Rehinli Alacaklıya Kayyım Atanması Talep Dilekçesi | TMK 880 Word

Rehinli alacaklıya kayyım atanması talep dilekçesi, acele karar gerektiren bir işlemde kanun gereği şahsen hareket etmesi gereken alacaklının adı veya bulunduğu yer bilinmediğinde mahkemeye sunulan başvurudur. Açık dayanak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.880 hükmüdür. Başvuru, rehinli taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. İstem sahibi borçlu veya işlemle ilgisi bulunan diğer kişidir. Talep, alacaklının belirli işte temsil edilmesini amaçlar.

Bu sayfadaki düzenlenebilir Word dosyasında mahkeme dilekçesi ile araştırma ve aciliyet belgeleri çizelgesi yer alır. Başvurunun üç temel açıklaması birbirinden ayrılır: hangi işlem için alacaklının katılımı gerektiği, alacaklının kimliğinin veya bulunduğu yerin neden belirlenemediği ve kararın neden geciktirilemediği. Sadece eski bir ipotek kaydının bulunması, bu açıklamaların yerine geçmez. Formda gerçek kayıtlar doldurulur; yapılmamış araştırma, alınmamış kurum cevabı veya mevcut olmayan süre yazılmaz.

TMK 880 başvurusunun kanuni koşulları

Adalet Bakanlığının Türk Medeni Kanunu metninde m.880, acele karar alınması gereken hâllerdeki temsil ihtiyacını düzenler. Alacaklının şahsen hareket etmesi kanun hükmü gereği olmalıdır. Ayrıca adı veya nerede olduğu bilinmemelidir. Borçlu ya da diğer ilgili bu nedenle kayyım atanmasını ister. Dilekçede şartların her biri kendi olayı ve belgesiyle açıklanır. Aciliyet bulunmadan yalnızca adres araştırmasının sonuçsuz kalması, hükmün bütün koşullarını oluşturmaz.

İşlem başlığına genel olarak ipotek işleri yazılması yeterli açıklık sağlamaz. Bekleyen işlem, bu işlemde alacaklıdan beklenen hukuki davranış ve davranışın kanuni dayanağı ayrı belirtilir. Bir kurumun pratik işlem alışkanlığı, kanunun şahsen hareket şartıyla aynı şey değildir. Başvurucu, ilgili kurum yazısını dosyaya koyar ve işlemin dayandığı hükmü gösterir. Bu inceleme tamamlanmadan kayyım atamasının bütün engelleri kaldıracağı yönünde sonuç yazılmaz.

İstem sahibinin taşınmaz ve işlemle ilgisi

Borçlu sıfatıyla başvuran kişi, güvence altındaki borçla bağlantısını sözleşme veya mevcut dosya kaydı üzerinden açıklar. Taşınmaz maliki borçlu değilse malik sıfatını ve temsil eksikliğinin kendisini etkilediği işlemi gösterir. TMK m.880 diğer ilgilinin de istemini düzenlediğinden, dilekçe yalnız kredi sözleşmesindeki borçluya özgü hazırlanmaz. Bununla birlikte ilgili sıfatı boş bir unvan olarak bırakılmaz; talep edilen işlemle somut bağlantı kurulur.

Başvurucu, kayyım atanacak alacaklının yerine kendi menfaatini temsil ettirmez. Kayyım alacaklı için atanır. Bu nedenle başvurucunun elde etmek istediği sonuç ile alacaklının temsil ihtiyacı ayrı anlatılır. Malikin işlemini hızlandırmak istemesi tek başına temsilin kanuni şartı değildir. Başvuruda malik, borçlu, sicilde görünen alacaklı ve diğer rehin sahipleri farklı kişilerse her biri kendi sıfatıyla kaydedilir. Aynı isimdeki kişiler belge olmadan tek kişi kabul edilmez.

Başvuru yapılacak sulh hukuk mahkemesi

TMK m.880, atamayı rehinli taşınmazın bulunduğu yer sulh hâkimine bırakır. Dilekçe başlığı bu özel yer kuralına göre yazılır. Başvurucunun yaşadığı şehir, bankanın genel merkezinin bulunduğu şehir veya eski kredi sözleşmesinin imzalandığı yer sırf bu bilgiler nedeniyle mahkeme yeri olarak seçilmez. Taşınmazın güncel il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri sicil kaydından alınır.

Başvuruda birden fazla taşınmazdan söz ediliyorsa hangi taşınmaza ilişkin hangi acele işlem için temsil istendiği açık olmalıdır. Farklı kayıtlar tek bir belirsiz taşınmaz başlığına toplanmaz. Bu örnek, belirli rehin kaydı ve belirli işlem için düzenlenmiştir. Başlık ve sonuç bölümündeki taşınmaz bilgileri aynı olmalı; eski parsel numarası kullanılıyorsa değişikliği gösteren kayıt eklenmelidir. Yer bilgisi, başvurucunun tahmininden değil resmi kayıttan aktarılır.

Rehin kaydının doğru okunması

Güncel tapu kaydında alacaklı adı, rehnin derecesi, tutarı, tescil tarihi ve yevmiye numarası ayrı çıkarılır. Alacaklının kimliğine dair sorun varsa resmi senet ve mevcut dayanak belgelerde bulunan bilgiler de araştırmanın başlangıcını oluşturur. Sicildeki yazım ile eski sözleşmedeki yazım farklıysa fark belirtilir. Kayıtta bulunmayan kimlik numarası tahmin edilerek eklenmez. Rehin tutarı, alacaklının bugün isteyebileceği kesin borç bakiyesi olarak adlandırılmaz.

Taşınmaz rehninin kuruluşuna ilişkin çerçeve için resmi şekil ve tapuda rehin kuruluşu rehberi incelenebilir. Bu başvuruda kuruluşun genel anlatımı tekrarlanmaz; atama istenen alacaklıyla taşınmaz arasındaki kayıt bağlantısı gösterilir. Belgeler farklı tarihli ise her birinin tarihi korunur. Sonradan yapılan bir değişiklik, eski kaydın bugünkü durumu göstermediğini ortaya koyduğunda dilekçe güncel veriye göre düzeltilir.

Adı bilinmeyen alacaklı ile yeri bilinmeyen alacaklı

Alacaklının adı bilinmiyorsa sicilde bulunan mevcut ifade aynen ve hangi kayıttan alındığı belirtilerek aktarılır. Bir kişi adı mevcut fakat kimlik eşleştirmesi yapılamamışsa sorun bu şekilde açıklanır. Alacaklının kimliği biliniyor, bulunduğu yer belirlenemiyorsa dilekçede kimlik bilinmiyor denmez. TMK m.880 iki durumu aynı cümlede alternatif olarak düzenler; başvurucu gerçek dosyasındaki belirsizliğin hangisi olduğunu göstermekle açıklamayı somutlaştırır.

Alacaklının iletişim talebini cevaplamaması, bulunduğu yerin bilinmediğinin tek başına kanıtı değildir. Adresi bilinen ve yazıya cevap vermeyen alacaklı hakkında cevap alınamadığı yazılır; bu kayıt bilinmeyen adres olarak değiştirilmez. Bir banka şubesinin kapanması da bankanın güncel unvanı ve adresinin belirlenemediği anlamına gelmez. Sicil ve hukuki devamlılık kayıtları incelenir. Ölüm, birleşme veya alacak devri bilgisi mevcutsa bu bilgi araştırmada ayrıca değerlendirilir.

Araştırma kayıtları nasıl hazırlanır?

Araştırma çizelgesinin her satırında başvuru tarihi, araştırılan bilgi, kurum veya kayıt, alınan yanıt ve ek numarası bulunur. Bilinen eski adrese yapılan gerçek gönderim ile ticaret sicilinden edinilen gerçek bilgi ayrı satırlara yazılır. Sonuç alınmadı ifadesi tek başına kullanılmaz; gönderinin hangi sebeple döndüğü veya kurumun ne cevap verdiği belirtilir. Bir kurumdan yanıt bekleniyorsa araştırmanın tamamlandığı söylenmez.

Başvurucunun hukuken erişemediği resmi kayıtlar bakımından mahkemeden yapılması istenen araştırma açıkça gösterilir. Dilekçeye elde edilmemiş nüfus veya adres kaydı eklenmiş gibi bir belge listesi konulmaz. Mahkeme araştırması talebi, eldeki kayıtlarla hangi eksik bilginin tamamlanacağını açıklamalıdır. Kişisel veriler dosyanın ihtiyacıyla sınırlı tutulur. İnternette bulunan aynı adlı kişinin telefonu, resmi kimlik eşleştirmesi yapılmadan rehinli alacaklının adres araştırması sonucu sayılmaz.

Acele karar ihtiyacını belgelemek

Aciliyet bölümünde bekleyen işlemin durumu, gecikmenin doğuracağı somut zarar ve belgenin tarihi birlikte anlatılır. Süre varsa sürenin kaynağı ve son günü gösterilir. Teknik rapor bir zararın büyüdüğünü açıklıyorsa raporun ilgili tespiti ile işlem arasındaki bağlantı kurulur. Yalnız işlemin bir an önce yapılması isteniyor cümlesi, neden acele karar alınması gerektiğini açıklamaz. Özel yazışmadaki hedef tarih kanuni hak düşürücü süre olarak sunulmaz.

TMK m.880 başvurunun karara bağlanması için sabit yedi, on beş veya otuz günlük süre yazmaz. Bu nedenle dilekçede mahkemenin belirli günde mutlaka atama yapacağı söylenmez. Aciliyet belgesi yeni bir tarihle değişmişse güncel kayıt dosyaya sunulur. Başvuru yapılmasının diğer işlemlerdeki süreleri kendiliğinden durdurduğu kabul edilmez. Her süre kendi dayanağı ve gerçek işlem kaydı üzerinden izlenir; kayyım talebi bütün dosyaların süre güvencesi değildir.

Kayyımın görevinin sınırlandırılması

TMK m.403 belirli işler için kayyım atanmasını düzenler. TMK m.459 uyarınca belli bir iş için görevlendirilen kayyım vesayet makamının talimatına uyar. Bu başvuruda istenen görev, rehinli alacaklının belirli acele işlemde temsil edilmesi şeklinde açıklanır. Bütün malvarlığını yönetme, bütün alacaklardan vazgeçme veya her tapu işlemini yapma gibi geniş yetkiler, belirli temsil ihtiyacının yerine hazır cümle olarak konulmaz.

TMK m.458 kayyım atanmasının kişinin fiil ehliyetini etkilemediğini ve görev süresiyle ücretin vesayet makamınca belirlendiğini düzenler. Dilekçede atama, alacaklının kısıtlandığı veya alacağın kayyıma geçtiği şeklinde açıklanmaz. Kayyım adayının ismi önerilecekse adayın gerçek bilgisi ve önerinin gerekçesi yazılır. Öneri mahkemenin atama kararının yerine geçmez. İmza, izin ve sonraki işlem yetkileri de atama kararının gerçek kapsamıyla birlikte kontrol edilir.

Kayyım ataması ile işlemin sonucunu ayırma

Kayyım atanması, temsil eksikliğine ilişkin bir karardır. Başvurucunun borcunun sona erdiğine, ipoteğin kaldırılmasına veya sigorta parasının kesin olarak başvurucuya ödenmesine tek başına karar verilmiş sayılmaz. Bekleyen işlem hangi maddi koşullara bağlıysa bu koşullar ayrıca incelenir. Alacaklının menfaatini temsil edecek kişinin atanması, alacaklının talep edilen işleme mutlaka rıza vereceği yönünde önceden sonuç oluşturmaz.

İpoteğin terkiniyle ilgili ayrı maddi çerçeve ipotek ve terkin hakkı rehberinde açıklanmıştır. Sigorta tazminatı ve rehinli alacaklı ilişkisi için TMK 879–880 genel rehberi kullanılabilir. Buradaki örnek, bu ayrı işlemlerin sonucu hakkında otomatik hüküm kurmaz. Mahkemeden istenen atama ve sonradan yürütülecek işlem dosyada ayrı başlıklarla izlenir.

Ek çizelgede işlem ve araştırma bağlantısı

Çizelgenin ilk bölümü bekleyen işlemi gösterir. İşlemin yürütüldüğü kurum veya dosya, işlem yazısının tarihi, alacaklıdan beklenen davranış ve hukuki dayanak aynı satırda ilişkilendirilir. İkinci bölüm alacaklının adı veya yeri hakkındaki araştırmayı gösterir. Böylece bir kurumun işlemin tamamlanamadığını bildirmesiyle adres araştırmasının sonuçsuz kalması birbirine karıştırılmaz. Üçüncü bölüm aciliyetin belgesini ve gecikmenin etkisini gösterir. Tek belgenin birden fazla unsuru açıkladığı dosyada aynı ek yeniden numaralandırılmaz; ilgili satırlarda aynı ek numarasına atıf yapılır.

Bir yazıda alacaklıdan beklenen davranış açıkça belirtilmemişse bu eksiklik dilekçedeki kesin cümlelerle kapatılmaz. İşlem belgesi tamamlanır veya hangi bilginin mahkemeden araştırılması istendiği açıklanır. Sicil kaydındaki alacaklı bilgisiyle işlem yazısındaki isim uyuşmuyorsa bu fark ayrıca işaretlenir. Başka alacaklıya ilişkin araştırma sonucu, atama istenen kişinin araştırması olarak kullanılmaz. Birden fazla rehin kaydı bulunan taşınmazda çizelgenin her satırı ilgili derece ve yevmiye bilgisiyle eşleştirilir. Böylece temsil talebinin hangi hak sahibine yöneldiği dosyadan anlaşılır.

Belge listesinde asıl, onaylı örnek ve elde bulunan diğer nüshalar kendi gerçek nitelikleriyle adlandırılır. Okunamayan eski bir kayıttaki isim, okunmuş ve doğrulanmış tam kimlik gibi yazılmaz. Eksik veya okunamayan bölüm için kayıt örneğinin tamamlanması talep edilir. Araştırma çizelgesi resmi sicilin yerine geçen yeni bir kayıt değildir; eldeki belgelerin düzenidir. Mahkemenin yaptığı araştırmadan farklı bir sonuç gelirse çizelge güncellenir, önceki araştırma tarihi ve sonucu da geçmiş kayıt olarak korunur. Güncellemenin sebebi ek belge numarasıyla açıklanır.

Mahkemeye sunulacak örnek dilekçe

Aşağıdaki alanlar gerçek dosyaya göre doldurulur. Kimliği bilinen alacaklı için yalnız bulunduğu yerin belirlenemediği yazılır. İşlemin dayandığı kanun hükmü boş bırakılmadan gösterilir. Köşeli alanlarda bulunan açıklamalar tamamlandıktan sonra formun kullanılmayan yönlendirmeleri çıkarılır. Kayyımın temsil edeceği alacaklının yerine başvurucunun temsil edilmesi istenmez.

Rehinli alacaklıya kayyım atanması dilekçesini Word olarak indir. İkinci sayfadaki çizelge, araştırmaların sonucunu ve acele karar belgesini ayrı kaydetmek içindir. İndirme tarihi başvuru tarihi olarak kullanılmaz; düzenlenen metin gerçek dosyanın ekleriyle karşılaştırılır.

Başvurudan sonraki dosya takibi

Dosya numarası alındıktan sonra mahkemenin araştırma yazıları, gelen yanıtlar ve verilen talimatlar tarih sırasıyla tutulur. Alacaklının kimliği veya bulunduğu yer bu aşamada belirlenmişse yeni bilgi dosyaya sunulur. Önceki dilekçede bulunan belirsizlik açıklaması, sonradan öğrenilen bilgiye rağmen güncel durum gibi tekrarlanmaz. Atama kararı verildiğinde temsil edilen kişi, taşınmaz ve işlem bilgilerinin başvuru belgeleriyle uyumu kontrol edilir.

TMK m.477/1 temsil kayyımlığının görevlendirilen işin bitirilmesiyle sona ermesini düzenler. İşin tamamlandığını gösteren gerçek kayıt bu nedenle ayrıca saklanır. Görev, yeni ve ilgisiz işlemleri kapsıyormuş gibi devam ettirilmez. Kayyım kararıyla gerçekleştirilen işlem varsa işlem tarihi, kullanılan yetki ve sonuç belgesi ayrı izlenir. Başvurucunun istediği maddi sonuç gerçekleşmediyse yalnız atama yapılmış olması dosyanın tamamen sonuçlandığı şeklinde raporlanmaz.

Sık sorulan sorular

Başvurunun açık kanun maddesi nedir?

TMK m.880 rehinli alacaklının bu özel durumda temsilini düzenler. Kayyımın görevine ilişkin m.403, m.458 ve m.459 da başvurunun sınırlı kapsamını açıklar.

Dilekçe hangi mahkemeye verilir?

Rehinli taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Taşınmazın yeri güncel sicil kaydıyla gösterilir.

Yalnız borçlu mu başvurur?

Hayır. TMK m.880 borçlu veya diğer ilgilinin istemini düzenler. Diğer ilgili işlemle bağlantısını kendi belgesiyle açıklar.

Adres bilinmiyorsa aciliyet açıklaması yine gerekli mi?

Evet. Acele karar ihtiyacı ayrı şarttır. Araştırma sonuçları ve gecikmenin somut etkisi ayrı belgelenir.

Bankanın yazıya cevap vermemesi yeterli mi?

Tek başına yeterli değildir. Cevap alınmaması, adı veya nerede olduğu bilinmeyen alacaklı şartıyla aynı olgu değildir.

Kayyım alacağın sahibi olur mu?

Hayır. Belirlenen görev kapsamında alacaklıyı temsil eder. Atama alacağı kayyıma devretmez.

Kayyım atanması ipoteği kaldırır mı?

Atama kararı tek başına terkin işlemi değildir. İpoteğin kaldırılması kendi koşulları ve gerçek işlem belgeleriyle değerlendirilir.

Kanunda mahkemeye otuz günlük karar süresi verilmiş mi?

TMK m.880 böyle sabit bir süre belirlemez. Acele karar ihtiyacı somut dosya belgeleriyle açıklanır.

Başvuru diğer süreleri durdurur mu?

Yalnız atama talebine dayanarak diğer sürelerin durduğu kabul edilmez. Her sürenin kendi kanuni veya sözleşmesel dayanağı izlenir.

Word çizelgesindeki eksik kurum cevapları nasıl yazılır?

Gerçek başvuru tarihi ve yanıt bekleniyor durumu belirtilir. Alınmayan cevap eklenmiş belge olarak gösterilmez.

Resmî kaynaklar

Mevzuat Bilgi Sisteminde yayımlanan Türk Medeni Kanunu PDF metni ile Adalet Bakanlığı mevzuat kaydı, m.880 ve kayyımın görev hükümlerinin okunması için resmi kaynaklardır. Bu örnekte doğrulanmamış yargı kararı veya sonuç garantisi kullanılmamıştır. Başvuru, kanuni şartlarla gerçek sicil, araştırma ve acele işlem belgelerinin birlikte açıklanmasına dayanır.

Bu dilekçe örneği Av. Halil Bakırcı adına yayımlanan bilgilendirme içeriğidir. Örnek metin gerçek dosyanın olayları, delilleri ve güncel mevzuatı değerlendirilerek uyarlanmalıdır.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

Büro avukatı: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →