Tüketici Kredisinden Cayma: 14 Günlük Hak Rehberi

Tüketici kredisinden cayma hakkı, 6502 sayılı Kanun’un 24. maddesine göre 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve ceza koşulu ödemeden kullanılır. Para kullanılmışsa anapara ve kullanım döneminin akdi faizi, cayma bildiriminin gönderilmesinden itibaren 30 gün içinde geri ödenir. Kredi borcunun tamamı 14 günlük cayma süresinde kapatılırsa ayrıca bildirim aranmaz.

Tüketici kredisinden cayma hangi sözleşmelere uygulanır?

İlk ayrım kredinin adından önce kullanım amacıdır. Ticari veya mesleki amaç dışında hareket eden kişinin finansman işlemi tüketici işlemidir. Kişisel ihtiyaç için kullanılan ihtiyaç kredisi bu çerçevede incelenir. Ticari faaliyet için alınan işletme kredisine, yalnız borçlunun gerçek kişi olması nedeniyle tüketici kredisi hükümleri uygulanmaz. Sözleşme, kullanım amacı ve tarafların işlemdeki sıfatları birlikte belirlenir.

6502 sayılı Kanun’un 22. maddesi tüketici kredisi sözleşmesini; 24. maddesi cayma hakkını düzenler. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 2. maddesi ise kapsam ve istisnaları gösterir. Konut finansmanı sözleşmeleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Bu nedenle ihtiyaç kredisine ilişkin 14 günlük kural, konut kredisine otomatik olarak taşınmaz. İnternetten kurulmuş finansal sözleşmelerde ayrıca sözleşmenin niteliğine uygun mesafeli finansal hizmet hükümleri incelenir.

Kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve taksitli nakit avans için de tek bir genel cevap verilmez. Yönetmelik m.2, bazı hükümleri ilk sözleşmeyle sınırlandırır; taksitli nakit avans için uygulanacak maddeleri ayrıca sayar. Her kart harcamasının veya her nakit çekiminin yeni bir 14 günlük cayma süresi başlattığı kabulü yanlıştır. Başvuru hazırlanırken banka ürünü ve kurulan sözleşme açıkça tanımlanır.

14 günlük cayma süresi hangi tarihte başlar?

Yönetmelik m.24/2 uyarınca süre sözleşmenin kurulduğu tarihte başlar. Sözleşme örneği tüketiciye daha sonra verilmişse başlangıç, bu örneğin teslim edildiği tarihtir. Şubede imza tarihi, kredi kullandırım tarihi ve sözleşmenin gönderildiği tarih birbirinden farklıysa, yalnız hesap hareketinin tarihine bakarak süre hesabı yapılamaz. Sözleşmenin hangi tarihte kurulduğu ve örneğinin hangi tarihte verildiği belgelerle tespit edilir.

Örneğin sözleşme 2 Eylül’de kurulmuş, tüketiciye sözleşme örneği 5 Eylül’de verilmişse Yönetmelik gereğince başlangıç 5 Eylül’dür. Bu örnek, paranın hesaba geçişi ile sözleşme tesliminin farklı hukuki işlemler olduğunu gösterir. Elektronik posta teslim kaydı, mobil bankacılık belge kaydı veya imzalı teslim formu başlangıcın ispatında kullanılır. Sadece bankanın belgeyi kendi sisteminde oluşturması, belgenin tüketiciye verildiğini kendiliğinden göstermez.

Kanundaki süre 14 gündür; 14 iş günü değildir. Banka personelinin izinli olması, şubenin başka bir birime yönlendirmesi veya talebin değerlendirmeye alınması yeni bir süre yaratmaz. Tüketici kredisinden cayma bildirimi süre içinde kredi verene yöneltilir. İnceleme sonucunu beklemek yerine bildirimin yapıldığına ilişkin kayıt korunur. Böylece başvurunun esasından önce ortaya çıkan süre tartışmasının dayanağı somutlaştırılır.

Cayma bildirimi bankaya nasıl gönderilir?

Yönetmelik m.24/3, bildirimin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmasını düzenler. Bankanın kabul ettiği yazılı başvuru kanalı, tarih ve içerik kaydı bırakan elektronik iletişim yöntemi ya da teslim alındığı belgelenen şube başvurusu kullanılır. Kalıcı veri saklayıcısının işlevi, gönderilen bilginin sonradan değişmeden incelenmesini ve kopyalanmasını sağlamaktır. Başvurunun ekran görüntüsü yanında asıl mesaj ve gönderim kaydı da saklanır.

Bildirimde tüketici ve kredi sözleşmesi belirlenir; sözleşme tarihi, kredi numarası ve cayma iradesi açıkça yazılır. Anapara ile kullanım dönemine ilişkin akdi faiz dökümü istenir. Caymanın herhangi bir gerekçeye bağlanması zorunlu değildir. İş kaybı, başka bankadan daha uygun teklif alınması veya ihtiyaçtan vazgeçilmesi gibi nedenlerin kanıtlanması bu hakkın şartı değildir. Bankanın onayı da kanunda ayrıca sayılan bir geçerlilik koşulu değildir.

Başvuruda yalnız “kredim hakkında bilgi istiyorum” yazılması ile sözleşmeden cayma iradesinin bildirilmesi aynı şey değildir. Açık bir cayma beyanı, yanlış anlaşılma riskini azaltır. Telefon görüşmesindeki talebin içeriği ve kayıt altına alınma biçimi tartışma doğurduğundan, yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı üzerinden aynı iradenin süresinde iletilmesi ispatı güçlendirir. Kredi veren ise tüketicinin cayma hakkı konusunda bilgilendirildiğini ispatla yükümlüdür.

Cayma sonrasında 30 günlük ödeme yükümlülüğü

Kredi kullanılmışsa tüketicinin iki ayrı işlemi tamamlaması gerekir: cayma hakkını süresinde kullanmak ve kullanılan parayı yasal sürede geri ödemek. Yönetmelik m.24/4’e göre anapara ile kullandırım tarihinden geri ödeme tarihine kadar işlemiş akdi faiz, bildirimin kredi verene gönderilmesinden sonra en geç 30 gün içinde ödenir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa tüketici kredisinden cayılmamış sayılır.

Otuz günlük süre faizsiz kullanım hakkı vermez. Geri ödeme geciktikçe kanunda belirtilen kullanım dönemine ait akdi faiz hesabı ilerler. Bununla birlikte tüketiciden sözleşmenin bütün vadesine ilişkin gelecekteki faiz istenmez. Örneğin 24 ay vadeli ihtiyaç kredisinden kısa süre sonra cayılması, tüketicinin 24 aylık faiz toplamını ödemesini gerektirmez. Hesabın esasını fiilen kullanılan anapara, sözleşmedeki akdi oran ve kullanım süresi oluşturur.

Bankadan alınan kapama dökümünde anapara, gün sayısı, akdi faiz, yasal kesintiler ve diğer ücretler ayrı gösterilmelidir. Ödeme açıklamasına ilgili kredi numarasının yazılması ve borcun kapandığını gösteren belgenin alınması önem taşır. Paranın vadesiz hesaba yatırılması, kredi hesabının aynı anda kapatıldığı anlamına gelmez. Hesap hareketi ile kredi kapanış kaydı birlikte kontrol edilir; eksik bakiye bırakılması 30 günlük koşul bakımından ayrıca değerlendirilir.

Tüketici kredisinden cayma halinde hangi masraflar iade edilir?

6502 m.24/3 ve Yönetmelik m.24/5 uyarınca hesaplanan akdi faiz ile kamu kurum ve kuruluşlarına veya üçüncü kişilere ödenmiş ücretler dışında tüketiciden bedel talep edilmez. “Cayma cezası”, “sözleşme iptal komisyonu” veya benzer bir ad kullanılması bu yasağı ortadan kaldırmaz. Bir kalemin adının masraf olması yeterli değildir; hangi hizmete ilişkin olduğu ve kime ödendiği açıklanmalıdır.

Bu istisnalar dışında daha önce tahsil edilmiş ücretler, anapara ve tahakkuk eden faizin kredi verene geri ödendiği tarihten itibaren 7 gün içinde iade edilir. Yedi günlük sürenin başlangıcı cayma bildiriminin yapıldığı gün değil, belirtilen geri ödemenin gerçekleştiği gündür. Dolayısıyla bildirim, geri ödeme ve ücret iadesi için üç farklı tarih kaydedilir. Banka dökümü bu sıraya göre incelenir.

Kredinin kurulması sırasında alınan tahsis ücretinin genel sınırı ile cayma nedeniyle ücretin geri verilmesi farklı hukuki konulardır. Bu yazının konusu cayma sonrasındaki tasfiyedir. Ücretin başlangıçta hangi sınırla alınacağı, sitedeki kredi tahsis ücreti ve kanuni kesinti sınırları rehberinde ele alınmıştır. Aynı kesintinin iki kez talep edilmemesi için başvuruda önceki iadeler de gösterilir.

14 gün içinde erken kapama yapılırsa ayrıca bildirim gerekir mi?

7392 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle 6502 m.24/2’ye eklenen hüküm açıktır: cayma hakkı süresi içinde kredi borcunun tamamı erken ödenirse, ayrıca bildirim aranmadan cayma hükümleri uygulanır. Bu düzenleme, yalnız vadesiz hesaba para aktarılmasıyla değil kredi borcunun tamamının erken ödenmesiyle ilgilidir. Bankanın kapama kaydı ve hesap dökümü bu yüzden belirleyicidir.

Borç tamamen kapatıldığı halde işlem sıradan bir ara ödeme gibi kaydedilmişse, işlem tarihi ve kapanan borç tutarıyla düzeltme istenir. Bir veya birkaç taksidin erken ödenmesi, borcun tamamının ödenmesi şartını karşılamaz. Tüketici kredisinden cayma hakkı bu nedenle kısmi ödeme ile otomatik olarak kullanılmış sayılmaz. Tüketici süresi devam ediyorsa açık cayma bildirimini ayrıca yapar ve ödeme yükümlülüğünü tamamlar.

On dört günlük süre geçtikten sonraki erken ödeme ise 6502 m.27’deki erken ödeme hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Erken ödenen tutara göre faiz ve diğer maliyet unsurlarında gerekli indirim yapılır. Ancak caymaya özgü bütün sonuçların süre geçtikten sonra kendiliğinden doğduğu söylenemez. Cayma, kısmi ara ödeme ve vade öncesi tam kapama işlemleri başvuru metninde birbirine karıştırılmaz.

Krediye bağlı sigorta ve hizmetler ne olur?

Yönetmelik m.24/6’ya göre kredi sözleşmesine bağlı başka bir hizmet sunulmuşsa, kredi sözleşmesinden caymayla bu hizmetin sözleşmesi de sona erer. Kredi bağlantılı sigorta bu çerçevede incelenir. Bankadan poliçe numarası, başlangıç ve bitiş tarihleri, tahsil edilen prim ve iptal hesabı istenir. Krediden bağımsız bir başka sözleşmenin de yalnız aynı bankadan alınmış olması nedeniyle otomatik sona erdiği ileri sürülmez.

6502 m.29, kredi bağlantılı sigorta için tüketicinin açık talebini ve sigortasız teklif verilmesini ayrıca düzenler. Cayma dışındaki erken ödeme veya borç yapısı değişikliklerinde Yönetmelik m.26/2’deki sigorta sonlandırma, bilgilendirme ve açık onay hükümleri uygulanır. Bu iki mekanizma farklıdır. Somut kesintiye ilişkin belgeler krediye bağlı sigorta primi iadesi başvurusunun hazırlanmasında kullanılır.

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

Dosyanın ilk bölümü sözleşme ve teslim kaydıdır. İkinci bölüm cayma bildirimi, gönderim tarihi ve bankanın verdiği işlem numarasıdır. Üçüncü bölüm kredi kullandırım dekontu, anapara ve faiz dökümü, geri ödeme dekontu ve kapama belgesidir. Son bölümde tahsis ücreti, sigorta ve diğer kesintilere ait makbuzlar bulunur. Her belge, kanundaki farklı bir şartı veya tutarı ispatlar.

Kontrol tablosunda şu dört soru cevaplandırılır: süre hangi tarihten başladı, bildirim ne zaman gönderildi, anapara ve faiz ne zaman ödendi, hangi ücret henüz geri verilmedi? Bankanın bütün vade faizini hesapladığı iddiası varsa ödeme planıyla kapama dökümü karşılaştırılır. Üçüncü kişi gideri iddiası varsa ödeme belgesi istenir. Böylece uyuşmazlık “banka fazla para aldı” şeklindeki genel bir ifadeden çıkarılıp kalem ve tutar bazında açıklanır.

Banka caymayı veya iadeyi kabul etmezse ne yapılır?

Önce bankaya yapılan başvuru ve alınan cevap dosyalanır. Başvuru; caymanın geçerli olduğunun tespiti, yanlış borç hesabının düzeltilmesi ve haksız kesintinin iadesi gibi somut taleplere ayrılır. Bankanın incelemesi sürerken anapara ve faiz ödeme yükümlülüğünün ortadan kalktığı varsayılmaz. Süre ve ödeme tartışması bulunan dosyalarda, sırf şikâyet başvurusu yapıldığı için kredi taksitleri veya diğer yükümlülükler kendiliğinden durmaz.

2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. Bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere, önce dava şartı arabuluculuk, ardından tüketici mahkemesi yolu izlenir. Sınırın altında kalan bağımsız bir ücret iadesinde yalnız ilk kredi tutarına bakılmaz; uyuşmazlığın gerçek değeri ve talebin kapsamı belirlenir. Kapsamı geniş bir borç tespiti talebiyle küçük bir ücret iadesi aynı şekilde değerlenmez.

Başvurunun hazırlanması ve belge yüklenmesi için tüketici hakem heyeti başvuru rehberi incelenir. Süreler ve görevli merci başvuru tarihindeki mevzuata göre belirlenir. Yeni bir başvuru yapılması, daha önce tebliğ edilmiş bir kararın kanun yolu süresini durdurmaz. Devam eden icra takibi varsa buna ilişkin itiraz veya dava ayrıca ele alınır.

Cayma hakkını kullanırken kaçınılacak hatalar

• Başvuru ile bildirimi karıştırmak: Bilgi istemek, açık cayma iradesi taşımadığında cayma bildiriminin yerini tutmaz.
• 14 günü iş günü saymak: Mevzuattaki süre takvim günüdür; banka iç yazışmalarına göre uzamaz.
• 30 günü faizsiz süre sanmak: Kullanım dönemine ait akdi faiz geri ödeme tarihine kadar hesaplanır.
• Hesaba para yatırıp kapanışı izlememek: Kredi hesabındaki kapanış ve kalan bakiye ayrıca doğrulanır.
• Tüm kesintileri tek kalemde kabul etmek: Akdi faiz, gerçek üçüncü kişi gideri, kamu ödemesi ve bankanın kendi ücreti ayrılır.
• Sigorta kaydını unutmak: Kredi bağlantısı, sonlandırma ve prim iadesi poliçe üzerinden incelenir.

Örnek dosya: kapama tutarı ile ücret iadesini ayırmak

Tüketici kredisinden cayma hesabında geri ödenecek kredi borcu ile bankadan geri istenecek kesinti ayrı satırlara yazılır. Örnek dosyada kullanılan anapara 100.000 TL, sözleşmedeki akdi oran ve gerçek kullanım dönemi üzerinden belirlenmiş faiz 1.200 TL olsun. Buradaki 1.200 TL güncel piyasa oranı veya herkes için geçerli bir hesap değildir; yalnız işlem sırasını göstermek için kabul edilen örnek tutardır. Tüketicinin öncelikle anapara ve faizden oluşan 101.200 TL’lik kısmı karşılaması gerekir. Belgelenen kamu veya üçüncü kişi giderleri varsa bunların hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir.

Banka daha önce 500 TL kendi tahsis ücretini kesmiş ve bu tutar Yönetmelik m.24/5 uyarınca iade edilecek kalemler arasındaysa, tüketici 500 TL alacağını ayrıca gösterir. Banka ile belgelenmiş bir mahsup yapılmadan bu tutarı kredi kapama borcundan kendiliğinden düşmek, eksik ödeme tartışması doğurur. İade alacağının varlığı ile anapara ve faizin 30 gün içinde ödenmesi farklı yükümlülüklerdir. Başvuru dosyasındaki talep bu iki işlemi birbirine karıştırmadan kurulmalıdır.

Ödeme günü değiştiğinde kullanım dönemine ilişkin faiz de değişeceğinden, birkaç gün önce alınmış kapama tutarının aynen geçerli olduğu varsayılmaz. Bankadan ödeme yapılacak tarih için döküm alınır. Havalenin gönderilme saati, bankanın hesabına geçişi ve krediye tahsilat olarak işlenmesi farklı kayıtlar üretebilir. Tüketici kredisinden cayma sürecinde hem ödeme dekontunun hem borcun kapandığını gösteren kaydın saklanmasının nedeni budur. Bir ücretin açıklanamaması, bütün kapama hesabının otomatik olarak sıfırlandığı anlamına gelmez; itiraz edilen kalem açıkça ayrılır.

Mobil uygulamadan kullanılan kredide belge sırası

Mobil bankacılıkta sözleşmenin kabul ekranı, sözleşme örneğinin indirme veya gönderilme kaydı, cayma başvurusunun metni ve bankanın verdiği referans numarası ayrı ayrı saklanır. Uygulamadaki bir düğmenin adı tek başına hukuki sonucu belirlemez. “Krediyi kapat” işlemi borcun tamamını cayma süresi içinde sona erdiriyorsa 6502 m.24/2’deki bildirim aranmayan durum incelenir. Yalnız sonraki taksidi ödeyen bir işlem aynı kapsamda değildir.

Tüketici kredisinden cayma talebi uygulama üzerinden iletilirken ekranın kaydedilmesi yardımcıdır; ancak yalnız boş başvuru formunun görüntüsü gönderimi kanıtlamaz. Tamamlanan başvuru, tarih ve numara birlikte kayda alınır. Sözleşme örneği indirilemiyorsa bu sorun bankaya yazılı iletilir ve örnek istenir. Belgeye erişim sorunu, eldeki cayma bildiriminin süresinde yapılmasını ertelemek için gerekçe olarak kullanılmamalıdır. Bankanın cevabı geldiğinde bildirimin içeriği ile cevapta değerlendirilen talebin aynı olup olmadığı kontrol edilir.

Dosya sonunda kredi hesabı, sigorta kaydı ve ücret iadesi ayrı ayrı kapatılır. Kredi borcunun sıfırlanması sigorta primine ilişkin hesabın veya ücret iadesinin tamamlandığını tek başına göstermez. Buna karşılık ücret iadesinin yapılmış olması da eksik kalan anapara borcunu ortadan kaldırmaz. Bu son kontrol, tüketici kredisinden cayma işleminin hangi bölümünün tamamlandığını ve hangi alacağın takip edileceğini açıkça ortaya koyar.

Tüketici kredisinden cayma hakkında sıkça sorulan sorular

Türkiye genelinde başvuru ve Mersin’de yetkili merci

Tüketici kredisinden cayma için 14 günlük bildirim ve 30 günlük geri ödeme kuralları Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de kullanılan kredi bakımından ayrı bir cayma süresi yoktur. 6502 m.68 uyarınca tüketici hakem heyeti başvurusu tüketicinin yerleşim yerinde veya tüketici işleminin yapıldığı yerde yapılabilir. İşlem çevrim içi yapılmışsa dosyada ikamet, sözleşme ve banka bilgileri açıkça gösterilir.

Hakem heyeti başvurusu e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla da iletilebilir. Başvuru kaydının oluşturulmasıyla bankaya yöneltilmesi gereken cayma bildirimi aynı işlem değildir. Banka bildirimine ilişkin belge dosyaya ayrıca eklenir. Yabancı ülkede ikamet veya sınır ötesi sözleşme bulunan dosyalarda uygulanacak hukuk ve yetki ayrıca belirlenir; yalnız Türkçe sözleşme bulunması bu soruların tamamını çözmez.

Kanun maddeleri ve resmî kaynaklar

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m.22 tüketici kredisi; m.24 cayma; m.27 erken ödeme; m.29 kredi bağlantılı sigorta; m.68 hakem heyeti; m.73/A dava şartı arabuluculuk.
• 7392 sayılı Kanun, TBMM kabul edilen kanun metni: m.2 ile cayma süresindeki tam erken ödeme için bildirim aranmamasına ilişkin değişiklik.
• Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği, Ticaret Bakanlığı: m.2 kapsam; m.24 cayma ve tasfiye; m.26 sigorta.
• Ticaret Bakanlığı tüketici kredisi bilgilendirmesi.
• Ticaret Bakanlığı 2026 tüketici hakem heyeti bilgilendirmesi: yıllık parasal sınır ve başvuru usulü.

Mevzuat ve 2026 parasal sınırı kontrol tarihi: 5 Eylül 2026. Örnekteki tutarlar bir banka teklifi değildir.

Yazar

Av. Halil BAKIRCI · Mersin Barosu, sicil 3472.

İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin.