TRABİS Alan Adı Uyuşmazlığı: 3 Şart ve 10 Günlük Cevap
TRABİS alan adı uyuşmazlığı: TRABİS alan adı uyuşmazlığında birlikte aranan üç şart, 10 günlük cevap süresi, kötü niyet delilleri ve kararın uygulanması.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Kısa cevap: TRABİS alan adı uyuşmazlık çözümü, “.tr” uzantılı bir alan adının hak sahibine devri veya iptali için resmî TRABİS listesinde yer alan yetkili Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcısına yapılan idari nitelikte alternatif başvurudur. Şikâyetçi üç koşulu birlikte ispatlamalıdır: alan adı kendi marka veya tanıtıcı işaretiyle aynı ya da benzer olmalı, alan adı sahibinin hak veya meşru bağlantısı bulunmamalı ve alan adı kötüniyetle tahsis edilmiş veya kullanılmalıdır.
Bu rehber “.tr” uyuşmazlıklarında üç başvuru koşulunu, cevap süresini ve kararın uygulanmasını açıklar. Güncel sağlayıcı için resmî TRABİS UÇHS listesi, düzenlemeler için TRABİS mevzuat sayfası kullanılmalıdır. Sağlayıcı listesi 30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. “.tr” mekanizması ile “.com” gibi alan adlarındaki UDRP aynı usul değildir.
TRABİS Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Hangi Alan Adlarını Kapsar?
Mekanizma “.tr” ülke kodlu alan adlarına uygulanır. com.tr, net.tr, org.tr ve doğrudan .tr altında tahsis edilen adlar uyuşmazlığın niteliğine göre bu kapsamdadır. Genel üst seviye alan adları olan .com, .net veya .org için ICANN politikaları ve UDRP sağlayıcıları kullanılır. Aynı işaretin hem .tr hem .com kaydı varsa iki ayrı başvuru gerekebilir.
TRABİS alan adı tahsis ve yenileme altyapısıdır. Uyuşmazlığı, yetkili UÇHS bünyesinde görevlendirilen hakem veya hakem heyeti karara bağlar. Resmî TRABİS listesinde BTİDER, TOBBUYUM ve İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) yer almaktadır. Başvuru gününde listenin güncel hâlini ve seçilen sağlayıcının başvuru koşulları ile ücret tarifesini kontrol edin.
TRABİS Alan Adı Uyuşmazlık Çözümü İçin Üç Koşul
Birinci koşul, uyuşmazlık konusu alan adının şikâyetçinin sahip olduğu veya ticarette kullandığı marka, ticaret unvanı, işletme adı ya da diğer tanıtıcı işaretiyle aynı veya benzer olmasıdır. Şikâyet yalnız tescilli markaya dayanmak zorunda değildir; ancak ticari kullanımın gerçek hak ve ayırt edicilik doğurduğu tarihli belgelerle gösterilmelidir.
İkinci koşul, alan adını tahsis ettirenin bu alan adıyla ilgili bir hak veya meşru menfaatinin bulunmamasıdır. Üçüncü koşul ise alan adının kötüniyetle tahsis edilmiş veya kullanılıyor olmasıdır. Bu üç unsur kümülatiftir; birinin ispatlanamaması şikâyetin reddine yol açabilir. .tr sistemindeki “veya” nedeniyle kötü niyetli tahsis ya da kötü niyetli kullanım hâllerinden birinin bulunması yeterlidir.
Alan Adı ile İşaret Benzerliği Nasıl İncelenir?
“.tr”, “com.tr” gibi teknik uzantılar benzerlik değerlendirmesinde ayırt edici unsur sayılmaz. Alan adındaki çekirdek ifade ile markanın veya ticaret unvanının görsel, işitsel ve kavramsal yakınlığı incelenir. Tire işareti, çoğul eki, şehir adı veya tanımlayıcı kelime eklenmesi karıştırılma ihtimalini her zaman ortadan kaldırmaz.
Şikâyetçi işaretin tescil belgesini, ticaret sicili kaydını, alan adından önceki kullanımını gösteren fatura, reklam ve web arşivi belgelerini sunmalıdır. Hak tarihi ile tartışmalı alan adının tahsis tarihi karşılaştırılmalıdır. Alan adı şikâyetçinin işaretinden önce tescil edilmişse sonraki hak iddiasının kapsamı ve kötüniyet ispatı güçleşebilir.
Kötüniyetli Tahsis veya Kullanım Nasıl Kanıtlanır?
Alan adını hak sahibine veya rakibine belgelenmiş masrafları aşan bedelle satma amacı, hak sahibinin işaretini alan adına yansıtmasını engelleyen tekrarlı tahsisler, rakibin işine zarar verme amacı ve internet kullanıcılarını ticari kazanç için karıştırarak başka siteye yönlendirme, İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği’nde sayılan kötü niyet göstergeleridir. Alan adının sahte ürün, kimlik avı veya yanıltıcı e-posta amacıyla kullanılması da kötü niyetli kullanımı gösterir.
Kötüniyet soyut kanaatle değil, kayıt ve kullanım olgularıyla ispatlanmalıdır. Satış teklifleri, yönlendirme sayfası, reklam bağlantıları, e-posta başlıkları, önceki alan adı kararları, taraflar arasındaki ilişki ve web arşivi kayıtları tarihleriyle sunulabilir. Alan adının pasif tutulması da tanınmışlık, açıklama eksikliği ve kullanım ihtimali gibi koşullar birlikte değerlendirildiğinde kötüniyet oluşturabilir; tek başına pasiflik otomatik sonuç doğurmaz.
Alan Adı Sahibinin Hak veya Meşru Menfaati
Alan adı sahibi uyuşmazlık bildiriminden önce alan adını iyi niyetli mal veya hizmet sunumunda kullandığını ya da ciddi hazırlık yaptığını gösterebilir. Alan adıyla yaygın biçimde tanınması veya işareti tüketiciyi yanıltmadan, ticari olmayan meşru amaçla kullanması da savunma oluşturabilir. Sonradan hazırlanmış yapay sayfa veya tarihsiz taslak gerçek hazırlık sayılmayabilir.
Jenerik veya tanımlayıcı sözcüklerden oluşan alan adlarında sözlük anlamına uygun gerçek kullanım önem taşır. Bir sözcüğün aynı zamanda başkasının markası olması, alan adı sahibinin her kullanımını otomatik olarak kötüniyetli kılmaz. Buna karşılık sayfanın özellikle marka sahibinin sektörünü, logo ve renklerini taklit etmesi jenerik kullanım savunmasını zayıflatır.
UÇHS Başvurusu Nasıl Yapılır?
Şikâyetçi resmî TRABİS listesinden bir UÇHS seçer ve çevrim içi formda uyuşmazlık konusu alan adını, iletişim bilgilerini, üç koşula ilişkin açıklamaları, delilleri, alan adının iptali veya devri talebini ve tek hakem ya da üç hakem tercihini bildirir. Başvuru ücreti sağlayıcının tarifesine göre ödenir. Devir isteniyorsa şikâyetçinin alan adını tahsis almaya uygunluğu kontrol edilmelidir.
Başvuru kabul edilince UÇHS uyuşmazlığı TRABİS ve ilgili kayıt kuruluşuna bildirir; alan adı dondurulur. Dondurma, kayıt bilgilerinin değiştirilmesini, satışını, devrini, feragatini veya kayıt kuruluşu transferini engeller; yenilemeye izin verilir. Böylece alan adının süreç sırasında üçüncü kişiye kaçırılması önlenir.
Başvurudaki 5, 10 ve 15 Günlük Süreler
UÇHS başvuruda eksiklik tespit ederse şikâyetçiye eksikliği gidermesi için 5 gün verir. Süresinde tamamlanmayan başvuru geçersiz sayılır; bu durum kural olarak yeni başvuruya engel değildir. Ancak gecikme sırasında alan adının durumu ve deliller değişebileceğinden ilk başvurunun tam hazırlanması önemlidir.
Şikâyet edilen, dosyanın kendisine gönderilmesinden itibaren 10 gün içinde cevap ve tüm delillerini sunar; makul gerekçeyle talep ederse UÇHS 10 güne kadar ek süre verir. Cevap verilmemesi şikâyetin otomatik kabulü anlamına gelmez; hakem mevcut delillerle karar verir. Üç hakemli heyet tercihi ve gerekirse ücret farkı da bildirilen sürelerde tamamlanmalıdır.
Cevap aşaması tamamlandıktan sonra hakem veya heyet kural olarak 15 gün içinde karar verir; gerekli hâlde 5 güne kadar ek süre kullanılabilir. Karar UÇHS aracılığıyla taraflara, TRABİS’e ve kayıt kuruluşuna bildirilir. Süreler takvim günü ve iş günü ifadelerine göre ayrı hesaplanmalıdır.
Şikâyet Edilen Cevabında Neleri Sunmalıdır?
Alan adı sahibi hakem tercihiyle birlikte her üç koşula ayrı cevap vermelidir. Ad veya ticaret unvanı bağlantısı, önceki kullanım hazırlıkları, site ekranları, faturalar, yazılım geliştirme kayıtları, reklamlar ve alan adının sözlük anlamına dayalı iş modeli delillendirilebilir. Alan adını satmaya ilişkin yazışmalar bağlamıyla açıklanmalı; belge üzerinde sonradan değişiklik yapılmamalıdır.
Başka bir UÇHS veya mahkeme başvurusu ve alınmış kararlar bildirilmelidir. Taraf veya vekil iletişim bilgileri güncel tutulmalıdır; TRABİS’te kayıtlı e-posta adresinin izlenmemesi savunma süresini kaçırma riski yaratır. Ek süre talebi 10 günlük cevap içinde makul gerekçeyle yapılmalıdır.
Hakem Hangi Kararları Verebilir?
Hakem veya hakem heyeti şikâyetin reddine, alan adının iptaline ya da şikâyetçiye devrine karar verebilir. UÇM kapsamında maddi tazminat, marka hükümsüzlüğü veya ceza yaptırımı kararı verilmez. Şikâyetçi talebini başvuruda doğru seçmelidir; devir talebi yerine iptal kararı verilmesi alan adının üçüncü kişi tarafından yeniden alınması riskini doğurabilir.
Kararın taraflara bildirilmesinden sonra mevzuattaki 10 iş günlük dönem mahkeme yoluyla koruma bakımından kritik önemdedir. Mahkemeye başvurulması tek başına uygulamayı her olayda durdurmayabilir; kararın uygulanmasını engelleyen ihtiyati tedbirin UÇHS ve ilgili sisteme süresinde bildirilmesi gerekir. Aksi hâlde devir veya iptal kararı uygulanır.
UÇM Kararı Kesin midir?
Alternatif mekanizma genel mahkemelere başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Taraflar alan adı, marka, ticaret unvanı veya haksız rekabet iddialarıyla görevli-yetkili mahkemede dava açabilir. Mahkemenin tarafları, talepleri, ispat standardı ve tazminat yetkisi UÇM’den farklıdır. On iş günlük uygulama aralığı, dava ve tedbir stratejisinin gecikmeden kurulmasını gerektirir.
Aynı konuda başka bir UÇHS önünde devam eden başvuru varsa yeni başvuru yapılamaz. Sonuçlanmış şikâyetten sonra yeniden başvuru olasılığı bulunsa da yeni olgular, kötüye kullanım ve kesin hüküm benzeri itirazlar değerlendirilir. UÇHS kararları kişisel veriler korunarak sağlayıcının karar panosunda yayımlanabilir.
TRABİS ile UDRP Arasındaki Temel Farklar
TRABİS mekanizması düzenleme kapsamındaki .tr uzantılarına, UDRP ise ICANN kapsamındaki genel üst seviye alan adlarına uygulanır. .tr başvurusunda marka yanında ticaret unvanı, işletme adı ve ticarette kullanılan diğer tanıtıcı işaretler de korunan menfaate dayanak oluşturur. TRABİS düzenlemesinde kötü niyetli tahsis veya kötü niyetli kullanım unsurlarından birinin ispatı yeterlidir; UDRP ise kötü niyetli tescil ve kullanımı birlikte arar.
Sağlayıcı, ücret, cevap süresi ve karar uygulama prosedürü iki sistemde farklıdır. Bu nedenle UDRP dilekçesi .tr uyuşmazlığına doğrudan uygulanamaz. Birden çok uzantıyı kapsayan marka portföyünde her alan adı için yetkili sağlayıcı, kayıt tarihi ve alan adı sahibinin kimliği ayrı tabloya işlenmelidir.
Benzer içerikler için Ticaret ve Sözleşmeler Hukuku yazılarını, ofis yaklaşımı için yazar profilini ve hukuki başvuru kanalları için iletişim sayfasını inceleyebilirsiniz.
Başvuru Öncesi Hızlı Kontrol Listesi
- Alan adının tam yazımı, uzantısı, tahsis ve bitiş tarihini kaydedin.
- Marka, unvan veya tanıtıcı işaret hakkının başlangıç tarihini belgeleyin.
- Siteyi, yönlendirmeleri ve satış tekliflerini tarihli olarak tespit edin.
- Alan adı sahibinin olası meşru menfaatini araştırın.
- Kötüniyetli tahsis veya kullanımı ayrı delillerle açıklayın.
- Resmî TRABİS listesinden UÇHS’yi; sağlayıcının kendi sitesinden ücret tarifesini doğrulayın.
- İptal mi devir mi istendiğini başvuru öncesinde kesinleştirin.
Başvuru gönderildikten sonra alındı, ödeme ve tüm eklerin son sürümü saklanmalıdır. Alan adının mevcut içeriği süreç boyunca değişebileceği için yalnız başvuru günü değil, önceki kullanımı gösteren web arşivi ve ticari belgeler de dosyaya eklenmelidir.
Bağlantılı rehberler: marka hakkına tecavüz, marka hükümsüzlüğü, haksız rekabet davası.
Sık Sorulan Sorular
TRABİS başvurusu yalnız tescilli markaya mı dayanır?
Hayır. Ticaret unvanı, işletme adı ve ticarette kullanılan diğer tanıtıcı işaretler de koşulları varsa dayanak olabilir.
Alan adı sahibi kaç günde cevap verir?
Bildirimden itibaren 10 gün içinde cevap verir; makul gerekçeyle 10 güne kadar ek süre isteyebilir.
Hakem tazminata karar verebilir mi?
Hayır. UÇM’de ret, iptal veya devir kararı verilir; tazminat için mahkeme yolu değerlendirilir.
Karara karşı dava açılabilir mi?
Evet. Mahkeme yolu açıktır; kararın uygulanmasını durdurmak için 10 iş günlük dönemde gerekli tedbirin alınması kritik olabilir.
Uyuşmazlık çözüm başvurusundaki üç şart birlikte mi aranır?
Evet. Başvurucu korunan menfaatine benzerliği, alan adı sahibinin hak veya meşru menfaatinin bulunmadığını ve alan adının kötü niyetle tahsis edildiğini veya kullanıldığını birlikte ortaya koymalıdır.
UÇM kararı hangi alan adları için verilir?
TRABİS uyuşmazlık çözüm mekanizması, ilgili düzenlemenin kapsamındaki .tr uzantılı alan adları için uygulanır.
Uyuşmazlık sürerken alan adı devredilebilir mi?
Uyuşmazlık çözüm süreci başlatıldığında alan adı, düzenlemede belirtilen istisnalar dışında süreç sonuçlanıncaya kadar başka bir kişiye devredilemez.
Uyuşmazlık sürerken alan adı yenilenebilir mi?
Evet. Alan adı dondurulsa da yenilenmesine izin verilir. Devir, satış, feragat ve kayıt kuruluşu transferi ise uyuşmazlık sürecinde sınırlandırılır.
Sonuç: TRABİS alan adı uyuşmazlık çözümü hızlıdır; fakat üç koşulun tamamını somut delille ispatlamayı gerektirir. Başvuruda doğru UÇHS, iptal veya devir talebi, kayıt ve kullanım kronolojisi belirlenmeli; 5 günlük eksiklik, 10 günlük cevap ve 10 iş günlük uygulama süreleri ayrı izlenmelidir.
Hızlı Hukuki Özet
| Kontrol | Somut karşılığı |
|---|---|
| Üç koşul | Benzerlik, meşru menfaat yokluğu ve kötüniyetli tahsis veya kullanım |
| Cevap | Şikâyet edilen için 10 gün; koşulları varsa ek süre |
| Karar | Alan adının devri, iptali veya şikâyetin reddi |
| İlgili rehberler | Ticaret ve Sözleşmeler Hukuku |
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin. Fiziksel ofislerimiz İstanbul ve Mersin’dedir; dosyalar kanuni yetki ve usul çerçevesinde Türkiye genelinde İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilir.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.