Rusya Türk Konsoloslukları: Randevu ve Adres 2026

Rusya Belgesinde Apostil: Tek Bir “Apostil Ofisi” Yoktur

Rusya Federasyonu 1961 Apostil Sözleşmesine taraftır. Türkiye de Sözleşmeye taraf olduğundan, Sözleşme kapsamındaki Rus kamu belgesinin Türkiye’de kullanılması bakımından konsolosluk legalizasyonunun yerine apostil yolu uygulanabilir. Bununla birlikte en sık yapılan hata, Rusya’da bütün belgelerin aynı makamdan apostillendiğini varsaymaktır. HCCH’nin Rusya için yayımladığı yetkili makam bilgileri belge türüne ve belgeyi düzenleyen kuruma göre farklı kamu makamlarının görevli olduğunu gösterir.

HCCH statü kaydı nasıl okunmalı? Güncel taraf devletler tablosu Rusya Federasyonu satırında 4 Eylül 1991 tarihini, Su (succession/halefiyet) kodunu ve 31 Mayıs 1992 yürürlük tarihini gösterir. HCCH’nin bildirim açıklaması, Sovyetler Birliği’nin sona ermesinden sonra Rusya Federasyonu’nun 13 Ocak 1992 tarihli notasıyla uluslararası anlaşmalardaki hak ve yükümlülükleri sürdürdüğünü açıklar. Bu kayıt “2026’da yeni katılım” veya sıradan bir accession olarak anlatılmamalıdır. HCCH’nin güncel yetkili makam sayfası; Adalet Bakanlığı, Başsavcılık, İçişleri Bakanlığı, federe birimlerin medeni hâl sicil makamları, federal ve bölgesel arşiv makamları, federe birimlerin yürütme organları ile belirli askerî arşiv belgeleri için Savunma Bakanlığını ayrı gruplar hâlinde sayar. Doğru makam belgenin türü ve düzenleyen kurum görülmeden seçilemez.

Özellikle noterlik işlemleri ve noterlerce tasdik edilen belgelerde Rusya Adalet Bakanlığının bölgesel organları önem taşır. Rusya Adalet Bakanlığının 2025 sonunda güncellenen bölgesel hizmet açıklamalarında noterlerce düzenlenen belgeler ile bazı noter tasdikli kopyalar için apostil işleminin Bakanlığın bölgesel birimleri tarafından yürütüldüğü belirtilmektedir. Aynı resmî hizmet sayfalarında devlet harcı 2.500 ruble olarak gösterilmiştir; bu tutar noter ücreti, tercüme, kargo veya Türkiye’deki toplam dosya gideri değildir ve başvuru tarihinde yeniden kontrol edilmelidir.

Mahkeme kararı, medeni hâl belgesi, eğitim belgesi, arşiv kaydı veya başka bir kamu belgesinde yetkili apostil makamı aynı olmayabilir. Bu nedenle “Moskova’daki bir makamdan apostil alalım” yaklaşımı yerine önce belgenin tam adı, düzenleyen kurum ve düzenlendiği bölge belirlenmelidir. Apostilin amacı belgedeki imzanın gerçekliğini, imzalayan kişinin sıfatını ve varsa mühür veya damganın doğruluğunu teyit etmektir; belgenin maddi içeriğinin doğru olduğunu veya Türkiye’deki işlemin bütün şartlarını taşıdığını garanti etmez.

Türkiye’de tapu satışı, mirasın reddi, sulh, feragat, ibra, banka hesabı, şirket payı veya dava işlemi yapılacaksa Rus noterinde hazırlanacak vekâletname metnindeki özel yetkiler apostilden önce kontrol edilmelidir. Eksik bir özel yetki sonradan apostil veya tercüme eklenerek tamamlanamaz. Türkiye’de kullanılacak yabancı belgenin genel apostil ve tercüme mantığı için yabancı belge, apostil ve tercüme rehberi ayrıca incelenebilir.

Rus Noterinden Vekâletname mi, Türk Konsolosluğunda Vekâletname mi?

Rusya’da yaşayan gerçek kişi için iki farklı yol vardır. Birinci yol, ikamet edilen bölgeye göre Moskova, St. Petersburg, Kazan veya Krasnodar’daki görevli kariyer Türk temsilciliğinde noterlik randevusu alarak Türkçe vekâletname düzenletmektir. İkinci yol, Türkiye’deki işlemin yabancı noter belgesini kabul ettiği hâllerde Rus noterinde vekâletname düzenletmek ve belgeye uygun apostil ile Türkçe tercüme aşamalarını tamamlamaktır.

Konsolosluk yolu Türkçe belge hazırlanması bakımından pratik olabilir; ancak randevu bulunması, taslağın her işlem için yeterli olduğu anlamına gelmez. Rus noter yolu ise Rus hukukunda geçerli bir noterlik belgesi oluşturur; fakat Türkiye’de kullanılacak özel yetkilerin önceden metne işlenmesi gerekir. Hangi yolun seçileceği yalnız randevu hızına göre değil, belgenin Türkiye’de hangi kurumda ve hangi hukuki işlem için kullanılacağına göre belirlenmelidir.

T.C. Konsolosluk İşlemleri açıklamasındaki önemli sınırlama da korunmalıdır: yabancı hukuka göre kurulmuş şirketleri temsilen Türk dış temsilciliklerinde vekâletname düzenlenemez. Bu nedenle Rusya’da yaşayan gerçek kişinin şahsi vekâletnamesi ile Rus şirketinin Türkiye’deki temsil belgesi aynı yöntemle hazırlanmaz. Rus şirketi adına işlemde şirketin güncel sicil durumu ve temsil yetkili kişinin sıfatı Rus resmî kayıtlarından doğrulanmalıdır.

Rus Şirketi İçin EGRUL Kaydı: Eski Kuruluş Belgesiyle Yetinmeyin

Rusya Federal Vergi Servisi, tüzel kişilere ilişkin resmî bilgileri EGRUL (Birleşik Devlet Tüzel Kişiler Sicili) üzerinden sunar. Federal Vergi Servisinin 2026 tarihli güncel duyurularına göre EGRUL/EGRIP elektronik hizmetinden belirli şirket veya girişimci hakkında resmî elektronik sicil örneği ücretsiz alınabilir; elektronik PDF nitelikli elektronik imza ile düzenlenir ve resmî belge niteliği taşır. “Прозрачный бизнес” hizmeti de şirketin temel kayıt bilgilerini ve durumunu kontrol etmek için resmî araçlardan biridir.

1 Ocak 2026 değişikliği: Federal Vergi Servisinin 2026 açıklamasına göre Rus kuruluşlarının vergi makamına kaydını kanıtlayan belge artık EGRUL sicil örneğidir; daha önce verilmiş kayıt belgeleri ise geçerliliğini korur ve sırf bu değişiklik nedeniyle değiştirilmez. EGRUL/EGRIP hizmetindeki elektronik sicil örneği ücretsizdir, günlük güncellenen kayıttan PDF olarak oluşturulur, vergi makamının güçlendirilmiş nitelikli elektronik imzasını taşır ve başvuranın elektronik imzasını gerektirmez. FNS, bu elektronik belgenin imzalı ve mühürlü kâğıt örnekle eşdeğer olduğunu belirtir. Ancak sicil örneği şirketin güncel kayıt ve vergi durumunu göstermesi bakımından önemlidir; belirli kişinin somut işlemde şirketi temsil yetkisini tek başına ispatladığı varsayılmamalı, ana sözleşme, organ kararı veya vekâletname ihtiyacı ayrıca incelenmelidir.

Türkiye’de bir Rus şirketi adına dava, icra, tahsil, sözleşme veya malvarlığı işlemi yapılacaksa şirketin tam unvanı, OGRN/INN bilgisi, faal veya tasfiye statüsü ve temsil yetkilisi güncel EGRUL verisiyle karşılaştırılmalıdır. Eski bir kuruluş sözleşmesi, şirket kaşesi veya yıllar önce düzenlenmiş vekâletname güncel temsil yetkisini tek başına kanıtlamaz. Özellikle şirket müdürü değişmişse veya şirket tasfiye/terkin sürecindeyse eski belgeyle Türkiye’de işlem yapılması ciddi temsil itirazı doğurabilir.

Elektronik EGRUL kaydının Rusya’da resmî elektronik belge olması, Türkiye’deki her kurumun yalnız elektronik PDF çıktısını ek doğrulama olmadan kabul edeceği anlamına gelmez. Belgenin Türkiye’de mahkeme, noterlik, banka, tapu veya ticaret sicili gibi hangi merciye sunulacağına göre apostil, asıl/elektronik belge formatı ve Türkçe tercüme şartı ayrıca belirlenmelidir. Şirketin sicil kaydı ile temsilcinin Türkiye’de yapılacak somut işlem için yetkisi de birbirinden ayrı kontrol konularıdır.

Rusya’ya Adli Tebligat: 184 Formu ve Rusça Tercüme

T.C. Adalet Bakanlığının 06.01.2025 güncellemeli “Devletlere Göre Uygulanacak Esaslar” belgesinin Rusya bölümü 07.10.2026 tarihinde hem metin hem PDF sayfa görüntüsü üzerinden kontrol edilmiştir. Bakanlık, Türkiye ile Rusya arasında adli iş birliğine ilişkin ikili bir anlaşma bulunmadığını; Rusya Federasyonunun 1954 Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesi ile 1965 Lahey Tebligat Sözleşmesine taraf olduğunu açıkça kaydeder.

Güncel uygulamada Rusya’daki yabancı uyruklu kişi veya şirkete hukukî/ticarî tebligat için 184 numaralı form (Ek:3) ile tebliğ edilecek evrak iki takım Türkçe ve Rusça tercümeleriyle hazırlanır. Bu bilgi, konsoloslukta vekâletname düzenlenmesiyle karıştırılmamalıdır. Mahkeme veya icra merciinin Rusya’daki davalıya, borçluya, mirasçıya ya da şirkete yaptığı tebligat uluslararası adli yardım sürecidir; Türk Büyükelçiliği veya Başkonsolosluğunda noterlik randevusu almak bu tebligatın yerine geçmez.

Rusya için 2025 Adalet tablosunda doğrudan posta yolu ayrı bir alternatif olarak yazılmamıştır; bu nedenle başka ülkeler için yayımlanan “iadeli taahhütlü doğrudan posta” seçeneği Rusya’ya otomatik taşınmamalıdır. Somut dosyada 1965 Lahey Sözleşmesinin Rusya’ya ilişkin beyanları, merkezî makam uygulaması ve T.C. Adalet Bakanlığının güncel talimatı esas alınmalıdır. Tebligat gönderilmeden önce muhatabın açık adresi, posta kodu, tüzel kişi ise güncel EGRUL unvanı ve Rusça tercümenin bütün sayfaları kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.

Türkiye’den yurt dışına tebligatın genel adımlarını karşılaştırmak için yurt dışına tebligat, dava ve icra rehberi kullanılabilir. Rus şirketine karşı Türkiye’de doğrudan alacak takibi yapılacaksa ise tebligat dışında borcun dayanağı, yetki, malvarlığı ve takip türü ayrıca değerlendirilir; bu dosyalarda yurt dışından Türkiye’de icra takibi rehberi ilgili ayrımı açıklar.

Rus Mahkeme Kararı Türkiye’de Apostille Otomatik İcra Edilmez

Rusya’dan alınmış bir mahkeme kararına apostil konulması, kararın Türkiye’de doğrudan cebrî icraya elverişli olduğu anlamına gelmez. Apostil dış doğrulama formalitesidir; yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hukuki sonuç doğurması bakımından tanıma veya tenfiz şartları ayrı bir incelemedir. Kararın kesinleşmesi, tarafların usulüne uygun davet edilmesi, savunma hakkı, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi, karşılıklılık ve kamu düzeni gibi MÖHUK kapsamındaki şartlar somut karar üzerinden değerlendirilir.

Bu ayrım boşanma, velayet, tazminat, ticari alacak ve miras dosyalarında özellikle önemlidir. Rus mahkeme kararının apostilli ve tercümeli olması gerekli belge formalitesini tamamlayabilir; fakat hüküm sonucunun Türkiye’de tanınması veya icra edilmesi için ayrıca dava veya başka hukuki işlem gerekebilir. Genel çerçeve için tanıma ve tenfiz rehberi incelenebilir.