2026 Çocuk Zammı SGK Prim İstisnası: Çocuk Başına 660,60 TL | 5510 m.80
Sosyal Güvenlik Hukuku · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026
Kısa ve net cevap
5510 sayılı Kanun m.80 ve Sosyal Güvenlik Kurumunun 2026 resmî prime esas kazanç açıklamasına göre, 4/1-a kapsamındaki sigortalıya çocuk zammı/yardımı adı altında yapılan ödemenin çocuk başına aylık 660,60 TL’ye kadar olan kısmı şartları varsa prime esas kazanca dahil edilmez. Bu tutar 2026 aylık brüt asgari ücret 33.030 TL’nin %2’sidir. İstisna en fazla iki çocuk için uygulanır; böylece bütün şartları taşıyan iki çocuk bakımından 2026’da aylık toplam azami SGK prim istisnası 1.321,20 TL olabilir. Çocuğun sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmaması, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir/aylık almaması, yaş ve öğrenim şartlarını taşıması ve evli olmaması gerekir. 18 yaş sınırı genel kuraldır; lise/dengi veya mesleki eğitimde 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar istisna devam edebilir. Kanuna göre malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocukta yaş sınırı aranmaz.
Hukuki Dayanak
5510 sayılı Kanun m.80, hizmet akdiyle çalışan 4/1-a sigortalılarının prime esas kazançlarına hangi ödemelerin dahil edileceğini ve hangi ödemelerin belirli koşullarla matrah dışında bırakılacağını düzenler. Çocuk zammı, kanunun istisna tanıdığı özel ödeme kalemlerinden biridir.
İstisna işverenin çocuk yardımı ödeme zorunluluğu getiren bağımsız bir ücret hakkı yaratmaz. İşçinin çocuk yardımı alıp almayacağı iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, işyeri uygulaması veya personel düzenlemesine göre belirlenir. 5510 m.80’in yaptığı, ödenen yardımın ne kadarının sosyal güvenlik primine tabi tutulmayacağını belirlemektir.
SGK’nın 2026 “Prime Esas Kazanç Miktarları” sayfasında çocuk zammı için aylık brüt asgari ücretin %2’si esas alınmış ve çocuk başına aylık 660,60 TL tutarının prime esas kazanca dahil edilmeyeceği açıklanmıştır.
660,60 TL Nasıl Hesaplanır?
2026 aylık brüt asgari ücret 33.030 TL’dir. Çocuk zammı istisnası genel 4/1-a sigortalısı için asgari ücretin %2’si üzerinden hesaplanır: 33.030 x %2 = 660,60 TL.
Bu tutar çocuk başınadır. Bir şartları taşıyan çocuk için azami istisna 660,60 TL; iki şartları taşıyan çocuk için 1.321,20 TL’dir. Üç veya daha fazla çocuk olsa da SGK prim istisnası en fazla iki çocuk üzerinden hesaplanır.
İşveren çocuğa ilişkin yardımı 500 TL olarak belirlemişse gerçek ödeme 500 TL olduğundan 660,60 TL’lik teorik sınırın tamamı kullanılamaz. Çocuk başına 1.000 TL ödeme varsa 660,60 TL istisna, kalan 339,40 TL prime tabi olur.
En Fazla İki Çocuk Kuralı
SGK uygulamasında çocuk zammı istisnası en fazla iki çocuk için uygulanır. İşçinin üç çocuğu da yaş ve öğrenim şartlarını taşısa bile prim istisnası çocuk sayısı bakımından ikiyle sınırlıdır.
Üç çocuk için ayrı ayrı 600 TL, toplam 1.800 TL çocuk yardımı ödeniyorsa iki çocuk için toplam 1.200 TL istisna uygulanabilir; üçüncü çocuk için 600 TL prime tabi kazanca dahil edilir.
İki çocuk için çocuk başına 800 TL, toplam 1.600 TL ödenirse azami istisna 1.321,20 TL, prime tabi fark 278,80 TL’dir. Hangi çocukların şartları taşıdığı personel dosyasında belgelenmelidir.
Yaş ve Öğrenim Şartları
SGK’nın güncel açıklamasına göre genel yaş sınırı 18’dir. Çocuk lise veya dengi öğrenim görüyorsa ya da 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak veya işletmelerde mesleki eğitim görüyorsa 20 yaşını doldurana kadar; yükseköğrenim görüyorsa 25 yaşını doldurana kadar diğer koşullarla istisna devam edebilir.
Yaş tek başına yeterli değildir. Çocuğun evli olmaması, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmaması ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olması gerekir.
22 yaşındaki üniversite öğrencisi diğer şartları da taşıyorsa istisnaya konu olabilir. Aynı yaştaki ve yükseköğrenimde olmayan çocuk genel kuralda yaş sınırını aşmıştır. Mezuniyet veya öğrencilik statüsünün sona ermesi bordroya zamanında yansıtılmalıdır.
Malul Çocukta Yaş Sınırı
Kanuna göre malul olduğu tespit edilen ve evli olmayan çocuklar için yaş sınırı aranmaz. Bu özel hüküm, maluliyet nedeniyle ekonomik bağımlılığı süren çocuk bakımından yaşa bağlı kesintiyi kaldırır.
Ancak işveren veya çalışan kendi değerlendirmesiyle maluliyet sonucu yaratamaz. Mevzuatın aradığı maluliyet statüsünün usulüne uygun tespit edilmiş olması gerekir. Malul çocuğun evli olmaması şartı devam eder.
Çocuk Sigortalı Çalışıyorsa Ne Olur?
Çocuk zammı istisnasında çocuğun sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmaması şartı vardır. Çocuk hizmet akdiyle sigortalı çalışmaya başladığında bu şart etkilenir ve istisnanın sürdürülmesi yeniden değerlendirilir.
Staj, çıraklık ve eğitim statülerinin sosyal güvenlik kapsamı farklı olabilir. Her “SGK kaydı” otomatik olarak istisnanın kaybı anlamına gelmez; hangi sigortalılık statüsüne tabi olunduğu incelenmelidir.
Çocuğun kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanması da istisna şartını etkiler. Personel beyanları belirli aralıklarla güncellenmelidir.
İşçinin Fiilen Çalışması Şart mı?
Çocuk zammı istisnasında yemek yardımından farklı olarak hizmet akdinin devam etmesi şartıyla, sigortalının fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaz. Bu aylık bir istisnadır.
İşçinin yıllık izinde veya raporlu olması, hizmet akdi ve diğer koşullar devam ediyorsa istisnayı günlük oranla azaltan genel bir kural değildir. Buna karşılık hizmet akdi sona erdikten sonraki dönem için işçi sıfatına bağlı istisna uygulanamaz.
Ödeme 660,60 TL’yi Aşarsa
Çocuk başına ödeme 660,60 TL’yi aşarsa istisna şartlarını taşıyan 660,60 TL’lik bölüm prime esas kazanca dahil edilmez; aşan kısım prime tabi olur. İstisna sınırının aşılması ödemenin tamamını prime tabi yapmaz.
Bir çocuk için 1.200 TL yardımda 660,60 TL istisna, 539,40 TL prime tabi tutardır. İki çocuk için toplam 2.400 TL ödenirse toplam istisna 1.321,20 TL, prime tabi fark 1.078,80 TL olur.
Prime tabi fark diğer kazançlara eklenir ve 2026 PEK tavanı dikkate alınır. 2026 SGK PEK alt ve üst sınırı rehberinde tavan hesabı açıklanmıştır.
2026 Bordro Örnekleri
Örnek 1: Bir çocuk ve 600 TL yardım: tamamı istisna.
Örnek 2: Bir çocuk ve 900 TL yardım: 660,60 TL istisna, 239,40 TL prime tabi.
Örnek 3: İki çocuk ve çocuk başına 650 TL: toplam 1.300 TL’nin tamamı istisna.
Örnek 4: İki çocuk için toplam 2.000 TL: 1.321,20 TL istisna, 678,80 TL prime tabi.
Örnek 5: Üç çocuk için çocuk başına 500 TL: en fazla iki çocuk için 1.000 TL istisna; üçüncü çocuk için 500 TL prime tabi.
Örnek 6: 23 yaşında üniversite öğrencisi, evli değil, diğer şartları taşıyor ve 700 TL yardım ödeniyor: 660,60 TL istisna, 39,40 TL prime tabi.
Çocuk Yardımı ile Aile Yardımı Aynı mı?
Hayır. Çocuk zammı çocuğa ilişkin; aile zammı ise eşe ilişkin şartlara bağlı ayrı SGK prim istisnalarıdır. 2026’da çocuk zammı çocuk başına aylık 660,60 TL, aile zammı aylık 3.303 TL’dir.
Aile zammında eşin zorunlu sigortalılığı gerektirecek şekilde çalışmaması ve Kurumdan gelir veya aylık almaması gibi özel koşullar vardır. Çocuk yardımındaki yaş, öğrenim ve en fazla iki çocuk şartları aile yardımına uygulanmaz.
İşveren bordroda “aile yardımı” adı altında tek toplu tutar ödüyorsa bunun ne kadarının eş, ne kadarının çocuklar için olduğu açıklaştırılmalıdır. Her istisna kendi tavanı ve şartı üzerinden hesaplanır.
Yanlış İstisna Uygulamasının Sonuçları
Şartları taşımayan çocuk için istisna uygulanması, üçüncü ve sonraki çocuklar için prim dışı bırakma yapılması veya 660,60 TL üzerindeki kısmın prime tabi tutulmaması, prime esas kazancın eksik bildirilmesine yol açabilir.
SGK denetiminde eksik primler gecikme yükleriyle tahsil edilir ve ihlalin türüne göre idari yaptırımlar gündeme gelir. Bazı teşviklerde eksik kazanç bildirimi destek kaybı veya geri alma sonucuna yol açabilir.
İşçi açısından düşük PEK bildirimi emeklilik aylığı ve kısa vadeli sigorta ödeneklerini etkileyebilir. Prim istisnası yalnız maliyet kalemi değil, kanundaki koşullara bağlı sosyal güvenlik kuralıdır.
İşveren İçin Kontrol Listesi
- Çocuk yardımının sözleşmesel dayanağını belirleyin.
- Her çocuk için doğum tarihi ve medeni durumu kaydedin.
- 18 yaş sonrası öğrenim durumunu belgeleyin.
- Sigortalılık ve gelir/aylık durumunu kontrol edin.
- Malul çocukta usulüne uygun maluliyet tespitini dosyalayın.
- İstisnayı en fazla iki çocuk için uygulayın.
- Çocuk başına 2026 sınırını 660,60 TL alın.
- Gerçek ödeme daha düşükse yalnız gerçek ödemeyi istisna edin.
- Aşan bölümü PEK’e ekleyin.
- Şart değişikliklerinde bordroyu güncelleyin.
Sık Sorulan Sorular
2026 çocuk yardımı SGK istisnası kaç TL?
Çocuk başına aylık 660,60 TL’dir.
Kaç çocuk için uygulanır?
En fazla iki çocuk için.
İki çocukta toplam istisna kaç TL?
Şartları varsa 1.321,20 TL’ye kadar.
18 yaşından büyük çocukta biter mi?
Lise/mesleki eğitimde 20, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar devam edebilir.
Malul çocukta yaş sınırı var mı?
Kanuna göre malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocukta yaş sınırı aranmaz.
Çocuk evlenirse?
Evli olmama şartı kaybedilir.
Çocuk sigortalı çalışıyorsa?
Sigortalılık statüsü nedeniyle istisna şartları yeniden değerlendirilir.
İşçi raporluyken?
Hizmet akdi devam ettiği sürece fiili çalışma şartı aranmaz.
1.000 TL yardımda ne olur?
660,60 TL istisna, 339,40 TL prime tabi.
Çocuk ve aile yardımı aynı mı?
Hayır; ayrı şart ve tutarlara sahip istisnalardır.
İlgili Rehberler
Resmî Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
