Yabancı Tutuklunun Konsolosluğa Bildirilmesi Talep Dilekçesi | CMK 107/3 Word

Yabancı tutuklunun konsolosluğa bildirilmesi talep dilekçesi, yabancı şüpheli veya sanık hakkında verilen tutuklama kararının, yazılı karşı çıkma bulunmadığı takdirde vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilmesini ve bu işlemin dosyada denetlenebilir kayıtlarla gösterilmesini ister. Dayanak CMK m.107/3’tür. Bu başvuru tutuklama kararına itiraz veya tahliye dilekçesi değildir; tutuklanma sonrasındaki ayrı bildirim işlemini tamamlamaya yöneliktir. Açıklama, 3 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte bulunan resmî kanun metni esas alınarak hazırlanmıştır.

Yabancı kişi tutuklanınca konsolosluğa bildirim zorunlu mudur?

CMK m.107/3’ün açık cevabı şudur: Şüpheli veya sanık yabancı olduğunda tutuklanma durumu, kişinin yazılı olarak karşı çıkmaması hâlinde vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir. Kanun, bildirimi yabancı olma ve yazılı karşı çıkmama koşullarına bağlar. Kişinin sözlü tereddüdü, yazılı bir karşı çıkma belgesi varmış gibi kabul edilmemeli; buna karşılık gerçek bir yazılı karşı çıkma da yok sayılmamalıdır.

Bildirim, tutuklama kararının doğruluğu hakkında konsolosluktan izin alınması anlamına gelmez. Konsolosluk adli makamın yerine geçmez, dosyada karar vermez ve tutuklamayı kaldırmaz. Ama yabancı kişinin tutuklandığının vatandaşı olduğu devletin konsolosluk makamınca öğrenilmesini sağlayan ayrı bir usul güvencesidir. İşlem yapıldıktan sonra tarih, muhatap ve yöntem bilgisinin dosyada görünmesi gerekir.

Başvurunun pratik amacı, “bildirim yapılmış olmalı” varsayımı yerine somut kayıt oluşturmaktır. Dilekçede tutuklama kararının tarih ve sayısı, kişinin vatandaşlığı, bulunduğu kurum, yazılı karşı çıkma bulunup bulunmadığı ve bildirim yapılacak devlet açıkça gösterilir. Konsolosluğun güncel iletişim bilgisi resmî kayıttan doğrulanır; başvuru sahibi görülmemiş bir adresi kesinmiş gibi yazmaz.

CMK 107/3 ile CMK 95/2 arasındaki fark nedir?

CMK m.95/2, yabancının yakalanması veya gözaltına alınması hâlindeki konsolosluk bildirimini düzenler. CMK m.107/3 ise hâkim veya mahkemece tutuklama kararı verilmesinden sonraki bildirime ilişkindir. Yakalama, gözaltı ve tutuklama birbirinin eş anlamlısı değildir. Bu nedenle gözaltı aşamasında gönderilmiş bir yazı, sonradan verilen tutuklama kararına ait m.107/3 kaydını otomatik olarak tamamlamaz.

Yakalama ve gözaltı bildiriminin koşulları için CMK 95/2 yabancı yakalanınca konsolosluk bildirimi rehberi ile yakalananın yakınına haber verilmesi açıklaması incelenebilir. Bu yazının konusu ise yalnız tutuklanma kararının konsolosluğa bildirilmesidir. Dilekçede önceki yakalama tutanağı ile tutuklama kararının tarihleri ayrı yazılır.

Ayrım yalnız teorik değildir. Yanlış maddeye dayanan bir dilekçe, makamın hangi işlemi yapacağını belirsizleştirir. “Yakalandı, gözaltına alındı ve tutuklandı” cümlesi kullanılıyorsa her aşamanın tarih ve belgesi ayrı gösterilmelidir. Talep kısmında CMK m.107/3 uyarınca tutuklanma bildirimi istendiği açıkça belirtilmelidir.

CMK 107/3 bildiriminin koşulları nelerdir?

Birinci koşul, dosyadaki kişinin şüpheli veya sanık olmasıdır. Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi şüpheli; kovuşturmanın başlamasından hükmün kesinleşmesine kadar aynı durumda bulunan kişi sanıktır. İkinci koşul, kişinin yabancı olmasıdır. Türkiye’de ikamet izni, çalışma izni veya uzun süreli yaşam kaydı bulunması, başka bir devletin vatandaşlığını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Üçüncü koşul, tutuklama kararıdır. Kişi yalnız gözaltındaysa m.107/3’ün tutuklanma bildirimi aşamasına henüz geçilmemiştir. Tutuklama kararı, ilgili dosya numarası ve karar tarihi üzerinden görülmelidir. Dördüncü koşul, konsolosluk bildirimine yazılı karşı çıkma bulunmamasıdır. Kanun “yazılı olarak karşı çıkmaması” ifadesini kullanır; dilekçe bu kelimeleri genişletip varsayımsal bir feragat üretmemelidir.

Birden çok vatandaşlık, vatandaşlık kaydındaki uyuşmazlık veya belgesiz kimlik beyanı daha ayrıntılı inceleme gerektirebilir. Pasaport, yabancı kimlik belgesi, kolluk kimlik tespit kaydı ve kişinin beyanı birlikte okunur. Hangi devletin konsolosluğunun muhatap alınacağı görülmemiş kayda dayanılarak seçilmez. Türk vatandaşlığının da bulunduğu karmaşık durumlarda dosyaya özgü hukuki değerlendirme yapılır; örnek dilekçe tek başına kesin sonuç üretmez.

Yazılı karşı çıkma nasıl değerlendirilir?

CMK m.107/3 bildirimin yapılmamasını, kişinin yazılı karşı çıkmasına bağlar. Bu nedenle dosyada imzalı bir beyan, sorgu tutanağına geçirilmiş açık karşı çıkma veya aynı sonucu gösteren başka resmî kayıt varsa metni aynen okunmalıdır. “Konsolosluğa haber verilmesini istemiyorum” iradesi ile yalnız belirli bir kişiyle görüşmek istememek aynı şey değildir. Belgenin konusu, tarihi, dili ve kimin huzurunda düzenlendiği kontrol edilir.

Türkçe bilmeyen kişi bakımından yazılı beyanın anlaşılması ayrıca önemlidir. Kişinin anlamadığı dilde hazırlanmış bir formu imzalaması, iradenin tartışmasız olduğu sonucunu tek başına doğurmaz. Tercüman bilgisi, hak açıklaması ve beyanın çevrildiğine ilişkin tutanak incelenir. Yazılı karşı çıkma yoksa, sessizlik “bildirim istemiyorum” şeklinde yorumlanamaz; kanunun varsayılan sonucu bildirimdir.

Yazılı karşı çıkma, müdafi yardımından, tercüman hakkından, tutuklama kararına itirazdan veya tahliye isteminden vazgeçme değildir. Yalnız m.107/3’teki konsolosluk bildiriminin koşuluna ilişkindir. Bu yüzden tek bir form üzerinden bütün savunma haklarından feragat edildiği sonucu çıkarılamaz.

Dilekçe hangi makama verilir?

Dilekçe, tutuklama kararını veren sulh ceza hâkimliği veya davaya bakan mahkeme dosyasına sunulur. Soruşturma evresinde sorgu numarası ve bağlı soruşturma numarası; kovuşturma evresinde mahkeme ve esas numarası gerçek karardan alınır. Tutuklu ceza infaz kurumundaysa dilekçe kurum aracılığıyla da ilgili yargı merciine gönderilebilir. Kurumun adı, tutuklunun kimliği ve gönderilecek dosya açıkça yazılmalıdır.

CMK m.107/1’de yakına bildirimin hâkim kararıyla yapılacağı açıkça belirtilir. Üçüncü fıkra konsolosluğa bildirim yükümlülüğünü ayrıca düzenler. Dilekçede, bildirim emrinin verilmesi ve işlemin yetkili adli ya da kurumsal birimce yerine getirilmesi istenir; başvuru sahibinin kendi e-postasını resmî bildirim yerine geçirdiği ileri sürülmez.

Dosya başka ilde, tutuklu başka ilde bulunabilir. Bu durum tek fizikî ofis veya yerel yetki iddiası oluşturmaz. Başlık, tutuklama kararındaki gerçek makama göre hazırlanır. Türkiye genelindeki uygun dosyalar Mersin merkezli hukuki temsil çerçevesinde takip edilebilir; fakat başka şehirde ofis bulunduğu izlenimi verilmez.

Hangi konsolosluğa ve hangi bilgilerle bildirim yapılır?

Kanun, kişinin vatandaşı olduğu devletin konsolosluğunu gösterir. Muhatap belirlenirken devlet adı, kişinin vatandaşlık kaydı ve Türkiye’de yetkili konsolosluk birimi doğrulanır. Büyükelçilik ile başkonsolosluk görev alanı aynı olmayabilir. İnternetteki eski bir adres, özel rehber veya arama motoru sonucu tek başına resmî muhatap kabul edilmemelidir.

Bildirimde gereksiz kişisel veri veya soruşturma ayrıntısı paylaşılmamalıdır. Temel kayıtlar; kişinin doğru kimliği, vatandaşlığı, tutuklama durumu, karar tarihi ve sayısı, bulunduğu kurum ve adli dosyayla temas kurulmasını sağlayan yetkili birim bilgisi olabilir. Hangi belgenin gönderileceği ve dosya gizliliği, yetkili makamca somut soruşturmanın koşullarına göre belirlenir.

Yanlış isim veya vatandaşlıkla bildirim yapılmışsa ikinci bir düzeltme yazısı gerekebilir. Dilekçeye kimlik belgesinin yalnız gerekli kısmı eklenir. Kamuya açık örnekte pasaport numarası, doğum yeri, adres ve kurum sicili gibi bilgiler doldurulmaz; gerçek bilgiler yalnız yetkili dosyaya sunulan nüshada kullanılır.

Bildirim için özel bir gün süresi var mıdır?

CMK m.107/3, bildirimin üç gün, yedi gün veya iki hafta içinde yapılacağına ilişkin özel bir sayı yazmaz. Hüküm, yabancı şüpheli veya sanığın tutuklanma durumunun, yazılı karşı çıkma yoksa konsolosluğa bildirileceğini emreder. Tutuklama özgürlüğü kısıtlayan güncel bir durum olduğundan işlem, amacını yitirmeyecek biçimde gecikmeden yürütülmelidir; ancak kanunda bulunmayan kesin gün sayısı dilekçeye eklenmemelidir.

Aynı maddenin birinci fıkrası, tutuklamadan ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan yakına hâkim kararıyla “gecikmeksizin” haber verilmesini açıkça düzenler. Üçüncü fıkrada aynı sözcük tekrar edilmemiştir. Bu metinsel fark saklanmamalı; m.107/3 için kanunda olmayan özel süre yaratılmamalıdır. Dilekçe, tutuklama tarihiyle başvuru tarihini gösterip işlemin derhâl tamamlanmasını talep edebilir.

Tutukluluğun sonraki inceleme aralıkları başka bir konudur. tahliye talebinin karara bağlanma süresi ve tutukluluk incelemesi, konsolosluk bildirimini bekletmek için gerekçe değildir. Bildirim yapılması da tutukluluk incelemesini ortadan kaldırmaz.

Yakına bildirim ve bizzat haber verme ayrıca yapılır mı?

Evet. CMK m.107/1’e göre tutuklamadan ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan, tutuklunun bir yakınına veya belirlediği kişiye hâkimin kararıyla gecikmeksizin haber verilir. İkinci fıkra, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmemek kaydıyla tutuklunun tutuklamayı bir yakınına veya belirlediği kişiye bizzat bildirmesine izin verilmesini düzenler. Üçüncü fıkradaki konsolosluk bildirimi bunlardan ayrı bir işlemdir.

Konsolosluğa yazı gönderilmiş olması, eşe, aile üyesine veya belirlenen kişiye haber verildiğini göstermez. Tersine, yakına haber verilmesi de yabancı tutuklunun konsolosluğuna bildirim yapıldığı anlamına gelmez. Dosyada üç kayıt ayrı ayrı kontrol edilir: makamın yakına bildirimi, şartları varsa tutuklunun bizzat bildirimi ve konsolosluk bildirimi.

Tutuklu başka bir kişiye haber verilmesini istemişse ad, yakınlık veya iletişim bilgisi gerçeğe uygun biçimde kaydedilir. Konsolosluk bildirimi talebinde bu kişiyi konsolosluk makamı gibi göstermemek gerekir. Her muhatap kendi kanuni dayanağı altında yazılmalıdır.

Bildirim tercüman, müdafi ve itiraz haklarının yerine geçer mi?

Hayır. Konsolosluğa bildirim yapılması, Türkçe bilmeyen kişinin tercüman yardımını ortadan kaldırmaz. Şüpheli veya sanığın isnadı ve haklarını anlayabilmesi, ifadesinin doğru çevrilmesi ve yazılı karşı çıkma iradesinin gerçekten anlaşılması ayrı güvencelerdir. Konsolosluk personeli otomatik olarak adli tercüman veya müdafi sayılmaz.

Müdafi, tutuklama kararının gerekçesini, itiraz süresini, dosyadaki kısıtlama kararını ve sonraki tutukluluk incelemelerini ayrıca takip eder. Konsolosluk bildirim kaydının eksikliği, itiraz dilekçesinin yerine geçmez. Tutuklama kararının koşulları ve adli kontrol seçeneği, CMK m.100-101 ve somut deliller üzerinden değerlendirilir.

Serbest bırakma gerçekleşirse adres ve varsa telefon kaydına ilişkin farklı yükümlülük doğabilir. Bu konu için CMK 106 salıverilme adres ve telefon bildirim tutanağı dilekçesi incelenebilir. M.106 kaydı ile m.107/3 konsolosluk bildirimi tek belge sayılmamalıdır.

Başvuruya hangi gerçek belgeler eklenmelidir?

• Tutuklama kararının örneği veya kararın tarih, sayı ve makam bilgisi.
• Soruşturma, sorgu ya da esas numarasını gösteren dosya kaydı.
• Kişinin vatandaşlığını gösteren pasaport, yabancı kimlik belgesi veya dosyadaki resmî kimlik tespit kaydının gerekli kısmı.
• Varsa konsolosluk bildirimi konusunda alınmış beyan veya tutanak.
• Türkçe yeterliliği yoksa ilgili tercüman tutanağı ve çeviri kaydı.
• Varsa yakalama veya gözaltı aşamasında yapılmış önceki konsolosluk bildirimi; bunun tutuklanma bildiriminden ayrı olduğu belirtilmelidir.
• Müdafi sunuyorsa görevlendirme, vekâletname veya dosyadaki müdafilik kaydı.

Ekler listesine yalnız gerçekten sunulan belgeler yazılır. “Yazılı karşı çıkma yoktur” denirken dosyanın tamamı görülmemişse bu durum mutlak gerçek gibi kurulmaz; görülen kayıtlar ve yapılan inceleme açıklanır. Bir belgeye erişilemiyorsa belgenin ilgili birimden istenmesi talep edilir. Varsayımsal konsolosluk yazısı, teslim alındısı veya tercüman imzası üretilmez.

CMK 107/3 yabancı tutuklu konsolosluk bildirimi dilekçe örneği

CMK 107/3 yabancı tutuklu konsolosluk bildirimi dilekçesini Word olarak indirin. Köşeli parantezler gerçek dosya ve kimlik kayıtlarıyla doldurulmalı; uygulanmayan seçenekler çıkarılmalıdır.

Başvurudan sonra hangi kayıtlar kontrol edilir?

İlk olarak dilekçenin doğru dosyaya işlendiği evrak numarasıyla doğrulanır. İkinci olarak yabancılık ve vatandaşlık kaydının hangi belgeye dayandığı görülür. Üçüncü olarak yazılı karşı çıkma belgesi bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Türkçe bilmeyen kişi varsa, beyanın tercüman yardımıyla alınıp alınmadığı ve imzalanan metnin açıklanıp açıklanmadığı incelenir.

Dördüncü olarak bildirimin gönderim kaydı aranır: tarih ve saat, bildirimi yapan birim, muhatap konsolosluk, yazı sayısı, yöntem ve teslim sonucu. E-posta kullanılmışsa yalnız “gönderildi” ekranı değil, doğru resmî adrese yöneltildiğini gösteren kayıt; posta veya kurum sistemi kullanılmışsa sevk ve teslim bilgisi değerlendirilir. Görülmemiş teslim kaydı varmış gibi yazılmaz.

Beşinci olarak m.107/1 kapsamındaki yakına haber verme ve m.107/2 kapsamındaki bizzat bildirim imkânı ayrı kontrol edilir. Altıncı olarak tutuklama kararına itiraz, tahliye istemi ve CMK m.108 incelemeleri kendi süre ve dosya kayıtlarıyla sürdürülür. Konsolosluk bildiriminin beklenmesi, diğer savunma işlemlerinin süresini durdurmaz.

Konsolosluk bildirimi dilekçesinde yapılan somut hatalar

Birinci hata, CMK m.95/2 ile m.107/3’ü aynı işlem saymaktır. İkinci hata, kişi yalnız gözaltındayken tutuklanmış gibi yazmaktır. Üçüncü hata, tutuklama kararının tarih ve sayısını görmeden üretmektir. Dördüncü hata, vatandaşlığı pasaport veya dosya kaydıyla doğrulamadan bir devlet adı seçmektir. Beşinci hata, yazılı karşı çıkma varken yokmuş gibi; yokken varmış gibi beyanda bulunmaktır.

Altıncı hata, Türkçe bilmeyen kişiye açıklanmamış formu geçerli irade belgesi saymaktır. Yedinci hata, özel bir internet rehberindeki eski iletişim bilgisini resmî konsolosluk adresi kabul etmektir. Sekizinci hata, bildirimle gereksiz soruşturma ayrıntısı ve kişisel veri paylaşmaktır. Dokuzuncu hata, e-posta veya yazının gerçekten teslim edildiğini denetlemeden işlemi tamamlanmış saymaktır. Onuncu hata, konsolosluk bildirimini tahliye talebi gibi sunmaktır.

On birinci hata, konsolosluk yazısının yakına bildirimin yerine geçtiğini düşünmektir. On ikinci hata, konsolosluğun müdafi veya tercüman olduğu varsayımıdır. On üçüncü hata, bildirimin tutuklama kararına itiraz süresini durdurduğunu sanmaktır. On dördüncü hata, yakalama aşamasındaki eski bildirimi tutuklama sonrasındaki yeni kayıt olarak göstermektir. On beşinci hata, sunulmayan belgeyi ek listesine yazmak veya kamuya açık örneğe gerçek pasaport ve dosya bilgilerini koymaktır.

Sık sorulan sorular

1. Yabancı tutuklu konsolosluk bildirimine karşı çıkabilir mi?

Evet. CMK m.107/3, yazılı karşı çıkma bulunmadığında bildirim yapılacağını düzenler. Karşı çıkmanın yazılı içeriği ve kişinin metni anlayıp anlamadığı dosyada denetlenmelidir.

2. Sözlü olarak “istemiyorum” demek yeterli midir?

Kanun yazılı karşı çıkmadan söz eder. Sözlü beyanın tek başına m.107/3’teki istisnayı oluşturduğu varsayılmamalı; irade usulüne uygun yazılı kayda bağlanmalıdır.

3. Gözaltında konsolosluğa haber verildiyse tutuklamadan sonra yeniden kayıt gerekir mi?

Evet. CMK m.95/2 yakalama-gözaltı, m.107/3 tutuklanma aşamasına ilişkindir. Önceki bildirimin varlığı sonraki tutuklanma durumuna ait kaydın yerine otomatik olarak geçmez.

4. Bildirim kaç gün içinde yapılmalıdır?

M.107/3 özel bir gün sayısı yazmaz. Tutuklanma güncel bir özgürlük kısıtlaması olduğundan işlem geciktirilmeden tamamlanmalı; kanunda bulunmayan üç veya yedi günlük süre üretilmemelidir.

5. Konsolosluk tutukluyu tahliye ettirebilir mi?

Konsolosluğa bildirim tahliye kararı değildir. Tutuklama ve salıverilme kararları CMK’daki yetkili adli mercilerce verilir.

6. Konsolosluk bildirimi avukat yerine geçer mi?

Hayır. Müdafi yardımı ayrı bir savunma hakkıdır. Konsolosluk görevlisi dosyada kendiliğinden müdafi sıfatı kazanmaz.

7. Yakına ayrıca haber verilir mi?

CMK m.107/1 ve m.107/2 yakına haber verme ile bizzat bildirim imkânını ayrıca düzenler. Konsolosluk bildirimi bu işlemlerin yerine geçmez.

8. Birden çok vatandaşlık varsa hangi konsolosluk seçilir?

Vatandaşlık kayıtları, kişinin beyanı ve somut hukuki durum birlikte incelenmelidir. Görülmemiş kayda dayanarak örnek metinde tek bir devlet kesin muhatap olarak yazılmamalıdır.

9. Bildirimin yapıldığı nasıl ispatlanır?

Dosyada bildirim tarihi, yöntemi, muhatabı, yazı sayısı ve teslim/iletim sonucunu gösteren tutanak, üst yazı veya sistem kaydı aranır.

10. Word dilekçesinde hangi alanlar mutlaka doldurulmalıdır?

Gerçek makam, dosya numarası, karar tarihi ve sayısı, kişinin sıfatı, vatandaşlığı, bulunduğu kurum, yazılı karşı çıkma kaydı, mevcut ekler ve imza bölümü somut dosyaya göre doldurulmalıdır.

Resmî kaynaklar ve güncellik

CMK m.95 ile m.100-108’in güncel açık metni Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu PDF’sinden ve Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sayfasından kontrol edilmiştir. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının kanunda gösterilen şekil ve şartlara bağlılığı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 19. maddesinde düzenlenir. Canlı içerik çakışması ve resmî metin 3 Ekim 2026 tarihinde yeniden denetlenmiştir.

Dosyaya uygun konsolosluk bildirimi takibi

CMK m.107/3 başvurusunda amaç, yabancı tutuklunun vatandaşlığını, yazılı karşı çıkma bulunup bulunmadığını, doğru konsolosluk muhatabını ve bildirim teslim kaydını tek bir denetlenebilir zincirde toplamaktır. Her dosyada tutuklama kararı, kimlik kaydı, tercüman tutanağı ve varsa önceki yakalama bildirimi ayrı okunur. Böylece yanlış devlete bildirim, anlaşılmamış feragat formu, m.95 ile m.107’nin karıştırılması veya gönderilmemiş yazının tamamlanmış sayılması gibi somut hatalar önlenebilir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki uygun ceza dosyaları Mersin merkezli koordine edilir.