Türkiye’den Avusturya’ya 6 Aydan Uzun Görev: TR/A 3B, Aile Sağlığı ve SGK (2026)

Kısa ve net cevap

Türkiye’den Avusturya’ya altı aydan uzun geçici görevle gönderilen 5510 sayılı Kanun m.4/1-a sigortalısının sağlık yardım belgesi TR/A 3B’dir. Türkiye–Avusturya Sosyal Güvenlik Anlaşması m.11/1-a ve m.11/3 uyarınca görevli ve yanında ikamet eden hak sahibi aile bireyleri, SGK hesabına Avusturya mevzuatındaki sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Altı aydan kısa görevde TR/A 3 ile acil sağlık rejimi uygulanır. TR/A 1 ise sağlık değil uygulanacak sosyal güvenlik mevzuatını belirler.

1. İşçi neden yalnız TR/A 1 belgesiyle yola çıkmamalıdır?

Türkiye’de 5510 sayılı Kanun m.4/1-a kapsamında sigortalı olan işçinin, işvereni tarafından Avusturya’daki bir projeye geçici gönderilmesi halinde sosyal güvenlik anlaşmasının uygulanacak mevzuata ilişkin hükümleri gündeme gelir. **TR/A 1**, geçici görevin sosyal güvenlik hukukunun Türkiye olarak belirlenmesine ilişkin belgedir. Ancak bu formüler, Avusturya’daki sağlık hizmetlerine erişim için kullanılan formülerle aynı değildir. Görevlinin tedavide karşılaşacağı koşullar ayrı sağlık belgeleriyle düzenlenir.

Türkiye–Avusturya Sosyal Güvenlik Anlaşması’nın 7. ve 11. maddeleri farklı konuları ele alır. İlkinde çalışma boyunca hangi devletin sigorta kanununun uygulanacağı, ikincisinde sigortalının sağlık yardımının nerede ve hangi kapsamda sunulacağı değerlendirilir. İşveren yalnız “TR/A 1 çıkardıktan sonra her türlü sağlık gideri karşılanır” diye işlem yaparsa eksik belge riski doğar. Sağlık bakımından görev süresine göre **TR/A 3** veya **TR/A 3B** ayrıca düzenlenmelidir.

2. Altı ay eşiği: TR/A 3 ile TR/A 3B farkı

SGK’nın Avusturya ülke açıklamasına göre Türkiye’den Avusturya’ya altı aydan kısa geçici görevlendirmede kullanılan sağlık yardım belgesi **TR/A 3**’tür. Bu durumda derhal (acil) tedaviyi gerektiren haller için ilgili sağlık yardımları öngörülür. Altı aydan daha uzun geçici görevlendirmede ise **TR/A 3B**, sigortalı ve yanında ikamet eden uygun aile bireylerinin Avusturya mevzuatındaki sağlık hizmetlerinden Kurum hesabına daha geniş şekilde yararlanmasını sağlar.

Belgenin seçiminde çalışanının görevlendirme kararı ve süre bilgisi esas alınır. İki formüler arasında yalnız harf ekinden kaynaklanan bir fark yoktur; sağlık yardım kapsamı ve aile bireylerinin durumu da değişir. SGK Avusturya resmî açıklaması altı aydan kısa ve altı aydan uzun görevlendirmeyi ayrı başlıklarda göstermektedir. Tam altı aylık veya sınırda başlayan-biten projelerde idarenin belge belirlemesi ve işlem yazışmaları esas alınmalı; belirsiz durumda rastgele belge seçilmemelidir.

3. TR/A 3B’nin anlaşmadaki normatif dayanağı

Türkiye–Avusturya Sosyal Güvenlik Anlaşması **m.11/1-a ile m.11/3** ve İdari Anlaşma **m.5**, uzun geçici görevle gönderilen Türk sigortalının Avusturya’daki sağlık yardımını düzenler. SGK’nın 23 Mart 2020 tarihli **2020/6 sayılı Genelgesi**, altı aydan fazla görevli sigortalı ve beraberindeki aile bireyleri için kullanılacak formüleri TR/A 3B olarak gösterir.

Bu hükmün temel sonucu, uygun koşullarda sigortalının ve yanında ikamet eden bakmakla yükümlü aile bireylerinin Avusturya mevzuatınca öngörülen sağlık hizmetlerinden SGK hesabına yararlanabilmesidir. Hak sahipliği ve süre Türk mevzuatına göre; hizmetlerin kapsamı ve sunuluş biçimi Avusturya mevzuatına göre değerlendirilir. Bu çift katmanlı düzenleme nedeniyle yalnız Türk hizmet dökümüne veya Avusturya hastanesinin tarifesine bakmak yeterli değildir. İkili anlaşmanın resmî metni ile ilgili SGK uygulaması beraber okunmalıdır.

4. Hangi çalışanlar TR/A 3B kapsamına girer?

SGK’nın ülke sayfası, geçici görevlendirmeye tabi sigortalılık statüsü olarak 5510 sayılı Kanun **m.4/1-a** kapsamında işverenle hizmet akdine bağlı çalışanları gösterir. Dolayısıyla bir işletmenin bağımsız hizmet sağlayıcısı olan kişi, sadece Türkiye’den Avusturya’ya bir iş için gittiğini söyleyerek TR/A 3B’nin bütün hükümlerinden otomatik yararlanamaz. Sözleşmedeki işçi-gönderme ilişkisi ve SGK kaydı esas alınır.

Türk şirketinde kayıtlı mühendis, teknisyen veya montaj personelinin gerçek iş sözleşmesi ile geçici gönderme kararı birlikte değerlendirilir. Personelin Türk vatandaşı veya yabancı uyruklu olması tek başına bütün diğer şartların yerine geçtiği anlamına gelmez. Çalışma ilişkisi, görevin süresi ve sigortalının SPAS sisteminde sağlık yardımına hak kazanıp kazanmadığı belirleyicidir. Kamu görevlileri için bazı işlemler farklı belgelerle yürütüldüğünden m.4/1-a hükmünü bütün kamu personeline genişletmek doğru olmaz.

5. TR/A 3B belgesini hangi SGK birimi düzenler?

Türkiye’den Avusturya’ya geçici görevli olarak gidecek sigortalının sağlık yardım formüleri, sigortalının işyerinin kayıtlı olduğu **SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezi** tarafından başvuru üzerine hazırlanır. SGK 2020/6 Genelgesinde sigortalıdan “Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri İmzalanmış Ülkelerde Sağlık Yardımları Talep ve Beyan Taahhüt Belgesi” alınması ve görevin süre ile nedenini açıklayan işveren yazısının temin edilmesi öngörülür.

İşverenin görev süresi açıklaması, formülerin başlangıç ve bitiş tarihlerine dayanak teşkil eder. Belge başvurusu personel yurt dışına gönderilmeden önce planlanmalı, başvurunun hangi SGK dosyasına yapıldığı ve hazırlandığı tarih kaydedilmelidir. Sadece şirketteki insan kaynakları imzalı görevlendirme kağıdını Avusturya’da hastaneye götürmek SGK tarafından düzenlenmiş formüler yerine geçmez. Başvurunun SGK tarafından sonuçlandırıldığı ve yetkili Avusturya kuruma teslim için belgenin alındığı belgelenmelidir.

6. Özel işyerlerinde formüler süresi en fazla birer yıldır

SGK 2020/6 Genelgesinde TR/A 3B formülerinin **4.1 numaralı bölümünün** işverenin sunduğu geçici görev süre belgesine göre doldurulacağı açıklanır. Özel işyerlerindeki çalışanlar için her defasında **en fazla bir yıl**, kamu işyerlerindekiler için ise görev süresi kadar düzenleme öngörülmüştür. Bu ayrı süre kuralı, uzun görevlendirmedeki sağlık formülerinin çalışanın işyerinde belirlenen tüm proje süresiyle her zaman bire bir aynı belge süresi taşıyacağı varsayımını engeller.

Örneğin özel işyerinde on sekiz ay sürecek bir Avusturya görevi, ilgili sosyal güvenlik ve görevlendirme koşulları çerçevesinde yürütülse de sağlık formülerinin süre kontrolü ayrıca yapılmalıdır. Bir yıl sonrasındaki dönemde belge yenilenmesi gerektiği dosyada izlenmelidir. Formülerin bitişinden sonra hastaneye başvurulduğunda yaşanacak provizyon sorunu, mutlaka kişinin görev ilişkisinin sona erdiği anlamına gelmez; sağlık belgesi süresi ile TR/A 1 mevzuat tayini süresi ayrı kontrol edilmelidir.

7. SPAS kontrolü ve sağlık hakkının ispatı

TR/A 3B hazırlanırken SGK, sigortalının sağlık yardımına müstahak olup olmadığını **SPAS** üzerinden kontrol eder. Aile bireyleri için de bakmakla yükümlü olunan kişi statüsü aynı şekilde değerlendirilir. Sigortalının işyeri bildirgelerinin bulunması, sağlık yardımı yönünden tüm koşulların hiçbir denetim olmadan sağlandığı sonucuna götürmez. Hak sahipliği tarih ve statüsü belge düzenlenirken kurumsal olarak belirlenir.

İnsan kaynakları birimi çalışanın sigortalılık ve sağlık hakkını kontrol ederken SGK sistemindeki bilgilerle görev tarihlerini karşılaştırmalıdır. Çalışan raporlu, ücretsiz izinli veya statüsü değişmişse hangi dönemde sağlık yardımının devam ettiği kurumca değerlendirilir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel sağlık sigortası hükümleri ve ikili anlaşmanın özel düzeni birlikte uygulanır. Yanlış kişinin formülere yazılması veya hiç hak sahibi olmayan aile bireyinin eklenmesi Avusturya’da sağlık hizmeti kullanımı sırasında sorun doğurur.

8. Eş ve çocukların TR/A 3B’den yararlanması

Altı aydan uzun geçici görevde sigortalıyla birlikte **Avusturya’da ikamet eden bakmakla yükümlü aile bireyleri** sağlık yardımına dahil edilebilir. SGK 2020/6 Genelgesi, TR/A 3B formülerine kaydedilecek kişilerin tespitinde Türk mevzuatının ve SPAS kontrolünün esas alındığını belirtir. Aile bağının varlığı tek başına herkesin bütün süre boyunca otomatik hak sahibi olduğu anlamına gelmez; formülerdeki isim ve tarihler önem taşır.

İşçinin eşi ya da çocuğu Avusturya’ya daha sonra katılmışsa bu kişinin sağlık yardım hakkının hangi tarihte başladığı ayrı belirtilmelidir. Aile bireyinin Türkiye’deki önceki sigorta durumu veya Avusturya’da kendi sigortalılığı bulunması kayıtların karşılaştırılmasını gerektirebilir. Eşin kimliği ve bakmakla yükümlü kişi statüsü birbiriyle uyumlu olmalıdır. Aile bireylerini görevlendirme yazısına eklemek, SGK tarafından TR/A 3B’ye kaydetme işlemi yapılmadan Avusturya sağlık kurumlarına hak doğurmaz.

9. Avusturya makamına teslim ne zaman yapılmalıdır?

SGK’nın Avusturya ülke açıklaması, TR/A 3 veya TR/A 3B belgesinin Avusturya’da sağlık hizmeti sunucusuna başvurulmadan **önce** ilgili yetkili Avusturya kurumuna teslim edilmesini öngörür. SGK belgesinin Türkiye’de hazır olması ile Avusturya sisteminde hak sahipliğinin işlenmesi aynı aşama değildir. Belge zamanında karşı kuruma iletilmezse sigortalı sağlık kuruluşunda masraf veya provizyon sorunuyla karşılaşabilir.

Teslim belgesi, ilgili Avusturya kurumunun işlem numarası ve hizmetten yararlanma tarihleri kaydedilmelidir. İşveren yalnız çalışana bir kağıt verip “Avusturya’da halledersin” açıklamasıyla yetinmemelidir. Görevlinin ihtiyaç duyacağı ilgili kurum iletişim bilgileri ve sağlık hakkı başlangıcı önceden netleştirilmelidir. Avusturya mevzuatının sağlık hizmet sunumundaki kuralları uygulanır; Türk sistemindeki tüm katkı payı ve hastane seçimi kurallarının bire bir kopyalandığı varsayılmamalıdır.

10. TR/A 1 ile TR/A 3B’nin tarihleri nasıl uyumlu tutulur?

**TR/A 1**, geçici görevlendirmede hangi sosyal güvenlik mevzuatının uygulanacağını gösterir. **TR/A 3B** ise SGK hesabına Avusturya’da sağlık hizmetinden yararlanma hakkına ilişkindir. İki belge birbirini tamamlayabilir, fakat farklı maksatlarla düzenlenir. TR/A 1’in anlaşma m.7/1 uyarınca ilk geçici görev için azami 24 aylık rejimle ilişkisi; TR/A 3B’nin sağlık yardım belgesi süresiyle aynı olmaması mümkündür.

Görev başlangıç tarihi, işverenin görevlendirme yazısı, TR/A 1’in 3.1 numaralı dönemi ve TR/A 3B’nin 4.1 numaralı bölümü karşılaştırılmalıdır. Bir belgede işveren veya tarih bilgisi değiştiğinde kurumlara bu farkın açıklanması gerekir. Görev süresi uzarsa mevzuatın uygulanmasına ilişkin mutabakat ile sağlık hakkı formülerinin yenilenmesi ayrı kontrollere tabidir. Belgelerin aynı dosyada bulunması, farklı süre sınırlarının birbirine karıştırılmasını önler.

11. Görevin 24 ayı aşması halinde ayrı mevzuat uzatması

Türkiye–Avusturya Sosyal Güvenlik Anlaşması **m.7/1**, ilk geçici görevlendirmede iki yıllık süreyi; **m.9/1** ise yetkili makamların mutabakatıyla istisnai uzatmayı düzenler. İşverenin Avusturya projesinin süresini tek taraflı uzatması, Türk sosyal güvenlik mevzuatının aynı şartlarla sürmesini otomatik olarak kanıtlamaz. SGK 2020/6 Genelgesi, uzatma talebinin ilgili SGK birimi üzerinden Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne iletileceğini ve Avusturya makamıyla onay yazışmalarının yapılacağını açıklar.

Sağlık hizmetleri için TR/A 3B kullanılması, görevlendirme mevzuatının uzun süreli uzatmasının ayrıca onaylandığı anlamına gelmez. Personelin işvereninin yürüttüğü görevin devamı ile iki ülkenin sigorta hukuku bakımından hangi mevzuatın uygulanacağı farklı kararlardır. İlk 24 ayın sonu ve sağlık belgesi bitişi ayrı takvimlerde izlenmelidir. Uzatma onayı bulunmayan dönemde işveren “TR/A 3B var, o halde Türk sigortalılık devam ediyor” şeklinde kesin sonuç çıkaramaz.

12. Avusturya çalışma izni ve ikamet ile sosyal güvenlik farkı

Türkiye’den Avusturya’ya geçici görevlendirilen işçinin geçerli bir TR/A 1 ve TR/A 3B formülerine sahip olması, Avusturya’da gereken tüm çalışma veya ikamet izinlerinin yerine geçtiği anlamına gelmez. Sosyal güvenlik anlaşması sigortaya uygulanacak mevzuatı ve sağlık yardımı haklarını düzenler; Avusturya yabancılar hukuku ve işgücü piyasası düzenlemeleri farklı konudur.

İşverenin proje başlangıcı öncesinde işçi için sosyal güvenlik, çalışma-ikamet, bordro ve vergisel uyum başlıklarını ayrı kontrol etmesi gerekir. Belgedeki görevlendirme sebebi gerçeği yansıtmalı ve Avusturya’ya ait ticari hizmet sözleşmesiyle uyumlu olmalıdır. İzin sistemi tamamlanmadığı halde yalnız sağlık formülerinin varlığına dayanarak çalışma faaliyetinin sorunsuz yürütülebileceğini varsaymak doğru değildir. Hukukî dosyada her kurum için farklı işlemin belgesi ayrı saklanmalıdır.

13. Altı aydan kısa görevde aile bireylerinin durumu

SGK 2020/6 Genelgesi, altı aydan kısa geçici görevde **TR/A 3** kapsamında sigortalının acil sağlık yardımı sistemini açıklar. Altı aydan uzun görevdeki **TR/A 3B** ise sigortalı ve yanında ikamet eden uygun aile bireylerinin sağlık yardımlarının tamamından yararlanması bağlamını düzenler. İki durumu aynı aile yardım kapsamı olarak görmek yanlış belge hazırlanmasına yol açabilir.

Özellikle üç aylık proje için eş ve çocuğun da Avusturya’ya gidecek olması halinde, sırf aile üyeleri seyahat etti diye TR/A 3B seçilmemelidir. SGK’nın sağladığı hak türü ve aile bireylerinin statüsü ayrı değerlendirilir. Kısa süreli yurtdışı seyahatinde ortaya çıkan acil sağlık ihtiyaçları ile uzun göreve eşlik eden ailenin düzenli sağlık hizmetleri ayrı uygulama rejimlerine bağlanmıştır. Kurumun ilgili kişiyi ve dönemi kapsayan resmi formüleri belirleyicidir.

14. Avusturya’da planlı tedavi yapılacaksa ne olur?

TR/A 3B, altı aydan uzun geçici görevlendirmenin kapsamına giren sigortalı için Avusturya mevzuatında öngörülen sağlık hizmetlerinden yararlanma rejimiyle bağlantılıdır. Buna karşılık yalnız Avusturya’da tedavi görmek amacıyla yurt dışına gitmek, geçici iş görevlendirmesiyle aynı işlem değildir. Tedavi amacıyla sevk için **5510 sayılı Kanun m.66** çerçevesindeki farklı kurallar ve SGK’nın özel sağlık izin belgeleri gündeme gelir.

SGK’nın genelge açıklamalarında tedavi amacıyla gönderilecek kişiler için **TR/A 3A** gibi farklı formülerlerden bahsedilir. Bu nedenle planlı bir ameliyat için Avusturya’ya giden kişi kendisini altı aydan uzun geçici görevli gibi göstererek TR/A 3B sisteminden yararlanamaz. Sağlık talebinin sebebi, kişinin geçerli çalışma ilişkisi ve ilgili formülerin düzenlendiği işlem ayrı belirlenir. Yanlış tür formüler başka bir amaç için otomatik geçerli sayılmamalıdır.

15. Hastane ödeme talebi gelirse hangi belgeler incelenir?

Avusturya’da görevli kişi sağlık hizmeti aldıktan sonra ücret veya ödeme belgesiyle karşılaşmışsa önce TR/A 3 veya TR/A 3B formülerinin hangi dönemi kapsadığı kontrol edilir. Daha sonra belgenin Avusturya yetkili kurumuna sağlık hizmeti öncesinde teslim edilip edilmediği, hastanenin hangi hizmeti sunduğu ve o hizmetin anlaşma kapsamında bulunup bulunmadığı incelenir.

SGK hesabına yararlanma hakkı, kullanılan sağlık hizmetinin hangi ülke mevzuatı çerçevesinde sağlanacağı sorusunu ortadan kaldırmaz. Belgede hata, sürenin bitmesi veya hak sahibi aile bireyinin formülerde bulunmaması provizyon sorununun ayrı nedenleri olabilir. Her masrafın SGK tarafından tam karşılanacağı sonucu çıkarılamaz. Hastaneden alınan fatura ve tıbbi işlem belgeleri, Avusturya kurumunun yazılı açıklaması ve Türk SGK formülerleri birlikte dosyaya eklenmelidir.

16. Özel işyeri ile kamu işyeri için süre farkı

TR/A 3B formülerinin süre alanı bakımından SGK Genelgesi işyerinin niteliğine göre bir ayrım yapar. **Özel işyerinde** çalışan için sağlık belgesi her defasında **en fazla bir yıl** ile sınırlıdır; **kamu işyerinde** görevli için görev süresi esas alınır. Bu farklılık, görevlinin çalışmaya devam etmesi halinde sağlık belgesinin tekrar düzenlenmesi gereğini etkileyebilir.

Bu ayrımın uygulanmasında çalışanın sigortalılık statüsü, gönderme ilişkisinin kapsamı ve gerçekten hangi işyerine bağlı olduğu incelenmelidir. Kamu ile iş yapan özel şirket çalışanının kamu görevlisi sayılması doğru değildir. Özel işyerinde belge bir yıllık düzenlenmişse on ikinci ay sonunda hangi kurum kayıtlarının yenilenmesi gerektiği takip edilir. Bir yıldan uzun proje planlayan işverenin, görev onayı ile sağlık belgesi yenilenmesini ayrı hazırlaması işlemleri kolaylaştırır.

17. SGK’nın SPAS kaydında uyuşmazlık olduğunda

TR/A 3B başvurusunda SGK personelin sağlık yardımı müstahaklık bilgisini SPAS üzerinden kontrol eder. Sigortalı veya aile bireyi sistemde görünmüyorsa önce Türk sigortalılık kayıtları ve hak sahipliği belgeleriyle uyuşmazlık belirlenir. Sistem kaydının eksik olması, başka bir kişi adına belge hazırlanmasını haklı kılmaz. Hak sahibi olduğu düşünülen eş veya çocuk için SPAS kaydının neden bulunmadığı açıklığa kavuşturulur.

İşverenin sunduğu görevli listesi ile SGK’nın sistemindeki aile kaydı arasında farklılık bulunursa hangi belgenin hangi sonucu ispat ettiği ayrı yazılmalıdır. Aile nüfus ilişkisi, yaş veya öğrenim bilgisi gibi statüyü etkileyen kayıtlar ilgili sigorta mevzuatına göre değerlendirilir. Sistem düzeltmesi tamamlanmadan Avusturya kurumunun belgesinde el yazısıyla isim veya tarih değişikliği yapılmamalıdır. Resmi formüler ve hak sahipliği kayıtları aynı kişiyi ve süreyi göstermelidir.

18. Eşin veya çocuğun Avusturya’ya daha sonra gitmesi

İşçinin Avusturya’ya ilk hareketinden aylar sonra eşinin veya çocuğunun katılması mümkündür. TR/A 3B kapsamında aile bireyinin yanında ikamet etmesi ve Türk mevzuatına göre bakmakla yükümlü kişi sayılması önemlidir. Görev başlangıcında düzenlenmiş formülerde henüz Avusturya’da bulunmayan kişinin daha sonraki hakkının hangi tarihten itibaren doğduğu kurum kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır.

Yalnız aile birleşimi için uçak biletinin bulunması, sağlık formülerine gerekli hak sahipliğinin kendiliğinden işlendiğini göstermez. İşveren veya sigortalı, ilgili SGK birimine aile bilgilerindeki değişikliği bildirmeli ve gereken formüler güncellemesini istemelidir. Aile bireyinin Avusturya’da kendi çalışma ve sigorta hakkı doğmuşsa sosyal güvenlik kapsamı yeniden değerlendirilebilir. Böyle bir değişiklikte kimlik ve sigorta kayıtlarının aynı dönem için çelişmemesi esastır.

19. Görev süresi biterse formüler de sona erer mi?

TR/A 3B’nin 4.1 bölümünde belirtilen süre sağlık yardım hakkının belgelenmesi açısından önemlidir. Görev bitmişse yeni çalışma ve ikamet durumu artık eski formülerdeki geçici görevlendirme ilişkisiyle açıklanamayabilir. İşçinin Avusturya’da yeni iş sözleşmesi kurması veya Türkiye’ye dönmesi halinde ilgili sigortalılık rejiminin değişip değişmediği kurumsal kayıtlarla saptanır.

Görevin bittiğini belirten şirket yazısı ile TR/A 1 ve TR/A 3B belgelerinin fiilen hangi tarihleri kapsadığı ayrı incelenmelidir. İşçinin Avusturya’da kalıcı işe başlaması, başlangıçtaki geçici görev muafiyetinin sınırsız uzadığı anlamına gelmez. İşverenler personel dosyası kapanışında SGK, Avusturya yetkili kurumu ve varsa aile üyelerinin hak sahipliği kayıtlarını kontrol etmelidir. Hatalı açık sağlık hakkı veya eksik kapanış, sonradan gider ve prim uyuşmazlığı doğurabilir.

20. İşçinin Türkiye’ye kesin dönüşündeki sağlık kaydı

Avusturya’daki geçici görevi sona eren ve Türkiye’deki işyerine dönen işçinin SGK sağlık yardımı kayıtlarının kesintisiz ve doğru devam edip etmediği kontrol edilmelidir. Dış görev döneminin formülerleri, Türk işyerindeki sigortalılık kaydı ve fiili dönüş tarihi karşılaştırılır. Avusturya’da sağlık yardımını sağlayan kurumun kaydının sona ermesi, Türkiye’deki sigortalılığın hangi günlerde devam ettiğini açıklayan belgelerin önemini artırır.

Bu aşamada TR/A 3B belgesini Türkiye’de yeni yaşlılık aylığı veya çalışma izni başvurusu yerine kullanmak doğru değildir. Yurt dışı geçici görevi belgelerken sağlık ve emeklilik işlemleri farklı servislerde yürütülebilir. Türk işvereninin dönüş yazısı, Avusturya yetkili kurumuna teslim edilen belgeler ve SGK’nın önceki kayıtları dosyada tutulmalıdır. Uyuşmazlık oluşursa başvuru dönemi ve istenen işlem açıkça gösterilmelidir.

21. Avusturya’daki Türk gurbetçi ve işveren açısından temsil

Türkiye’den Avusturya’ya gönderilen çalışan bir süre sonra işverenle ihtilaf yaşayabilir. Bunun sağlık formülerinin yanlış düzenlenmesi, aile bireylerinin hak sahipliğinin kayda geçmemesi veya ilgili SGK biriminin görev süresini farklı işlemesi gibi nedenleri bulunabilir. Konuya ilişkin hukuki incelemede iş akdi, TR/A 1, TR/A 3B, SGK başvuru numarası ve Avusturya kurumunun yazıları kronolojik olarak yan yana konulur.

Türkiye’den takip edilecek başvurular uygun vekâletnameyle yürütülebilir. Yurt dışındaki müvekkiller için hukuk hizmetleri ve Avusturya’dan Türkiye’ye A/TR 1 rehberimiz farklı yönlü dosyaları ele alır. Yalnız formüler adından hareketle sigortanın hangi ülkede olması gerektiğini belirlemek yeterli değildir. Şirketin görevlendirme ilişkisi ve Avusturya’daki fiili çalışmanın tarihleri esas alınmalıdır.

22. Sonuç: üç belge, üç farklı hukukî işlev

Türkiye’den Avusturya’ya geçici görevlendirilen 4/1-a sigortalı işçi için **TR/A 1** uygulanacak mevzuatı; **TR/A 3** altı aydan kısa geçici görevde acil sağlık yardımını; **TR/A 3B** altı aydan uzun görevde uygun sigortalı ve ailesinin sağlık yardımını gösterir. Bu formülerlerin birbirinin yerine kullanılması SGK ve Avusturya kurumunda kayıt sorunlarına yol açabilir. İki yılın üzerindeki görev için ayrı kurum mutabakatı ve sağlık belgesi süre sınırları birlikte takip edilir.

Resmî kaynaklar: Türkiye–Avusturya Sosyal Güvenlik Anlaşması m.7, m.9 ve m.11; SGK Avusturya ülke sayfası; SGK yurt dışı sosyal güvenlik rehberi ve 5510 sayılı Kanun. 23 Mart 2020 tarihli SGK **2020/6 sayılı Genelgesinin** ilgili sağlık yardım bölümleri izlenmiştir. Kaynak kontrol tarihi: **30 Ekim 2026**. Doğrudan formüler ve görev süresi görülmeden tüm sağlık giderlerinin ödeneceği vaadi verilmez.

12 sık sorulan soru

TR/A 3B belgesi ne işe yarar?

Türkiye’den Avusturya’ya altı aydan uzun geçici gönderilen uygun 4/1-a sigortalının ve birlikte ikamet eden hak sahibi ailesinin sağlık yardımını gösterir.

TR/A 3 ile TR/A 3B farkı nedir?

TR/A 3 altı aydan kısa geçici görevde acil sağlık; TR/A 3B altı aydan uzun geçici görevde daha geniş sağlık yardımı içindir.

TR/A 3B’yi kim düzenler?

Sigortalının Türkiye’deki işyerinin kayıtlı olduğu SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezi düzenler.

TR/A 3B Avusturya’da nereye teslim edilir?

Sağlık hizmeti alınmadan önce ilgili Avusturya yetkili kurumuna teslim edilir.

TR/A 1 ile TR/A 3B aynı belge midir?

Hayır. TR/A 1 uygulanacak sigorta mevzuatını, TR/A 3B sağlık yardımının kapsamını gösterir.

İlk geçici görev kaç aydır?

Anlaşma m.7/1 kapsamında ilk görevlendirme azami 24 aydır; uzatma m.9/1 uyarınca yetkili kurum mutabakatına bağlıdır.

Eş ve çocuklar TR/A 3B’den yararlanır mı?

Türk mevzuatına göre bakmakla yükümlü aile bireyi olup çalışanla Avusturya’da ikamet edenlerin belgeye kaydı mümkündür.

Özel işyeri çalışanına TR/A 3B kaç yıllık düzenlenir?

SGK 2020/6 Genelgesine göre sağlık formüleri özel işyerlerinde her defasında en fazla bir yıl için düzenlenir.

İşverenin görev yazısı gerekli midir?

SGK genelgesi görev süresi ve görevlendirme sebebini gösteren işveren belgesinin teminini öngörür.

SPAS kontrolü neden yapılır?

Sigortalı ve aile bireylerinin Türk mevzuatına göre sağlık yardımına hak sahibi olup olmadığının tespiti içindir.

TR/A 3B Avusturya çalışma izni yerine geçer mi?

Hayır. Sosyal güvenlik sağlık yardımı belgesi, çalışma ve ikamet izni yerine geçmez.

TR/A 3B alınınca bütün özel hastane giderleri otomatik karşılanır mı?

Hayır. Sağlık yardımlarının kapsam ve sunuluş biçimi Avusturya mevzuatıyla ve uygun hak sahipliği kayıtlarıyla belirlenir.

Mersin ofis konumu