Avusturya Boşanma Kararı Türkiye’de Tescil (2026)

Avusturya’da boşanma Türkiye’ye nasıl işlenir? Kısa cevap

Avusturya’da kesinleşen boşanma, Türk aile kütüğünü otomatik değiştirmez. Medenî hâlin nüfusta “boşanmış” görünmesi için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A kapsamında Viyana Başkonsolosluğu veya yetkili Türk nüfus müdürlüğüne idarî tescil başvurusu yapılabilir. Karar Avusturya’nın yetkili makamınca verilmiş, Avusturya hukukuna göre usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.

Viyana Başkonsolosluğunun 18 Kasım 2025 tarihli resmî notu; mahkeme kararının aslını, noter tasdikli Türkçe tercümesini ve kararda kesinleşme şerhi yoksa kesinleşmeyi gösteren onaylı belge/yazının aslını ve tercümesini ister. İki Türk taraf birlikte veya aynı dosyada 90 gün içinde ayrı başvurabilir. Resmî nota göre yabancı tarafın adresi bulunamıyor, kendisine ulaşılamıyor, başvuruyu kabul etmiyor veya kasıtlı kaçınıyorsa Türk taraf ya da vekilinin tek başvurusu kabul edilir. Nafaka, velayet, tazminat veya para hükmü için nüfus tescili değil, MÖHUK m.50-59 kapsamında tanıma/tenfiz gerekir.

Avusturya kararı neden Türk nüfusuna otomatik düşmez?

Avusturya mahkemesi kararı, Avusturya’da evliliği sona erdirir. Türk nüfus sistemi ise yabancı kararları kendiliğinden aile kütüğüne işlemez. Avusturya’daki belediye veya merkezî sicil kaydının değişmesi, Türk konsolosluğuna verilmiş bir tescil talebi sayılmaz.

Türkiye’de hâlâ evli görünmek yeniden evlenme, mirasçılık, soyadı, kimlik, pasaport, tapu ve banka işlemlerini etkileyebilir. Özellikle eski eşin vefatı veya Türkiye’deki taşınmaz işlemi sırasında kayıt çelişkisi daha ağır sonuç yaratabilir. Belge zincirinin gecikmeden kurulması bu nedenle önemlidir.

Avusturya’nın Avrupa Birliği üyesi olması Türkiye bakımından otomatik tanıma sağlamaz. Türkiye AB karar tanıma rejimine tabi değildir. Türk hukukunda dava dışı yol 5490 m.27/A’daki nüfus tescilidir; idarî şartlar yoksa 5718 sayılı MÖHUK’a göre tanıma davası açılır.

5490 sayılı Kanun m.27/A’nın açık şartları

Yabancı boşanma kararının idarî tescili için kararın konusunda yetkili adlî veya idarî makamca verilmiş olması, verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmesi ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gerekir. Başvuru tarafların vatandaşlığı ve yaşam durumuna göre kanundaki biçimde yapılır.

Düzenleme boşanma yanında evliliğin butlanı, iptali ve mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin kararları kapsar. Geçici ayrılık, tedbir, dava açılış belgesi veya avukat yazısı kesin boşanma değildir. Türk komisyonu kararın hüküm bölümünden evliliğin kesin olarak sona erdiğini görebilmelidir.

Aynı evlilik hakkında Türkiye’de devam eden veya sonuçlanmış boşanma, tanıma yahut tenfiz dosyası varsa idarî makam çelişki/derdestlik kontrolü yapar. Yeni başvuru öncesi nüfus kaydı ve Türk dava dosyaları incelenmelidir.

İdarî tescil Avusturya kararının esasını yeniden yargılamaz. Buna karşılık yabancı karardaki nafaka, para, velayet ve mal hükümlerini icra edilebilir yapmaz. Yalnız medenî hâl olayı nüfusa işlenir.

Avusturya boşanma tescili için gerekli belgeler

Viyana Başkonsolosluğunun güncel resmî listesine göre temel dosya şöyledir:

• Avusturya mahkemesince verilen boşanma kararının aslı;
• Kararın Başkonsolosluğa kayıtlı yeminli tercüman tarafından hazırlanmış ve tasdik edilmiş Türkçe tercümesi;
• Kararda kesinleşme şerhi yoksa Avusturya hukukuna göre kesinleştiğini gösteren onaylanmış belge veya yazının aslı;
• Ayrı kesinleşme belgesinin noter tasdikli Türkçe tercümesi;
• Tarafların kimlik kartı veya pasaport fotokopileri;
• Taraflardan biri yabancıysa kimlik/pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesi;
• Vekil başvuruyorsa noter tarafından düzenlenen fotoğraflı özel vekâletnamenin aslı veya onaylı örneği;
• Türk ve Avusturya vatandaşlığı birlikteyse çok vatandaşlık kaydı;
• İsim veya doğum tarihi farklılığında aynı kişiyi gösteren ek kayıtlar.

Viyana notu yalnız Avusturya mahkemelerinde boşanması kesinleşen kişilerin bu temsilciliğe müracaat edebileceğini belirtir. Başka ülkede verilmiş karar, taraf Viyana’da yaşasa bile bu ülkeye özgü işlem kapsamında kabul edilmeyebilir.

Rechtskraft şerhi ve Avusturya karar türleri

Avusturya boşanması bir mahkeme kararı veya kararlaştırılmış boşanmada mahkeme kararı biçiminde sonuçlanabilir. Belgede Scheidung, Beschluss veya Urteil gibi ifadeler görülebilir. Başlıktan çok hükmün evliliği sona erdirmesi ve kesinleşmenin resmen gösterilmesi önemlidir.

Rechtskraftbestätigung ya da karar üzerindeki rechtskräftig şerhi, kanun yolu bakımından kesinleşmeyi gösterir. Karar tarihi kesinleşme tarihi değildir. Tarafların kanun yolundan feragat ettiği anlaşmalı dosyalarda dahi kesinleşme yetkili mahkeme tarafından belgelenmelidir.

Viyana Başkonsolosluğu, kararda kesinleşme şerhi yoksa ayrı bir onaylanmış belge veya yazıyı açıkça kabul eder. Mahkeme kaleminden alınacak yazıda dosya numarası, taraflar ve kesinleşme tarihi kararla uyumlu olmalıdır. Basit e-posta, avukat yazısı veya dosya ekran görüntüsü resmî kesinleşme kanıtının yerini tutmaz.

Kararın yalnız bir bölümünün kesinleşmiş olması mümkündür. Boşanma hükmü kesinleşirken nafaka veya mal talepleri devam ediyorsa Türk başvurusu kesinleşen boşanma kısmıyla sınırlandırılır; diğer hükümler için ayrı tenfiz değerlendirmesi yapılır.

Avusturya mahkeme kararında apostil ve tercüme

Türkiye ve Avusturya 1961 Lahey Apostil Sözleşmesine taraftır. Avusturya mahkeme kararı ile ayrı kesinleşme belgesinin Türkiye’de resmî kullanımı için yetkili Avusturya makamından apostil alınır. Apostili hangi makamın vereceği belgeyi düzenleyen mahkeme ve eyalete göre belirlenir; mahkeme kaleminden yönlendirme istenir.

Apostil, imzanın ve resmî sıfatın kaynağını doğrular. Kararın kesinleşmesini kanıtlamaz; bu nedenle kesinleşme şerhi olmayan bir karara apostil alınması dosyayı tek başına tamamlamaz. Ayrı kesinleşme yazısı da bağımsız imza/mühür taşıyorsa apostil kapsamı ayrıca kontrol edilir.

Viyana Başkonsolosluğu, Türkçe tercümelerin temsilciliğe kayıtlı yeminli tercümanlarca yapılmasını ister. Güncel liste Konsolosluk.gov.tr “Tercüman Ara” bölümündedir. Türkiye’de mahkeme veya nüfus müdürlüğüne sunulacak belgelerde yeminli tercüman/noter onayı zinciri uygulanabilir.

Tercümede mahkeme adı, dosya numarası, taraf isimleri, doğum tarihleri, karar ve kesinleşme tarihleri ile hüküm eksiksiz olmalıdır. Almanca Rechtskraft ile Vollstreckbarkeit kavramları aynı değildir; kesinleşme ve icra edilebilirlik doğru çevrilmelidir.

İki Türk eş birlikte mi başvurmalıdır?

İki eski eş de Türk vatandaşı ve hayattaysa birlikte başvuru esastır. Viyana notuna göre Başkonsoloslukta aynı anda bulunmaları zorunlu değildir. Birinci taraf dosyayı açabilir; ikinci taraf en geç 90 gün içinde aynı temsilcilikte başvuruyu tamamlamalıdır.

Her iki başvurunun farklı konsolosluklarda yapılması mümkün değildir. 90 günlük süre ikinci başvurunun yapılması için öngörülür; Viyana notu sürede iki taraf da müracaat etmezse başvurunun reddedileceğini açıkça belirtir. Süre kaçırılırsa yeni ortak başvuru imkânı temsilcilikle görüşülür veya tanıma davası açılır.

Başvuru tarafların bizzat, kanunî temsilcileri ya da vekilleri aracılığıyla yapılabilir. Vekâletnamede 5490 m.27/A kapsamında Avusturya boşanma kararını aile kütüğüne tescil ettirme, form imzalama, belge tamamlama ve sonucu alma yetkileri açıkça yer almalıdır.

Taraf veya vekil yabancı ve Türkçe bilmiyorsa Viyana Başkonsolosluğunca tanınmış tercüman başvuru sırasında hazır bulunmalıdır. Bu, belge tercümesinden ayrı olarak sözlü işlem güvenliğini sağlar.

Ulaşılamayan veya başvurudan kaçınan yabancı eski eş

Viyana Başkonsolosluğunun 18 Kasım 2025 tarihli notu ülkeye özgü uygulamayı netleştirir: yabancı uyruklu tarafın ikamet adresi tespit edilemiyorsa, kendisine ulaşılamıyorsa, başvuruyu kabul etmiyorsa veya kasıtlı kaçınıyorsa Türk vatandaşı taraf ya da vekilinin tek taraflı başvurusu kabul edilir.

Bu kolaylık “iki taraf da Türkken eşe ulaşamıyorum” durumuna otomatik uygulanmaz. Önce eski eşin karar tarihi ve başvuru tarihindeki vatandaşlığı belirlenir. Türk vatandaşlığı devam eden çift vatandaş, yalnız Avusturya pasaportu kullandığı için yabancı taraf sayılmayabilir.

Yabancılık durumu kimlik, pasaport, doğum veya vatandaşlık kaydıyla gösterilir. Adresin bulunamaması ya da kaçınma olgusu temsilcilikçe ek belgeyle sorulabilir. Başvuruda somut olay dürüst ve belgeli açıklanmalı; yanlış vatandaşlık beyanından kaçınılmalıdır.

Taraflardan biri ölmüşse 5490 m.27/A uyarınca yaşayan Türk taraf veya vekili tek başına başvurabilir. Ölüm olayı Türk nüfusuna işlenmemişse önce ölüm tescili ve Formül C/ölüm belgesi zinciri gerekebilir.

Viyana Başkonsolosluğunda başvuru nasıl yapılır?

1. Konsolosluk.gov.tr üzerinden yabancı boşanma kararının tescili randevusu alın.
2. Kararın Avusturya mahkemesinden ve kesinleşmiş olduğunu doğrulayın.
3. Karar ile ayrı kesinleşme yazısının asıl/onaylı örneklerini ve apostillerini hazırlayın.
4. Kayıtlı yeminli tercümandan onaylı Türkçe tercüme alın.
5. Kimlikler, vatandaşlık kayıtları ve gerekiyorsa fotoğraflı özel vekâleti ekleyin.
6. İki Türk taraf ayrı başvuracaksa ilk dosyanın tarihini ve 90 günü izleyin.
7. Tescilden sonra vukuatlı nüfus kayıt örneğini kontrol edin.

Viyana Başkonsolosluğu vatandaş kabulünün randevulu olduğunu belirtir. Harç ve tercüme/tasdik bedelleri işlem tarihindeki tarifeye bağlıdır; sabit tutar veya kesin sonuç süresi vaat edilmez. Eksik veya çelişkili bilgi varsa komisyon ek belge isteyebilir.

Avusturya’dan gelmeden Türkiye’de işlem yapılabilir mi?

Kanundaki şartlar sağlanıyorsa taraflar veya özel yetkili vekilleri Türkiye’de belirlenmiş nüfus müdürlüklerine başvurabilir. Bu yol karar, kesinleşme, apostil ve onaylı Türkçe tercüme zorunluluğunu kaldırmaz. Belgeler Avusturya’da doğru makamdan alınmalıdır.

Türk konsolosluğunda düzenlenen özel vekâletname Türkiye’de doğrudan kullanılır. Avusturya noterinde düzenlenen vekâletname ise apostil ve onaylı Türkçe tercüme ister. Vekilin yalnız genel dava yetkisine sahip olması idarî tescil için yeterli kabul edilmeyebilir.

İdarî yol mümkün değilse Türkiye’deki aile mahkemesinde tanıma/tenfiz açılır. Davalının Türkiye’de yerleşim veya sakin olduğu yer yoksa MÖHUK m.51 uyarınca Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.

Avusturya boşanması için tanıma-tenfiz davası

İki Türk eski eş ortak idarî başvuruyu tamamlayamıyorsa, 90 gün geçirilmişse, komisyon talebi reddetmişse veya Avusturya kararının icra edilebilir yan hükümleri kullanılacaksa mahkeme yoluna geçilir. Boşanmanın kesin hüküm etkisi için tanıma; nafaka, tazminat ve para gibi eda hükümleri için tenfiz gerekir.

MÖHUK m.53 gereği dava dilekçesine yabancı ilamın usulen onanmış aslı veya örneği, kesinleştiğini gösteren onanmış yazı/belge ve onaylı Türkçe tercümeleri eklenir. Avusturya’daki tebligat belgeleri, savunma hakkı itirazı bekleniyorsa dosyaya alınır.

MÖHUK m.54; tenfizde karşılıklılık, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi veya itiraz edilen aşırı yetki, kamu düzenine açık aykırılık ve savunma hakkına uygun çağrı/temsil şartlarını sayar. M.58 uyarınca yalnız tanımada m.54/1-a’daki karşılıklılık aranmaz.

Türk hâkimi Avusturya boşanmasının esasını veya kusuru yeniden incelemez. MÖHUK şartlarıyla sınırlı denetim yapar. Eski eşin davaya rıza göstermemesi tanımayı tek başına engellemez; ancak usulüne uygun uluslararası tebligat gerekir.

Nafaka, velayet ve tazminat Türkiye’de nasıl uygulanır?

İdarî nüfus tescili Avusturya kararındaki nafaka veya tazminata Türk icra gücü kazandırmaz. İcra edilebilir para hükmü için tenfiz kararı veya uygulanabilir uluslararası nafaka tahsil mekanizması gerekir. Talebin para birimi, faiz ve dönemleri hükümde belirli olmalıdır.

Velayet ve çocukla kişisel ilişki hükümleri de nüfus komisyonunun görev alanı dışındadır. Çocuğun mutad meskeni, daha sonraki kararlar ve uluslararası sözleşmeler ayrıca değerlendirilir. Hukuka aykırı götürme veya alıkoyma varsa 1980 Lahey Sözleşmesi kapsamında merkezî makam yolu gündeme gelir.

Boşanma kesinleşmişken yan talepler Avusturya’da devam ediyor olabilir. Hangi hüküm fıkrasının kesinleştiği ayrı kesinleşme belgesinden anlaşılmalı, Türk talebi buna göre sınırlandırılmalıdır.

Türkiye’deki malvarlığı ve süreler

Avusturya kararı Türkiye’deki ev veya arsayı kendiliğinden devretmez. Taşınmazın aynına ilişkin konularda Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi ve tapu sicili düzeni dikkate alınır. Yabancı karardaki belirli para alacağı ise şartları varsa tenfize konu olabilir.

Mal rejimine uygulanacak hukuk MÖHUK m.15’e göre eşlerin evlenme anındaki millî hukuku, mutad meskeni, hukuk seçimi ve taşınmazın bulunduğu ülke dikkate alınarak belirlenir. Avusturya mal rejimi hesabı Türk edinilmiş mallara katılma rejimiyle aynı sayılmaz.

TMK m.178, boşanmadan doğan dava hakları için boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı öngörür. MÖHUK m.59’a göre tanınan yabancı kararın kesin hüküm etkisi Avusturya’daki kesinleşme anından başlar. Yalnız Türk nüfusuna tescil tarihini beklemek süre kaybına yol açabilir.

Tescil reddedilirse veya kayıtta hata varsa

Viyana notuna göre iki Türk taraf 90 günde müracaatı tamamlamazsa başvuru reddedilir. Diğer yaygın nedenler kesinleşme belgesi, apostil, tercüme, özel vekâlet, vatandaşlık açıklaması veya isim bağlantısındaki eksikliklerdir. Ret gerekçesi yazılı alınmalıdır.

Belge eksikliği giderilebiliyorsa yeni idarî başvuru değerlendirilebilir. Hukukî şart yoksa 5490 m.27/A/3 gereği MÖHUK’a göre tanıma davası açılır. İdarî ret Avusturya kararını Avusturya’da geçersiz yapmaz ve Türk mahkemesine başvuruyu engellemez.

Tescil sonrası e-Devlet vukuatlı nüfus kayıt örneğinde boşanma tarihi, eski eş ve soyadı kontrol edilir. Hata varsa apostilli karar ve kesinleşme belgesiyle düzeltme talep edilir. Kimlik ve pasaport yenilemesi ayrıca yapılır.

Avusturya boşanma tescili kontrol listesi

• Avusturya mahkemesinden kararın onaylı aslını alın.
• Karardaki Rechtskraft şerhini kontrol edin; yoksa ayrı kesinleşme yazısı alın.
• Karar ve ayrı belge için apostil kapsamını doğrulayın.
• Viyana’ya kayıtlı yeminli tercümandan Türkçe tercüme yaptırın.
• Kimlikler ve çok vatandaşlık kaydını karşılaştırın.
• Vekâleti fotoğraflı ve özel yetkili düzenleyin.
• İki Türk taraf için aynı makam ve 90 günlük süreyi izleyin.
• Yabancı eşe ulaşılamıyorsa Viyana notundaki tek başvuru yolunu belgeleyin.
• Nafaka/velayet/para hükmünü tenfizden ayırın.
• Tescil sonrası nüfus, kimlik ve pasaport kaydını doğrulayın.

Avusturya boşanma kararının Türkiye’de tescili hakkında SSS