TARSİM Yönetim Kurulu Nasıl Oluşur? 5363 m.5: 7 Üye, Toplantı ve Görev Süresi | 2026

Kısa ve net cevap: 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 5. maddesine göre Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulu toplam yedi üyeden oluşur. Kurulda Tarım ve Orman Bakanlığı ile Hazine tarafını temsil eden kurumlardan ikişer; Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Havuzu işleten şirketten birer üye yer alır. Kurul en az beş üyenin katılımıyla toplanır, kararlarını çoğunlukla alır; oyların eşitliği hâlinde başkanın oyu iki oy sayılır. Üyelerin görev süresi üç yıldır ve süresi dolan üye yeniden atanabilir. Kanun, üyeler için ayrıca mesleki deneyim ve belirli kamu görevlisi şartları öngörmüştür.

TARSİM Yönetim Kurulunun kanuni dayanağı nedir?

Tarım Sigortaları Havuzu Yönetim Kurulunun oluşumu doğrudan 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 5. maddesinde düzenlenmiştir. Bu hüküm, Kurulun kimlerden oluşacağını, üyelerde aranacak mesleki şartları, toplantı ve karar yeter sayısını, görev süresini, üyeliğin hangi hâllerde sona ereceğini, toplantı ücretini ve sekretarya hizmetini belirler. Bu nedenle Kurulun yapısı idari bir tercih veya şirket içi organizasyon kuralı değildir; kanundan kaynaklanan bir kurumsal düzenlemedir.

Havuzun hukuki yapısını anlamak için 5. maddeyi 4. maddeyle birlikte okumak gerekir. 5363 m.4, tarım sigortalarının geliştirilmesi, standart poliçelerin belirlenmesi, hasar organizasyonu, aktüerya, tazminat, reasürans ve teknik hizmetler amacıyla tüzel kişiliği haiz Tarım Sigortaları Havuzunu kurar. Kurul ise bu sistemin kanunda tanımlanmış karar organıdır. Havuzun genel yapısı için TARSİM Tarım Sigortaları Havuzu Nedir? başlıklı rehberimiz ayrıca incelenebilir.

Kanunun güncel metni için 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu esas alınmalıdır. Uygulama yılında ürün, risk ve prim desteği bakımından ayrıca TARSİM Cumhurbaşkanı Kararları ile ilgili tarife ve talimatların kontrol edilmesi gerekir.

5363 m.5’e göre Kurul neden yedi üyeden oluşur?

5363 m.5 Kurulun toplam yedi üyeden oluşacağını açıkça hükme bağlar. Kanundaki dağılım; Bakanlık tarafından iki üye, Hazine tarafını temsil eden kurumdan iki üye, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinden bir üye, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden bir üye ve Havuzu işleten şirketten bir üye şeklindedir. Kanunun tarihsel metninde “Bakanlık” ve “Müsteşarlık” ifadeleri yer alır; idari teşkilat değişiklikleri nedeniyle uygulamadaki kurumsal karşılık güncel mevzuat ve idari yapılanma üzerinden okunmalıdır. Ancak 5. maddenin temel dengesi değişmemiştir: kamu, sigortacılık sektörü, üretici örgütü ve işletici şirket aynı kurulda temsil edilir.

Bu dağılım, tarım sigortası sisteminin tek bir sektör aktörüne bırakılmadığını gösterir. Tarımsal risklerin niteliği, kamu prim desteği, sigortacılık tekniği, üretici ihtiyaçları ve Havuzun günlük işletimi farklı uzmanlık alanlarıdır. Kurulun bileşimi bu alanların aynı karar mekanizmasında temsil edilmesine imkân verir.

Yedi üyeli yapı, kararların yalnızca işletici şirketin veya sigorta şirketlerinin ticari değerlendirmesiyle şekillenmesini engelleyen kanuni bir çerçeve oluşturur. Benzer biçimde, sistem yalnızca kamu bütçesi yaklaşımıyla da yönetilmez. 5363 sayılı Kanun, sigorta tekniği ile tarım politikasını bir araya getiren bir Havuz modeli kurmuştur.

Kurul üyelerinde hangi nitelikler aranır?

5363 m.5, kamu tarafından seçilecek üyelerle diğer üyeler için ayrı mesleki nitelikler belirler. Bakanlık ve Hazine tarafını temsil eden kurumca kamu görevlileri arasından seçilecek kişilerin en az on yıl kamu hizmetinde bulunmuş olması gerekir. Bunun yanında Bakanlık temsilcisinin tarım alanında, sigortacılık alanını temsil eden kamu görevlisinin ise sigortacılık alanında bilgi ve deneyime sahip olması aranır.

Diğer üyeler bakımından da ilgili oldukları alanda en az on yıllık mesleki deneyim şartı bulunur. Ayrıca Kanun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinin (A) bendindeki belirli genel şartlara atıf yapar. Böylece Kurul üyeliği yalnızca kurumsal temsil sıfatına değil, belirli bir mesleki tecrübe ve hukuki yeterlilik standardına bağlanmıştır.

On yıllık deneyim şartı özellikle önemlidir. TARSİM kararları yalnızca tek bir poliçe dosyasını değil, ülke çapındaki ürün, risk, bölge, prim desteği, hasar tespit yöntemi ve sigorta şirketleriyle çalışma esaslarını etkileyebilir. Bu nedenle Kanun, karar organının üyelerinin alanlarında belirli bir kıdem düzeyine ulaşmış olmasını zorunlu tutmuştur.

Üyelik niteliğine ilişkin uyuşmazlıklarda, temsil edilen kurumun kim olduğu, kişinin atama veya görevlendirme tarihi, mesleki hizmet süresi ve 657 sayılı Kanuna yapılan atıf birlikte incelenmelidir. Yalnızca “kurum temsilcisi” unvanının bulunması, Kanunda sayılan deneyim koşullarını ortadan kaldırmaz.

TARSİM Yönetim Kurulunun başkanı kimdir?

5363 m.5, Bakanlık temsilcilerinden birinin Kurulun tabii başkanı olduğunu düzenler. Bu hüküm, başkanın üyeler arasındaki sonradan yapılacak bir seçimle belirlenmesi yerine, Kanunun Bakanlık temsilcilerinden birini başkanlık makamına bağladığını gösterir.

Başkanlık yalnızca toplantıyı yönetme bakımından önemli değildir. Kanun oyların eşitliği hâlinde başkanın oyunu iki oy saydığı için başkanın karar mekanizmasındaki rolü ayrıca güçlendirilmiştir. Yedi üyeli bir kurulda normal şartlarda tek sayılı üye yapısı eşitliği azaltır; ancak toplantıya beş veya altı üyenin katıldığı, çekimserlik ya da farklı oy dağılımlarının bulunduğu durumlarda eşitlik ihtimali ortaya çıkabilir. Kanun bu ihtimal için açık çözüm getirmiştir.

Başkanın oyunun iki sayılması, başkana her durumda iki oy hakkı verildiği anlamına gelmez. Hüküm yalnızca oylama sonucunun eşit olduğu durum için uygulanır. Normal oylamada başkan diğer üyeler gibi tek oy kullanır; eşitlik çıktığında kullanılan başkan oyu belirleyici hâle gelir.

Kurul kaç kişiyle toplanır ve karar alır?

5363 m.5’e göre Kurul en az beş üyenin katılımıyla toplanır. Bu, yedi üyeli Kurul için kanuni toplantı yeter sayısıdır. Dört veya daha az üyeyle yapılan bir toplantı, Kanunun açık toplantı yeter sayısı şartını sağlamaz.

Kararlar toplantıya katılanların çoğunluğuyla alınır. Dolayısıyla yalnızca toplantının beş kişiyle açılması yetmez; görüşülen konu bakımından kararın çoğunluk desteği alması gerekir. Kanun karar yeter sayısını ayrıca sabit bir rakam olarak değil, çoğunluk ilkesiyle düzenlemiştir.

Oylamada eşitlik çıkarsa başkanın oyu iki oy sayılır. Bu mekanizma karar kilitlenmesini önlemeye yöneliktir. Ancak bu kural toplantı yeter sayısı eksikliğini gidermez. Örneğin yalnızca dört üyenin katıldığı toplantıda başkanın bulunması, toplantıyı kanuna uygun hâle getirmez; çünkü m.5 açıkça en az beş üye arar.

Bir Kurul kararının hukuki geçerliliği tartışılıyorsa yalnızca kararın içeriğine bakılmamalıdır. Toplantı tarihi, hazır bulunan üyeler, üyelerin temsil sıfatı, gündem, oy dağılımı ve varsa eşitlik hâlinde başkan oyunun nasıl uygulandığı da incelenmelidir. Kurul kararlarının şekli ve yetki unsuru, özellikle genel uygulama esasları ve sigorta şirketleriyle sözleşmeler bakımından önem taşır.

Kurul üyelerinin görev süresi kaç yıldır?

5363 m.5 Kurul üyelerinin üç yıl süreyle görev yapacağını düzenler. Görev süresi sona eren üye yeniden göreve atanabilir. Kanunda yeniden atanma için bir defalık sınır öngörülmemiştir; dolayısıyla üyelik koşullarını taşıyan kişi, ilgili atama mekanizması çerçevesinde yeniden görevlendirilebilir.

Görev süresinin üç yıl olarak belirlenmesi, Kurulun kurumsal devamlılığını sağlar. Tarım sigortası sistemi yıllık poliçe dönemleri, prim desteği kararları ve çok yıllı risk yönetimi süreçlerini birlikte içerdiği için üyelerin yalnızca tek bir üretim sezonuyla sınırlı görev yapması öngörülmemiştir.

Bununla birlikte üç yıllık süre üyeliğin her durumda üç yıl boyunca devam edeceği anlamına gelmez. Kanun, Kurula atanan üyelerin temsil ettikleri kurumlardan ayrılmaları veya kurumlarınca geri çekilmeleri hâlinde üyeliklerinin sona ereceğini açıkça düzenler. Bu durumda seçilen yeni üye, üç yıllık yeni bir dönem başlatmaz; önceki üyenin kalan görev süresini tamamlar.

Bu ayrım Kurul üyelik sürelerinin eşgüdümü bakımından önemlidir. Ara dönemde değişiklik olduğunda üyelik takviminin baştan başlamaması, Kurulun dönemsel bütünlüğünü korur.

Kurul üyelerine toplantı ücreti ödenir mi?

Evet. 5363 m.5, Kurul üyelerine toplantı günü esaslı ücret ödenmesini düzenler. Kamu görevi bulunan ve bulunmayan üyeler için farklı gösterge rakamları öngörülmüştür. Kamu görevi bulunan üyeler bakımından bir ay içinde dörtten fazla olmamak üzere her toplantı günü için 2000; kamu görevi bulunmayan üyeler için 3000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayıyla çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınır.

Bu hüküm, toplantı ücretinin sabit ve değişmez bir TL tutarı olmadığını gösterir. Kanun parasal miktarı doğrudan yazmak yerine gösterge rakamı ile aylık katsayıya bağlamıştır. Bu nedenle güncel ödeme tutarı hesaplanırken ilgili dönemdeki memur aylık katsayısı dikkate alınmalıdır.

Ayrıca kamu görevi bulunan üyeler için Kanun aylık toplantı sayısına bağlı üst sınır getirir: bir ay içinde dörtten fazla toplantı günü için ödeme yapılmaz. Kurulun daha fazla toplantı yapması mümkün olsa da ücret hükmü bakımından Kanundaki sınır ayrı değerlendirilir.

Kurul kararlarını kim uygular ve sekretaryayı kim yürütür?

5363 m.5’in son fıkrasına göre Kurulca alınan kararların uygulaması ve Kurula ilişkin sekretarya hizmetleri Havuzu işleten şirket tarafından yürütülür. Böylece karar organı ile operasyonel uygulama organı ayrılmıştır. Kurul karar verir; Şirket kararların uygulanmasını ve kurul işlerinin idari takibini yürütür.

Şirketin daha geniş görevleri 5363 m.9’da ayrıntılı biçimde sayılır. Hasar tespit organizasyonu, reasürans planının uygulanması, prim tahsili, tazminat ödemeleri, üretici bilgilendirmesi, istatistik üretimi, Havuz kaynaklarının belirlenen ilke ve kurallar çerçevesinde yatırıma yönlendirilmesi ve Kurula öneri sunulması bunlar arasındadır.

Bu ayrım, TARSİM sisteminde bir kararın kaynağını tespit ederken önemlidir. Bir uygulamanın Şirket tarafından yürütülüyor olması, o uygulamaya ilişkin normatif esasın mutlaka Şirket tarafından bağımsız biçimde oluşturulduğu anlamına gelmez. Bazı esaslar Kurulun kararına, bazıları Kanuna, bazıları yıllık Cumhurbaşkanı kararına, bazıları ise genel şart ve tarifelere dayanır.

Kurul yapısı üretici ve sigorta şirketleri açısından neden önemlidir?

Üretici bakımından Kurul, hasar tespit esaslarından sistemin uygulama kurallarına kadar birçok konuda belirleyici kurumdur. 5363 m.6, hasar tespit işlemlerine ilişkin esas ve usullerin Kurul tarafından belirlenmesini öngörür. Bu nedenle bir hasar uyuşmazlığında yalnızca eksper raporunun sonucu değil, raporun hangi usul ve esas çerçevesinde düzenlendiği de önem taşır.

Sigorta şirketleri açısından Kurulun rolü daha da açıktır. Kanun kapsamında tarım sigortaları alanında faaliyet göstermek isteyen sigorta şirketleriyle sözleşme yapma görevi 5363 m.6/f uyarınca Kurula aittir. Havuz işleticisi şirketle çalışma usul ve esaslarını belirleyen sözleşme de Kurul tarafından yapılır. Bu yapı, sisteme katılımın yalnızca serbest ticari iradeyle değil, Kanunda öngörülen Havuz kurallarıyla gerçekleştiğini gösterir.

Prim desteği bakımından da Kurulun teknik hazırlık rolü vardır. 5363 m.6/b, Devlet prim desteği toplam tutarını aşmamak şartıyla ürün, risk ve bölge bazında prim desteği oranını belirlemeye yönelik çalışmaların yapılıp Bakanlığa sunulmasını Kurula görev olarak verir. Nihai yıllık destek miktarları ise 5363 m.13 uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu iki hüküm birlikte okunmalıdır; Kurulun teknik çalışması ile Cumhurbaşkanının yıllık belirleme yetkisi birbirine karıştırılmamalıdır.

Bir Kurul kararı incelenirken hangi belgeler istenmelidir?

Somut bir uyuşmazlık Kurul kararına dayanıyorsa öncelikle kararın tam metni ve tarihi tespit edilmelidir. Ardından toplantıya katılan üyeler, kararın hangi gündem maddesi altında alındığı, oy dağılımı, varsa muhalefet şerhi, dayanak mevzuat ve uygulamayı yürüten Şirket işlemleri birlikte incelenmelidir. Kararın ürün veya teminat özelinde yıllık tarife ve talimatla bağlantısı varsa ilgili yıl metni de dosyaya alınmalıdır.

Özellikle üreticiyi doğrudan etkileyen bir poliçe uyuşmazlığında Kurul kararının varlığı tek başına yeterli açıklama olmayabilir. Poliçenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan genel şartlar, tarife ve talimatlar, Bakanlık kayıtları, poliçe zeyilleri ve hasar tespit belgeleri de kontrol edilmelidir. Güncel tarife ve talimatlara TARSİM’in resmî sayfasından ulaşılabilir.

Sık Sorulan Sorular

TARSİM Yönetim Kurulu kaç kişiden oluşur?

5363 m.5’e göre toplam yedi üyeden oluşur. Kamu tarafı, sigortacılık sektörü, üretici örgütü ve Havuz işleticisi şirket Kurulda temsil edilir.

Kurul toplantısı en az kaç üyeyle yapılır?

En az beş üyenin katılımı zorunludur. Dört veya daha az üyeyle Kanundaki toplantı yeter sayısı oluşmaz.

Kararlar hangi çoğunlukla alınır?

Kurul kararlarını çoğunlukla alır. Oylamada eşitlik hâlinde başkanın oyu iki oy sayılır.

Başkan her zaman iki oy mu kullanır?

Hayır. Başkanın oyunun iki sayılması yalnızca oylamada eşitlik çıkması hâlinde uygulanır.

Kurul üyelerinin görev süresi kaç yıldır?

Üç yıldır. Süresi sona eren üye yeniden atanabilir.

Üye temsil ettiği kurumdan ayrılırsa ne olur?

5363 m.5’e göre üyelik sona erer. Yerine seçilen yeni üye, önceki üyenin kalan görev süresini tamamlar.

Kurul üyelerinde deneyim şartı var mı?

Evet. Kamu görevlisi üyeler için en az on yıl kamu hizmeti; diğer üyeler için ilgili alanda en az on yıllık mesleki deneyim şartı öngörülmüştür.

Kurul kararlarını kim uygular?

Kurul kararlarının uygulanması ve sekretarya hizmetleri 5363 m.5 uyarınca Havuzu işleten Şirket tarafından yürütülür.

Kurulun prim desteğini belirleme yetkisi var mı?

Kurul ürün, risk ve bölge bazında destek oranlarına yönelik teknik çalışmalar yapıp Bakanlığa sunar. Yıllık Devlet prim desteği miktarları 5363 m.13 uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

TARSİM Kurulunun görevleri hangi maddede sayılmıştır?

Kurulun oluşumu m.5’te, görev ve sorumlulukları ise 5363 sayılı Kanun’un 6. maddesinde düzenlenmiştir.