Site Yönetimi Araç Plakalarını Kaydedebilir mi? Otopark, Plaka Listesi ve KVKK | 2026
Araç plakası kişisel veri midir?
Araç plakası tek başına her durumda gerçek kişinin kimliğini doğrudan göstermeyebilir; ancak belirli bir kişiyle eşleştirildiğinde veya başka bilgilerle birlikte kişiyi belirlenebilir hâle getirdiğinde kişisel veri niteliği taşır. Site yönetiminde plaka genellikle daire numarası, kat maliki, kiracı, telefon veya otopark kartıyla birlikte kaydedildiği için belirli gerçek kişiyle ilişkilidir.
KVKK m.3 kişisel veriyi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Bu nedenle “34 ABC 123” plakasının “B Blok 14 numaralı daire sakini Ahmet Yılmaz” kaydıyla eşleştirilmesi, veri kayıt sisteminde kişisel veri işleme faaliyetidir.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2023/924 sayılı otopark kararı da araç plakasının, araç fotoğraflarının ve plaka üzerinden kişinin kimlik bilgilerine ulaşılmasının KVKK kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açık biçimde göstermektedir.
Site yönetimi plakayı hangi amaçlarla kaydedebilir?
Site yönetiminin plakayı işlemesi için amaç somut olmalıdır. Otopark yerlerinin sakinlere tahsisi, siteye yabancı araç girişinin kontrolü, kapı otomasyonunun çalışması, bariyer açılması, acil güvenlik olayı veya otopark kullanım hakkının doğrulanması meşru yönetim amaçları olabilir.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.27, m.32, m.34 ve m.35 ortak taşınmazın yönetimi ve yöneticinin görevleri bakımından temel çerçeveyi oluşturur. Ancak bu görevler kişisel verilerin sınırsız işlenmesi sonucunu doğurmaz. Yönetim, gerçekten gerekli olan plakayı ve eşleştirme bilgisini toplamalıdır.
Örneğin bariyer sistemi yalnız plaka tanıma ile çalışıyorsa plakanın kayıt altına alınması işlevsel olarak gerekli olabilir. Buna karşılık otopark hakkı kartla doğrulanabiliyorsa ayrıca araç sahibi hakkında gereksiz ayrıntıların, araç markası-modeli veya günlük giriş çıkış rotasının uzun süre saklanması ayrıca gerekçelendirilmelidir.
Plaka kaydında hangi KVKK m.5 şartları uygulanabilir?
Her plaka kaydı için mutlaka açık rıza gerektiği söylenemez. Somut yönetim modelinde KVKK m.5/2-c sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olma, m.5/2-ç veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü, m.5/2-e bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması ya da m.5/2-f meşru menfaat şartları değerlendirilebilir.
Örneğin yalnız site sakinlerine ayrılmış otopark hakkının korunması için plaka kaydı zorunlu olabilir. Meşru menfaat dayanağında site güvenliği ve ortak alanın düzenli kullanımı ile sakinlerin veri koruma hakkı arasında denge kurulmalıdır. Aynı amaca daha az veriyle ulaşılabiliyorsa daha geniş kayıt tutulmamalıdır.
KVKK m.4 bütün hukuki sebeplerin üzerinde genel ilke olarak uygulanır. İşleme belirli ve meşru amaçlı, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalı; veri doğru ve güncel tutulmalı ve yalnız gerekli süre kadar saklanmalıdır.
Plaka listesini apartman panosuna veya WhatsApp grubuna koymak yasal mı?
Plakanın yönetim sistemi içinde gerekli kişilerce görülmesi ile listeyi bütün sakinlere açık hâle getirmek aynı işlem değildir. Liste “hangi araç hangi daireye ait?” bilgisini içeriyorsa, plaka üzerinden kişi ve konut bilgisi birbirine bağlanır. Bu nedenle paylaşım için ayrıca hukuki sebep bulunmalıdır.
“Yanlış yere park edenleri herkes görsün” gerekçesiyle bütün plakaları ve daire numaralarını apartman girişine asmak çoğu durumda amaç için gereğinden geniş veri açıklamasıdır. Belirli park ihlali varsa yönetim doğrudan araç sahibine ulaşabilir veya kural ihlalini plaka dışındaki yöntemlerle duyurabilir.
WhatsApp grubunda plaka fotoğrafı ve “bu araç X dairenin” şeklinde mesaj paylaşılması da ayrı veri aktarımıdır. Güvenlik veya acil olay yoksa geniş grup paylaşımının zorunluluğu ayrıca ortaya konulmalıdır. Özellikle tartışma ve teşhir amaçlı paylaşım KVKK m.4 ölçülülük ilkesiyle bağdaşmayabilir ve kişilik hakkı sorununa dönüşebilir.
Site girişinde plaka tanıma kamerası kullanılabilir mi?
Otomatik plaka tanıma sistemi, kameranın görüntüsünden plakayı okuyup veri tabanındaki kayıtla eşleştirir. Bu sistem yalnız plaka metnini değil giriş-çıkış saati, araç görüntüsü ve belirli kişinin hareket örüntüsünü de kaydedebilir. Bu nedenle sistem kurulurken veri minimizasyonu baştan tasarlanmalıdır.
Güvenlik ve otopark erişimi için plaka tanıma sistemi kullanılabilir; ancak KVKK m.5 hukuki sebebi belirlenmeli, m.10 aydınlatması yapılmalı ve m.12 veri güvenliği tedbirleri alınmalıdır. Kamera açısı site giriş-çıkış alanıyla sınırlandırılmalı; kamuya açık yolu gereksiz genişlikte takip etmemelidir.
Giriş bariyerinin açılması için yalnız anlık eşleştirme yeterliyse bütün araç geçiş geçmişinin aylarca veya yıllarca saklanması gereksiz olabilir. Güvenlik olayı nedeniyle belirli kayıt gerekli hâle gelmişse o olay kaydı ayrıca muhafaza edilebilir.
Sistem üçüncü taraf güvenlik şirketi veya bulut sağlayıcı tarafından işletiliyorsa veri sorumlusu-veri işleyen rolleri, erişim yetkisi ve varsa yurt dışı aktarım ayrıca değerlendirilmelidir.
Site yönetimi plaka kaydı için nasıl aydınlatma yapmalı?
KVKK m.10 uyarınca veri sorumlusu, kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusunun kimliği, işleme amacı, verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, veri toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin KVKK m.11 kapsamındaki hakları konusunda bilgi vermelidir.
Otopark girişindeki “kamera ile izlenmektedir” levhası ilk katman olabilir; ancak tek başına plaka verisinin bütün işlenme sürecini açıklamayabilir. Ayrıntılı aydınlatma metnine QR kod, web adresi, site yönetim uygulaması veya danışma noktası üzerinden kolay erişim sağlanabilir.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2023/924 sayılı kararında otopark işletmecisinin işlediği kişisel veriler bakımından aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle idari para cezası uygulanmış ve Kanun’a uygun aydınlatma metni hazırlanması talimatı verilmiştir. Bu karar site otoparkları için de güçlü bir uyum örneğidir.
Plaka ve giriş-çıkış kayıtları ne kadar süre saklanabilir?
KVKK’da bütün site plaka kayıtları için tek bir sabit süre yoktur. KVKK m.4/2-d uyarınca veri ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilir. İşleme sebebi sona erince m.7 uyarınca silme, yok etme veya anonim hâle getirme gerekir.
Plaka listesi, kişi site sakini olduğu ve otopark erişimi devam ettiği sürece gerekli olabilir. Kişi taşındığında veya aracını değiştirdiğinde eski plakanın erişim yetkisi derhâl kaldırılmalı; geçmiş kaydın ayrıca saklanması için hukuki sebep bulunmalıdır.
Giriş-çıkış logları bakımından saklama süresi güvenlik ve uyuşmazlık ihtiyacına göre gerekçelendirilmelidir. “Belki lazım olur” düşüncesiyle süresiz saklama yapılmamalıdır. Kısa süreli döngüsel saklama ve olay olduğunda yalnız ilgili kısmın ayrıca korunması veri minimizasyonuna daha uygundur.
Misafir araçlarının plakası kaydedilebilir mi?
Misafir araçlarının giriş güvenliği için plaka kaydı belirli şartlarda işlenebilir. Ancak misafir, site sakini kadar uzun süreli veri ilişkisine sahip değildir. Bu nedenle veri toplama ve saklama kapsamı daha dar tutulmalıdır.
Misafirin plakasının yanında T.C. kimlik numarası, kimlik fotokopisi, telefon, ziyaret nedeni ve ziyaret ettiği daire gibi çok sayıda verinin birlikte toplanması gerekiyorsa her veri kalemi ayrıca gereklilik yönünden değerlendirilmelidir. Güvenlik için plaka ve ziyaret edilen daire yeterliyse ek veri toplamak ölçüsüz olabilir.
Misafir girişinde kısa aydınlatma levhası ve ayrıntılı metne erişim sağlanabilir. Veriler görevli güvenlik personeli dışında gereksiz kişilere açılmamalıdır.
Plaka verisiyle ilgili site sakininin hangi hakları vardır?
KVKK m.11 kapsamında kişi, plakasının işlenip işlenmediğini öğrenebilir, işlenmişse bilgi talep edebilir, işleme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını sorabilir, verinin aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenebilir ve şartları varsa düzeltme, silme veya yok etme isteyebilir.
Başvuru KVKK m.13 uyarınca veri sorumlusuna yapılır. Site yönetimi veya profesyonel yönetim şirketi, somut veri sorumlusu sıfatına göre başvuruyu kanuni sürede cevaplamalıdır.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2020/560 sayılı kararı, site/apartman yönetimlerinde veri sorumlusu sıfatının somut yapıya göre tespit edilmesi gerektiğini açıklar. Bu nedenle başvurunun muhatabı yalnız “kapıcı” veya “güvenlik görevlisi” değil, veri işleme amaç ve araçlarını belirleyen yönetim yapısıdır.
Cevap yetersizse veya süresinde verilmezse KVKK m.14 kapsamında Kurula şikâyet şartları değerlendirilir. Plaka verisinin kişiyi hedef gösterecek biçimde yayımlanması ayrıca kişilik hakkı ve somut olaya göre ceza hukuku yollarını gündeme getirebilir.
Site yönetimleri için plaka verisi kontrol listesi
- Plaka kaydının amacını açıkça belirleyin.
- KVKK m.5’teki hukuki sebebi süreç bazında tespit edin.
- Daire-plaka eşleştirmesini yalnız gerekli kişiler erişebilecek şekilde tutun.
- Plaka listesini apartman panosu veya WhatsApp grubunda yayımlamayın; gerekliyse kişiye doğrudan bildirim yapın.
- Plaka tanıma kamera açısını giriş-çıkış alanıyla sınırlayın.
- KVKK m.10’a uygun katmanlı aydınlatma yapın.
- Giriş-çıkış logları için gerekçeli saklama süresi belirleyin.
- Taşınan veya aracını değiştiren kişinin eski plaka erişimini kaldırın.
- KVKK m.12 kapsamında rol bazlı erişim, loglama ve güvenlik tedbirleri uygulayın.
- İşleme sebebi sona erdiğinde KVKK m.7 uyarınca imha edin.
Kanuni dayanaklar ve resmî kaynaklar
- 6698 sayılı KVKK: m.3, 4, 5, 7, 10, 11, 12, 13 ve 14.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu: m.27, 32, 34 ve 35.
- KVKK Kurulu 01.06.2023 tarihli ve 2023/924 sayılı karar özeti: otopark işletmecisi, plaka, araç fotoğrafı, aydınlatma ve plaka sorgulama güvenliği.
- KVKK Kurulu 22.07.2020 tarihli ve 2020/560 sayılı karar: site yönetimlerinde veri sorumlusu.
İlgili site içi rehberler
Site yönetiminin iletişim verileri için site yönetimi telefon numarası ve WhatsApp grubu; kamera kayıtları için araç içi kamera ve KVKK; kişisel veri aydınlatması için KVKK aydınlatma metni rehberleri incelenebilir.
Sık sorulan sorular
1. Araç plakası kişisel veri midir?
Belirli gerçek kişiyle ilişkilendirildiğinde veya diğer bilgilerle kişiyi belirlenebilir kıldığında plaka kişisel veridir.
2. Site yönetimi plakamı kaydedebilir mi?
Otopark yönetimi, erişim ve güvenlik için gerekli ve KVKK m.5’te hukuki sebebe dayalı ise kaydedilebilir. İşleme m.4 ilkelerine uygun olmalıdır.
3. Plaka listesi apartman panosuna asılabilir mi?
Listeyi herkesin görebileceği şekilde yayımlamak ayrı veri açıklamasıdır. Yönetim amacı için gerçekten gerekli ve ölçülü olmadığı sürece uygun değildir.
4. Site WhatsApp grubunda araç plakası paylaşılabilir mi?
Belirli olay için zorunlu güvenlik amacı yoksa plakanın ve daire bilgisinin geniş grupta paylaşılması ölçülülük sorunu doğurabilir. Kişiye doğrudan bildirim daha az müdahalecidir.
5. Plaka tanıma sistemi açık rıza olmadan kullanılabilir mi?
KVKK m.5/2’de başka geçerli hukuki sebep varsa açık rıza tek seçenek değildir. Ancak aydınlatma, ölçülülük ve güvenlik yükümlülükleri devam eder.
6. Giriş-çıkış kayıtları kaç gün saklanabilir?
Bütün siteler için tek sabit süre yoktur. Amaç için gerekli süre belirlenmeli ve gerekçesiz süresiz saklama yapılmamalıdır.
7. Misafir plakasını kaydetmek yasal mı?
Güvenlik için gerekli ve hukuki sebebe dayalı ise kaydedilebilir. Misafir hakkında gereksiz ek veri toplanmamalıdır.
8. Taşındıktan sonra eski plakam sistemde kalabilir mi?
Erişim ihtiyacı bittiğinde eski plaka kaydının tutulması için ayrı hukuki sebep gerekir; aksi durumda KVKK m.7 imha süreci uygulanır.
9. Otopark borcu plaka ile herkese açık sorgulanabilir mi?
KVKK Kurulu 2023/924 kararında plaka ile ödeme/borç sorgulama sisteminin çift faktörlü doğrulama ile güvenli hâle getirilmesini, bu mümkün değilse veri işlemenin durdurulmasını istemiştir.
10. Plaka verim yanlış kişiye bağlandıysa ne yapabilirim?
KVKK m.11 kapsamında düzeltme talep edebilir, m.13 uyarınca veri sorumlusuna başvurabilir ve şartları oluşursa Kurula şikâyet edebilirsiniz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
