Yurt Dışından Türkiye Uçuşu Gecikirse veya İptal Olursa Tazminat Alınır mı? SHY-YOLCU m.7-10 | 2026

Kısa ve Net Cevap

SHY-YOLCU kapsamına giren bir uçuş teknik veya operasyonel nedenlerle gecikir ve yolcu planlanan son varış yerine 3 saat veya daha fazla geç ulaştırılırsa, 10 Aralık 2024’te yürürlüğe giren değişiklikten beri yolcunun Yönetmelik m.8’deki tazminat ile m.9’daki geri ödeme/güzergâh değiştirme hakları doğabilir. Dış hat uçuşlarında 2026 itibarıyla Yönetmelik m.8’e göre 1.500 km veya daha kısa uçuş için 250 Avro, 1.500–3.500 km arası için 400 Avro, 3.500 km’den uzun uçuş için 600 Avro tazminat öngörülür. Türk lirası karşılığında ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru esas alınır.

Bu haklar her yabancı havayolu ve her yurt dışı–Türkiye uçuşunda otomatik uygulanmaz. Yönetmelik m.2’ye göre Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye’deki havaalanlarına veya havaalanlarından yaptıkları uçuşlar kapsamdadır; yabancı menşeli taşıyıcılar bakımından ise Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirilen uçuşlar Yönetmelik kapsamına girer. Dolayısıyla örneğin yabancı bir havayolunun yalnız Frankfurt–İstanbul uçuşu SHY-YOLCU kapsamı bakımından, aynı şirketin İstanbul–Frankfurt uçuşuyla aynı değildir.

Uçuş iptali, uçağa kabul edilmeme ve gecikme hâllerinde tazminat dışında bilet bedelinin iadesi, uygun güzergâh değişikliği, yiyecek–içecek, iletişim, gerekli hâlde otel ve havaalanı–otel ulaşımı gibi hizmet hakları da bulunur. Başvuru önce uçuşu icra eden hava taşıma işletmesine yapılır; sonuç alınamazsa SHGM’nin Yolcu Hakları sistemi üzerinden şikâyet ve hukukî yollar ayrıca değerlendirilir.

1. SHY-YOLCU Hangi Yurt Dışı Uçuşlarına Uygulanır?

Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’in m.2 hükmü, uygulama alanını taşıyıcının menşei ve uçuş yönüne göre belirler. Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye’deki havaalanlarına ve Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri tarifeli ve tarifesiz uçuşlar kapsamdadır. Yabancı menşeli hava taşıma işletmelerinin ise Türkiye’deki havaalanlarından gerçekleştirdikleri uçuşlar Yönetmelik kapsamındadır.

Bunun pratik sonucu şudur: Türk havayoluyla Berlin–İstanbul uçuşu Yönetmelik kapsamında olabilir. Yabancı havayoluyla İstanbul–Berlin uçuşu da kapsamda olabilir. Ancak yalnız yabancı havayolunun Berlin–İstanbul uçuşunda SHY-YOLCU kapsamı aynı şekilde kurulmaz; yolcunun varsa Avrupa Birliği EC 261/2004, ilgili ülke hukuku ve Montreal Sözleşmesi gibi diğer hak kaynakları ayrıca değerlendirilir.

Yönetmelik yalnız motorlu ve sabit kanatlı hava araçlarıyla taşınan yolcular için geçerlidir. Yolcunun onaylanmış rezervasyonu bulunmalı ve iptal durumları dışında Yönetmelikteki check-in koşullarına uygun başvuru yapılmış olmalıdır. Mil veya puanla alınmış biletler de Yönetmelik kapsamındadır.

Kod paylaşımı bulunan uçuşlarda bileti satan şirket ile uçuşu fiilen icra eden hava taşıma işletmesi farklı olabilir. SHY-YOLCU yükümlülükleri bakımından “uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi” kavramı belirleyicidir. Başvuruda operasyonu gerçekten yapan havayolu doğru tespit edilmelidir.

2. 3 Saat ve Üzeri Uçuş Gecikmesinde 2026’da Tazminat Var mı?

Evet, Yönetmelikte 10 Aralık 2024’te yapılan değişiklikle bu konu açık hükme bağlanmıştır. SHY-YOLCU m.7’ye eklenen üçüncü fıkraya göre uçuşların teknik ve operasyonel nedenlerle tehir edilmesi ve yolcunun planlanan son varış yerine üç saat veya daha fazla sürede ulaştırılması hâlinde uçuşu icra eden havayolu m.8 ve m.9’daki yükümlülükleri derhâl yerine getirir.

Bu değişiklikten önce gecikme tazminatı uygulaması Yönetmeliğin lafzında iptal/uçağa kabul edilmeme kadar açık değildi ve uygulama önemli ölçüde Avrupa Birliği içtihadı ile genelgeler üzerinden tartışılıyordu. 2024 değişikliği, teknik ve operasyonel nedenli üç saat ve üzeri son varış gecikmesini doğrudan m.8 tazminatıyla ilişkilendirdi.

Gecikme süresi yalnız uçağın pistten kalkış saatine bakılarak belirlenmemelidir. Hüküm, yolcunun planlanan son varış yerine ne zaman ulaştırıldığına odaklanır. Bağlantılı tek rezervasyonda ilk uçuşun kısa gecikmesi nedeniyle aktarmanın kaçırılması ve son varışa üç saati aşan gecikmeyle ulaşılması bu nedenle ayrıca önem taşır.

Ancak m.7/3 metni teknik ve operasyonel nedenleri açıkça sayar. Meteorolojik şart, güvenlik riski, hava trafik yönetimi veya diğer olağanüstü durumlarda m.8 tazminatının doğup doğmadığı ayrıca Yönetmeliğin olağanüstü hâl rejimi üzerinden incelenir.

3. Dış Hat Uçuşunda 250, 400 veya 600 Avro Tazminat Nasıl Belirlenir?

SHY-YOLCU m.8/1, dış hat tazminatını uçuş mesafesine göre üç kademede düzenler. 1.500 kilometre veya daha kısa uçuşlarda 250 Avro, 1.500 ile 3.500 kilometre arasındaki uçuşlarda 400 Avro ve 3.500 kilometreden uzun uçuşlarda 600 Avro tazminat uygulanır.

Mesafe hesaplanırken Yönetmelik m.8/5 uyarınca büyük çember yöntemi kullanılır. Özellikle aktarmalı uçuşlarda yalnız geciken segmentin kilometresi yerine Yönetmeliğin son varış yeri ve rezervasyon yapısına ilişkin hükümleri dikkate alınır.

10 Aralık 2024 değişikliği, Türk lirası karşılığı için de güncel kural getirmiştir. Tazminat alacağının TL karşılığı hesaplanırken tazminatın ödendiği güne ait TCMB döviz satış kuru esas alınır. Eski internet yazılarında görülen “biletin satın alındığı günün kuru” bilgisi 2026 için güncel m.8 metnine uygun değildir.

Tazminat nakit, elektronik banka havalesi, banka ödeme emri veya banka çekiyle ödenebilir. Seyahat fişi veya başka hizmet şeklindeki ödeme ise yolcunun imzalı mutabakatını gerektirir. Havayolu, yolcunun açık rızası olmadan yasal para tazminatını yalnız voucher’a dönüştüremez.

4. Uçuş İptal Edilirse Yolcunun Hangi Hakları Vardır?

SHY-YOLCU m.6 iptal hâlindeki hakları düzenler. Yolcu, m.9 kapsamındaki bilet iadesi veya güzergâh değişikliği seçeneklerinden yararlanır; ayrıca m.10’daki hizmet hakları sağlanır ve şartları varsa m.8 tazminatı doğar.

Tazminat bakımından yolcuya iptal bilgisinin ne zaman verildiği ve hangi alternatif uçuşun önerildiği önemlidir. Yönetmelik, belirli süreler öncesinde bildirim ve alternatif ulaşım sunulması hâllerinde tazminat yükümlülüğünü farklılaştırır. Bu nedenle yalnız “uçuş iptal edildi” bilgisiyle otomatik tazminat sonucu çıkarılmamalıdır.

İptalde yolcu m.9 kapsamında bilet ücretinin iadesi ve gerekiyorsa seyahatin ilk başlangıç noktasına ücretsiz dönüş; mümkün olan en erken zamanda son varış yerine güzergâh değişikliği veya yolcunun uygun göreceği daha sonraki tarihte benzer taşıma şartlarıyla güzergâh değişikliği seçeneklerinden ilgili olanı kullanabilir.

Havayolu “sefer iptal, sadece açık bilete çevirebiliriz” şeklinde Yönetmelikteki seçenekleri ortadan kaldıran bir şart dayatamaz. SHY-YOLCU m.16, yolcu haklarının sözleşme hükümleriyle sınırlandırılamayacağını veya ortadan kaldırılamayacağını açıkça düzenler.

5. Overbooking Nedeniyle Uçağa Alınmazsam Tazminat Var mı?

Rezervasyonu onaylı ve uçuş koşullarını yerine getirmiş yolcu, sağlık, emniyet, güvenlik veya uygunsuz seyahat belgesi gibi haklı neden olmadan iradesi dışında uçağa kabul edilmezse Yönetmelik m.5 uygulanır.

Taşıyıcı önce gönüllü yolcular arar; gönüllü feragat hâlinde tarafların üzerinde anlaştığı menfaatlere ek olarak m.9’daki geri ödeme/güzergâh değişikliği seçenekleri sağlanır. Yeterli gönüllü çıkmaz ve yolcu iradesi dışında uçağa alınmazsa m.8 tazminatı, m.9 geri ödeme/güzergâh değişikliği ve m.10 hizmet hakları doğar.

Alternatif uçuşla varış belirli kısa süre sınırları içinde sağlanırsa m.8/3 gereği tazminat yüzde 50 azaltılabilir. 1.500 km veya daha kısa uçuşlarda iki saat; 1.500–3.500 km arası uçuşlarda üç saat; 3.500 km’den uzun uçuşlarda dört saati aşmayan alternatif varışta indirim gündeme gelir.

Yolcunun gönüllü olarak sonraki uçuş karşılığı voucher kabul etmesi ile iradesi dışında uçağa alınmaması aynı değildir. Check-in veya kapıda imzalatılan belgeler saklanmalı ve gönüllülük açıkça tespit edilmelidir.

6. Gecikme ve İptalde Yiyecek, Otel ve Ulaşım Hakkı Nedir?

SHY-YOLCU m.10, belirli bekleme sürelerinde yolcuya ücretsiz hizmet verilmesini düzenler. Bekleme süresine uygun olarak makul sıcak-soğuk içecek, öğün veya hafif ara öğün sağlanmalıdır.

Bir veya daha fazla gece konaklama gerekiyorsa havayolu uygun otel/konaklama ile havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşımı karşılamak zorundadır. Ayrıca iki telefon görüşmesi, faks veya e-posta imkânı ücretsiz sağlanır.

Havayolu bu hizmeti fiilen sağlamaz ve yolcu makul zorunlu masrafı kendisi yapmak zorunda kalırsa fiş ve faturalar saklanmalıdır. Lüks veya gereksiz gider yerine gecikmenin süresine ve yerel koşullara uygun makul masraf yapılması talebin ispatını güçlendirir.

Hizmet hakkı ile m.8’deki standart tazminat farklıdır. Yolcunun otel ve yemek ihtiyacının karşılanmış olması, şartları oluşmuşsa 250/400/600 Avro tazminatı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

7. Hava Durumu veya Olağanüstü Hâlde Tazminat Ödenir mi?

Yönetmelik m.4 olağanüstü hâlleri, hava taşıma işletmesinin çalışmasını etkileyen özellikle siyasi istikrarsızlık, uçuşa uygun olmayan meteorolojik şartlar, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmedik uçuş emniyeti noksanlıkları ve grev gibi durumlar olarak tanımlar.

Uçuş iptalinin olağanüstü hâlden kaynaklandığı ve makul bütün tedbirler alınmasına rağmen iptalin önlenemediği durumlarda standart tazminat yönünden havayolunun sorumluluğu farklılaşabilir. Buna karşılık yolcuya bakım/hizmet ve uygun güzergâh seçenekleri gibi diğer haklar olayın niteliğine göre devam edebilir.

“Teknik arıza” ifadesi de her olayda otomatik olağanüstü hâl değildir. 2024 değişikliği özellikle teknik ve operasyonel nedenlerle üç saat ve üzeri gecikmede m.8 ve m.9 haklarını açıkça tanımıştır. Taşıyıcının sadece genel “operasyonel neden” mesajı göndermesi hakları ortadan kaldırmaz.

Gerçek gecikme nedeni önemlidir. METAR/TAF hava kayıtları, havaalanı kapanışı, NOTAM, genel grev veya hava trafik kontrol kısıtlaması gibi veriler olayın olağanüstü olup olmadığının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

8. Tazminat Başvurusu Önce Nereye Yapılır?

SHGM’nin yolcu hakları sayfası, Yönetmelik kapsamındaki uçağa kabul edilmeme, uçuş tehiri/gecikme, uçuş iptali ve sınıf değişikliği başvurularının öncelikle şikâyete muhatap hava taşıma işletmesine yapılması gerektiğini açıkça belirtir.

Başvuru havayolunun yolcu hakları/şikâyet portalından, kayıtlı e-posta veya şirketin belirlediği resmî başvuru yöntemiyle yapılabilir. Başvuru numarası, gönderilen metin ve ekler saklanmalıdır.

Havayolunun yanıt vermemesi veya talebi reddetmesi hâlinde SHGM’nin Dijital Sivil Havacılık sistemi üzerinden yolcu hakları şikâyeti yapılabilir. SHGM denetimi, yolcunun mahkeme veya diğer kanun yollarına başvuru hakkını ortadan kaldırmaz; Yönetmelik m.19 kanun yollarının saklı olduğunu açıkça söyler.

Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıkta parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi gibi yollar ayrıca değerlendirilebilir. Yetki ve görev somut taşıma sözleşmesine göre belirlenmelidir.

9. Uçuş Gecikme veya İptal Tazminatında Hangi Belgeler Saklanmalıdır?

Bilet, PNR, boarding pass, bagaj etiketi ve ödeme belgesi temel taşıma belgeleridir. Havayolunun iptal/gecikme SMS’i, e-postası ve mobil uygulama bildirimleri de saklanmalıdır.

Gerçek kalkış ve varış saatleri önemlidir. Havalimanı ekranı fotoğrafı, havayolunun uçuş durumu kaydı ve mümkünse bağımsız uçuş takip verileri destekleyici delil olabilir.

Havayolu tarafından verilen voucher, otel kuponu, yemek fişi, yeniden düzenlenen bilet ve alternatif uçuş kartı, hangi hakların sağlandığını gösterir. Yolcunun kendi ödediği zorunlu masraflar için fatura/fiş gerekir.

Bağlantılı uçuş kaçırıldıysa tüm rezervasyonun tek PNR altında olup olmadığı, segmentler ve planlanan/gerçek son varış saatleri açıkça belgelenmelidir. Tazminat mesafesi ve gecikme hesabı buna göre değişebilir.

10. SHY-YOLCU ile Montreal Sözleşmesi Aynı Şey mi?

Hayır. SHY-YOLCU, uçağa kabul edilmeme, iptal ve gecikmede standart tazminat ve hizmet haklarını düzenleyen idari nitelikte özel yolcu koruma rejimidir. Montreal Sözleşmesi ise uluslararası hava taşımasında gecikmeden doğan ispatlı zarar, bagaj, yük, ölüm ve bedensel yaralanma gibi konuları yeknesak biçimde düzenler.

Örneğin üç saatten fazla teknik gecikmede SHY-YOLCU kapsamında 250/400/600 Avro standart tazminat doğabilir. Aynı olay nedeniyle yolcunun ayrıca otel rezervasyonu kaybı gibi ispatlı ek zararı varsa Montreal Sözleşmesi m.19 ve m.22 kapsamı ayrıca değerlendirilebilir.

Yönetmelik m.13, yolcunun diğer kanun ve düzenlemelerden doğan tazminat haklarını saklı tutar; Yönetmelik kapsamında ödenen tutarın diğer tazminattan mahsup edilebileceğini düzenler. Böylece çift tahsil engellenirken diğer hukukî haklar tamamen ortadan kaldırılmaz.

Bagaj kaybı/hasarı için Uluslararası Uçuşta Bagaj Tazminatı – Montreal Sözleşmesi rehberi ayrıca incelenebilir.

11. Uçuş Tazminatı Başvurusunda En Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata: yabancı havayolunun Türkiye’ye gelen her uçuşunda SHY-YOLCU’nun otomatik uygulanacağını sanmaktır. m.2 taşıyıcının menşei ve uçuş yönünü ayrı düzenler.

İkinci hata: 2026’da hâlâ tazminatın bilet satın alma günündeki kurla hesaplandığını yazmaktır. 2024 değişikliğinden beri m.8, ödeme günündeki TCMB döviz satış kurunu esas alır.

Üçüncü hata: teknik/operasyonel üç saat üzeri gecikmede tazminat olmadığını sanmaktır. m.7/3 artık bu hakkı açıkça m.8 ve m.9’a bağlar.

Dördüncü hata: voucher kabulünün zorunlu olduğunu düşünmektir. Seyahat fişi/hizmet şeklinde tazminat için yolcunun imzalı mutabakatı gerekir.

Beşinci hata: SHGM’ye doğrudan başvurup önce havayoluna başvuru yapılmamasıdır. SHGM’nin resmî usulünde ilk başvuru havayolunadır.

Altıncı hata: hizmet hakkı ile standart tazminatı aynı şey sanmaktır. Yemek/otel sağlanması şartları oluşmuş standart tazminatı tek başına kaldırmaz.

Resmî Kaynaklar

• Resmî Gazete – 10.12.2024 SHY-YOLCU Değişikliği
• SHGM – SHY-YOLCU Yönetmeliği
• SHGM – Yolcu Hakları Başvuru Usulü

Sık Sorulan Sorular

Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T

Hazırlayan: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukukî inceleme: Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.

Bu rehber SHY-YOLCU m.2, m.5–10, m.13, m.15, m.16 ve m.19; 10 Aralık 2024 tarihli Yönetmelik değişikliği ve SHGM’nin güncel Yolcu Hakları başvuru usulü esas alınarak hazırlanmıştır.

Yurt dışındaki yolcuların Türkiye bağlantılı uçuş iptali, gecikme, overbooking ve yabancı havayolu tazminat başvuruları Mersin’den Türkiye genelinde takip edilmektedir.

Uçuş Gecikme ve İptal Tazminatı İçin İletişim

Son mevzuat ve kaynak kontrolü: 15 Eylül 2026.

Hukuki konu hakkında iletişim

İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.

Telefonla AraWhatsAppİletişim Bilgileri

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →