Resmî Defter Dosyasına Alacak Bildirim Dilekçesi | TMK 621

Kısa ve net cevap: Resmî defter dosyasında ilân edilen süre içinde alacağını kaydettirmek isteyen kişi, ilânı yapan sulh hukuk mahkemesinin mevcut dosyasına başvurur. Dilekçede dosya numarası, iki ilânın tarihleri, ikinci ilândan sonra tanınan son gün, alacağın hukuki sebebi, asıl tutar, vade, işlemiş faiz, yapılan ödemeler ve varsa rehin, ipotek veya kefalet ayrı gösterilir. TMK 621 uyarınca çağrı bir ay arayla iki defa ilân edilir; bildirim süresi ikinci ilândan başlayarak en az bir aydır. Bu dilekçe yeni bir resmî defter talebi veya terekenin resmî tasfiyesi istemi değildir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

TMK 621 alacak bildirimi hangi işlem için kullanılır?

Bu dilekçe, mirasçılardan birinin isteği üzerine resmî defter tutulmasına karar verilmiş ve alacaklılarla borçlular ilânla çağrılmışsa kullanılır. Başvurunun amacı, mirasbırakana karşı mevcut alacağı dayanaklarıyla birlikte resmî deftere yazdırmaktır. Alacaklı, mahkemeden ilk kez defter tutulmasını istemez; açılmış resmî defter dosyasına bildirimde bulunur. Bu nedenle dilekçenin başlığına ilânı yapan mahkemenin adı ve mevcut dosya numarası yazılır.

Mirasçının defter tutulmasını istemesi TMK 619 kapsamındadır. Bu aşama için sitedeki mirasın resmî defterinin tutulması dilekçesi farklı bir talebi açıklar. Mahkemenin mali durum hakkında bilgi istediği üçüncü kişinin cevabı ise TMK 620/2 kapsamındadır. Alacak bildirimi bunlardan ayrılır: Bildirim sahibi kendi alacağını, tutarını ve kayıt dayanaklarını ilân süresi içinde dosyaya sunar.

İki ilân ve bildirim süresi nasıl kontrol edilir?

TMK 621, sulh mahkemesinin mirasbırakanın alacaklıları ile borçlularını bir ay arayla iki defa yapılacak ilân yoluyla çağırmasını öngörür. Kanun, ikinci ilândan başlayan bildirim süresinin en az bir ay olacağını açıkça belirtir. Başvuran kişi yalnız ölüm tarihine veya ilk ilân gününe bakarak son gün belirlememelidir. Birinci ilân, ikinci ilân ve ilân metninde açıklanan son bildirim günü birlikte dosyalanmalıdır.

İlânın yayımlandığı mecra, tarih ve sayı bilgisi dilekçeye aynen aktarılır. Son gün hafta sonuna veya resmî tatile rastlıyorsa uygulanacak süre kuralı dosyanın gerçek takvimine göre kontrol edilir; dilekçede kendiliğinden yeni bir tarih üretilmez. Başvuru tarihi, evrak kayıt bilgisi veya güvenli elektronik gönderim kaydıyla kanıtlanır. Site yazısının yayın tarihi, hukuki bildirim tarihi yerine kullanılmaz.

Alacak kalemleri neden ayrı yazılmalıdır?

Resmî deftere geçirilecek pasifin denetlenebilir olması gerekir. Bu nedenle asıl alacak, işlemiş faiz, sözleşmede veya ilâmda yer alan diğer feriler, yapılan ödemeler ve kalan bakiye ayrı satırlarda gösterilir. Faizin başlangıç tarihi, oranı ve dayanağı açıklanmadan tek toplam yazılması; kısmi ödemelerin mahsup edilmemesi veya henüz doğmamış kalemin kesin borç gibi eklenmesi bildirimin güvenilirliğini azaltır.

Alacak yabancı para cinsindeyse belgedeki para birimi korunur. Dönüşüm isteniyorsa kullanılan tarih ve kur kaynağı ayrıca belirtilir. Çekişmeli bir kalem varsa bu nitelik gizlenmez; çekişmesiz tutar ile uyuşmazlık konusu tutar birbirinden ayrılır. Mahkemenin deftere yazma işlemi, uyuşmazlık bulunan her alacağı kesin hükümle ispatlanmış hâle getiren bir yargılama değildir. Kayıt ile alacağın esası hakkındaki çekişmenin çözümü aynı işlem olarak sunulmaz.

Hangi belgeler dilekçeye eklenmelidir?

Alacağın kaynağına göre sözleşme, kesinleşme durumu açıkça gösterilen mahkeme kararı, senet, fatura, teslim belgesi, hesap ekstresi, mutabakat, ödeme emri, ihtar ve tahsilat kayıtları eklenir. Her belgenin düzenleyeni, tarihi, numarası ve ilgili sayfası ek listesinde gösterilir. Belgenin yalnız tutarı içeren parçası sunulurken borçlu, işlem ve tarih bağlantısını kuran sayfalar çıkarılmamalıdır.

Elektronik kayıtlar okunabilir biçimde ve gerçek kaynağı belirlenerek sunulur. Ekran görüntüsü, ait olduğu hesap veya işlemi göstermiyorsa tek başına kesin tutar açıklaması olarak kullanılmaz. İcra veya dava dosyası mevcutsa mahkeme ve dosya numarası verilir; takipteki rakam doğrudan resmî defter bakiyesi sayılmaz, takip tarihinden sonra gerçekleşen tahsilat ve mahsuplar kontrol edilir. Mirasçılara karşı icra takibinin durumu ayrıca borçlunun ölümünden sonra icra takibi rehberi ile karşılaştırılabilir.

Rehin, ipotek ve kefalet bilgileri nasıl gösterilir?

TMK 621 çağrısı kefalet sebebiyle alacaklı ve borçlu olanları da kapsar. Mirasbırakanın asıl borçlu mu, kefil mi olduğu açıkça yazılır. Kefalet sözleşmesinin tarihi, kapsamı, azami tutarı ve mevcutsa asıl borç bakiyesi birbirinden ayrılır. Mirasbırakanın kefalet borçları bakımından TMK 630 ayrıca özel sorumluluk rejimi öngördüğünden, kefalet ilişkisi sıradan asıl borç satırı içinde gizlenmemelidir.

Alacak rehin veya ipotekle güvence altındaysa taşınmaz ya da taşınır kaydı, derece, güvence tutarı ve alacakla bağlantısı gösterilir. TMK 629, tereke malıyla güvence altındaki alacağın deftere geçirilmemiş olsa bile güvenceden alınabilmesini düzenler. Bu hüküm, alacaklının ilânı görmezden gelmesi için güvenli bir yöntem değildir. Bildirim, güvence kaydının ve bakiye hesabının resmî defter dosyasında görünmesini sağlar; güvencenin kapsamı dışında kalan bölüm ayrıca açıklanır.

Süresinde bildirim yapılmazsa TMK 629 hangi sonucu doğurur?

TMK 629’un birinci fıkrasına göre alacağını süresinde yazdırmayan alacaklıya karşı mirasçı, kişisel mallarıyla sorumlu olmadığı gibi terekeden kendisine geçen mallarla da sorumlu tutulamaz. Bu ağır sonuç nedeniyle ilân süresi ve teslim kaydı başvurunun merkezindedir. “Mirasçılar borcu biliyordu” veya “borç başka kurumda kayıtlıydı” düşüncesiyle ilânın cevapsız bırakılması, kanundaki açık kayıt usulünün yerine geçmez.

Aynı maddenin ikinci fıkrası iki durumu ayırır: Alacaklı kusuru olmadan alacağını deftere yazdıramamışsa veya zamanında bildirdiği hâlde alacak deftere geçirilmemişse mirasçı zenginleşmesi ölçüsünde sorumlu kalır. Bu istisna, süresiz ve koşulsuz tam sorumluluk yaratmaz. Kusursuzluk, zamanında bildirim ve deftere alınmama olguları gerçek belgelerle gösterilmelidir. Bu yüzden evrak kayıt numarası, gönderim alındısı ve sunulan eklerin kopyası saklanır.

TMK 622’deki doğrudan kayıt bildirimi gereksiz kılar mı?

TMK 622, resmî kayıtlardan veya mirasbırakanın belgelerinden varlığı anlaşılan alacak ve borçların doğrudan doğruya deftere geçirileceğini düzenler. Deftere geçirilen kalemler alacaklı ve borçlulara bildirilir. Ancak alacaklı kendi dosyasının resmî kayıttan kesinlikle bulunacağını varsaymamalıdır. Kayıt, güncel bakiye, ödeme ve güvence durumunu eksiksiz göstermeyebilir; farklı kimlik veya dosya numarası nedeniyle eşleştirme yapılamayabilir.

Alacak doğrudan deftere geçirilmişse mahkemenin bildirimindeki tutar ve dayanak kontrol edilir. Eksik veya yanlış kayıt varsa mevcut dosyaya açıklama ve belge sunulur. Bu çalışma yeni bir bildirim gibi gizlenmez; mahkemenin doğrudan kaydettiği kalemin hangi kısmının düzeltilmesi veya tamamlanması istendiği açıkça yazılır. Resmî defterin genel işleyişi için TMK 619–631 resmî defter rehberi incelenebilir.

Yeni dava mı açılır, mevcut dosyaya mı sunulur?

Alacak bildirimi, ilânı yapan sulh hukuk mahkemesinin mevcut resmî defter dosyasına sunulur. Dilekçede farklı bir mahkeme adı veya yeni uyuşmazlık esas numarası yazılması, bildirimin doğru dosyayla eşleşmesini engelleyebilir. İlân metnindeki mahkeme, dosya numarası ve teslim yöntemi başvuru öncesinde doğrulanır. Bildirim, tek başına alacağın tahsili için genel haciz yoluyla icra takibi başlatılması anlamına gelmez.

TMK 625’e göre resmî defter tutulması devam ettiği sürece mirasbırakanın borçları için icra takibi yapılamaz; zamanaşımı işlemez ve acele hâller dışında davalara devam edilemez veya yeni dava açılamaz. Bu geçici düzen, alacağın deftere bildirilmesini yasaklamaz; tersine ilân, alacaklıyı kayıt için dosyaya çağırır. Takip, dava ve bildirim işlemleri birbirinin yerine geçirilmeden yönetilir.

Resmî tasfiye başvurusundan farkı nedir?

TMK 621 bildirimi, mevcut resmî deftere bir alacak kaydı eklenmesini amaçlar. TMK 633 ise alacağını elde edemeyeceğine ilişkin inandırıcı sebepleri bulunan mirasbırakan alacaklısına; ödeme veya güvence talebi karşılanmamışsa ve üç aylık süre korunmuşsa terekenin resmî tasfiyesini isteme hakkı verir. Bir dilekçenin yalnız başlığını değiştirerek iki hukuki sonuç birlikte elde edilemez.

Alacaklı sadece ilân üzerine kayıt yaptırıyorsa tahsil tehlikesi, önceden ödeme veya güvence istemi ve TMK 633’ün üç aylık süresini ispatlamak zorunda değildir. Resmî tasfiye istenecekse terekenin resmî tasfiyesi rehberindeki ayrı koşullar incelenir. Bir başvurunun gerçek amacı, konu ve sonuç kısmında açıkça gösterilmelidir.

Bildirimden sonra hangi kayıtlar saklanmalıdır?

Mahkemeye verilen dilekçenin imzalı nüshası, eklerin tam kopyası, evrak kayıt numarası ve teslim tarihi birlikte saklanır. Elektronik başvuruda gönderilen dosyaların açıldığı ve doğru dosya numarasına ulaştığı kontrol edilir. Güvenli elektronik imza uygulanmamış bir örneğe “E-İMZALIDIR” yazılmaz. Başvurudan sonra alacağın deftere hangi tutarla işlendiği ve mahkemenin bildirim yapıp yapmadığı takip edilir.

Defterin tutulması ilânda belirtilen sürenin dolmasıyla sona erer. TMK 623 uyarınca defter, bundan sonra tanınacak en az bir aylık sürede ilgililerin incelemesine açılır. Alacaklı, kendi kaydını bu inceleme aşamasında kontrol eder. Bildirilmesine rağmen eksik veya hiç yazılmamış bir alacak varsa kayıt belgesiyle birlikte derhâl dosyaya başvurulur; hata sessizce kabul edilmez.

Alacak devredilmişse veya birden fazla alacaklı varsa ne yazılır?

Alacak ölümden önce veya sonra devredilmişse, bildirimi yapan kişinin alacaklı sıfatına ulaşan devir zinciri açıkça gösterilir. Yazılı devir belgesi, devreden ve devralanın kimliği, devredilen alacağın kapsamı ve devir tarihi dilekçeye eklenir. Kısmi devir varsa devredilen tutar ile önceki alacaklıda kalan bölüm birbirine eklenmez. Borçluya yapılmış bildirim veya kabul belgesi mevcutsa gerçek tarih ve içeriğiyle sunulur; bulunmayan bir tebliğ yapılmış gibi yazılmaz.

Alacağın birden fazla kişiye ait olması hâlinde her kişinin payı ve talep ettiği tutar ayrı gösterilir. Müteselsil alacaklılık, bölünebilir ortak alacak veya tahsil yetkisi bulunan temsil ilişkisi belgeye göre tanımlanır; bütün alacağın tek kişi tarafından istenebileceği varsayılmaz. Vekil aracılığıyla bildirim yapılıyorsa vekâletnamenin temsil kapsamı kontrol edilir. Alacaklı tüzel kişiyse güncel unvan, vergi kimlik numarası, temsilci ve imza yetkisi kayıtları başvuru dosyasıyla eşleştirilir.

Birden fazla sözleşme veya fatura aynı bildirime konu ediliyorsa her dayanak ayrı satırda; vade, asıl tutar, ödeme ve bakiye bilgileriyle gösterilir. Farklı para birimleri tek toplam altında eritilmez. Mahkemenin deftere geçireceği kayıt, hangi borç ilişkisinden hangi tutarın doğduğunu izlemeye elverişli olmalıdır. Böylece mükerrer kayıt, yanlış mahsup ve aynı güvencenin iki ayrı borcu tamamen karşıladığı izlenimi önlenir.

Başvuru öncesi profesyonel kontrol listesi

• İlânı yapan mahkeme ve resmî defter esas numarası doğrulandı.
• Birinci ve ikinci ilânın gerçek tarih ve sayı bilgileri eklendi.
• İkinci ilândan başlayan son bildirim günü kaydedildi.
• Alacağın hukuki sebebi ve vadesi açıklandı.
• Asıl alacak, faiz, feriler, ödemeler ve bakiye ayrıldı.
• Çekişmeli kalemler kesin alacak gibi sunulmadı.
• Rehin, ipotek, kefalet veya diğer güvence bilgileri yazıldı.
• Her ek, tarih ve numarasıyla ek listesinde eşleştirildi.
• Gerçek başvuru tarihi ve gerçek imza yöntemi kullanıldı.
• Teslim alındısı ve sunulan tam nüsha saklandı.

TMK 621 resmî deftere alacak bildirim dilekçesi örneği

Aşağıdaki örnek, ilân edilmiş mevcut resmî defter dosyasına göre doldurulur. Köşeli parantezli alanlara gerçek dosya, tarih, tutar ve belge bilgileri yazılır. Gerçek olmayan tarih, tutar veya güvence kaydı eklenmez.

Düzenlenebilir Word dilekçesi ve hesap çizelgesi

TMK 621 resmî deftere alacak bildirim dilekçesini Word olarak indirin. Dosyanın ilk sayfasında mahkemeye sunulacak dilekçe, ikinci sayfasında ilân, asıl alacak, faiz, ödeme, bakiye ve güvence kontrol çizelgesi bulunur. Word örneği gerçek ilân ve alacak belgeleriyle doldurulmadan başvuruya hazır sayılmaz.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler

• Adalet Bakanlığı UYAP güncel Türk Medenî Kanunu metni
• TBMM 4721 sayılı Kanun metni
• TBMM 4721 sayılı Kanun bilgileri
• Miras kalan borçların genel sonucu
• Diğer düzenlenebilir dilekçe örnekleri

Kanun maddeleri 11 Ekim 2026 tarihinde resmî metinlerden kontrol edilmiştir. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye Mahallesi 4903. Sokak Profit İş Merkezi 3/14, Akdeniz/Mersin. Türkiye genelindeki dosyalar usul kurallarına göre Mersin’den yürütülür.

Bu dilekçe örneği Av. Halil Bakırcı adına yayımlanan bilgilendirme içeriğidir. Örnek metin gerçek dosyanın olayları, delilleri ve güncel mevzuatı değerlendirilerek uyarlanmalıdır.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

Büro avukatı: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →