Tuzla Tersane İş Kazası ve İşveren Sorumluluğu 2026

1. Tuzla bakımından yerel bağlam neden önemlidir?

Tersanede kazanın gemide gerçekleşmesi her çalışanı otomatik olarak gemi adamı yapmaz; işin niteliği ve sözleşme statüsü belirlenir.

Yerel bağlam hukuku değiştirmez; tersane kazasında delilin nereden alınacağını ve çalışma ortamının teknik gerçekliğini açıklar. Gemi/işyeri kaydı, kamera, vardiya, çalışma izinleri, kaldırma ve iskele kayıtları ile ilk sağlık belgeleri kazanın türüne göre birlikte değerlendirilir.

Tuzla’da meydana gelen tersane iş kazasında ilçe adı görev ve yetkiyi tek başına belirlemez. Uygulanacak iş hukuku rejimi, davalı tarafların sıfatı, işin ve kazanın meydana geldiği yer ile zarar gören çalışanın yerleşim yeri bağlantıları kanundaki görev ve yetki kurallarına göre birlikte değerlendirilir.

Keşif veya teknik inceleme gerekiyorsa kazanın meydana geldiği tersane bölümü, gemi üzerindeki çalışma noktası, iskele, vinç veya diğer ekipman açıkça gösterilir. Fotoğraf ve videolara çekim zamanı eklenir; çalışma alanı veya ekipmanın sonradan değiştirilme ihtimaline karşı mevcut durum gecikmeden kayıt altına alınır.

2. Tuzla Tersane İş Kazasında Toplanacak Deliller

Tersane ve gemi bakım-onarım işlerinde kaza yeri ile çalışanın statüsü birlikte belgelenmelidir. Özellikle aşağıdaki kayıtlar gecikmeden korunur.

• İlk sağlık ve olay kayıtları: Acil servis, epikriz, işveren tutanağı, kolluk ve savcılık kayıtları.
• Gemi/işyeri bilgileri: Kazanın tersane sahasında mı, havuzda mı, gemide mi gerçekleştiği; geminin adı, bayrağı ve çalışma alanı.
• Çalışan statüsü: Hizmet sözleşmesi, bordro, SGK kaydı, görev tanımı ve varsa gemiadamı sözleşmesi/çalışma belgeleri.
• Asıl-alt işveren kayıtları: Hizmet alım ve alt işveren sözleşmeleri, görevlendirme ve saha talimatları.
• İSG belgeleri: Risk değerlendirmesi, yüksekte çalışma, sıcak çalışma, kapalı alan, kaldırma ekipmanı, elektrik, yangın-patlama ve KKD kayıtları.
• Ekipman ve teknik kayıtlar: İskele, vinç, kaldırma aksesuarı, kaynak ekipmanı, havalandırma ve elektrik sistemlerinin bakım/periyodik kontrol kayıtları.
• Kamera ve vardiya: Olay saatindeki görüntüler, giriş-çıkış, vardiya, çalışma izni ve iş emri kayıtları.

Bakanlığın tersane ve gemi inşa denetimlerinde yüksekten düşme, malzeme düşmesi, yangın-patlama, elektrik, havalandırma ve kişisel maruziyet temel risk başlıkları arasındadır. Bu nedenle delil listesi kazanın teknik türüne göre daraltılmalıdır.

3. Tersane Çalışanı ile Gemiadamı Aynı Statüde Değildir

854 sayılı Deniz İş Kanunu m.2’ye göre gemiadamı, hizmet akdine dayanarak gemide çalışan kaptan, zabit, tayfa ve diğer kişidir. Kanunun m.1’deki gemi ve işveren kapsamı da ayrıca aranır. Bu nedenle bir kişinin tersane sahasında çalışması veya işini geçici olarak gemi üzerinde yapması tek başına Deniz İş Kanununa tabi gemiadamı olduğu sonucunu doğurmaz.

Gemi inşa, bakım, onarım, kaynak, boya, elektrik veya montaj işini tersane işvereni ya da alt işveren adına yapan çalışan bakımından fiili iş ilişkisi ve sözleşme statüsü belirlenir. Şartlarına göre 4857 sayılı İş Kanunu uygulanabilir. Buna karşılık kanun kapsamındaki gemide hizmet akdiyle gemiadamı olarak çalışan kişi yönünden 854 sayılı Deniz İş Kanununun özel hükümleri ayrıca gündeme gelir.

Sosyal güvenlik bakımından iş kazasının 5510 m.13 kapsamı ayrı bir incelemedir. Uygulanacak bireysel iş kanununun 854 veya 4857 olması, iş kazasının SGK yönünden bildirilmesi ve iş kazası sigortası haklarının değerlendirilmesini ortadan kaldırmaz.

4. SGK Bildirimi, Süre ve Arabuluculuk

4/a sigortalısının iş kazası işveren tarafından yetkili kolluk kuvvetlerine derhal, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir. Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerde meydana gelmişse SGK bakımından üç iş günlük süre öğrenme tarihinden başlayabilir.

SGK bildirimi kazadaki kusurun kabulü değildir. Bildirimin yapılmaması da olayın gerçek iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak işveren bakımından idari ve sosyal güvenlik sonuçları doğurabilir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3 uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz. Gemiadamı veya tersane çalışanının ayrıca ücret, kıdem veya başka işçilik alacağı varsa bu taleplerin usul şartları kendi mevzuatına göre ayrıca incelenir.

5. SGK Hakları, Kusur ve Tazminat

İş kazası sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği, şartları varsa sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm hâlinde hak sahiplerine gelir doğabilir. Sürekli iş göremezlik geliri için meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azaldığının Kurum Sağlık Kurulunca tespiti gerekir.

İşverene veya diğer sorumlulara karşı maddi ve manevi tazminat hesabında gerçek kazanç, geçici veya sürekli çalışma gücü kaybı, bakım ihtiyacı, kusur, uygun illiyet bağı ve SGK ödemelerinin niteliği birlikte değerlendirilir. SGK gelirinin bağlanması işverenin otomatik olarak yüzde 100 kusurlu olduğu anlamına gelmez.

Tersane kazalarında kusur incelemesi; işin türüne göre yüksekte çalışma, iskele, kaldırma ekipmanı, sıcak çalışma, kapalı alan, havalandırma, yangın-patlama, elektrik ve kişisel koruyucu donanım tedbirleri üzerinden somutlaştırılmalıdır.

6. Tuzla Tersane İş Kazası Dosyası İçin Yol Haritası

1. Sağlık yardımını sağlayın ve ilk tıbbi kayıtta olayın iş bağlantısını doğru kurun.
2. Kazanın tersane sahasında, havuzda veya gemide hangi bölümde gerçekleştiğini belgeleyin.
3. Çalışanın tersane işçisi mi, alt işveren işçisi mi yoksa 854 sayılı Kanun kapsamındaki gemiadamı mı olduğunu belirleyin.
4. Gemi/işyeri bilgileri, hizmet sözleşmeleri ve asıl-alt işveren ilişkisini dosyaya alın.
5. Kamera, vardiya, çalışma izinleri, iş emri ve teknik ekipman kayıtlarını koruyun.
6. Yüksekte çalışma, iskele, kaldırma, sıcak çalışma, kapalı alan, yangın-patlama ve elektrik risklerine ilişkin İSG belgelerini toplayın.
7. Kolluk ve SGK bildirimlerinin süresini kontrol edin.
8. SGK’nın iş kazası ve sağlık kurulu sürecini tazminat hesabından ayrı takip edin.
9. Kusur raporunun sektöre özgü teknik mevzuatla gerekçelendirilmesini sağlayın.
10. Ceza soruşturması, SGK dosyası ve tazminat davasındaki maddi olay anlatımlarını tutarlı biçimde yönetin.

7. Mersin’den Tuzla ve Türkiye geneli dosya takibi

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresindedir. Tuzla’da veya İstanbul’da şube ya da sürekli ofis bulunduğu ileri sürülmez. Türkiye genelindeki işler görev, yetki, vekâlet ve usul kuralları çerçevesinde Mersin’den koordine edilir.

İlk belge kabulü görevli merci esas alınarak uzaktan planlanır. UYAP ve UETS kayıtları, tarafça gönderilen belgelerle karşılaştırılır; süre tablosu hazırlanır. Duruşma, keşif veya kurumda fiziki işlem gerektiğinde dosyanın bulunduğu yerdeki işlem ayrıca planlanır.

Bu çalışma biçimi yetkili İstanbul mahkemesini veya Tuzla’da yapılması gereken keşfi değiştirmez. Dosyanın uzaktan koordine edilmesi, belge ve bilgilendirme akışını merkezileştirir. Vekâletin kapsamı, masraf, yerinde işlem ve iş sahibine raporlama yöntemi yazılı belirlenir.

iş kazası tazminatı · iş kazasında ceza sorumluluğu · İstanbul hukuk ve adliye rehberi · Türkiye geneli vekâletle dosya takibi · Mersin ofisi iletişim bilgileri