31 Aralık 2026’dan Sonra Yasaklanan 10 Aroma Maddesi Hangileri? FL Kodları ve Stok Kuralı
Kısa ve net cevap
14 Eylül 2026 tarihli Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinin geçiş hükümleri uyarınca FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren piyasaya arz edilemez, gıda üretiminde kullanılamaz ve bu maddeleri veya bunlardan birini içeren gıdaların ithalatına izin verilmez.
Ancak Yönetmelik, 31 Aralık 2026’dan önce piyasaya arz edilmiş nihai gıdalar ile belirli koşullardaki aroma karışımları için raf ömrüne bağlı özel geçiş hükümleri de getirir. Bu nedenle “31 Aralık’ta bütün ürünler raftan toplanacak” ifadesi de “31 Aralık’tan önce alınmış her stok sınırsız kullanılabilir” ifadesi de doğru değildir. Hangi ürünün ne zamana kadar piyasada kalabileceği veya üretimde kullanılabileceği, ürün türü ve tarihine göre ayrı belirlenmelidir.
- Yasaklanan 10 FL kodu
- 31 Aralık 2026’da ne değişiyor?
- Önceden piyasaya arz edilmiş gıdalar
- Önceden üretilmiş aroma karışımları
- İthalat yasağı
- Stok yönetimi
- Tedarikçi kontrolü
- İspat belgeleri
- Aykırılığın sonucu
- Sık sorulan sorular
31 Aralık 2026’dan itibaren hangi 10 aroma maddesi yasak?
Yeni Yönetmeliğin geçiş hükümlerinde FL numaraları açıkça sayılmıştır. 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren piyasaya arzı ve gıda üretiminde kullanımı duracak maddeler şunlardır:
- FL 04.029
- FL 05.100
- FL 05.175
- FL 05.222
- FL 15.029
- FL 15.030
- FL 15.060
- FL 15.119
- FL 15.130
- FL 15.131
İşletme açısından en güvenli kontrol yöntemi aroma ticari adına göre değil FL koduna göre envanter taraması yapmaktır. Aynı aroma maddesi farklı tedarikçilerde farklı ticari adlarla satılabilir. Ürün adı değişse bile FL numarası mevzuat açısından ortak teknik tanımlama aracıdır.
Bu nedenle üretim reçetesi, ERP hammadde kartı ve tedarikçi spesifikasyonu birlikte taranmalıdır. Yalnız aktif reçeteler değil, dönemsel üretimde kullanılan eski reçeteler ve yedek tedarikçi ürünleri de kapsama alınmalıdır. Depoda bulunan, son aylarda satın alınmamış ancak ara sıra kullanılan hammaddeler ayrıca kontrol edilmelidir.
31 Aralık 2026 tarihinde hangi işlemler yasaklanıyor?
Geçiş hükmü üç temel işlemi ayırır. Birincisi sayılan aroma verici maddelerin piyasaya arz edilmesi, ikincisi bu maddelerin gıdaların üretiminde kullanılması, üçüncüsü ise bu aroma maddelerinin veya bunlardan herhangi birini içeren bir gıdanın ithalatıdır. 31 Aralık 2026 tarihinden itibaren bu işlemlere izin verilmez.
Dolayısıyla işletmenin elinde 30 Aralık günü satın alınmış saf aroma bulunması, 2 Ocak 2027 tarihinde bu ham maddeyi yeni üretimde kullanma hakkını kendiliğinden vermez. Ana kural 31 Aralık 2026 sonrasında gıda üretiminde kullanımın sona ermesidir. Bunun önemli istisnası, Yönetmeliğin ayrıca tanımladığı belirli karışım hâlindeki aroma vericiler için raf ömrü süresince kullanım imkânıdır; bu istisnanın şartları ayrıca değerlendirilir.
Tarih yaklaşırken satın alma biriminin yeni siparişleri durdurması, üretim planlama biriminin kalan yasal kullanım imkânını analiz etmesi ve kalite biriminin alternatif aroma geçişini onaylaması gerekir. Mevzuat tarihi yalnız hukuk biriminin takip edeceği bir takvim notu değil, doğrudan üretim planına işlenecek bir son gündür.
31 Aralık 2026’dan önce piyasaya arz edilmiş gıdalar rafta kalabilir mi?
Evet, şartları varsa. Sayılan 10 aroma maddesinden birini içeren bir gıda 31 Aralık 2026 tarihinden önce hukuka uygun biçimde piyasaya arz edilmişse, Yönetmelik bu gıdanın raf ömrü süresince piyasada bulunabilmesine izin verir. Böylece tarih geldiğinde daha önce hukuka uygun biçimde dağıtıma çıkmış her nihai ürünün aynı gün raftan toplatılması zorunluluğu doğmaz.
Buradaki kritik kavram “piyasaya arz”dır. Ürünün fabrikada üretilmiş fakat depoda bekliyor olması ile piyasaya arz edilmiş olması aynı şey değildir. İşletme 31 Aralık’tan önce üretilmiş ürünlerin sevk ve piyasaya arz kayıtlarını açık biçimde tutmalıdır. Fatura, sevk irsaliyesi, depo çıkışı ve lot bilgileri bu tarihin ispatında önem taşır.
Raf ömrü geçişi yalnızca ilgili tarihten önce piyasaya arz edilmiş nihai gıdayı korur. Bu hüküm 2027’de aynı reçeteyle yeni üretime devam etme izni değildir. Yeni üretim için yasaklanan aroma maddeleri reçeteden çıkarılmalı veya mevzuata uygun alternatiflerle değiştirilmelidir.
31 Aralık 2026’dan önce üretilmiş aroma karışımları kullanılabilir mi?
Yönetmelik bu konuda özel ve daha teknik bir geçiş hükmü içerir. Sayılan aroma verici maddelerin 31 Aralık 2026’dan önce üretilmiş olduğu ve depolama, satış, standardizasyon, seyreltme veya çözünmeyi kolaylaştırmak amacıyla gıda katkı maddeleri, enzimler ve taşıyıcılar gibi diğer gıda bileşenlerini de içerebilen karışım hâlindeki aroma vericiler, şartları sağlıyorsa kendi raf ömrü süresince gıda üretiminde kullanılabilir.
Bu istisna depodaki her saf aroma hammaddesine otomatik olarak uygulanmaz. Ürünün geçiş hükmünde tanımlanan karışım niteliği, üretim tarihi ve raf ömrü teknik dosyayla doğrulanmalıdır. İşletmenin “biz bunu karışım olarak kabul ediyoruz” şeklindeki iç beyanı tek başına yeterli değildir.
2027’ye sarkan bir stok varsa ürünün spesifikasyonu, üretim tarihi, bileşimi ve kullanım amacı incelenmeli; geçiş istisnası açıkça dosyalanmadan üretime verilmemelidir. Yanlış sınıflandırma yasaklanan maddenin 2027’de hukuka aykırı kullanımına dönüşebilir.
31 Aralık 2026’dan sonra ithalat yapılabilir mi?
Hayır. Geçiş hükmü, sayılan 10 FL numaralı aroma verici maddenin ve bu maddelerden herhangi birini içeren bir gıdanın ithalatına 31 Aralık 2026’dan itibaren izin verilmediğini açıkça belirtir. İthalatçı yalnız ham aroma ürününü değil, ithal bitmiş gıdanın içerdiği aroma maddelerini de kontrol etmelidir.
Yabancı tedarikçinin ürünü kendi ülkesinde yasal olarak üretmesi Türkiye’ye ithalat hakkı vermez. Türkiye’ye girişte Türk Gıda Kodeksi şartları uygulanır. İthalat sözleşmelerinde yasak tarihinden sonra sevk veya gümrükleme riski tedarik koşullarına yansıtılmalıdır.
Özellikle yıl sonuna yakın deniz yolu sevkiyatında sipariş tarihi, yükleme tarihi ve Türkiye’de ithalat işleminin tamamlandığı tarih aynı olmayabilir. İşletme 31 Aralık 2026 sonrasına sarkabilecek siparişlerde mevzuat riskini önceden yönetmelidir.
İşletme mevcut stoklarını nasıl yönetmelidir?
İlk adım işletme envanterinde sayılan FL kodlarını taramaktır. İkinci adım her eşleşmede ürünün saf aroma mı, karışım aroma mı, yoksa nihai gıda mı olduğunu ayırmaktır. Üçüncü adım üretim ve piyasaya arz tarihlerini belirlemektir. Dördüncü adım raf ömrünü kayda almaktır. Beşinci adım 2027 üretim planından yasaklanan hammaddeleri çıkarmaktır.
Stok planlamasında “önce eski malzemeyi tüketelim” yaklaşımı ancak mevzuatın izin verdiği tarihler içinde uygulanabilir. 31 Aralık 2026 sonrasındaki ana kullanım yasağı üretim planını sınırlar. Karışım istisnası uygulanacaksa bu durum kalite/hukuk onayıyla lot bazında belgelenmelidir.
Alternatif aroma maddesine geçiş aynı zamanda etiket revizyonu gerektirebilir. Nihai ürünün aroma tanımı, alerjen durumu veya duyusal beyanı değişiyorsa ambalaj dosyası da yeniden incelenmelidir. Doğal aroma iddiaları için doğal aroma vericisi yüzde 95 kuralı rehberimiz ayrıca önem taşır.
Tedarikçiden hangi teyitler istenmelidir?
Tedarikçi her aroma ürününün FL kodunu ve ürünün yasaklanan 10 maddeden herhangi birini içerip içermediğini yazılı olarak bildirmelidir. Ticari isim, katalog adı veya yalnız CAS numarası işletmenin mevzuat taramasında yeterli olmayabilir. Teknik spesifikasyonda FL numarası açıkça gösterilmelidir.
31 Aralık 2026 öncesi üretilen karışım aroma için geçiş hükmünden yararlanılacaksa üretim tarihi, raf ömrü ve karışım bileşimi tedarikçi tarafından belgelenmelidir. Sonradan düzenlenmiş genel bir yazı yerine lot veya üretim serisiyle ilişkilendirilebilir kayıt tercih edilmelidir.
Endüstriyel aroma vericilerde genel etiket zorunlulukları için B2B aroma etiketi m.13 rehberi incelenebilir. FL 16.133 özel ışık uyarısı için FL 16.133 ışık ve etiket kuralı yazımıza bakılabilir.
Geçiş hakkını ispatlamak için hangi belgeler saklanmalıdır?
Üretim tarihi, lot numarası, satın alma faturası, tedarikçi spesifikasyonu, raf ömrü bilgisi, depoya giriş tarihi, nihai ürün üretim kaydı ve piyasaya arz/sevk belgeleri birlikte saklanmalıdır. 31 Aralık 2026 öncesi piyasaya arz iddiası varsa sevki gösteren ticari kayıtlar özellikle önemlidir.
Karışım aroma istisnasında ürünün karışım niteliğini ve 31 Aralık’tan önce üretildiğini gösteren teknik kayıt ayrıca bulunmalıdır. Dosyanın denetimden sonra oluşturulması yerine geçiş döneminde eş zamanlı tutulması ispat gücünü artırır.
Yasaklanan aroma 2027’de kullanılırsa ne olur?
Yönetmelik m.17, aykırılıklarda 5996 sayılı Kanunun ilgili idari yaptırım hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Yasaklanmış bir aroma maddesinin üretimde kullanılması yalnız etiket hatası değildir; mevzuata aykırı bileşim ve piyasaya arz sorunu doğurur. Ürünün piyasadan çekilmesi, resmi kontrol tedbirleri ve idari yaptırım gündeme gelebilir.
İşletme tedarikçi hatası nedeniyle yasaklı madde kullanmış olsa dahi kendi gıda mevzuatı sorumluluğu ortadan kalkmaz. Tedarikçiye rücu veya tazminat özel hukuk ilişkisinde ayrıca değerlendirilir.
31 Aralık 2026 öncesi yapılacak 10 işlem
- On FL kodunu ERP ve reçetelerde tarayın.
- Tedarikçi ürün listelerini FL koduyla eşleştirin.
- Saf aroma, karışım aroma ve nihai gıdayı ayırın.
- Her lotun üretim tarihini belirleyin.
- Karışım istisnasına girecek lotları teknik dosyayla doğrulayın.
- 2027 reçetelerinden yasak maddeleri çıkarın.
- Alternatif aroma denemelerini tamamlayın.
- Etiket değişikliği gerekip gerekmediğini kontrol edin.
- Yıl sonuna sarkabilecek ithalat siparişlerini durdurun veya değiştirin.
- Piyasaya arz tarihlerini belgeleyen sevk kayıtlarını saklayın.
Resmî kaynaklar
- 14 Eylül 2026 tarihli Aroma Vericiler Yönetmeliği
- Tarım ve Orman Bakanlığı – Yönetmelik
- 5996 sayılı Kanun
Sık Sorulan Sorular
1. 31 Aralık 2026’dan sonra hangi aroma maddeleri yasak?
FL 04.029, 05.100, 05.175, 05.222, 15.029, 15.030, 15.060, 15.119, 15.130 ve 15.131.
2. Yasak yalnız yeni ithalatı mı kapsıyor?
Hayır. Piyasaya arz, gıda üretiminde kullanım ve ithalat bakımından açık hükümler vardır.
3. 30 Aralık’ta alınan saf aroma 2027’de kullanılabilir mi?
Ana kural 31 Aralık 2026 sonrasında üretimde kullanılamamasıdır. Yalnız Yönetmelikte tanımlanan karışım aroma geçişi ayrı değerlendirilir.
4. Önceden piyasaya sürülen gıda 2027’de rafta kalabilir mi?
Evet. 31 Aralık 2026’dan önce hukuka uygun biçimde piyasaya arz edilmiş ilgili gıda raf ömrü süresince piyasada bulunabilir.
5. Karışım aroma için özel istisna var mı?
Evet. Şartları taşıyan ve 31 Aralık 2026’dan önce üretilen belirli karışım aroma vericiler raf ömrü süresince üretimde kullanılabilir.
6. İthal bitmiş gıda da kontrol edilmeli mi?
Evet. Yasaklanan maddelerden birini içeren gıdanın ithalatına da 31 Aralık 2026’dan itibaren izin verilmez.
7. Ticari ürün adıyla arama yapmak yeterli mi?
Hayır. Envanter FL numarası üzerinden taranmalıdır.
8. Alternatif aromaya geçince etiket değişebilir mi?
Evet. Aroma tanımı ve özellikle doğal kaynak beyanı değişiyorsa etiket yeniden değerlendirilmelidir.
9. Geçişi ispatlamak için hangi kayıtlar önemlidir?
Lot, üretim tarihi, raf ömrü, tedarikçi spesifikasyonu ve piyasaya arz/sevk kayıtları birlikte önem taşır.
10. Yasaklı madde kullanılırsa hangi yaptırım uygulanır?
Somut aykırılığa göre 5996 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ve ürün güvenliği tedbirleri uygulanır.
Hukuki değerlendirme ve E-E-A-T notu
Bu rehber 14 Eylül 2026 tarihli Yönetmeliğin geçiş hükümlerindeki FL kodları, 31 Aralık 2026 tarihi, raf ömrü ve ithalat kuralları esas alınarak hazırlanmıştır. İşletmeler geçiş hakkını lot ve tarih bazında belgelendirmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
