Yabancı Dildeki Belgenin Türkçe Tercümesini Sunma Dilekçesi | HMK 223 Word

Kısa ve net cevap: HMK m.223/1 uyarınca yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, belgenin tercümesini de mahkemeye sunmak zorundadır. Mahkeme aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca kendiliğinden veya diğer tarafın talebi üzerine resmî tercüme de isteyebilir. Bu Word örneği, devam eden hukuk davasında daha önce dosyaya konmuş yabancı dildeki belirli belgeyle ona ait Türkçe çeviriyi doğru biçimde eşleştirerek sunmak içindir. Belge mahkemeye hiç sunulmamışsa ilk ibrazın usulü ve delil gösterme süresi ayrıca değerlendirilir. Dilekçe, çevirinin aslıyla birebir aynı belgeye ait olduğunu gösterecek tarih, sayfa ve ek bilgilerini içerir.

Bu dilekçenin arama ihtiyacı

Bir sözleşme, ödeme dekontu, teslim belgesi, işyeri yazışması veya yabancı ülke kurumu yazısı yabancı dilde olabilir. Taraf belgenin Türkçe anlamını dosyaya kazandırmak ister; mahkemenin hangi özgün belgeyle hangi çeviriyi birlikte okuyacağı belirgin olmalıdır. İndirilip isim değiştirilmiş genel bir “belge sunma” metni bu ihtiyacı karşılamaz. Buradaki örnek özellikle daha önce dosyaya sunulan yabancı dilde belgenin Türkçe tercümesini tamamlamak üzere düzenlenmiştir. Mahkemenin ara kararında belirli süre veya resmî tercüme şartı varsa o karar esas alınır. Dilekçe, gerçek belge künyesini, sunma kaydını, çeviri kapsamını, varsa tercüman bilgisini ve karşı tarafa inceleme imkânını açıklar. Yeni delil ileri sürüldüğü izlenimi yaratmamak için önceki kayıt gösterilir.

HMK 223 iki ayrı yükümlülüğü nasıl düzenler?

Birinci fıkra yabancı dildeki belgeye dayanan tarafın tercümesini sunmasını zorunlu kılar. İkinci fıkra, mahkemenin kendiliğinden veya karşı tarafın isteğiyle belgenin resmî tercümesini istemesine imkân verir. Bu ayrım önemlidir. Her çevirinin kendiliğinden resmî tercüme sayılması doğru değildir; aynı şekilde mahkeme resmî tercümeye karar vermişken basit bir taraf çevirisini kararın yerine koymak da doğru değildir. Önce dosyadaki ara kararın tam ifadesi okunur. Dilekçede sunulan metnin kim tarafından, hangi belgeden ve ne kapsamda çevrildiği gerçek bilgiyle yazılır. Karşı tarafın belgenin aslını ve çeviriyi karşılaştırabilmesi, hangi sayfanın hangi ek olduğu belli olmasına bağlıdır.

İlk belge ile tercüme arasında eşleştirme

Dilekçede belgenin düzenleyenini, tarihini, dilini, başlığını ve sayfa sayısını belirtin. Daha önce sunulduğu dilekçenin tarihi ve ek numarasını da ekleyin. Çevirinin ilk sayfasına “Ek 2” denilmesi, asıl belgenin hangi ek olduğu anlaşılmıyorsa yeterli değildir. Örneğin dört sayfalık Almanca sözleşmenin yalnız iki sayfalık Türkçe metni getirildiyse bunun kısmi çeviri olduğu ve hangi bölümleri kapsadığı açık yazılır; tamamı çevrilmiş gibi sunulmaz. Aynı tarihte iki benzer sözleşme varsa taraflar, tutar veya belge kodu üzerinden ayrım yapılır. Bir çevirinin yanlış sürüme bağlanması, önemli bir hükmün dosyada hiç tercüme edilmemiş görünmesine veya başka metne ait anlamın kullanılmasına neden olur.

Belgenin dosyaya önceki girişini bulmak

UYAP kaydı, önceki sunma dilekçesinin tarihi ve ek numarası birlikte kontrol edilir. Belge fiziken sunulmuşsa mahkemenin dosya kayıtlarıyla doğrulanır. “Önceden dosyadadır” ifadesi, belge yalnız avukatın bilgisayarında duruyorsa kullanılamaz. Belge ilk kez getirilecekse dilekçenin başlığı ve usul gerekçesi farklı kurulmalıdır. HMK m.194, dayandığınız delilin hangi vakıayı ispat etmek üzere gösterildiğini açıklamanızı gerektirir. HMK m.145'in sonradan delil gösterilmesine ilişkin koşulları, geç gelen yeni belge bakımından ayrıca önem taşıyabilir. Tercüme tamamlaması ile yeni belgenin sunulması aynı işlem gibi gösterilmez. Dosya evrak listesi ve tebliğ kayıtları talebin geçmişini belirler.

Çeviri kapsamının dürüst gösterimi

İlgili belgenin her sayfası çevrildiyse sayfa aralığı açıkça belirtilir. Sadece uyuşmazlıkla ilgili bölüm tercüme edildiyse geri kalan sayfalar gizlenmiş gibi bırakılmamalı; kısmi çevirinin sınırı ve özgün belgenin tamamı görünür olmalıdır. Çizelge, tablo, el yazısı, dipnot, mühür, şerh veya ek sayfalar içeriyorsa bunlar çeviri denetiminde önem taşır. Okunamayan kısımlar çevirmen tarafından okunmuş gibi yazılmaz. Gerekirse okunaklı suret sağlanır veya belgenin hangi bölümünün okunamadığı belirtilir. Tarafın yaptığı yorum çevirinin metni içine eklenmez; delilden çıkarılan sonuç dilekçenin açıklamalar bölümünde ayrı ileri sürülür. Böylece mahkeme dil aktarımını taraf iddiasından ayırabilir.

Resmî tercüme istenmişse

HMK m.223/2 kapsamında mahkemenin resmî tercüme ara kararı varsa kararın tarihi, istediği belge ve belirlediği süre dilekçede gösterilir. Sunulan çevirinin karar kapsamına uyduğu, gerçek onay ve tercüman kayıtlarıyla açıklanır. Mahkeme henüz böyle bir karar vermemişse “zorunlu resmî tercüme kararı verilmiştir” denmez. Taraf, karşı tarafın belge anlamına itirazı bulunduğunu biliyorsa itiraz edilen bölümü belirtip mahkemenin değerlendirmesini isteyebilir. Resmî tercümenin gerekip gerekmediği konusunda kesin, her dosya için aynı cümle kullanılamaz; ikinci fıkra mahkemeye belirli durumda isteme yetkisi verir. Dilekçe kanuni yükümlülüğü yerine getirdiğini somut ekiyle gösterir, verilmemiş kararları uydurmaz.

Yabancı resmî belge ve HMK 224 ayrımı

Yabancı devlet makamının hazırladığı resmî bir belge sunuluyorsa yalnız dil sorunu yoktur. HMK m.224, yabancı resmî belgelerin Türkiye'de bu niteliği taşıması için yetkili makam veya Türk konsolosluğu onayına ve taraf olunan milletlerarası sözleşmelere ilişkin hükümler içerir. Apostil veya tasdik ihtiyacı belge türü ve uygulanacak sözleşmeyle değerlendirilir. Özel sözleşme, banka dekontu ve yabancı makam belgesini aynı resmî belge başlığı altında toplamamak gerekir. Bu dilekçenin ana konusu HMK m.223 tercümesidir; HMK m.224 kapsamında gereken onay süreci ayrıca belirtilir. Onay veya apostil bulunmadığı hâlde belge üzerinde varmış gibi yazmak yerine gerçek belge ve onay kaydı sunulur. Çeviri, belgenin resmî niteliğine ilişkin soruyu tek başına çözmez.

Tercümanın ve çeviri dosyasının bilgileri

Çeviride adı geçen kişinin kimliği, imzası, varsa noter veya resmî onay kaydı belge üzerinde görüldüğü şekilde aktarılır. Bir şirketin hizmet faturası, tek başına mahkemenin istediği resmî tercüme şartının karşılandığı anlamına gelmez. Elektronik ortamda gönderilen dosyanın okunurluğu, imza sayfaları ve sayfa sırası kontrol edilir. Aynı özgün belgeye ait birden fazla çeviri varsa son sürümün neden hazırlandığı ve öncekiyle farkı açıklanır. Dosya adı “tercüme son” gibi genel bırakılmak yerine asıl belgenin başlığı ve tarihiyle ilişkilendirilir. Gizlilik nedeniyle kişisel verileri kamuya açık örnek metne yazmayın; gerçek mahkeme dosyasında yalnız gerekli kimlik bilgilerine yer verin. Dilekçeyle yüklenen dosyanın içeriği birbirini doğrulamalıdır.

Yurt dışındaki müvekkil için belge akışı

Müvekkil Türkiye dışında bulunuyorsa özgün belgenin hangi makam veya kişiden alındığı, dijital suretin okunaklılığı ve gerekiyorsa asıl nüshanın temini ayrı planlanır. Telefonla bildirilen belge tarihi, dosyanın üzerindeki tarih yerine yazılmaz. Müvekkilin ilettiği taslak çevirinin mahkemeye sunulacak nihai tercüme olduğu varsayılmaz. Belgenin birden fazla dili varsa hangi bölümün çevrildiği belirtilir. Mahkemenin resmî tercüme, belge aslı veya onay istediği bir ara karar varsa süre takvimi düzenlenir. Fizikî ofis Mersin'de olmakla birlikte Türkiye genelindeki hukuk dosyaları Mersin merkezli yönetilir. Müvekkilin başka ülkede olması, dosyanın bulunduğu mahkemeye belge sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Mahkemeye sunma ve karşı tarafın incelemesi

Dilekçe sadece dosyaya “ekli tercümeyi sunuyoruz” yazmakla bitmemelidir. Belge ve çevirinin sayfa sayısı, birbirine karşılık gelen ek numaraları ve hangi vakıayla ilgili olduğu belirtilir. Mahkemenin metni dosyaya alması, karşı tarafın içerik ve doğruluk itirazlarını ortadan kaldırmaz. Karşı taraf çevrilen kelimenin bağlama aykırı olduğunu söylüyorsa bunun hangi sayfa ve satıra ilişkin olduğu tartışılır. Tarafın “çeviri tartışmasızdır” şeklindeki tek yanlı beyanı yargısal kabul kararı değildir. Çevirinin dosyaya ne zaman sunulduğu ve tebligatın ne zaman yapıldığı ayrı tarihlerdir. UYAP gönderiminin tamamlandığı ve ek dosyalarının doğru yüklendiği mahkeme kaydından kontrol edilir.

Belge aslının durumu ve suret sorunu

Dosyada asıl belge yerine tarama veya suret bulunuyorsa bu durum açıklanmalıdır. Mahkeme belgenin aslını görmek isteyebilir; çevirinin eklenmesi, asıl ve suret tartışmasını kendiliğinden bitirmez. HMK m.216 ve belge ibrazına ilişkin diğer hükümler, asıl belgenin iadesi veya incelenmesi bakımından ayrı usul soruları doğurabilir. Özgün belge üzerindeki imza, mühür veya el yazısının fotokopide seçilememesi çevirinin doğruluğuna ilişkin incelemeyi de etkiler. Asıl belge elinizde değilse bulunduğu yer ve temin girişimi gerçek kayıtla anlatılır. Bir başkasındaki asıl için sahiplik veya erişim konusunda tahmin yürüterek kesin cümle kurulmaz. Dilekçe “aslı gibidir” ibaresini fiilen yapılmamış tasdik yerine kullanmaz.

Süre, ara karar ve ekler nasıl kontrol edilir?

Mahkeme belirli sürede tercüme sunulmasını istemişse tebliğ tarihi ve ara karar metni esas alınır. Çeviri hazırlığının ne kadar zaman alacağına dair kişisel tahmin yasal sürenin yerine geçmez. Son gün yaklaşmışsa eksik belgeyi varmış gibi göstermemek ve usule uygun talep kurmak gerekir. Ekler listesinde özgün belgenin dosya içindeki kayıt yeri, sunulan Türkçe tercüme ve varsa gerçek resmî onay belgeleri yer alır. Aynı belgeyi iki farklı ek numarasıyla yanlış eşleştirmek, mahkemenin ve karşı tarafın denetimini zorlaştırır. Word örneği, karar tarihi ve süre için alanlar içerir; karar yoksa o bölüm çıkarılır. Sunma işlemi sonrasında evrakın kayda alındığı ve belge sayfalarının eksiksiz olduğu yeniden doğrulanır.

Word örneğinin kullanım sınırı

Aşağıdaki dilekçe, daha önce yabancı dilde sunulmuş tek belirli belgenin Türkçe tercümesini eklemek içindir. Birden fazla belge varsa her belge için düzenleyen, tarih, dil, sayfa ve çeviri ekleri ayrı tablo veya maddeyle eşleştirilir. Hiç sunulmamış bir belge için “dosyaya daha önce sunulmuştur” ifadesi kullanılmaz. Tarafın elinde resmî tercüme yoksa mahkemenin böyle bir kararına uyulduğu ileri sürülmez. Şablonun köşeli parantezleri gerçek dosya ve çeviri bilgileriyle değiştirilir. Belge türüne göre HMK m.224 onay gerekçesi ayrıca değerlendirilir. Kullanılmayan satırlar çıkarılır; duruşma ve tebligat tarihleri doğrulanır. Word dosyası otomatik dava dilekçesi veya yeni bir hukukî delil değildir.

Türkçe tercümeyi dosyaya sunma dilekçesi

Metin, dosyada önceden bulunan yabancı dildeki belgenin çevirisini sunma amacıyla düzenlenmiştir. Köşeli alanlar ve ekler gerçek kayıtlara göre doldurulmalıdır. Mahkemenin belirlediği resmî tercüme koşulu varsa yalnız bu koşulu karşılayan gerçek belge sunulur.

Yabancı dilde belge tercümesi sunma dilekçesi Word indir

Özgün belge ile çevirinin sayfa ve ek numaralarını eşleştirip köşeli alanları dosya kaydına göre tamamlayın.

Türkçe Tercüme Sunma Dilekçesini Word Olarak İndir

Görünür hata örnekleri ve çözümü

Birinci hata, yabancı dildeki sözleşmenin ek numarasıyla başka sözleşmenin tercümesini ilişkilendirmektir; çözüm belge başlığı, taraflar, tarih ve sayfa karşılaştırmasıdır. İkinci hata, yalnız ilk sayfanın çevirisini sunup dört sayfanın tamamı çevrilmiş gibi göstermektir; çözüm kapsamı dürüstçe belirtmek ve eksik sayfayı tamamlamaktır. Üçüncü hata, mahkemenin resmî tercüme kararına sıradan bir özetle cevap vermektir; kararın istediği nitelik aynen okunmalıdır. Dördüncü hata, yabancı resmî belgedeki tasdik sorununu tercümeyle çözüldü sanmaktır; HMK m.224 ayrıca incelenir. Beşinci hata, ekleri hazırlayıp UYAP gönderimini tamamlamamaktır; alındı kaydı ve yüklenen dosyalar karşılaştırılır.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar ve site içi bağlantılar

• Adalet Bakanlığı HMK metni: m.194, 216, 223–224.
• Yabancı dilde sözleşme ve özel belge rehberi
• Belge aslının iadesi dilekçesi
• Dilekçe örnekleri

Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.194, 216, 223 ve 224 hukuki dayanaklardır. Sitedeki yabancı dilde sözleşme rehberi HMK 223'ün genel açıklamasını, belge aslının iadesi örneği farklı bir usul talebini, yurt dışındaki müvekkiller rehberi ise işlem akışını ele alır. Bu sayfanın odağı, daha önce sunulmuş belgenin çevirisinin dosyaya hangi kimlik ve ek eşleştirmesiyle verileceğidir. Güncelleme tarihi 28 Eylül 2026'dır.