Tele-Alışveriş Yayını Günde Kaç Dakika Olabilir? 6112 m.10/4 | 2026
Kısa ve net cevap: 6112 sayılı Kanun m.10/4 uyarınca tele-alışveriş yayını, sesli ve görüntülü uyarıyla açıkça belirtilerek kesintisiz en az 15 dakika süreyle yapılabilir; tele-alışveriş yayınlarının toplam süresi bir gün içinde bir saati aşamaz. RTÜK uygulamasına göre tele-alışveriş kuşağının önünde ve sonunda 3 saniyelik kapak, 6 saniyelik giriş-çıkış logosu kullanılır ve kuşak boyunca ekranda “TELE-ALIŞVERİŞ” ibaresi bulunur.
Tele-alışveriş, klasik 20–30 saniyelik reklam spotundan farklıdır. Ürün veya hizmetin özelliklerinin ayrıntılı biçimde anlatıldığı, tüketicinin telefon, internet veya başka iletişim kanalıyla doğrudan sipariş vermeye yönlendirildiği uzun ticari yayın formatıdır. Bu nedenle 6112 sayılı Kanun tele-alışverişi saatlik yüzde 20 reklam hesabından ayırmış; buna karşılık süre, şeffaflık ve içerik bakımından özel kurallar getirmiştir.
Yayıncı açısından en sık karıştırılan nokta şudur: Tele-alışveriş m.10/2’deki 12 dakikalık saatlik reklam sınırına dahil değildir; fakat bu, tele-alışverişin sınırsız olduğu anlamına gelmez. m.10/4, tek bir kuşağın en az 15 dakika kesintisiz sürmesini ve tüm gün toplamının bir saati geçmemesini zorunlu tutar. Ayrıca m.9’daki genel ticari iletişim ilkeleri ve RTÜK’ün tele-alışveriş uygulama şartları da birlikte uygulanır.
Tele-alışveriş hukuken nedir?
Tele-alışveriş, yayın hizmeti içinde mal veya hizmetlerin doğrudan satışına yönelik ticari sunum biçimidir. Klasik reklam çoğu zaman kısa süreli marka veya ürün tanıtımı yaparken tele-alışveriş izleyiciye ürünün özelliklerini, fiyatını, sipariş kanalını ve satış teklifini ayrıntılı şekilde sunar. Bu nedenle program benzeri uzun bir yapıya sahip olabilir.
6112 sayılı Kanun ticari iletişim kavramı içinde reklam, program desteklemesi, tele-alışveriş ve ürün yerleştirmeyi ayrı türler olarak ele alır. Tele-alışverişin “program gibi” görünmesi, onun editoryal program olduğu anlamına gelmez. İzleyicinin bunun ticari satış yayını olduğunu açıkça anlaması gerekir.
Bu ayrım, süre kurallarının doğru uygulanması için önemlidir. Bir yayın “ürün tanıtım programı”, “alışveriş saati” veya başka bir adla sunulsa da gerçek niteliği doğrudan satışa yönelik tele-alışveriş ise m.10/4 ve ilgili RTÜK kuralları uygulanır.
Tele-alışverişte 15 dakika ve günlük 1 saat kuralı nedir?
6112 m.10/4 açıkça iki süre sınırı getirir. Birincisi, tele-alışveriş yayını kesintisiz en az 15 dakika sürmelidir. İkincisi, tele-alışveriş yayınlarının toplam süresi bir gün içinde bir saati aşamaz.
Birinci kural alt sınırdır. Örneğin 8 dakikalık “tele-alışveriş kuşağı” m.10/4’teki özel formata uymaz. İkinci kural ise üst sınırdır. Kanal gün içinde birden fazla tele-alışveriş kuşağı yayımlayabilir; fakat bunların toplamı 60 dakikayı geçemez.
Bu hesap günlük toplam üzerinden yapılır. Kanalın sabah 20 dakika, öğleden sonra 20 dakika ve gece 20 dakika tele-alışveriş yapması toplam 60 dakikadır. Dördüncü bir 15 dakikalık kuşak eklenmesi günlük bir saat sınırını aşar.
“Kesintisiz en az 15 dakika” ne anlama gelir?
Kanun tele-alışveriş kuşağının en az 15 dakika boyunca kesintisiz olması gerektiğini söyler. Bu yapı, kısa reklam spotlarıyla tele-alışveriş arasındaki hukuki ayrımın parçasıdır. Tele-alışveriş kuşağının ortasına editoryal program, başka reklam türü veya farklı yayın unsuru sokulması, “kesintisiz” niteliğini etkileyebilir.
Yayın otomasyonunda kuşağın başlangıç ve bitiş saati ayrı loglanmalıdır. Tele-alışveriş kapağı veya cıngılının süresi RTÜK uygulamasına göre tele-alışveriş süresi hesabına dahil edilmez. Bu nedenle 15 dakikalık asgari sürenin bizzat tele-alışveriş içeriği tarafından karşılanması gerekir.
Yayıncı yalnız planlanan süreye değil, fiilen yayınlanan süreye bakmalıdır. Canlı yayında teknik kesinti veya erken bitiş oluşursa kayıt üzerinden kontrol yapılmalıdır.
Tele-alışveriş neden sesli ve görüntülü uyarıyla belirtilmelidir?
6112 m.10/4 tele-alışverişin sesli ve görüntülü uyarı ile açıkça belirtilmesini şart koşar. m.10/1 de reklam ve tele-alışverişin program hizmetinin diğer unsurlarından kolaylıkla ayırt edilebilir olmasını emreder. Böylece izleyici, önündeki içeriğin bağımsız editoryal tavsiye değil satış amaçlı ticari iletişim olduğunu bilir.
Bu şeffaflık özellikle uzun ürün sunumlarında önemlidir. Sunucunun ürünün özelliklerini anlatması, kullanıcı deneyimleri aktarması veya uzman görünümündeki kişilerle konuşması tele-alışverişin ticari niteliğini gizlememelidir.
Tele-alışverişin başında ve sonunda kullanılan teknik uyarılar, kuşak boyunca “TELE-ALIŞVERİŞ” ibaresi ve genel reklam şeffaflık kuralları birlikte uygulanır.
Tele-alışveriş kapağı ve giriş-çıkış logosu nasıl olmalıdır?
RTÜK’ün resmî ticari iletişim uygulama açıklamasına göre televizyon tele-alışveriş kuşaklarının önünde ve bitiminde 3 saniye süreyle herhangi bir reklam unsuru içermeyen tele-alışveriş kapağı kullanılır. Medya hizmet sağlayıcı kapağın tasarımında serbesttir; ancak kapak ticari marka tanıtım alanına dönüştürülemez.
Ayrıca kuşağın önündeki kapakla birlikte başlamak üzere Yönetmelik Ek-2’deki tele-alışveriş giriş logosu 6 saniye gösterilir. Kuşağın bitiminde kullanılan kapakla son bulacak şekilde tele-alışveriş çıkış logosu yine 6 saniye gösterilir.
Bu teknik sistem, TV reklamının programdan ayrılması ve reklam kapağı kuralının tele-alışverişe özgü karşılığıdır.
Kuşak boyunca “TELE-ALIŞVERİŞ” yazısı zorunlu mu?
RTÜK’ün uygulama açıklamasına göre tele-alışveriş kuşakları yayını boyunca ekranda “TELE-ALIŞVERİŞ” ibaresine yer verilir. Bu yalnız girişte gösterilen kısa uyarıdan farklıdır; izleyici yayının ortasında kanalı açsa bile içeriğin niteliğini anlayabilmelidir.
İbarenin okunamayacak küçüklükte, arka planla ayırt edilemez veya ekranın görülmesi zor bölümünde olması şeffaflık amacını zedeler. Yönetmelikteki teknik logo kuralları ve RTÜK uygulaması birlikte dikkate alınmalıdır.
Radyo tele-alışverişinde görsel ibare mümkün olmadığından işitsel uyarı sistemi esastır. Kanun m.10/1 ve m.10/4’ün sesli uyarı hükümleri radyo bakımından da uygulanır.
Tele-alışveriş 12 dakikalık saatlik reklam limitine dahil midir?
Hayır. 6112 m.10/2, “tele-alışveriş yayınları hariç” diyerek saatlik yüzde 20 reklam limitinin tele-alışverişe uygulanmadığını açıkça belirtir. Klasik reklamlar ve bant reklamlar saatlik 12 dakika hesabında yer alırken tele-alışveriş m.10/4’teki günlük ve asgari kuşak süresine tabidir.
Bu iki sistem birbirine alternatif değil, farklı ticari iletişim türlerine uygulanır. Bir yayıncı saatlik 12 dakika reklam limitini tamamen kullanmış olsa bile tele-alışveriş için ayrıca m.10/4 kurallarını takip eder; fakat program kesintileri ve diğer içerik kuralları yine korunmalıdır.
Saatlik reklam hesabının ayrıntıları için TV ve Radyo Reklamı Saatte Kaç Dakika Olabilir? rehberi incelenebilir.
Tele-alışverişte tüketiciyi yanıltmak yasak mı?
Evet. 6112 m.9, ticari iletişimin yanıltıcı olmamasını ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemesini şart koşar. RTÜK uygulama açıklaması tele-alışverişte ürün veya hizmete ilişkin kesin bilgilerin verilmesi ve izleyicinin yanılgıya düşürülmemesi gerektiğini ayrıca vurgular.
Gerçek dışı şekilde “ilk kez”, “son kez”, “yalnız bugün”, “sadece tek sefer”, “stokların tamamı bitiyor” gibi acele ettirici iddialarla tüketicinin satın alma kararının manipüle edilmesi uygun değildir. Bu tür ifadeler gerçekten doğrulanabilir bir kampanya koşuluna dayanıyorsa bile koşulların tüketiciyi yanıltmayacak biçimde açık verilmesi gerekir.
Fiyat, teslimat, iade, abonelik, ek ücret veya ürünün temel niteliği gibi bilgiler saklanmamalıdır. Tele-alışveriş yayını, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bakımından doğabilecek sözleşme ve haksız ticari uygulama kurallarından da bağımsız değildir.
Üretici firma ve üretim yeri bilgisi verilmek zorunda mı?
RTÜK’ün tele-alışveriş uygulama açıklamasında ürüne ait üretici firma ve üretim yeri bilgilerinin verilmesi gerektiği belirtilir. Bu bilgi, tüketicinin karşısındaki ürünün kaynağını bilmesine yardımcı olur ve anonim/izlenemez ürün sunumlarını sınırlar.
Üretici bilgisi, satıcının ticari unvanı veya sipariş hattı bilgisiyle aynı şey değildir. Ürün başka bir şirket tarafından üretilip başka bir şirket tarafından satılıyorsa bu rollerin karıştırılmaması gerekir.
İthal ürünlerde üretim yeri ve üretici hakkındaki açıklamaların gerçeğe uygun olması; “yerli üretim”, “Avrupa üretimi” gibi menşe algısı yaratan ifadelerin doğrulanabilir olması gerekir.
Bilimsel, klinik veya performans testi iddiası kullanılabilir mi?
RTÜK uygulamasına göre bilimsel ve istatistiki bilgiler çarpıtılamaz. Klinik test veya ürün performansı test sonuçları, bunların resmî kurum tarafından onaylanmış veya akademik ve bilimsel dergi gibi mecralarda yayımlanmış olması şartıyla sınırlı biçimde kullanılabilir.
Bu nedenle “klinik olarak kanıtlandı”, “yüzde 95 başarı”, “bilim insanları onayladı” gibi iddiaların dayanağı bulunmalıdır. Pazarlama departmanının kendi kullanıcı anketi, klinik çalışma gibi sunulamaz. İstatistiğin örneklem, koşul veya kapsamı sonucu değiştirecek şekilde gizlenmemelidir.
Sağlık beyanlarında ayrıca ürünün tabi olduğu özel mevzuat uygulanır. Takviye edici gıda, kozmetik, tıbbi cihaz veya ilaç farklı hukuk rejimlerine tabidir.
Hangi ürün ve hizmetler tele-alışverişte yasaktır?
6112 m.11/4, ilaçlar ve tıbbi tedaviler için tele-alışverişe izin verilemeyeceğini açıkça düzenler. Reçeteye tabi ilaçlar ve tedaviler bakımından ticari iletişim de m.11/2 gereği yasaktır. Alkol ve tütün ürünleri için ise m.11/1 uyarınca hiçbir şekilde ticari iletişime izin verilmez.
RTÜK uygulama açıklaması ayrıca diğer kanunlarla reklamı yasaklanan ürün ve hizmetlerin ticari iletişiminin yapılamayacağını; takviye edici gıdalar ve başka ürünlerin mevzuata aykırı sağlık beyanıyla satışına, pazarlamasına veya reklamına yer verilemeyeceğini belirtir.
Bu nedenle tele-alışveriş planında yalnız 6112’ye değil ürünün özel mevzuatına da bakılmalıdır. “Tele-alışveriş programı” formatı, normalde reklamı yasak olan ürünü tanıtmanın yolu değildir.
Tele-alışveriş programın içine yerleştirilebilir mi?
6112 m.10/6’ya göre reklam ve tele-alışveriş yayınları programların arasına veya programın bütünlüğü, değeri ve hak sahiplerinin hakları zedelenmeyecek biçimde bir program içine yerleştirilebilir. Bağımsız bölümlerden oluşan programlarda, devre araları içeren spor programlarında ve benzer yapıdaki olay/gösteri programlarında tele-alışveriş bölüm veya devre aralarına yerleştirilir.
Bu yerleştirme kuralı, tele-alışverişin en az 15 dakika kesintisiz olma şartıyla birlikte düşünülmelidir. Bir programın içine çok kısa satış arası koyup bunu tele-alışveriş olarak nitelendirmek m.10/4 yapısına uymaz.
Yayıncı ayrıca programın hak sahiplerinin haklarını zedelememelidir. Özellikle film ve lisanslı içerik sözleşmelerinde reklam/tele-alışveriş kesintilerine ilişkin özel haklar bulunabilir.
Film, haber ve çocuk programı tele-alışverişle ne zaman kesilebilir?
6112 m.10/7’ye göre sinema ve televizyon için yapılmış filmler ile haber bültenleri ve çocuk programları, planlanan yayın süreleri 30 dakikadan fazla ise her 30 dakikalık yayın süresi için bir kez reklam ve tele-alışverişle kesilebilir. RTÜK uygulaması ilk 30 dakikanın kesilemeyeceğini, sonraki her 30 dakikalık bölümde en fazla bir kez kesinti yapılabileceğini açıklar.
Bu özel kural, tele-alışverişin kendi en az 15 dakikalık süre şartını ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla yayın planlaması hem program kesinti sıklığını hem tele-alışveriş kuşağının asgari süresini aynı anda karşılamalıdır.
Dinî tören yayınlarına ise m.10/8 gereği hiçbir şekilde reklam veya tele-alışveriş yerleştirilemez.
RTÜK tele-alışveriş yayınını nasıl denetler?
RTÜK yayın kaydı üzerinden kuşağın süresini, gün içindeki toplam tele-alışveriş süresini, “TELE-ALIŞVERİŞ” ibaresini, kapak ve logoları, yanıltıcı iddiaları ve yasak ürün tanıtımlarını inceleyebilir. 6112 m.25 uyarınca özel medya hizmet sağlayıcılar her yayın kaydını bir yıl saklar.
Tele-alışveriş denetiminde yalnız reklam otomasyon kayıtları değil, gerçek yayın görüntüsü önemlidir. Planlanan 15 dakikalık kuşak fiilen 14 dakika 40 saniye sürmüşse m.10/4 bakımından sorun doğabilir. Aynı şekilde ekranda gerekli ibarenin kaybolması veya yanlış ürün bilgisinin yayınlanması kayıt üzerinden tespit edilebilir.
Yayın kaydının RTÜK’ten nasıl alınabileceği 6112 m.25 rehberimizde ayrıntılıdır.
Tele-alışverişten yapılan satışlarda tüketici hukuku nasıl uygulanır?
Satışın hukuki niteliğine göre 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uygulanabilir. Tüketici tele-alışveriş yayınını izledikten sonra telefon veya internet üzerinden uzaktan sözleşme kuruyorsa mesafeli sözleşme hükümleri gündeme gelir. Cayma hakkının varlığı, istisnaları ve ön bilgilendirme yükümlülüğü satılan mal veya hizmetin türüne göre ayrıca incelenmelidir.
Bu nedenle yayıncı ve satıcı, RTÜK kurallarına uymanın tüketici hukuku yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını bilmelidir. Yayın hukuka uygun olsa bile sipariş, teslim, cayma ve iade süreçlerinde 6502’ye aykırılık oluşabilir.
Sosyal medya üzerinden mesafeli satışın hukuki çerçevesi için Sosyal Medyadan Alışveriş Mesafeli Sözleşme Sayılır mı? rehberi de karşılaştırmalı olarak incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Tele-alışveriş en az kaç dakika olmalıdır?
6112 m.10/4’e göre kesintisiz en az 15 dakika olmalıdır.
Bir günde toplam kaç dakika tele-alışveriş yapılabilir?
Günlük toplam süre bir saati, yani 60 dakikayı aşamaz.
Tele-alışveriş saatlik 12 dakika reklam limitine dahil mi?
Hayır. m.10/2 tele-alışverişi saatlik reklam oranının dışında tutar.
Tele-alışveriş boyunca ekranda hangi ibare bulunur?
RTÜK uygulamasına göre “TELE-ALIŞVERİŞ” ibaresi kuşak boyunca ekranda yer alır.
Tele-alışveriş kapağı kaç saniye?
RTÜK uygulamasına göre kuşağın önünde ve sonunda 3 saniyelik kapak kullanılır.
Giriş ve çıkış logosu kaç saniye gösterilir?
Yönetmelik Ek-2’ye uygun giriş ve çıkış logosu 6 saniye gösterilir.
İlaç tele-alışverişle satılabilir mi?
Hayır. 6112 m.11/4 ilaçlar ve tıbbi tedaviler için tele-alışverişe izin vermez.
“Sadece bugün son ürünler” denebilir mi?
Bu ifade gerçeğe aykırı veya tüketiciyi yapay biçimde acele ettirici şekilde kullanılamaz. RTÜK uygulaması gerçek dışı kıtlık ve son şans ifadelerini yasaklar.
Üretici firma bilgisi verilmek zorunda mı?
RTÜK uygulamasında üretici firma ve üretim yeri bilgilerinin verilmesi öngörülür.
Çocuk programı tele-alışverişle kesilebilir mi?
Planlanan süresi 30 dakikadan fazlaysa m.10/7’deki özel kesinti kuralı uygulanır; ilk 30 dakika kesilmez.
Dinî tören içinde tele-alışveriş olabilir mi?
Hayır. m.10/8 dinî tören yayınına reklam ve tele-alışveriş konulmasını kesin biçimde yasaklar.
Tele-alışverişte klinik test iddiası kullanılabilir mi?
Bilimsel ve istatistiki bilgiler çarpıtılamaz; RTÜK uygulamasındaki doğrulanabilirlik şartları karşılanmalıdır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu rehber 15 Eylül 2026 itibarıyla 6112 sayılı Kanun m.9, m.10 ve m.11 ile RTÜK’ün resmî ticari iletişim uygulama açıklaması esas alınarak hazırlanmıştır. En az 15 dakika ve günlük en çok bir saat kuralları doğrudan m.10/4 hükmüne dayanır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- 6112 sayılı Kanun — m.9, m.10 ve m.11.
- RTÜK: Görsel-İşitsel Medyada Ticari İletişim Mevzuatı ve Uygulamaları.
- TV ve Radyo Reklamı Saatte Kaç Dakika Olabilir?.
- Sosyal Medyadan Alışveriş ve 14 Gün Cayma Hakkı.
Son güncelleme: 15 Eylül 2026. (E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
