7595 Sayılı Kanun Madde 3/3: Sonradan Başlatılan Soruşturmalarda Kurul İzni Ne Zaman Gerekir?
Güncel kontrol tarihi: 17 Eylül 2026. 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunun 3. maddesinin üçüncü fıkrası, suç tarihi ile soruşturmanın başlatıldığı tarih farklı dönemlere denk geldiğinde uygulanacak özel bir izin kuralı getirir. Kanuna göre suç, 1. maddede tarif edilen Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş; fakat soruşturma bu tarihten sonra başlatılmışsa soruşturmanın yürütülmesi için kanunda tanımlanan Kurulun izni gerekir.
Kısa ve Net Cevap
7595 m. 3/3’teki Kurul izni, her soruşturma için genel bir şart değildir. Özel olarak iki zaman koşulunun birlikte gerçekleştiği dosyalarda aranır: suçun, 7595 m. 1’de tarif edilen özel MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olması ve soruşturmanın bu yayım tarihinden sonra başlatılması. Kanun bu durumda soruşturmanın yürütülmesini Kurul iznine bağlar. 17 Eylül 2026 itibarıyla yapılan resmî kaynak taramasında m. 1’de tarif edilen özel MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlandığına ilişkin kayıt tespit edilmediğinden, bugün bakımından söz konusu eşik tarih henüz oluşmuş görünmemektedir.
- Madde 3/3 neyi düzenliyor?
- Kurul izni hangi iki tarih koşulunda aranır?
- Suç tarihi nasıl belirlenir?
- Soruşturmanın başlatıldığı tarih neden önemlidir?
- Önceden başlamış soruşturmalarda durum
- Erteleme sistemiyle ilişki
- MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının rolü
- Dosya kontrol listesi
7595 Sayılı Kanun Madde 3/3 Ne Düzenliyor?
7595 sayılı Kanunun 3. maddesinin ilk iki fıkrası esas olarak soruşturma ve kovuşturmanın ertelenmesi, beş ve on yıllık süreler ile erteleme kararına karşı kanun yolunu düzenler. Üçüncü fıkra ise farklı bir probleme cevap verir: Kanunun özel mekanizmasını başlatan tarih ortaya çıktıktan sonra, geçmişte işlendiği ileri sürülen kapsamdaki bir suç nedeniyle yeni bir soruşturma açılırsa ne olacaktır?
Kanun koyucu bu durumda soruşturmanın sıradan şekilde yürütülmesini yeterli görmemiş ve Kurul izni şartı getirmiştir. Bu nedenle m. 3/3, yeni soruşturma açılmasını tamamen yasaklayan bir hüküm değildir; belirli geçmiş tarihli suçlar yönünden soruşturmanın yürütülmesini özel bir izne bağlayan usul hükmüdür.
Birinci Zaman Koşulu: Suç MGK Kararından Önce İşlenmiş Olmalı
İzin kuralının ilk şartı, isnat edilen suçun 7595 m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş olmasıdır. Burada kanun yürürlük tarihi olan 18 Ağustos 2026 ile özel MGK kararının yayım tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. M. 3/3 açıkça m. 1’deki MGK kararını referans alır.
Bu nedenle ileride böyle bir karar yayımlandığında, dosya incelemesinin ilk tarih karşılaştırması suç tarihi ile söz konusu Resmî Gazete tarihi arasında yapılacaktır. Suç tarihi karardan sonraya denk geliyorsa m. 3/3’teki özel izin hükmü bu nedenle uygulanmaz. Suç tarihi daha önceyse ikinci koşula geçilir.
İkinci Zaman Koşulu: Soruşturma MGK Kararından Sonra Başlatılmış Olmalı
İzin şartının ikinci unsuru soruşturmanın eşik tarihten sonra başlatılmasıdır. Kanun her eski suç dosyasını izin rejimine sokmaz. Soruşturma zaten MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından önce başlamışsa m. 3/3’teki “sonradan başlatılan soruşturma” koşulu oluşmaz. Böyle bir dosyanın 7595 kapsamındaki diğer sonuçları ayrıca m. 3’ün birinci ve ikinci fıkraları ile diğer maddelere göre değerlendirilir.
Bu nedenle uygulamada yalnız suç tarihi yetmez; soruşturmanın hangi tarihte başlatıldığını gösteren kayıt da dosyadan belirlenmelidir. Özellikle ihbar tarihi, soruşturma numarasının verildiği tarih, ilk araştırma işlemleri ve Cumhuriyet başsavcılığı kayıtları birbiriyle karıştırılmamalı; hukuken soruşturmanın başladığı tarih somut dosya üzerinden saptanmalıdır.
Kurul İzni Hangi Suçlar İçin Gündeme Gelebilir?
M. 3/3 tek başına bağımsız bir suç listesi oluşturmaz. Düzenleme, 7595 sayılı Kanunun kapsamına giren suçlarla bağlantılıdır. Bu kapsam m. 1/2’de belirlenmiştir: PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve örgüt lehine 6415 sayılı Kanundaki finansman suçları.
Dolayısıyla geçmiş tarihli herhangi bir ceza soruşturması sırf soruşturma daha sonra başladığı için 7595 m. 3/3’e tabi olmaz. Önce suçun 7595 sayılı Kanunun kapsamına girip girmediği belirlenmelidir.
Kurul İzni ile Erteleme Kararı Aynı Şey mi?
Hayır. M. 3/3’teki Kurul izni, belirli şartlarda sonradan başlatılan soruşturmanın yürütülebilmesi için öngörülen bir izin mekanizmasıdır. M. 3/1’deki erteleme ise kapsam ve ceza üst sınırına göre mevcut soruşturma veya kovuşturmanın beş ya da on yıl ertelenmesine ilişkin sonuçtur. Bunlar farklı hukuki işlemlerdir.
Bir dosyada önce m. 3/3 anlamında Kurul izni gerekip gerekmediği, ardından soruşturma yürütülebilir hâle geldikten sonra m. 3/1 kapsamındaki erteleme şartlarının bulunup bulunmadığı ayrı başlıklarda ele alınmalıdır. “Kurul izin verdi, erteleme de otomatikleşti” veya “erteleme var, Kurul iznine gerek yok” biçimindeki genellemeler kanun metnindeki iki mekanizmayı birbirine karıştırır.
Beş ve On Yıllık Erteleme Sistemiyle Bağlantı
7595 m. 3/1 uyarınca kapsamdaki suçun kanuni ceza üst sınırı on beş yıl veya daha azsa beş yıl; üst sınır on beş yıldan fazlaysa ya da suç müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiriyorsa on yıl erteleme söz konusu olabilir. Bunun ayrıntıları 7595 m. 3 erteleme rehberimizde açıklanmıştır.
M. 3/3 bu süreleri değiştirmez. Düzenlemenin işlevi, eşik tarihten önce işlendiği ileri sürülen bir suç için eşik tarihten sonra başlatılan soruşturmanın Kurul iznine tabi olmasıdır. İzin verildikten sonra dosyanın diğer 7595 hükümleri bakımından ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Kasten Öldürme ve 1 Haziran 2005 Öncesi Ağır Suç İstisnaları
7595 m. 3/1, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçunu erteleme kapsamı dışında bırakır. Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için de erteleme uygulanmaz. Bu istisnalar özellikle m. 3/1’deki erteleme sonucuna ilişkindir.
M. 3/3 bakımından dosya incelenirken izin koşuluyla erteleme istisnası aynı başlık altında değerlendirilmemelidir. Dosyada soruşturmanın yürütülmesi için izin gerekip gerekmediği ile soruşturmanın sonrasında erteleme kapsamına girip girmediği farklı hukuki sorulardır.
MGK Kararının Resmî Gazete’de Yayımlanması Neden Merkezde?
M. 3/3’ün bütün zaman hesabı, m. 1’de belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihe göre yapılır. Bu nedenle henüz bu karar yayımlanmamışsa “karardan önce işlenen suç” ve “karardan sonra başlatılan soruşturma” şeklindeki iki taraflı zaman karşılaştırması somutlaşmaz.
17 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete ve MGK kaynak taramasında, 7595 m. 1’in tarif ettiği özel kararın Resmî Gazete’de yayımlandığına ilişkin kayıt tespit edilmemiştir. İleride böyle bir yayın gerçekleşirse, o tarihten sonraki soruşturmalar bakımından m. 3/3 ayrıca kontrol edilmelidir.
Dosyada Hangi Tarihler Belgelenmeli?
- İsnat edilen fiilin veya fiillerin suç tarihi.
- Birden fazla eylem varsa her bir eylemin ayrı tarihi.
- M. 1’deki özel MGK kararının Resmî Gazete yayım tarihi.
- Soruşturmanın hukuken başlatıldığı tarih.
- Varsa daha eski soruşturma, birleştirme veya tefrik kayıtları.
- Kurul izin kararı mevcutsa kararın tarihi ve kapsamı.
- Savcılık veya mahkemece verilmiş erteleme kararı varsa onun tarihi.
Örnek Zaman Çizelgesi Nasıl Okunur?
Kanunun sistemini varsayımsal sonuç üretmeden, yalnız tarih mantığıyla açıklamak mümkündür. Önce Resmî Gazete’de yayımlanacak özel MGK kararı eşik tarih olarak alınır. İsnat edilen fiil bu tarihten önceyse ilk koşul gerçekleşir. Soruşturma da eşik tarihten sonra başlatılmışsa m. 3/3 uyarınca Kurul izni gündeme gelir. Bu iki unsurdan biri yoksa m. 3/3’ün özel izin şartı oluşmaz.
Burada esas olan tarihlerin belgeyle belirlenmesidir. Dosyada belirsiz bir “eski olay” veya “yeni soruşturma” ifadesi yerine, gün/ay/yıl bazında resmi kayıtlar karşılaştırılmalıdır.
Kurul İzni Olmadan Hangi Sonuç Çıkar?
Kanun m. 3/3, tanımladığı durumda soruşturmanın Kurul izniyle yürütülebileceğini düzenler. Dolayısıyla izin şartının bulunduğu dosyada, bu şartın yerine getirilip getirilmediği soruşturma işlemlerinin hukuki dayanağı bakımından kontrol edilmelidir. Kanunda belirtilmeyen bir usulün veya izin yerine geçecek başka bir makam kararının var olduğu varsayılamaz.
Somut uyuşmazlıkta yapılacak hukuki değerlendirme, hangi işlemlerin ne zaman yapıldığı ve Kurul izninin kapsamına göre dosya üzerinden kurulmalıdır.
Resmî Kaynaklar
Kanunun kabul ve tam metin bilgileri için TBMM 7595 sayılı Kanun, yayım için 18 Ağustos 2026 Resmî Gazete, MGK duyuruları için MGK Genel Sekreterliği esas alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
7595 m. 3/3 her soruşturma için Kurul izni istiyor mu?
Hayır. Yalnız suç eşik MGK kararından önce işlenmiş ve soruşturma bu karardan sonra başlatılmışsa özel izin şartı gündeme gelir.
Kanunun yürürlük tarihi eşik tarih midir?
Hayır. M. 3/3, 18 Ağustos 2026’daki kanun yayımını değil m. 1’de tarif edilen MGK kararının Resmî Gazete yayımını esas alır.
Önceden başlamış soruşturma için m. 3/3 izni gerekir mi?
M. 3/3’ün açık lafzı, soruşturmanın eşik tarihten sonra başlatılmış olmasını şart koşar.
Kurul izni verilmesi soruşturmayı otomatik erteler mi?
Hayır. İzin ve erteleme farklı işlemlerdir; m. 3/1 şartları ayrıca incelenir.
Suç 7595 kapsamı dışında ise Kurul izni gerekir mi?
7595 m. 3/3, kanunun kapsamındaki suçlarla bağlantılı özel rejimin parçasıdır; kapsam dışı suçlar bu hüküm üzerinden değerlendirilemez.
Beş veya on yıllık süreyi Kurul mu belirler?
Erteleme süresinin beş veya on yıl olması m. 3/1’deki kanuni ceza üst sınırına göre belirlenir.
MGK kararı henüz yayımlanmamışsa ne olur?
M. 3/3’ün zaman eşiği henüz oluşmaz; uygulama için güncel Resmî Gazete kaydı kontrol edilmelidir.
Soruşturma tarihi nereden kontrol edilir?
Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma kayıtları ve dosyadaki resmi işlem tarihleri esas alınmalıdır.
Birden fazla suç tarihi varsa ne yapılır?
Her fiil ve isnat bakımından tarih ve kapsam ayrı değerlendirilmelidir.
Sonuç
7595 sayılı Kanun m. 3/3, geçmiş tarihli kapsamdaki bir suç nedeniyle özel MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra başlatılan soruşturmaları Kurul iznine bağlayan dar ve tarih odaklı bir usul kuralıdır. Uygulamada suç tarihi, soruşturma başlangıcı ve özel MGK kararının yayım tarihi üçlü biçimde karşılaştırılmalıdır. İzin şartı, m. 3/1’deki erteleme mekanizmasıyla karıştırılmamalıdır.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik 7595 sayılı Kanunun 1, 2 ve 3. maddeleri esas alınarak 17 Eylül 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Hukuki değerlendirme yapılırken dosyadaki gerçek suç ve soruşturma tarihleri ile güncel Resmî Gazete kayıtları birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
