Kısa cevap: Sağ kalan eş, TMK m. 652 uyarınca birlikte yaşadıkları konut ve ev eşyası üzerinde miras payına mahsuben mülkiyet verilmesini paylaşmada ister. Haklı sebep varsa sağ kalan eşin veya diğer yasal mirasçıların talebi üzerine mülkiyet yerine intifa ya da oturma hakkı kurulur. Talep kendiliğinden sonuç doğurmaz ve paylaşma tamamlanmadan ileri sürülür.

Uyuşmazlığın çözümü; belge, tarih ve kanuni koşulların ayrı ayrı denetlenmesini gerektirir. Bu nedenle sağ kalan eş aile konutu miras başlığında sonuç; aşağıdaki kanun hükümleri, süre ve belgeler üzerinden belirlenir.

Sağ Kalan Eş Aile Konutunun Kendisine Verilmesini İsteyebilir mi? TMK 652

Önce mal rejimi tasfiye edilerek sağ kalan eşin katılma alacağı ayrılır; kalan net değer terekeyi oluşturur. Aile konutu ve ev eşyasının TMK m. 652 uyarınca özgülenmesi bundan sonra sağ kalan eşin miras payına mahsup edilir. Konutun değeri eşin miras payını aşarsa denkleştirme bedeli gündeme gelir. Mirasbırakanın meslek veya sanat icra ettiği ve altsoy için gerekli bölüm hakkında kanuni sınırlama uygulanır. İnceleme sırasında işlem veya olay tek bir cümleyle nitelendirilmez; tarafların sıfatı, belgenin tarihi, tebliğ veya teslim şekli ve varsa ön başvuru birlikte ele alınır. Böylece hem yanlış görevli yere başvuru hem de eksik talep sonucu riski ortadan kaldırılır.

Kanuni dayanaklar

sağ kalan eş aile konutu miras değerlendirmesinde tablodaki hükümler birlikte uygulanır. Özel hüküm bulunan yerde genel hükme göre değil, özel düzenlemenin kapsam ve şartlarına göre işlem yapılır. Süre hesabında karar, tebliğ, öğrenme, teslim veya ihlal tarihi birbirinin yerine kullanılamaz; başlangıç anı ilgili maddede gösterilen olaya göre belirlenir.

Şartlar ve sonuçları

1. Konut aile konutu olmalıdır

Mirasbırakan ile eşin yaşam faaliyetlerini birlikte yürüttüğü merkez niteliğindeki konut için talep kurulabilir. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.

2. Talep miras payına mahsubendir

Özgülenen konut veya eşyanın değeri sağ kalan eşin paylaşma payından düşülür; aşan değer için denkleştirme yapılır. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.

3. Mülkiyet öncelikli taleptir

Kural mülkiyet hakkıdır; olayın koşulları haklı sebep oluşturursa intifa veya oturma hakkı tanınır. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.

4. Mal rejimi tasfiyesi önce değerlendirilir

Eşin katılma alacağı ve mülkiyet durumu belirlenmeden tereke ve miras payı doğru hesaplanamaz. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.

5. Meslek ve sanat bölümü sınırlıdır

Mirasbırakanın meslek veya sanatını yürüttüğü ve altsoy için gerekli bölüm hakkında m. 652’deki istisna uygulanır. Bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği, ilgili işlem tarihi ile belge zinciri birlikte incelenerek belirlenir.

Adım adım başvuru ve takip yolu

1. 1. adım — Aile konutu niteliğini belgeleyin: Yerleşim yeri, abonelik, aile yaşamı ve tapu kayıtlarıyla konutun ortak yaşam merkezi olduğunu gösterin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
2. 2. adım — Mal rejimini tasfiye edin: Taşınmazın edinim tarihini, finansmanını ve kişisel/edinilmiş mal niteliğini belirleyin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
3. 3. adım — Terekeyi ve miras payını hesaplayın: Borçlar düşüldükten sonra net tereke ile sağ kalan eşin yasal payını saptayın. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
4. 4. adım — Değerleme yaptırın: Konut ve ev eşyasının güncel sürüm değerini uzman raporuyla belirleyin. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.
5. 5. adım — Özgüleme talebini paylaşmada ileri sürün: Mülkiyet, intifa veya oturma hakkı seçeneklerinden isteneni ve mahsup hesabını açıkça yazın. İşlem tamamlandığında başvuru tarihi, teslim veya tebliğ kaydı ve ek listesi saklanır; sonraki süre bu kayıt esas alınarak hesaplanır.

sağ kalan eş aile konutu miras başvurusunda olay özeti, hukuki neden, deliller ve talep sonucu ayrı başlıklarla yazılır. Birbiriyle çelişen talepler açıklanmadan aynı metne eklenmez. Harç, gider avansı veya zorunlu ön başvuru bulunuyorsa işlem açılmadan önce tamamlanır. Elektronik başvuruda gönderim makbuzu; fizikî başvuruda evrak kayıt numarası alınır.

Belge ve delil kontrol listesi

• Tapu kaydı ve edinim belgeleri: Bu belge sağ kalan eş aile konutu miras bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
• Yerleşim yeri ve abonelik kayıtları: Bu belge sağ kalan eş aile konutu miras bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
• Evlilik ve ölüm nüfus kayıtları: Bu belge sağ kalan eş aile konutu miras bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
• Mirasçılık belgesi: Bu belge sağ kalan eş aile konutu miras bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.
• Taşınmaz ve ev eşyası değerleme raporu: Bu belge sağ kalan eş aile konutu miras bakımından maddi olayı, tarihi veya taraf sıfatını doğrular. Belge elektronik ortamdaysa kaynağı ve doğrulama bilgisi; fizikîyse okunaklı tam örneği dosyaya eklenir.

sağ kalan eş aile konutu miras için hazırlanan delil listesi yalnızca belge adlarından oluşmamalıdır. Her delilin hangi vakıayı ispatladığı gösterilir. Kişisel veri içeren belgelerde uyuşmazlıkla ilgisiz bilgiler ölçülülük ilkesi gereği kapatılır; belgenin ispat gücünü ortadan kaldıracak değişiklik yapılmaz.

Süre, görev ve yetki

Süre: TMK m. 652 bağımsız bir kısa zamanaşımı veya hak düşürücü süre koymaz; özgüleme talebi mirasın paylaşılması tamamlanmadan paylaşma içinde ileri sürülür. Mal rejimi tasfiyesinden doğan alacak için uygulanacak süre, bu ayrı talebin muacceliyetine göre hesaplanır.

Başvuru veya yargı yeri: TMK m. 652’ye dayalı özgüleme ve paylaşma talebinde HMK m. 4/1-b gereğince sulh hukuk mahkemesi görevli, TMK m. 576 ve HMK m. 11 gereğince mirasbırakanın son yerleşim yeri kesin yetkilidir. TMK m. 240’a dayalı mal rejimi talebinde aile mahkemesi görevlidir.

Diğer mirasçılar özgülemeye karşı çıkarsa aile konutu niteliği, değer, mahsup hesabı ve haklı sebep delilleriyle mahkemeden karar istenir. Süreye bağlı işlemde son gün beklenmez. Tebligat parçası, elektronik tebligat kayıtları ve başvuru makbuzu aynı dosyada saklanır. Görev ve yetki kamu düzenine ilişkin olduğu ölçüde merci tarafından kendiliğinden incelenir; diğer hâllerde tarafın süresinde itirazı gerekir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• 1. hata: Mal rejimi tasfiyesi yapmadan miras payı hesaplamak.
• 2. hata: Konutun aile konutu niteliğini belgelememek.
• 3. hata: Özgülemenin bedelsiz olduğunu sanmak.
• 4. hata: Mülkiyet ile oturma hakkını aynı talep saymak.
• 5. hata: Meslek ve sanat bölümü istisnasını gözden kaçırmak.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

Bu yazıdaki maddi hukuk kuralları Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yapılacak adliye, idare, tapu, tüketici, sigorta veya şirket işlemlerinde de aynı kanuni şartlar geçerlidir. Yerel uygulama yalnızca yetkili birim, dosya tevzii, randevu ve fizikî teslim adımlarını etkiler; kanunda yazılı süreyi veya hakkın kapsamını değiştirmez. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu’nun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır; yetki ve usul kuralları çerçevesinde Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir.

Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler

Mevzuatın güncel metni ve başvuru ekranı için resmî bağlantılar kullanılmalıdır:

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• UYAP Vatandaş Portal

Özgüleme talebindeki miras payı, mal rejimi ve aile konutu belgelerini şu doğrulanmış içeriklerle birlikte hazırlayın:

• miras payı hesaplama rehberi
• miras paylaşımı rehberi
• aile konutu şerhi talep örneği
• mal rejiminin tasfiyesi dava dilekçesi

Sağ Kalan Eş Aile Konutunun Kendisine Verilmesini İsteyebilir mi? TMK 652 İçin Hukuki Değerlendirme

sağ kalan eş aile konutu miras bakımından kanuni şartlar, süreler, görevli ve yetkili merci ile hukuka uygun deliller somut belgeler üzerinden birlikte incelenmelidir. Genel bilgi, dosyaya özgü hukuki değerlendirmenin yerine geçmez.

Hukuki Değerlendirme Talep Edin →

Sık sorulan sorular

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgidir. Somut dosyada sözleşme, tebligat, karar ve deliller incelenmeden süre veya talep sonucu belirlenmemelidir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi

Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin

Google Maps’te Yol Tarifi →

Yazar ve Hukuki İnceleme

Bu içerik Sağ Kalan Eş Aile Konutunun Kendisine Verilmesini İsteyebilir mi? TMK 652 konusu bakımından Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış; Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.

Avukat Halil Bakırcı

Mersin Barosu Sicil No: 3472 · Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu kurucu avukatı

Yazar profilini inceleyin →

Hazırlayan

Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472

İnceleyen

Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507

Hukuk alanı

Miras ve Taşınmaz Hukuku

Son kontrol

4 Eylül 2026

İçerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın sonucu; belgeler, yürürlükteki mevzuat ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.