenmemelidir.
5. Ek ücretin iadesi için 14 gün mü beklenir?
m.19/2 “derhal” iade öngörür. Bu hüküm cayma hakkındaki standart iade süresinden ayrıdır.
6. Pazaryeri de sorumlu olur mu?
Platform satıcı veya sağlayıcı adına bedeli tahsil etmişse m.19/2 aracı hizmet sağlayıcının da iadeyi derhal yapmasını öngörür.
7. Uçak bileti alırken otomatik koltuk/yemek ücreti eklenebilir mi?
Ticaret Bakanlığı, otomatik seçili koltuk veya yiyecek gibi ilave hizmetleri açık onaysız ek ödeme örneği olarak göstermektedir.
8. Faturada ek ücret yazması onay verdiğim anlamına gelir mi?
Hayır. Fatura tahsilatı gösterir; açık onayın sözleşme kurulmadan önce ayrıca alınmış olması gerekir.
9. İade yerine kupon vermek yeterli mi?
Tüketici kabul etmedikçe hukuka aykırı tahsil edilen bedelin para olarak iadesi talep edilebilir.
10. Hakem heyetine hangi tutara kadar başvurulur?
2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru yapılabilir.
Resmî Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
- T.C. Ticaret Bakanlığı – Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme
- T.C. Ticaret Bakanlığı – 6502 Sayılı Tüketici Mevzuatı
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayda ek bedelin niteliği, tüketicinin açık onay kaydı, ön bilgilendirme, tahsilat ve iade belgeleri birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
