Yurt Dışından Reddi Miras: 3 Aylık Süre (2026)

Yurt dışında yaşayan kişi reddi miras yapabilir mi? Kısa cevap

Evet. Yurt dışında oturan yasal veya atanmış mirasçı, Türk Medenî Kanunu (TMK) m.605 ve 606 uyarınca mirası üç ay içinde reddedebilir. Ret beyanı, TMK m.609 gereğince mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı, kayıtsız ve şartsız olarak yapılır. Yabancı ülkedeki Türk konsolosluğu reddi miras kararı veren makam değildir; konsoloslukta düzenlenecek özel yetkili vekâletnameyle Türkiye’deki avukat aracılığıyla başvuru yapılabilir.

Yasal mirasçı için süre, mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat etmedikçe ölümün öğrenildiği tarihte; vasiyetnameyle atanmış mirasçı için resmî bildirimin yapıldığı tarihte başlar. Terekenin borca batık olduğu ölüm tarihinde açıkça belli veya resmen tespit edilmişse TMK m.605/2 uyarınca miras reddedilmiş sayılır; bu “hükmen ret”, üç aylık gerçek ret beyanından farklıdır. Süre dolmadan mahkemeye ulaşan, açık ve koşulsuz başvuru en güvenli yoldur.

Reddi miras süresi kaç gündür ve ne zaman başlar?

TMK m.606’nın koyduğu süre üç aydır. Kanun bunu 90 gün olarak değil “üç ay” olarak düzenler; takvim ayına göre hesap yapılır. Yasal mirasçı bakımından başlangıç, kural olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihtir. Mirasçı, mirasçı sıfatını daha sonra öğrendiğini ispat ederse süre bu öğrenmeden itibaren işler. Atanmış mirasçıda başlangıç, vasiyetname veya miras sözleşmesindeki tasarrufun kendisine resmen bildirildiği tarihtir.

Yurt dışında ikamet, vatandaşın ölümden geç haberdar olması bakımından delil olabilir; fakat tek başına süreyi uzatmaz veya durdurmaz. Ölümü telefonla, mesajla, aile bildiriminden ya da resmî kayıttan öğrenme tarihi somut delillerle değerlendirilir. Uçak bileti, cenazeye katılım, aile yazışmaları, konsolosluk bildirimi ve veraset işlemleri öğrenme tarihini gösterebilir. Ölümü bildiği hâlde “Türkiye’deki borçları bilmiyordum” demek gerçek ret süresini yeniden başlatmaz; süre terekenin borç miktarının değil, mirasçılığın öğrenilmesine bağlıdır.

TMK m.615, önemli sebepler varsa sulh hâkiminin yasal veya atanmış mirasçılara tanınmış ret süresini uzatmasına veya yeni süre vermesine izin verir. Bu otomatik bir ek süre değildir. Hastalık, irade dışı ulaşım/iletişim engeli veya mirasçılığın tespitini gerçekten güçleştiren olay delilleriyle birlikte mahkemeden istenir; başvurunun kabul edileceği garanti edilemez.

Reddi miras için hangi mahkemeye başvurulur?

TMK m.576’ya göre miras, mirasbırakanın son yerleşim yerinde açılır. TMK m.609’daki ret beyanını kaydedecek merci de bu yer sulh hukuk mahkemesidir. Mirasçının Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, İngiltere, ABD veya başka ülkede bulunması yetkili yeri değiştirmez. Mirasçının Türkiye’deki adresi veya taşınmazın bulunduğu şehir değil, ölen kişinin gerçek son yerleşim yeri esas alınır.

Örneğin mirasbırakanın son yerleşim yeri Mersin/Akdeniz ise başvuru Mersin Sulh Hukuk Mahkemesine; Ankara/Çankaya ise Ankara’daki yetkili sulh hukuk mahkemesine yöneltilir. Ölümün yabancı ülkede gerçekleşmesi de tek başına yetkiyi yabancı ülkeye taşımaz. Mirasbırakanın son yerleşim yeri yabancı ülkedeyse Türkiye’deki malvarlığı ve milletlerarası yetki 5718 sayılı MÖHUK ile HMK hükümleri birlikte incelenmelidir; sırf Türkiye’de taşınmaz bulunması her usul sorununu kendiliğinden çözmez.

Ret beyanı çekişmesiz yargı işidir. Mahkeme beyanı özel kütüğe yazar ve isteyen mirasçıya ret belgesi verir. Esas, borçların tek tek ispatı değil, süresinde ve koşulsuz irade açıklamasıdır. Buna karşılık hükmen ret iddiasında terekenin ölüm tarihindeki ödeme aczi araştırıldığından alacaklılarla çekişmeli dava doğabilir.

Yurt dışından reddi miras nasıl yapılır?

Uygulamada üç yol öne çıkar. Birincisi, mirasçının Türkiye’ye gelip görevli sulh hukuk mahkemesi kalemine bizzat sözlü veya yazılı ret beyanı vermesidir. İkincisi, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda reddi miras işlemini açıkça kapsayan özel yetkili vekâletname düzenleyip Türkiye’deki avukatın mahkemeye başvurmasıdır. Üçüncüsü, yabancı noter önünde vekâletname düzenleyerek apostil veya gereken konsolosluk tasdikini ve Türkçe tercümeyi tamamlamaktır.

Postayla doğrudan dilekçe gönderilecekse TMK m.609’daki yazılı beyan şartına rağmen kimlik, imza ve mahkemeye varış tarihi sorunları doğabilir. Üç aylık sürede yalnız postaya veriliş tarihine güvenilmemelidir; başvurunun görevli mahkeme kaydına süresinde girmesi hedeflenmelidir. Elektronik başvuruda da herkesin e-imza, UYAP Vatandaş Portalı ve uygun işlem ekranına erişimi bulunmayabilir. Bu nedenle süre yaklaşmışsa özel yetkili vekille UYAP üzerinden işlem, izlenebilirlik bakımından güçlü seçenektir.

Konsolosluğa “mirası reddediyorum” dilekçesi vermek, bu dilekçe görevli mahkemeye ulaşmadıkça tek başına TMK m.609’daki mahkeme beyanının yerine geçmez. Konsolosluk noterlik hizmetiyle vekâletname veya imza onayı sağlayabilir; reddi kaydeden ve belgeleyen makam sulh mahkemesidir.

Konsoloslukta reddi miras vekâleti nasıl düzenlenir?

HMK m.74, özel yetki gereken işlemleri düzenler ve mirasın reddi için vekilin açıkça yetkilendirilmesini arar. Genel dava vekâletnamesindeki geniş ifadeye güvenmek yerine metinde “mirası reddetmeye, mirasın reddi beyanında bulunmaya, sulh hukuk mahkemesinde başvuru yapmaya, ret tutanağı ve belgesini almaya” yetkisi açıkça yazılmalıdır. Mirasbırakanın adı, T.C. kimlik numarası biliniyorsa numarası, ölüm tarihi ve son yerleşim yeri eklenmesi dosyayı belirginleştirir.

Türk konsolosluğunda noterlik vekâleti Türkçe ve Türkiye’de doğrudan kullanılabilecek biçimde düzenlenir. Randevu, geçerli Türk kimliği veya pasaport, vekilin kimlik ve adres bilgileri ile işlem metni gerekir. Harç ve belge listesi temsilciliğe göre güncellenir. Konsolosluk çevrim içi randevu ekranında noterlik/vekâletname hizmeti seçilmeli ve üç aylık son gün beklenmemelidir.

Yabancı noter belgesi kullanılacaksa belgenin düzenlendiği ülke Apostil Sözleşmesine tarafsa yetkili makamdan apostil; taraf değilse zincir tasdik gerekir. Ardından Türkiye’de kabul edilen Türkçe tercüme ve noter onayı tamamlanır. Çift dilli noter metni, apostil gerekliliğini otomatik kaldırmaz. Yabancı belgedeki ad-soyad, doğum tarihi ve pasaport numarası Türk nüfus kaydıyla bağ kurulmasına elverişli olmalıdır.

Reddi miras başvurusu için gerekli belgeler

• Mirasçının T.C. kimlik kartı veya pasaport örneği;
• Mirasbırakanın ölüm belgesi veya nüfus kaydında ölüm bilgisini gösteren belge;
• Mirasçılık ilişkisini gösteren vukuatlı nüfus kayıt örneği veya veraset ilamı;
• Mirasbırakanın son yerleşim yerini gösteren adres/nüfus kaydı;
• Avukatla başvuruda mirasın reddine özel yetki içeren vekâletname;
• Atanmış mirasçı için vasiyetnamenin resmî bildirim belgesi;
• Öğrenme tarihi tartışmalıysa mesaj, tebligat, seyahat veya resmî kayıt gibi deliller;
• Varsa icra takibi, banka borcu ve tereke araştırmasına ilişkin evrak.

Gerçek ret başvurusunda bütün borçların ve malların dökümünü sunmak zorunlu değildir. Ret, terekenin aktif ve pasifinin tamamına yönelir. Ancak mirasçı ret süresinin başlayıp başlamadığını veya hükmen ret seçeneğini değerlendiriyorsa tapu, banka, araç, SGK, vergi ve icra kayıtları önemlidir.

Ölüm yabancı ülkede olmuş ve Türk nüfusuna işlenmemişse öncelikle veya eş zamanlı olarak dış temsilcilikte ölüm bildirimi gerekebilir. Yabancı ölüm belgesinin çok dilli örneği, apostili/tasdiki ve Türkçe tercümesi ülkeye göre hazırlanır. Nüfus kaydında ölüm görünmemesi, üç aylık süreyi mutlaka başlatmaz şeklinde yorumlanamaz; fiilî öğrenme tarihi ayrıca önem taşır.

Reddi miras beyanı nasıl olmalıdır?

TMK m.609 açık kural koyar: Ret beyanı sulh mahkemesine sözlü veya yazılı yapılır ve kayıtsız, şartsız olmalıdır. “Borçlar fazlaysa reddediyorum”, “ev hariç mirası istemiyorum” veya “kardeşim kabul ederse reddediyorum” gibi koşullar geçerli ret beyanı değildir. Mirasta aktif ve pasif birlikte geçer; yalnız borçlar reddedilip mallar tutulamaz.

Mahkeme, süresinde yapılan reddi özel kütüğüne yazar. Beyanın süresi konusunda uyuşmazlık çıkarsa mahkeme delilleri değerlendirir. Ret beyanı kural olarak tek taraflı, bozucu yenilik doğuran bir işlemdir; mahkemeye ulaştıktan sonra sırf fikir değişikliğiyle geri alınamaz. İrade bozukluğu veya benzeri istisnai iddialar ayrı yargısal inceleme gerektirir.

Her mirasçı kendi adına beyanda bulunur. Bir kardeşin reddi diğer kardeşler adına sonuç doğurmaz. Küçük çocuk için yasal temsilcinin işleminde temsil çatışması ve vesayet/mahkeme izni gündeme gelebileceğinden ebeveynin kendi reddiyle çocuğun dosyası aynı dilekçeyle varsayıma bırakılmamalıdır.

Hangi işlemler mirası kabul sayılır ve ret hakkını düşürür?

TMK m.610’a göre yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ayrıca ret süresi dolmadan tereke işlerine, olağan yönetimin ve mirasbırakanın işlerinin yürütülmesinin gerektirdiği ölçüyü aşacak biçimde karışan; tereke malını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez.

Cenaze giderini ödeme, evi güvenli tutma, bozulacak malı koruma veya sırf terekeyi belirlemek için bilgi alma her olayda kabul anlamına gelmez. Buna karşılık miras kalan aracı satmak, banka hesabındaki parayı kişisel hesaba çekmek, taşınmazı kendi adına ekonomik olarak tasarruf etmek veya malı diğer mirasçılardan gizlemek ret hakkını kaybettirebilir. İşlemin niteliği ve kapsamı somut delille incelenir.

SGK ölüm aylığı veya destek ödemesi, her durumda tereke malı değildir; sosyal güvenlik mevzuatından doğan kişisel hak olabilir. Buna karşılık mirasbırakanın birikmiş maaşı, banka mevduatı veya alacağı terekeye dahildir. Hangi paranın hangi hukukî kaynaktan geldiği belirlenmeden çekim yapılmamalıdır.

Borca batık tereke için hükmen ret nedir?

TMK m.605/2 uyarınca mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu hükmen rettir. Gerçek rette üç ay içinde irade beyanı gerekirken hükmen rette kanun, belirtilen maddî durum gerçekleşmişse ret sonucunu kendiliğinden bağlar. Yine de alacaklı icra takibi başlattığında mirasçı bu sonucu mahkeme önünde tespit ettirmek zorunda kalabilir.

Ödeme aczi ölüm anına göre incelenir. Terekenin toplam borcu, hacizler, aciz belgeleri, çok sayıdaki sonuçsuz takip, vergi ve banka borçları; buna karşılık taşınmaz, araç, mevduat ve alacakların gerçek değeri araştırılır. Sonradan ekonomik koşulların bozulması hükmen ret yaratmaz. Yalnız “borcu vardı” iddiası da yeterli değildir; aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması gerekir.

Hükmen ret iddiasında terekeye sahiplenme davranışları, alacaklıların savunması ve ispat yükü özel önem taşır. Üç aylık süre henüz geçmediyse çoğu dosyada koşulsuz gerçek ret, daha basit ve öngörülebilir yoldur. Süre geçmişse hükmen ret şartları delillerle ayrıca analiz edilir; hükmen ret her borçlu tereke için otomatik kurtuluş değildir.

Miras reddedilince pay çocuklara geçer mi?

TMK m.611’e göre yasal mirasçılardan biri mirası reddederse payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. Bu nedenle anne veya babanın reddi çoğu kez onun altsoyu olan çocukların mirasçılığına yol açar. “Ben reddettim, dosya tamamen kapandı” düşüncesi çocuklar bakımından ağır süre kaybı yaratabilir.

Ergin çocuklar kendi ret beyanlarını süresinde yapar. Küçük çocuklarda anne ve babanın temsil yetkisi, her iki velinin iradesi ve menfaat çatışması değerlendirilir. Ebeveyn hem kendi adına ret yapıp hem çocuğu temsil ettiğinde kayyım atanması ve ilgili mahkemeden izin alınması gerekebilir. TMK’nın vesayet ve temsil hükümleri nedeniyle çocuk dosyası görevli mahkemeyle gecikmeden planlanmalıdır.

Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı TMK m.608 uyarınca kendi mirasçılarına geçer. Bu mirasçılar için süre, kendi mirasbırakanlarına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten başlar; ancak kendilerine doğrudan geçen mirası ret süresi dolmadan sona ermez. İç içe ölümlerde her tereke ve her süre ayrı hesaplanır.

En yakın bütün mirasçılar reddederse ne olur?

TMK m.612 uyarınca en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda artan değer olursa, mirası reddetmemiş olsalardı hak sahibi olacak kişilere verilir. Burada pay otomatik olarak daha uzak zümreye sıradan biçimde geçmez; kanunun özel tasfiye düzeni uygulanır.

TMK m.613, altsoyun tamamının mirası reddetmesi hâlinde bunların payının sağ kalan eşe geçmesine ilişkin özel hüküm içerir. TMK m.614 ise sonraki mirasçılar yararına ret imkânını düzenler. Ret beyanının “benden sonrakiler kabul etsin” şeklinde serbest koşula bağlanması değil, kanundaki prosedürün uygulanması gerekir.

Atanmış mirasçının reddettiği payın akıbeti vasiyetname veya miras sözleşmesi ile kanunun yedek hükümlerine göre belirlenir. Bu yüzden aile ağacı, sağ kalan eş, altsoy ve ölü mirasçıların çocukları tam çıkarılmadan sonucun kime geçtiği söylenmemelidir.

Reddi miras banka ve icra borçlarını durdurur mu?

Geçerli ret, mirasçının tereke borçlarından mirasçı sıfatıyla sorumlu olmasını engeller. Ancak banka veya icra dairesi ret kaydını kendiliğinden görmeyebilir. Mahkemeden alınan ret belgesi ilgili icra dosyasına sunulur; mirasçı aleyhine takip varsa borca itiraz, şikâyet veya menfi tespit gibi yol takibin türü ve tebliğ tarihine göre belirlenir. Reddi miras belgesi, devam eden takibi dosyaya sunmadan otomatik kapatmayabilir.

Ret yalnız mirasbırakanın borçlarına ilişkindir. Mirasçı borca kefil olmuş, müşterek borçlu sıfatıyla imza atmış veya kendi malvarlığını ipotek etmişse bu bağımsız sorumluluk retle ortadan kalkmaz. Aynı şekilde mirasçı ölümden sonra kendi adına yeni bir borç ikrarı veya ödeme taahhüdü vermişse bunun sonuçları ayrıca incelenir.

TMK m.617, malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçının alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddetmesi hâlinde alacaklılara veya iflas idaresine, yeterli güvence verilmezse ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptali davası açma imkânı tanır. Dolayısıyla kişi kendi borçlarından mal kaçırmak amacıyla değerli mirası reddederse ret her durumda alacaklılara karşı korunmaz.

Reddi mirastan sonra veraset vergisi ve banka işlemleri

Mirası geçerli olarak reddeden kişi mirasçı sıfatıyla tereke malı kazanmadığından, reddedilen pay bakımından veraset ve intikal vergisinin nihai mükellefi olmaz. Ancak vergi dairesi, banka ve tapu kayıtları güncellenene kadar mirasçılık belgesindeki ilk görünümle işlem yapabilir. Ret kararı veya belgesi ilgili kurumlara sunulmalıdır.

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi süresi ile TMK’daki üç aylık ret süresi farklıdır. Vergi beyannamesi vermek veya veraset ilamı almak her olayda mirası kabul anlamına gelmez; fakat tereke malı üzerinde tasarruf etmek TMK m.610 riskini doğurur. Ret değerlendirmesi bitmeden satış, para çekme ve paylaşım yapılmamalıdır.

Yurt dışındaki banka hesapları veya mallar bakımından ilgili ülkenin miras ve vergi hukuku ayrıca uygulanabilir. Türkiye’de verilen ret belgesinin yabancı ülkede tanınması, tercümesi ve apostili gerekebilir. Türk hukukundaki ret, başka ülkedeki probate/estate prosedürünü kendiliğinden sona erdirmez.

Almanya, Hollanda, Belçika ve diğer ülkelerden belge düzeni

Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılabildiği için Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa, Avusturya ve İsviçre’deki Türk vatandaşları bakımından pratik yoldur. Randevu ve ücret görevli temsilciliğin portalından kontrol edilir. Vekilin adı, T.C. kimlik numarası, baro bilgisi ve özel ret yetkisi metne yazdırılır.

Yerel noter kullanılacaksa Almanya’da Notar, Hollanda’da notaris, Belçika ve Fransa’da notaire önünde düzenlenen belgenin apostili ve yeminli Türkçe tercümesi gerekir. Birleşik Krallık, ABD ve Kanada’da noter yetkisi ve belge biçimi eyalet/province göre değişebilir; apostili hangi makamın verdiği ayrıca kontrol edilir. Apostil, vekâletnamedeki eksik özel yetkiyi tamamlamaz.

Çifte vatandaşın yabancı pasaportundaki ad ile Türk kimliğindeki ad farklıysa aynı kişi olduğunu gösteren isim denklik, evlilik veya ad değişikliği belgesi eklenir. Yabancı ülkede yaşayan kişinin adresi, mahkeme tebligatı için açık ve uluslararası posta formatında yazılır; Türkiye’deki vekil tebligatları UYAP üzerinden takip eder.

Yurt dışından reddi miras için kontrol listesi

• Ölümü ve mirasçılığı öğrendiğiniz kesin tarihi yazılı delillerle belirleyin.
• Üç aylık son günü takvim ayına göre hesaplayın.
• Mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesini belirleyin.
• Tereke malına olağan korumayı aşan biçimde dokunmayın.
• Konsolosluk randevusunu beklemeden alın.
• Vekâletnameye mirasın reddine ilişkin açık özel yetki yazdırın.
• Kimlik, ölüm kaydı ve mirasçılık belgelerini hazırlayın.
• Çocuklara veya diğer mirasçılara geçecek payı aile ağacında hesaplayın.
• Ret kaydını ve mahkeme belgesini icra/banka/vergi dosyalarına sunun.
• Süre geçmişse yalnız gerçek ret değil, TMK m.605/2 hükmen ret şartlarını delille inceleyin.

Yurt dışından reddi miras hakkında sık sorulan sorular