Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma: TCK 123
Suçun açık tanımı: TCK 123 için ısrarlı telefon etme, gürültü yapma veya aynı maksatla hukuka aykırı başka davranış bulunmalı ve fail sırf mağdurun huzur ve sükûnunu bozma özel amacıyla hareket etmelidir. Bir defalık arama çoğu durumda ısrar unsurunu karşılamaz. Ciddi güvenlik endişesi doğuran fiziksel veya dijital takip varsa TCK 123/A ayrımı yapılır.
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu: Sırf huzur bozma amacıyla ısrarlı telefon, gürültü veya aynı maksatlı hukuka aykırı davranışın sonucunu açıklar.
TCK 123’ün şartları: davranış, ısrar ve özel amaç
Telefon etme, gürültü yapma ve aynı amaçla hukuka aykırı başka davranış, maddede alternatif hareketlerdir. Üçünün birden yapılması gerekmez. Buna karşılık ilgili davranışın ısrarla sürdürülmesi ve sırf belirli kişinin huzurunu bozma amacı ayrıca değerlendirilir.
| İnceleme | Sorulacak soru | Tek başına yeterli olmayan durum |
|---|---|---|
| Kanuni davranış | Arama, gürültü veya aynı amaçla hukuka aykırı başka hareket var mı? | Her rahatsızlık veren davranış otomatik suç değildir. |
| Israr | Tekrar, sıklık ve olayın bütünü nasıl? | Kanunda sabit “üç arama” gibi sayı eşiği yoktur. |
| Özel amaç | Sırf kişinin huzurunu bozma amacı hangi olgulardan anlaşılıyor? | Yalnız arama listesinin uzun olması amacı kesinleştirmez. |
Gece araması ve meşru bildirim nasıl ayrılır?
Haftalarca farklı numaralardan gece arayıp konuşmadan kapatma ve kişiyi uyutmama amacını açıklayan mesajlar, ısrar ve özel amaç yönünden birlikte incelenebilir. Tek ve ölçülü bir teslimat veya hukuki bildirim ise sırf huzur bozma amacı ve ısrar olmadan bu suç değildir. Ancak meşru bir alacak bulunması da sınırsız veya tehditkâr aramaya izin vermez.
Her komşu gürültüsü TCK 123 müdür?
Hayır. Olağan yaşam sesleri, kötü ses yalıtımı, idari gürültü ihlali ve belirli kişiyi ısrarla rahatsız etme ayrı değerlendirilir. Suçun özel amacı, tekrar ve deliller incelenmeden yalnız “ses geldi” ifadesinden mahkûmiyet sonucu çıkarılamaz. Gürültüye ilişkin başka idari veya hukuki yolların koşulları ayrıca değerlendirilebilir.
Bu örnekler açıklama amaçlıdır; kesin sonuç veya gerçek müvekkil dosyası olarak sunulmaz.
Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma için kanun metni, unsurlar ve değerlendirme şeması
Madde 123- (1) Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.
Net anlamı: Sırf huzur bozma amacıyla ısrarla telefon etmek, gürültü yapmak veya aynı amaçla hukuka aykırı davranmak üç aydan bir yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
Madde 73- (1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.
Net anlamı: Şikâyete bağlı suçlarda süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı aydır.
Madde 253 – (Değişik: 6/12/2006-5560/24 md.) (1) Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur:
Net anlamı: Şikâyete bağlı suçlar ile CMK 253/1-b bendinde ayrıca sayılan suçlarda uzlaştırma uygulanır; kanundaki istisnalar uzlaştırma dışındadır.
Birlikte okunacak hükümler
- 5237/123: Sırf huzur bozma amacıyla ısrarla telefon etmek, gürültü yapmak veya aynı amaçla hukuka aykırı davranmak üç aydan bir yıla kadar hapis cezasını gerektirir.
- 5237/73: Şikâyete bağlı suçlarda süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı aydır.
- 5271/253: Şikâyete bağlı suçlar ile CMK 253/1-b bendinde ayrıca sayılan suçlarda uzlaştırma uygulanır; kanundaki istisnalar uzlaştırma dışındadır.
Hukuki değerlendirme şeması
Ceza, şikâyet süresi ve uzlaştırma
| Konu | Kural | Dikkat |
|---|---|---|
| Ceza | 3 ay–1 yıl hapis. | Bu aralık doğrudan cezaevinde kalınacak süre hesabı değildir. |
| Şikâyet | Mağdurun şikâyeti gerekir; genel süre 6 aydır. | Fiil ve failin öğrenilmesi ile devam eden davranışların özellikleri incelenir. |
| Uzlaştırma | Kural olarak kapsamdadır. | Aynı mağdura karşı birlikte işlenen kapsam dışı suçlar ve CMK 253 istisnaları ayrıca kontrol edilir. |
| Etkin pişmanlık | TCK 123’e özgü hüküm yoktur. | Şikâyetten vazgeçme farklı bir kurumdur; sonuçları ayrıca değerlendirilir. |
Başvuru, olaylar ve eldeki kayıtlarla Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Suçun adını doğru yazmak zorunlu ön koşul değildir. Delil toplamayı tamamlamak için başvuru süresini geçirmeyin.
Israrlı takipten farkı
TCK 123/A’da ısrarlı takip veya temas girişiminin ciddi huzursuzluk ya da kişinin kendisi/yakını için güvenlik endişesi doğurması incelenir; TCK 123’teki sırf huzur bozma özel amacı aranmaz. TCK 123/A uzlaştırma dışındadır ve ceza aralıkları farklıdır. Aynı olaya iki suç adı yazılması, otomatik iki ayrı ceza anlamına gelmez. TCK 123 ve 123/A karşılaştırması bu ayrımları yan yana gösterir.
Arama, mesaj ve gürültü delilleri nasıl hazırlanır?
| Kayıt | Araştırılan husus | Sınır |
|---|---|---|
| Tarihli arama listesi | Tekrar, saat, numara ve sıklık. | Konuşma içeriğini veya özel amacı tek başına göstermez. |
| Mesajların tamamı | İletişim amacı, bağlam ve karşılıklı konuşma. | Seçilmiş bir ekran görüntüsü önceki/sonraki mesajlardan koparılmamalıdır. |
| Gürültü günlüğü ve doğrudan tanık | Zaman, süre, tekrar, gözlenen hareket. | Günlük kişisel kayıttır; diğer delillerle değerlendirilir. |
| Farklı hesap/numara ve engelleme bilgisi | Temasın sürmesi, kayıtların aynı kişiyle ilişkisi. | Hesap sahipliği yalnız tahminle kesinleşmez. |
- İlk ve son olayı tarih, saat, kanal, tanık ve belgeyle sıralayın.
- Özgün cihaz ve mesaj kayıtlarını koruyun; görüntüleri değiştirmeyin.
- Meşru iletişim açıklaması varsa onu gizlemeyin; hangi davranışın neden huzur bozma amacı gösterdiğini somutlaştırın.
- Erişemediğiniz operatör, kamera veya platform kaydı için kaynak ve tarih aralığını yetkili makama bildirin.
Başkasının hesabına izinsiz erişmeyin; delil yaratmak için karşı tarafı kışkırtmayın. Savunma yönünden de tüm konuşma bağlamı, numaranın aidiyeti ve kayıtların hukuka uygunluğu incelenir. Acil tehdit veya güvenlik riski varsa 112’ye ya da kolluğa başvurun.
Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçunda Uygulama ve Dosya Stratejisi
TCK 123 bakımından değerlendirme yalnız arama, mesaj veya gürültü sayısına indirgenemez. Suçun ayırt edici yönü, davranışın ısrarla gerçekleştirilmesi ve failin sırf mağdurun huzur ve sükûnunu bozma amacıyla hareket etmesidir. Bu nedenle dosyada iletişimin meşru bir borç hatırlatması, teslimat, iş ilişkisi ya da hukuki bildirim amacı taşıyıp taşımadığı; engelleme veya açıkça iletişim kurulmaması talebinden sonra sürdürülüp sürdürülmediği incelenir. Israrlı takip suçuyla örtüşebilecek olaylarda, mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi doğuran takip örüntüsü ayrıca ayrıştırılır.
Başvuruda arama dökümleri, mesajların dışa aktarılmış tam kayıtları, farklı numaralardan yapılan aramalar, tarih-saat çizelgesi, apartman veya işyeri kamera görüntüsü ve tanık anlatımları birlikte sunulmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına bırakılmamalı; numaranın aidiyeti, konuşmanın öncesi ve sonrası ile orijinal cihaz korunmalıdır. Savunmada ise iletişimin amacı, taraflar arasındaki önceki ilişki, aramaların karşılıklı olup olmadığı ve hukuka uygun bir talebin ölçülü biçimde iletilip iletilmediği somut kayıtlarla açıklanır. Şikâyet süresi, fiil ile failin öğrenildiği tarihten itibaren ayrıca takip edilmelidir.
Türkiye Geneli Uygulama
Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma dosyalarında operatör kayıtları, dijital veriler ve şikâyet süresi ülke genelinde aynı ceza muhakemesi kurallarına göre ele alınır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, dosya kabulü ve vekâlet koşulları oluştuğunda Türkiye’nin herhangi bir il veya ilçesindeki soruşturma ve kovuşturma sürecinde hukuki yardım sunabilir. İlk incelemede olay kronolojisi, yetkili merci ve korunması gereken deliller belirlenir; hiçbir sonuç taahhüdünde bulunulmaz.
Mersin Uygulaması
Mersin’de başvuru hazırlanırken aramaların gerçekleştiği yer, tarafların bulunduğu ilçe ve dijital kayıtların kaynağı esas alınarak yetki değerlendirilir. Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus veya diğer ilçelerdeki somut olay için mevcut mesajlar ve arama dökümleriyle Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu ile iletişime geçilebilir. Hukuki yardımın kapsamı dosya incelendikten sonra belirlenir.
TCK 123 hakkında 12 soru
Huzur ve sükûnu bozma suçunun cezası nedir?
TCK 123, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörür. Kanuni aralık tek başına fiilen cezaevinde kalınacak süreyi göstermez.
Telefon, gürültü ve başka davranışın hepsi gerekli mi?
Hayır. Bunlar alternatif hareketlerdir. İlgili hareketin ısrarla yapılması ve sırf huzur bozma amacı ayrıca aranır.
Kaç arama veya mesajdan sonra suç oluşur?
Kanunda sabit sayı yoktur. Tekrar, sıklık, bağlam ve özel amaç birlikte değerlendirilir.
Her gece gürültüsü bu suç mudur?
Hayır. Olağan yaşam sesi veya ses yalıtımı sorunu ile belirli kişiyi sırf rahatsız etmek amacıyla ısrarlı gürültü ayrı incelenir. Diğer idari ve hukuki yollar da değerlendirilir.
Alacağım için arama yapmam suç olur mu?
Meşru ve ölçülü iletişim ile sırf huzur bozma amaçlı ısrar farklıdır. Alacak bulunması sınırsız arama, tehdit veya diğer hukuka aykırı davranışlara izin vermez.
Şikâyet süresi ne kadar?
Genel süre fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Devam eden davranış dizisinde başlangıç somut olay üzerinden incelenmelidir.
Uzlaştırma uygulanır mı?
TCK 123 kural olarak uzlaştırma kapsamındadır. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen uzlaştırma dışı suçlar ve kanuni istisnalar ayrıca kontrol edilir.
Israrlı takip ile aynı suç mu?
Hayır. TCK 123’te sırf huzur bozma amacı; TCK 123/A’da takip/temas girişiminin ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi doğurması ayırt edicidir. Uzlaştırma ve cezalar farklıdır.
Arama dökümü tek başına yeterli mi?
Arama dökümü tekrar ve sıklığı gösterebilir; özel amacı, içeriği ve failin kimliğini tek başına kesinleştirmez. Diğer kayıtlarla birlikte incelenir.
Şikâyet için bütün delillerin tamamlanması gerekir mi?
Hayır. Mevcut olay ve kayıtlarla başvurulabilir; elde olmayan delilin nereden isteneceği belirtilebilir. Delil toplamak için süre geçirilmemelidir.
Özel etkin pişmanlık yoksa vazgeçme etkisiz mi?
Hayır. Etkin pişmanlık ve şikâyetten vazgeçme ayrı kurumlardır. Vazgeçmenin etkisi, dosyadaki suçlar ve usul koşulları üzerinden değerlendirilir.
Şikâyette doğru kanun maddesini yazmak şart mı?
Hayır. Somut olayları, tarihleri, kişileri ve belgeleri açık anlatmak önemlidir; hukuki nitelendirme yetkili makamca yapılır.
Somut dosya incelemesi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu · İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
+90 552 224 43 66E-postaİletişimBilgilendirme: Bu içerik genel hukuki bilgi verir. Somut dosyada uygulanacak hüküm; olay tarihi, belge, taraf sıfatı ve usul aşaması birlikte incelenerek belirlenir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
Resmî Kaynaklar
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
