Simsarın Sadakat İhlali Nedeniyle Ücret İtiraz Dilekçesi

Simsarın sadakat ihlali nedeniyle ücret itiraz dilekçesi, aracının üstlendiği borca aykırı biçimde sözleşmenin diğer tarafının menfaatine hareket etmesine dayanılarak kendisinden istenen ücret ve giderlere itiraz etmek için hazırlanır. Dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.523 hükmüdür. Bu madde, belirtilen davranış gerçekleştiğinde simsarın ücret ve yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybetmesini düzenler. İtirazın omurgası yalnızca ücretin yüksekliği değil; üstlenilen yükümlülük, bu yükümlülüğe aykırı davranış ve diğer taraf lehine gerçekleşen harekettir.

Bu örnek, iş sahibinden simsara gönderilecek sözleşme öncesi veya sonrasındaki ücret talebine karşı yazılı bildirimi kapsar. Bir icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesi değildir. Muhataba gönderilmesi, başlamış bir icra takibinin sürelerini durdurmaz. İcra müdürlüğüne veya mahkemeye yapılacak başvurunun usulü, mevcut dosya ve tebliğ tarihi üzerinden ayrıca belirlenir. Bildirimde yalnızca gerçekten mevcut sözleşme, yazışma ve talep belgesi kullanılır.

Simsarlık ilişkisi neden önce belirlenir?

TBK m.520, simsarlığı taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanması veya kurulmasına aracılık edilmesi ve sözleşme kurulunca ücrete hak kazanılması çerçevesinde tanımlar. Aracı kural olarak asıl satış sözleşmesinin tarafı değildir. Dosyadaki kişinin yalnızca pazarlama desteği sağlaması, çalışan olması veya malı kendi adına satması, her ilişkinin kendiliğinden simsarlık sayılmasına yetmez. Sözleşmedeki görev ve işlemlerin kimin adına yürütüldüğü okunur.

Malı kendi adına, başka kişinin hesabına alıp satan komisyoncunun ilişkisi farklıdır. Bu ayrım için alım satım komisyonculuğuna ilişkin açıklama incelenebilir. TBK m.523 için yazılan bildirim, komisyonculuktaki özel yaptırımları otomatik olarak içine almaz. Sözleşmeye verilen başlık yerine fiilen üstlenilen iş, taraflar ve borçların içeriği esas alınır. Dosyanın ilk sayfasına aracılık sözleşmesi, asıl işlem ve ücret talebinin kimlik bilgileri ayrı ayrı kaydedilir.

Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi TBK m.520 uyarınca yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz. Bu özel şekil kuralı ile sadakat ihlali birbirinden farklı incelemelerdir. İmzalı metnin varlığı tek başına aracının bütün ücret taleplerini haklı kılmaz; yazılı metnin bulunmaması da mevcut bütün ilişkilere aynı sonuçla uygulanacak genel bir iddia olarak yazılmaz. Taşınmaz dosyalarının ücret ve sektörel düzenleme boyutu için emlakçı komisyonu rehberi ayrıca okunabilir. Bu dilekçe, güncel sektörel ücret hesabının yerine geçmez.

TBK 523’teki iki ayrı davranışın sınırları

Maddenin ilk hali, simsarın üstlendiği borcuna aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket etmesidir. Bu cümledeki unsurlar birlikte açıklanır. Aracının neyi yapmayı veya yapmamayı üstlendiği gösterilmeden yalnızca “karşı tarafa yardım etti” ifadesiyle yeterli bir hukuki açıklama kurulmaz. Belirli bilgi paylaşımı yasağı, müzakere görevi veya sözleşmede somutlaşan yükümlülük gerçekten varsa ilgili hüküm kayda geçirilir. Metinde bulunmayan bir gizlilik veya tek tarafı temsil yükümlülüğü sonradan üretilmez.

İkinci hal, simsarın dürüstlük kurallarına aykırı olarak diğer taraftan ücret sözü almasıdır. Kanun yalnızca ödemenin yapılmasını aramaz; ücret sözü de düzenleme kapsamındadır. Bununla birlikte diğer taraftan her ücret alınması, ayrıca inceleme yapılmaksızın dürüstlük kuralına aykırılık diye ilan edilmez. İlişkinin açıklanan koşulları, tarafların bilgisi, üstlenilen görev ve somut davranışın neden dürüstlük kuralına aykırı olduğu değerlendirilir. Aşağıdaki Word örneği ilk davranışa odaklanır. İkinci davranışa ilişkin gerçek belge yoksa o iddia örneğe eklenmez.

TBK m.523’ün sonucu, ücret yanında yapılmış giderlere ilişkin hakların da kaybedilmesidir. Bu kapsamı yazarken hangi ücret faturası ve hangi gider talebine itiraz edildiği ayrı belirtilir. Aracının her tarihte, her farklı iş için doğmuş alacağının silindiği ileri sürülmez. Bildirim konusu aracılık ilişkisi ve bağlantılı kalemler sınırlandırılır. İhlalin başka bir sözleşmeye ilişkin olması halinde o ilişkinin belgeleri mevcut ücret dosyasına gelişigüzel taşınmaz.

Ücretin doğması ile hakkın kaybı ayrı incelenir

TBK m.521 uyarınca simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Bu nedenle ücret talebi incelenirken önce aracılık faaliyeti ve kurulan sözleşme arasındaki bağlantı okunur. Ardından TBK m.523’teki hak kaybı değerlendirilir. Asıl sözleşmenin kurulmuş olması, sadakat ihlalini hukuken önemsiz hale getirmez. Aynı şekilde satışın gerçekleşmemesi, belgesiz bir sadakat ihlali iddiasının kanıtı değildir. Dilekçede iki farklı gerekçe ayrı başlıklarda ve kendi belgeleriyle kurulmalıdır.

Simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, TBK m.521 kapsamında koşul gerçekleşince ödenir. Koşulun metni ve gerçekleşme kaydı ayrı tutulur. “İşlem konuşuldu” veya “taraflar tanıştırıldı” cümleleri, kurulmuş sözleşme ve koşul kaydının yerine geçmez. Hangi aşamanın tamamlandığı bilinmeden ücretin doğmadığı ya da kesin olarak doğduğu yazılmaz. Belgeye bağlı bu ayrım, kaypak anlatımı önler; hukuki koşulun açıkça belirtilmesini sağlar.

Giderler bakımından m.521 ayrıca önemlidir. Simsarlık sözleşmesinde giderlerin simsara ödenmesi kararlaştırılmışsa, faaliyet sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmasa da giderler ödenir. Bu kuralın bulunduğu dosyada “satış yok, hiçbir gider ödenmez” biçiminde toplu bir itiraz yapılmaz. TBK m.523’e dayanan itirazda ise gider hakkının kaybı ayrıca hukuki gerekçe olarak gösterilir. Giderin gerçekten yapılması, sözleşmedeki ödeme kaydı ve ihlal bağlantısı farklı sütunlara yazılarak değerlendirilir.

Dilekçe için hazırlanacak belge dosyası

• Aracılık sözleşmesi: Taraflar, işlem konusu, ücret düzeni ve ihlal edildiği ileri sürülen yükümlülüğün gerçek metni.
• Asıl işlem kaydı: Kurulan sözleşmenin tarihi, konusu, tarafları ve varsa geciktirici koşul bilgisi.
• İhlal belgesi: Yazışma, bildirim veya işlem kaydı; belge tarihi ve iddiayı destekleyen bölümü.
• Diğer taraf lehine hareket: Davranışın hangi karşı taraf menfaatine hizmet ettiğini gösteren somut kayıt.
• Ücret ve gider talebi: Fatura, hesap, talep yazısı, ayrı kalemler ve bağlantılı sözleşme.
• Gönderim kaydı: İtirazın içeriğini, muhatabını ve teslimini birlikte gösteren belge.

Belge listesi hukuka aykırı kayıt toplama talimatı değildir. Dosyada hukuka uygun biçimde bulunan kayıtlar korunur. Yazışmanın yalnızca iş sahibine uygun bir satırı değil, anlamı etkileyen öncesi ve sonrası da saklanır. Muhatabın cevabı başka bir yükümlülük açıklıyorsa cevap dosyaya eklenir. İtiraz dilekçesi, gerçek kayıtlarla örtüşmeyen bir suçlama metnine dönüştürülmez. “Bütün mesajlar ektedir” yerine ek numarası, tarih ve ilgili bölüm yazılır.

İhlalin zaman çizelgesi ayrıca hazırlanır. Yükümlülüğün üstlenildiği tarih, aykırı davranışın tespit edildiği kayıt, asıl sözleşmenin kurulması ve ücretin istenmesi sıralanır. Bu tarihler birbiriyle çelişiyorsa çelişki gönderim öncesinde çözülür. Sonradan kurulan bir sözleşmenin hükmü, daha önceki davranışın o tarihte mevcut yükümlülüğüymüş gibi aktarılmaz. Aynı dosyada birden çok aracılık görevi bulunuyorsa olaylar işlem numaralarına göre ayrılır.

Simsara gönderilecek ücret itiraz dilekçesi örneği

Köşeli parantezler yalnızca gerçek dosya bilgileriyle doldurulur. İhlal edildiği belirtilen yükümlülük ve diğer taraf lehine davranış belgelenmiyorsa bu örnek o haliyle gönderilmez. Simsarın sadakat ihlali nedeniyle ücret itiraz dilekçesini Word olarak indirin.

Talep kalemlerini doğru sınırlandırma

Ücret faturasında birden çok işlem bir arada bulunuyorsa yalnızca uyuşmazlık konusu aracılık işi ayrıştırılır. Fatura numarası, tarih, işlem referansı ve tartışılan tutar dilekçe ekine yazılır. Giderlerde belge tarihi, giderin ne için yapıldığı ve hangi sözleşme hükmüne dayanılarak istendiği gösterilir. Talebin tamamının aynı işe ait olmadığı dosyada, tek rakam üzerinden bütün kalemlere sadakat ihlali uygulanmaz. Muhatabın hesap açıklamasıyla dilekçe eki aynı kalemleri karşılaştırmalıdır.

TBK m.522, ücret belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödeme kuralını düzenler. Bu madde ücret miktarının belirlenmesiyle ilgilidir; m.523’teki hak kaybının yerine geçmez. TBK m.525 ise aşırı kararlaştırılmış ücretin, borçlunun istemi üzerine hâkim tarafından hakkaniyete uygun indirilebilmesini düzenler. Fazla ücret iddiası, aracının borca aykırı davranışını kendiliğinden ispat etmez. İndirim isteyen dosya ile ücret hakkının kaybedildiğini ileri süren dosyada hukuki gerekçe farklıdır.

Önceden ödeme yapılmışsa bu örnek, ödeme belgesini ortadan kaldırmaz. Yapılmış ödemenin geri istenmesi ayrı talep, tutar ve hukuki inceleme gerektirir. İtiraz metnine kontrol edilmemiş bir iade hesabı eklenmez. Aynı tutar hem henüz ödenmemiş alacağa itiraz hem ödenmiş bedelin iadesi olarak iki kez yazılmaz. Borç ve ödeme çizelgesi, hangi kalemin ödenmiş olduğunu ayrı göstermelidir. Sözleşme tüketici işlemi niteliğindeyse haksız şart incelemesi ayrıca yapılır; bu inceleme sadakat ihlali delilinin yerine geçmez.

Gönderim, cevap ve dosyaya etkisi

TBK m.523 bu bildirim için herkese uygulanacak sabit bir yedi günlük cevap süresi düzenlemez. Dilekçeye kanunda bulunmayan bir süre ve bu sürenin geçmesiyle otomatik kabul sonucu yazılmaz. Gönderim tarihi ve alınma kaydı saklanır; muhatabın cevap vermemesi tek başına iddiaların mahkemece kanıtlanmış sayılması değildir. Kanun, sözleşme ve mevcut takip nedeniyle doğmuş ayrı süreler varsa bunlar kendi kaynaklarına göre takip edilir.

Bir şirket adına gönderilecek bildirimin imza yetkisi kontrol edilir. Simsarın markası ile sözleşmedeki gerçek kişi veya şirket unvanı karıştırılmaz. Tebligata veya teslim kaydına konu muhatap, ücret talebinin sahibiyle eşleştirilir. Cevapta yeni sözleşme veya farklı işlem belirtilirse ilk dilekçenin konusu sessizce genişletilmez; yeni belgenin aynı ilişkiye ait olup olmadığı incelenir. Böylece itiraz, belirsiz bütün gelecekteki talepleri kapsayan bir beyana dönüşmez.

İcra takibi başlamışsa aracıya gönderilen yazı ile takip dosyasına yapılması gereken işlem farklıdır. Dosya numarası, ödeme emri, tebliğ ve takip türü ayrı kaydedilir. Bu metnin gönderilmiş olması, müdürlüğe yapılacak usul işleminin yapılmış olduğu anlamına gelmez. Mahkemeye sunulacak iddia ve deliller de ilgili dava çerçevesinde hazırlanır. Bildirimin belge niteliği korunur; karar, tedbir veya kesinleşmiş hüküm gibi gösterilmez.

Sık sorulan sorular

Simsarın sadakat ihlalinin açık kanuni dayanağı nedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.523’tür. Üstlenilen borca aykırı diğer taraf lehine hareket veya dürüstlük kurallarına aykırı diğer taraftan ücret sözü alınması düzenlenir. Ücret ve gider haklarının kaybı bu davranışlara bağlanmıştır.

Diğer taraftan ücret alınması her dosyada ihlal midir?

Hayır. Kanunun ikinci halinde dürüstlük kurallarına aykırılık aranır. Sadece iki taraftan ücret bulunduğu açıklamasıyla bu unsur atlanmaz. İlk halde ise üstlenilen borca aykırı diğer taraf lehine hareket belgelenir.

İtiraz yalnızca aracılık ücretini mi kapsar?

Maddenin sonucu yapılan giderlere ilişkin hakları da kapsar. Dilekçede ücret ve gider kalemlerinin gerçekten aynı aracılık ilişkisine ait kapsamı ayrı yazılır. Başka işlemlerden doğan talepler tek başlık altında silinmez.

Asıl sözleşme kurulmuşsa TBK 523 uygulanmaz mı?

Asıl sözleşmenin kurulması, m.521’deki ücret doğumu yönünden incelenir. Bu durum m.523’teki hak kaybı şartlarını incelemeyi ortadan kaldırmaz. Kuruluş ve sadakat ihlali ayrı hukuki değerlendirmelerdir.

Yüksek komisyon tek başına sadakat ihlali sayılır mı?

Hayır. Aşırı ücret bakımından TBK m.525’te hâkim tarafından indirim düzenlenmiştir. TBK m.523’teki davranışın unsurları ayrıca gösterilir. Ücret hesabının yüksekliği, diğer taraf lehine borca aykırı hareket delilinin yerine konmaz.

Sözleşme kurulmazsa gider de doğmaz mı?

TBK m.521, giderlerin ödenmesi kararlaştırılmışsa sözleşme kurulmasa da giderlerin ödenmesini düzenler. Sadakat ihlali nedeniyle gider hakkının kaybı farklı gerekçedir. Bu iki hüküm tek cümlede karıştırılmaz.

Ücret sözü için fiili ödeme şart mı?

TBK m.523’ün ikinci davranışı ücret sözü alınmasını kapsar. Yine de sözün varlığı ve dürüstlük kurallarına aykırı niteliği gerçek kayıtlarla gösterilmelidir. Ödeme olmadığı için hüküm hiç uygulanmaz şeklinde genel bir sonuç yazılmaz.

Bu örnek icra müdürlüğüne sunulur mu?

Örnek, simsara gönderilen ücret itirazıdır. İcra dosyasındaki başvuru takip türü ve tebliğ bilgilerine göre ayrıca hazırlanır. Muhataba yazı gönderilmesi, icra itirazı yapılmasıyla aynı usul işlemi değildir.

Kanunda sabit cevap süresi var mı?

TBK m.523 bu yazı için sabit cevap günü belirlemez. Dilekçede cevap istenebilir; belirlenmemiş kanuni süre ve sessizlikle kabul sonucu üretilmez. Dosyanın diğer kanuni süreleri ayrıca korunur.

Ödenmiş ücret için aynı dilekçe yeterli mi?

Örnek ödenmemiş ücret ve gider talebine itiraz amacıyla hazırlanmıştır. Ödenmiş bedelin iadesi ayrı hesap ve hukuki inceleme gerektirir. Dekont, ödeme nedeni ve geri istenen kalem ayrıca değerlendirilmeden otomatik iade sonucu yazılmaz.

Resmî kaynak ve dosyaya özgü inceleme

Kanuni dayanak için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun resmî metnindeki m.520–523 ve 525 esas alınmıştır. Metin 30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. İnceleme yalnızca bir kanun numarasına dayanmaz: aracılık işinin niteliği, yükümlülüğün metni, ihlal belgesi ve talep hesabı aynı dosyada eşleştirilir.

Av. Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde sözleşme ve alacak dosyalarını inceler. Mersin merkezli bürodan Türkiye genelindeki dosyalar yürütülür. Mersin’deki büro konumu üzerinden ulaşım bilgileri görüntülenebilir. Bu örneğin gönderim öncesi incelemesinde sözleşme hükmü, muhatap ve ücret talebinin kapsamı gerçek belgelerle kesinleştirilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →

Simsarın Sadakat İhlali Nedeniyle Ücret İtiraz Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular