Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Hizmeti Almama Cezası 2026 | 18 Bin–360 Bin TL

2026 Düzenlemesinin Kanuni Dayanağı

Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti almama fiiline ilişkin idari yaptırım, 24 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen ve 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 7590 sayılı Kanunla 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen 28/A maddesinde düzenlenmiştir. M.28/A, ulaştırma ve tehlikeli madde faaliyetlerinde çok sayıda fiili ayrı bentler hâlinde yaptırıma bağlamıştır.

M.28/A/1-b’nin ilk bölümü, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hizmeti alma zorunluluğu bulunduğu hâlde bu hizmeti almayan gerçek ve tüzel kişileri doğrudan yaptırım muhatabı yapar. Kanuni ceza aralığı 18.000 TL ile 360.000 TL’dir. Böylece 2026 itibarıyla danışmanlık hizmetinin alınmaması, açık ve bağımsız bir idari kabahat olarak kanunda yer almıştır.

Resmî değişiklik metnine TBMM – 7590 sayılı Kanun sayfasından ulaşılabilir. Yasak tehlikeli madde taşımasına ilişkin ayrı yaptırımlar için karayolunda yasak tehlikeli madde taşıma cezası ve demiryolunda yasak tehlikeli madde taşıma cezası rehberlerimiz incelenebilir.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Nedir?

Tehlikeli madde güvenlik danışmanı, tehlikeli maddelerin taşınması, paketlenmesi, doldurulması, yüklenmesi, boşaltılması ve bunlarla bağlantılı faaliyetlerin mevzuata uygun yürütülmesinde işletmeye danışmanlık sağlayan, mevzuatta aranan mesleki yeterliliğe sahip kişidir. Danışmanın görevi yalnız belge imzalamak değildir; işletmenin tehlikeli madde faaliyetlerinin risklerini belirlemek, mevzuat uyumunu izlemek, kayıt ve raporlama düzenini kontrol etmek ve uygun önleyici tedbirlerin kurulmasına katkı sağlamaktır.

Bu nedenle TMGD yükümlülüğü, işletmenin faaliyet türü ve tehlikeli madde operasyonunun kapsamıyla bağlantılıdır. Her işletme sırf bir kez kimyasal ürün satın aldığı için otomatik olarak aynı rejime tabi olmaz; ancak ilgili tehlikeli madde mevzuatında danışmanlık hizmeti alma zorunluluğuna giren faaliyet yürütülüyorsa hizmetin gerçekten alınması gerekir.

İdari yaptırım bakımından temel soru şudur: Denetlenen gerçek veya tüzel kişi, ilgili dönemde mevzuata göre TMGD hizmeti almak zorunda mıydı ve bu hizmeti fiilen, geçerli şekilde almış mıydı? Ceza dosyasının bu iki unsuru ayrı ayrı göstermesi gerekir.

Kimler TMGD Hizmeti Almak Zorundadır?

TMGD yükümlülüğünün kapsamı, tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin ikincil mevzuat ve işletmenin faaliyeti üzerinden belirlenir. Gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran, boşaltan, taşıyan veya tank-konteyner işletmecisi gibi farklı roller tehlikeli madde zincirinde yer alabilir. Ancak her rol için yükümlülük aynı kapsamda doğmaz; işletmenin faaliyet miktarı, türü ve mevzuattaki istisnalar ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle “şirket tehlikeli maddeyle çalışıyor, mutlaka TMGD gerekir” veya “şirket taşıma yapmıyor, TMGD gerekmez” şeklindeki genellemeler doğru değildir. Şirketin fiilen hangi faaliyeti yürüttüğü, tehlikeli maddeyi hangi sıfatla elleçlediği, yıllık işlem miktarı ve istisna hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir.

İdari yaptırım kararı düzenlenirken yükümlülüğün kaynağı açıkça belirlenmelidir. İşletmenin TMGD hizmeti alma zorunluluğuna hangi faaliyet ve hangi mevzuat hükmü nedeniyle girdiği gösterilmeden yalnız “danışman yok” tespiti yeterli bir hukuki değerlendirme oluşturmaz.

Hizmet Almama Cezası Ne Kadardır?

655 sayılı KHK m.28/A/1-b uyarınca TMGD hizmeti alma zorunluluğunu yerine getirmeyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında 18.000 TL’den 360.000 TL’ye kadar idari para cezası uygulanır. Kanun sabit bir tutar değil, alt ve üst sınır belirlemiştir.

Bu nedenle denetim görevlisi veya yetkili idare, her dosyada cezanın neden belirli bir tutarda uygulandığını 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2 çerçevesinde değerlendirmelidir. Haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum ceza miktarına etki eden kanuni ölçütlerdir.

Hizmetin hiç alınmaması ile kısa bir süre için sözleşme yenilemesinin gecikmesi aynı maddi olgu değildir. Bununla birlikte her iki durumda da mevzuata göre zorunlu hizmetin bulunmadığı dönem varsa ihlal değerlendirmesi yapılabilir. Sürenin uzunluğu, işletmenin faaliyete devam edip etmediği ve denetim tarihindeki durum ceza miktarı bakımından önem taşır.

Hangi Durumlarda Ceza Uygulanır?

İhlalin temel şekli, TMGD hizmeti alma yükümlülüğü bulunan kişinin bu hizmeti hiç almamasıdır. Ancak uygulamada uyuşmazlıklar yalnız “hiç danışman yok” hâlinde çıkmaz. Sözleşmenin sona ermiş olması, danışmanın yetki belgesinin geçerliliğini kaybetmesi, elektronik sistem atamasının yapılmaması, işletmenin yeni bir şube veya tesiste faaliyete başlamasına rağmen kapsamın güncellenmemesi gibi durumlar da yükümlülüğün fiilen yerine getirilip getirilmediği bakımından incelenir.

Ceza verilebilmesi için ihlalin somut dönemi ve işletmenin o dönemdeki faaliyeti ortaya konulmalıdır. Örneğin tesisin faaliyeti durmuşsa, tehlikeli madde faaliyeti sona ermişse veya işletme mevzuattaki istisna kapsamına girmişse TMGD zorunluluğunun devam edip etmediği ayrıca değerlendirilir.

Şirketin ticaret sicilinde tehlikeli maddeyle ilgili faaliyet kodunun bulunması tek başına fiilî faaliyetin kesin kanıtı değildir. Buna karşılık sevk irsaliyeleri, taşıma belgeleri, fatura kayıtları, depo hareketleri, tesis izinleri ve denetim tutanakları fiilî faaliyet bakımından güçlü delillerdir.

Danışman Atamak ile Hizmet Sözleşmesi Yapmak Aynı Şey mi?

TMGD hizmetinin mevzuata uygun biçimde alındığının ispatında yalnız özel hukuk sözleşmesi yeterli olmayabilir. İlgili elektronik sistemlerde atama, kabul, sertifika ve yetki kayıtlarının bulunması; işletme ile danışman arasındaki hizmet ilişkisinin mevzuatın öngördüğü usule uygun kurulması gerekir.

Bir şirketin muhasebe dosyasında “TMGD danışmanlık sözleşmesi” bulunmasına rağmen danışmanın gerekli yetkiye sahip olmaması veya sistemsel atamanın geçerli olmaması hâlinde, hizmetin kanunen alınmış sayılıp sayılmayacağı somut mevzuata göre incelenir. Tersine, elektronik atama kaydı mevcut olup sözleşme dosyasının denetim sırasında hemen bulunamaması da otomatik olarak hizmetin hiç alınmadığını göstermez.

Bu nedenle idari yaptırım dosyasında sözleşme, yetki belgesi, elektronik atama/kabul kaydı, hizmet faturaları, danışman raporları ve yıllık faaliyet kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

TMGD Sözleşmesi ve Kayıtları Neden Önemlidir?

Bu kayıtların birbiriyle uyumlu olması gerekir. Sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi ile elektronik atama tarihi farklıysa aradaki dönem ayrıca incelenmelidir. Danışmanın yetkisinin askıya alınması veya sona ermesi gibi hâller de hizmetin sürekliliğini etkileyebilir.

Şube ve Tesis Bazında Yükümlülük Nasıl Kontrol Edilir?

Bir şirketin birden fazla tesis, depo, terminal veya şubede tehlikeli madde faaliyeti yürütmesi hâlinde TMGD hizmetinin kapsamı yalnız şirket merkezindeki sözleşmeye bakılarak değerlendirilemez. Hangi tesisin hangi faaliyetle yükümlülük kapsamına girdiği, danışmanın hizmet alanının hangi işyerlerini kapsadığı ve elektronik kayıtlarda bu ilişkinin nasıl kurulduğu kontrol edilmelidir.

Özellikle lojistik, akaryakıt, kimya, liman bağlantılı depolama ve sanayi işletmelerinde merkez-şube ayrımı önemlidir. Bir tesiste hizmet bulunurken başka bir tesiste atama eksik olabilir. İdari yaptırımın hangi işyeri ve hangi faaliyet nedeniyle verildiği açıkça gösterilmelidir.

Mersin gibi liman, serbest bölge, organize sanayi ve kara lojistiğinin iç içe geçtiği yerlerde şirketler tehlikeli madde operasyonlarını tesis bazında haritalandırmalı; her tesis için gönderen, alan, yükleyen, paketleyen, boşaltan veya taşıyan rollerini ayrı belirlemelidir.

Ceza Miktarı Nasıl Belirlenir?

18.000 TL ile 360.000 TL arasındaki yaptırımda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/2 uygulanır. Haksızlık içeriği bakımından işletmenin tehlikeli madde faaliyetinin hacmi, danışmanlık hizmeti olmaksızın yürütülen sürenin uzunluğu, ortaya çıkan güvenlik riski ve ihlalin kapsamı değerlendirilir.

Kusur bakımından şirketin TMGD yükümlülüğünü bilip bilmediği, önceki denetimler, iç uyum sistemi, sözleşmenin neden kesintiye uğradığı ve yönetim/işletme süreçlerindeki özen incelenir. Ekonomik durum da kanuni ölçüttür; gerçek kişi ile büyük ölçekli tüzel kişinin ekonomik koşulları aynı kabul edilmez.

Ceza miktarı alt sınırdan belirgin biçimde uzaklaştırılmışsa dosyada buna dayanak oluşturan somut olguların bulunması önemlidir. Salt kanuni üst sınırın varlığı idareye gerekçesiz biçimde yüksek ceza uygulama yetkisi vermez.

Denetimde Hangi Belgeler İstenebilir?

Denetimde öncelikle işletmenin faaliyet konusu ve tehlikeli madde işlemleri belirlenir. Taşıma belgeleri, sevk irsaliyeleri, tehlikeli madde faaliyet kayıtları, fatura ve stok hareketleri işletmenin TMGD yükümlülüğü kapsamına girip girmediğini gösterebilir.

Hizmetin alındığının ispatı için danışmanlık sözleşmesi, danışmanın sertifikası/yetki belgesi, elektronik atama-kabul kayıtları, yıllık raporlar, eğitim tutanakları ve hizmet faturaları sunulabilir. Belgelerin yalnız varlığı değil, denetlenen dönem bakımından geçerli olması gerekir.

Belge zincirinde boşluk varsa bunun nedeni yazılı olarak açıklanmalıdır. Örneğin danışman değişikliği yapılmış, eski sözleşme bitmiş ve yeni atama birkaç gün sonra başlamışsa aradaki dönemde tehlikeli madde faaliyeti yürütülüp yürütülmediği somut kayıtlarla ortaya konulmalıdır.

İdari Yaptırıma Karşı Hangi Noktalar İncelenir?

Bir TMGD hizmeti almama cezasının hukuka uygunluk denetiminde ilk soru, yaptırım muhatabının gerçekten hizmet alma zorunluluğu altında olup olmadığıdır. İkinci soru, zorunluluğun hangi tarihler arasında devam ettiği ve ihlal döneminde fiilî tehlikeli madde faaliyeti bulunup bulunmadığıdır.

Üçüncü aşamada hizmetin gerçekte alınıp alınmadığı incelenir. Sözleşme, elektronik atama, yetki kaydı ve raporlar burada önemlidir. Dördüncü aşamada yaptırım kararının içeriği, delilleri ve ceza miktarının 5326 m.17/2 ölçütleriyle uyumu kontrol edilir.

Son olarak tebliğ tarihi ve kararda gösterilen kanun yolu dikkate alınmalıdır. Başvuru hazırlanırken “danışman vardı” şeklinde soyut itiraz yerine tarihli sözleşme, sistem kaydı, yetki belgesi ve faaliyet dönemini gösteren belgeler birlikte sunulmalıdır.

İşletmeler İçin Uyum Kontrol Listesi

1. Tehlikeli madde faaliyetleri rol bazında listelenmelidir.
2. TMGD yükümlülüğüne ilişkin güncel mevzuat ve istisnalar kontrol edilmelidir.
3. Her tesis ve şube ayrı değerlendirilmelidir.
4. Danışmanın yetki belgesinin geçerlilik tarihi izlenmelidir.
5. Sözleşme bitiş tarihinden önce otomatik uyarı oluşturulmalıdır.
6. Elektronik atama ve kabul kayıtları aynı gün doğrulanmalıdır.
7. Hizmet faturaları sözleşme dönemiyle eşleştirilmelidir.
8. Danışman raporları şirket arşivinde saklanmalıdır.
9. Personel eğitimleri tarih, katılımcı ve içerik bazında belgelenmelidir.
10. Danışman değişikliğinde hizmet boşluğu oluşmaması sağlanmalıdır.
11. Tehlikeli madde faaliyeti sona ererse bu durum kayıt altına alınmalıdır.
12. İdari yaptırım tebliğinde hukuk birimine aynı gün bildirim yapılmalıdır.

TMGD Hizmet Kesintisi Sonradan Nasıl Belgelenmelidir?

Danışmanlık sözleşmesinin feshi, danışmanın yetkisinin sona ermesi veya yeni danışmana geçiş gibi durumlarda işletme, hizmet kesintisinin başlangıç ve bitiş tarihini açık biçimde belgelemelidir. Eski danışmanın fesih bildirimi, yeni sözleşme, elektronik atama kabul kaydı ve bu iki tarih arasındaki tehlikeli madde hareketleri aynı dosyada tutulmalıdır. Arada faaliyet yapılmadıysa sevk, stok ve fatura kayıtlarıyla bu durum gösterilmelidir.

İşletmenin “danışman değişiyordu” açıklaması tek başına yeterli değildir. Denetlenen dönemde yükümlülüğün devam edip etmediği ve hizmet boşluğunda tehlikeli madde faaliyeti bulunup bulunmadığı somut kayıtlarla belirlenir. Bu nedenle şirketler danışman değişimini insan kaynakları veya satın alma işlemi gibi değil, mevzuat uyum riski taşıyan operasyonel bir geçiş olarak yönetmelidir.

Hizmet kesintisinin fark edildiği anda geriye dönük belge üretmek yerine mevcut kayıtlar korunmalı, düzeltici işlem ileriye dönük yapılmalı ve olay iç denetim raporuna bağlanmalıdır. Gerçeğe aykırı veya geçmiş tarihli belge oluşturulması ayrı hukuki sorumluluk doğurabileceğinden, savunma yalnız gerçek ve doğrulanabilir kayıtlara dayanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. TMGD hizmeti almama cezası 2026’da kaç TL?

655 sayılı KHK m.28/A/1-b uyarınca 18.000 TL’den 360.000 TL’ye kadar idari para cezasıdır.

2. Ceza şirkete mi danışmana mı kesilir?

Bu bentte yaptırım, hizmet alma zorunluluğunu yerine getirmeyen gerçek veya tüzel kişiye yöneliktir. Danışmanın kendi mesleki yükümlülükleri ayrıca değerlendirilir.

3. Her tehlikeli maddeyle çalışan işletme TMGD almak zorunda mı?

Hayır. Zorunluluk işletmenin rolü, faaliyet kapsamı ve mevzuattaki şart/istisnalara göre belirlenir.

4. Sözleşme varsa ceza kesin olarak kalkar mı?

Sözleşmenin yanı sıra hizmetin mevzuata uygun ve geçerli biçimde kurulmuş olması, danışmanın yetkisi ve gerekli sistem kayıtları birlikte incelenir.

5. Elektronik atama yapılmadıysa ne olur?

İlgili mevzuatın atama usulü bakımından bu eksikliğin hizmetin geçerliliğine etkisi incelenir. Yalnız özel hukuk sözleşmesi her durumda yeterli kabul edilmez.

6. Danışman değişirken birkaç günlük boşluk ceza doğurur mu?

Boşluk döneminde yükümlülüğün ve tehlikeli madde faaliyetinin devam edip etmediği belirlenir; ihlal süresi ve koşulları somut dosyada değerlendirilir.

7. Ceza neden 18.000 ile 360.000 TL arasında?

Kanun alt ve üst sınır belirlemiştir. 5326 m.17/2 uyarınca haksızlık içeriği, kusur ve ekonomik durum ceza miktarında dikkate alınır.

8. Birden fazla şubesi olan şirket tek danışmanla çalışabilir mi?

Bu, ilgili mevzuatın hizmet kapsamı ve atama sistemine göre değerlendirilir. Her tesisin yükümlülük ve hizmet kapsamı ayrıca kontrol edilmelidir.

9. Denetimde en önemli belge nedir?

Tek bir belge yeterli değildir. Sözleşme, danışman yetkisi, elektronik atama, rapor ve işletmenin faaliyet kayıtları birlikte önem taşır.

10. Faaliyet yoksa TMGD cezası verilebilir mi?

Yükümlülüğün doğumu fiilî faaliyet ve mevzuat şartlarına bağlıdır. Denetlenen dönemde zorunluluğun bulunup bulunmadığı somut kayıtlarla belirlenmelidir.

11. Yasak tehlikeli madde taşıma cezası ile aynı mı?

Hayır. Yasak madde taşımada 655 m.28/A/1-a uygulanır; TMGD hizmeti almamada m.28/A/1-b uygulanır ve ceza aralıkları farklıdır.

12. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?

7590 sayılı Kanunun bu hükmü 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

Temel kaynak: 7590 sayılı Kanun – TBMM, m.29 ile 655 sayılı KHK’ya eklenen m.28/A/1-b; ayrıca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17.

İlgili içerikler: Karayolunda yasak tehlikeli madde taşıma cezası, Demiryolunda yasak tehlikeli madde taşıma cezası ve TTK 861 tehlikeli eşya bildirim borcu.