İtalya Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Tescil Edilir? 2026

İtalya’da boşandım; Türkiye’de nasıl tescil ettiririm? Kısa cevap

İtalyan mahkemesinin boşanma kararı Türk nüfusuna kendiliğinden işlenmez. Kararı veren Tribunale’den tam ve onaylı sentenza di divorzio ile kararın kesinleştiğini gösteren attestazione/certificato di passaggio in giudicato alınır. Mahkeme belgeleri için yer bakımından yetkili Procura della Repubblica’dan apostil; ardından karar, kesinleşme şerhi ve apostilin eksiksiz Türkçe tercümesi hazırlanır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A şartları varsa Roma Büyükelçiliği, Milano Başkonsolosluğu veya Türkiye’deki yetkili nüfus komisyonunda dava açmadan tescil mümkündür. İki eski eş Türk vatandaşıysa birlikte ya da ilk başvurudan sonra 90 gün içinde aynı komisyona ayrı ayrı başvurur. Eski eş yabancıysa veya ölmüşse Türk taraf ya da özel yetkili vekili tek başına müracaat edebilir. Assegno divorzile, velayet, para ve mal hükümleri için nüfus tescili yeterli değildir; gerektiğinde MÖHUK tanıma-tenfiz davası gerekir.

Türkiye’de hangi İtalyan boşanma belgesi kullanılır?

Mahkeme yoluyla boşanmada temel belge sentenza di cessazione degli effetti civili del matrimonio veya medeni evlilik bakımından scioglimento del matrimonio hükmüdür. Belge, kararı veren Tribunale, numero di ruolo, taraflar, hüküm sonucu ve karar tarihini göstermelidir.

İtalya’da anlaşmalı süreçte ortak başvuruya ilişkin farklı karar/decreto biçimleri bulunabilir. Türk makamı belgenin adından çok, yetkili makamca evliliği kesin olarak sona erdirip erdirmediğini inceler. Başvuru tutanağı, avukat anlaşması veya Comune kayıt özeti tek başına mahkeme ilamının yerini tutmaz.

Mahkemenin copia conforme onaylı tam örneği alınmalıdır. Yalnız dispositivo sayfası gerekçe, tarafların usul durumu ve yan hükümleri göstermeyebilir. Tanıma-tenfiz dosyasında tüm sayfalar ve ekler gerekir.

Stato civile kaydındaki annotazione di divorzio yardımcı delildir; Türkiye’deki tanıma için sentenza ve kesinleşme belgesi esas alınır.

Separazione ile divorzio arasındaki fark

İtalyan hukukunda separazione personale eşlerin birlikte yaşama yükümlülüğünü ve bazı aile ilişkilerini düzenleyen ayrılık statüsüdür. Evlilik bağı sona ermez; taraflar boşanmış sayılmaz ve yeniden evlenemez. Bu nedenle separazione omologata veya separazione judgment Türk nüfusuna boşanma olarak tescil edilemez.

Divorzio, evliliğin medenî hukuk etkilerini sona erdirir. Katolik nikâhının dinî bağı ile İtalyan devletindeki medeni etkilerin sona ermesi farklı kavramlardır; Türk tescilinde belirleyici olan yetkili makamın medenî hâli boşanmış olarak değiştiren kesin kararıdır.

Tercümede cessazione degli effetti civili ibaresi yanlışlıkla yalnız “ayrılık” diye çevrilmemelidir. Hüküm sonucu, kararın hangi evliliği ve hangi tarihten itibaren sona erdirdiğini açık göstermelidir.

İtalya’da belediye önünde veya avukat destekli anlaşmalı boşanma gibi idarî/alternatif yollarla düzenlenen belgede, yetkili makam ve kesin medeni hâl sonucu ayrıca doğrulanır. 5490 m.27/A yabancı idarî kararları kapsasa da belgenin kesin boşanma olması şarttır.

Passaggio in giudicato belgesi neden gerekir?

Passaggio in giudicato, kararın olağan kanun yolları bakımından kesinleştiğini gösterir. 5490 m.27/A ve MÖHUK m.50, yabancı kararın verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olmasını arar. Kararın yayımlanması veya Comune’ye bildirilmesi, kesinlik belgesinin her durumda yerine geçmez.

Tribunale cancelleria’sından kesinleşme şerhli copia conforme veya ayrı certificato/attestazione alınır. Karar tarihi ile kesinleşme tarihi farklıdır. Temyiz, tebligat veya tarafların kanun yolundan feragati kesinlik hesabını etkileyebilir; takvim tahmini yerine mahkeme kaydı kullanılır.

Kısmi kesinleşme varsa boşanma sonucu ile nafaka/mal hükmünün kesinlik durumu ayrılmalıdır. Medenî hâl tescili için boşanma bölümünün kesin olduğu açıkça gösterilir; yan hüküm tenfiz edilecekse onun da kesinlik ve icra kabiliyeti incelenir.

MÖHUK m.59, tanınan yabancı ilamın kesin hüküm etkisini yabancı kararın kesinleştiği andan başlatır. Bu nedenle Türk nüfus kayıt tarihi değil, İtalya’daki passaggio in giudicato tarihi süre hesabının temelidir.

İtalya mahkeme kararına apostili hangi makam verir?

İtalya ve Türkiye Lahey Apostil Sözleşmesine taraftır. İtalya’da adlî belgeler ve mahkeme görevlilerinin imzaları için apostil yetkisi, belgenin düzenlendiği yargı çevresindeki Procura della Repubblica‘dadır. İdarî belgelerde Prefettura yetkisi bulunabilir; kararın kaynağına göre doğru makam seçilir.

Sentenza ve ayrı passaggio in giudicato belgesi farklı imza/mühür taşıyorsa her ikisinin apostil kapsamı kontrol edilir. Tek apostilin iki bağımsız belgeyi kapsadığı varsayılmaz. Procura’ya sunulacak örneğin cancelleria onaylı olması gerekir.

Apostil, hükmün esasını veya kesinleşmesini onaylamaz; yalnız imza, sıfat ve mühür kaynağını tasdik eder. Kesinlik yine Tribunale’den alınan kayıtla kanıtlanır. Geçerli apostilli belge ayrıca konsolosluk legalizasyonu gerektirmez.

Elektronik imzalı İtalyan kararlarında apostil makamının kabul ettiği kâğıt veya dijital format önceden sorulur. E-posta çıktısı, taranmış kopya veya avukatın dosyasındaki suret doğrudan apostil edilebilir varsayılmamalıdır.

İtalyanca tercüme ve kimlik eşleştirme

Sentenza/decreto, kesinleşme kaydı ve apostilin tamamı Türkçeye çevrilir. Tribunale, sezione, numero di ruolo, taraflar, dispositivo, passaggio in giudicato ve tüm şerhler atlanmamalıdır. Türkiye’de noter onaylı yeminli tercüme veya görevli dış temsilciliğin kabul ettiği tercüme tasdiki kullanılır.

İtalya kayıtlarında codice fiscale, evlilik soyadı, çoklu ad ve doğum yeri; Türk kayıtlarında farklı yazılabilir. Tercüman isimleri keyfî değiştirmemelidir. Kişi bağlantısı Türk/İtalyan pasaportu, carta d’identità, doğum ve evlenme kayıtlarıyla kurulur.

İtalya’da eşler çoğu zaman resmî kayıtta doğum soyadını korur; Türk nüfusunda evlilik soyadı bulunabilir. Bu fark, aynı kişi açıklaması ve evlenme belgesiyle çözülür. Vatandaşlık değişimi varsa kazanma/çıkış tarihi ayrıca belgelenir.

Eski eş İtalyan pasaportu taşısa da Türk vatandaşlığı devam ediyor olabilir. 90 günlük ortak başvuru veya yabancı eş istisnası pasaporta göre değil hukukî vatandaşlık statüsüne göre belirlenir.

İtalya boşanma tescili için gerekli belgeler

• Tribunale’den onaylı tam sentenza/decreto di divorzio;
• Passaggio in giudicato şerhi veya ayrı kesinleşme belgesi;
• Yetkili Procura della Repubblica apostili;
• Karar, kesinlik ve apostilin onaylı Türkçe tercümesi;
• T.C. kimlik kartı veya Türk pasaportu;
• İtalyan pasaportu/carta d’identità ve gerektiğinde stato civile kaydı;
• Yabancı eski eşin kimlik ve doğum bilgileri;
• İsim/soyadı farkında evlenme, doğum veya isim değişikliği belgesi;
• Vefat hâlinde uygun ölüm belgesi;
• Vekil için fotoğraflı ve 5490 m.27/A işlemini açıkça kapsayan özel vekâletname.

Separazione kararı, yalnız Comune medenî hâl özeti veya apostilsiz fotokopi yeterli değildir. Görevli temsilciliğin randevu ve nüsha talimatı işlem öncesi kontrol edilir.

5490 m.27/A kapsamında dava açmadan tescil

İtalya kararının idarî tescili için dört şart birlikte bulunmalıdır: karar yetkili İtalyan adlî/idari makamınca verilmiş olmalı; İtalyan hukukuna göre kesinleşmiş olmalı; Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalı; aynı evlilik hakkında Türkiye’de devam eden veya kesinleşmiş dava bulunmamalıdır.

Komisyon boşanmanın esasını, kusuru veya delilleri yeniden yargılamaz. Belgenin boşanma sonucu doğurup doğurmadığını, passaggio in giudicato’yu, kimlik bağlantısını ve başvuru usulünü denetler. Separazione belgesi bu maddî şartı karşılamaz.

Başvuru Roma/Milano görev alanındaki dış temsilcilik komisyonuna veya Türkiye’de Bakanlıkça belirlenen il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılabilir. Her nüfus müdürlüğünün otomatik yetkili olduğu düşünülmemelidir.

İdarî tescil yalnız medenî hâli işler. İtalyan kararındaki nafaka, çocuk, mal ve masraf hükümlerine Türkiye’de icra gücü vermez.

İki Türk taraf, yabancı eş ve 90 gün

Eski eşlerin ikisi de Türk vatandaşı ve hayattaysa birlikte başvuru esastır. Aynı anda hazır bulunmaları zorunlu değildir; ikinci taraf ilk müracaattan itibaren 90 gün içinde aynı komisyona başvurmalıdır. Roma’da açılan dosya Milano veya Türkiye’deki başka bir komisyonda verilen beyanla kendiliğinden tamamlanmaz.

Eski eş yalnız İtalyan vatandaşıysa Türk taraf veya özel yetkili vekili tek başına başvurabilir; yabancı eşin muvafakati aranmaz. Taraflardan biri ölmüşse ölüm kaydıyla tek başvuru mümkündür.

Çifte vatandaş eski eşin Türk vatandaşlığı devam ediyorsa yabancı eş istisnası uygulanmaz. İzinle vatandaşlıktan çıkış/Mavi Kart tarihi nüfus kayıtlarıyla doğrulanır.

İtalyan noterinde düzenlenen vekâletname doğru apostil ve Türkçe tercüme ister. Türk dış temsilciliğinde fotoğraflı özel vekâletname düzenlenebilir; tescil yetkisi açık olmalıdır.

İtalya’dan tescil için adım adım yol

1. Belgenin separazione değil kesin divorzio kararı olduğunu kontrol edin.
2. Kararı veren Tribunale ve numero di ruolo bilgisini belirleyin.
3. Cancelleria’dan copia conforme tam karar alın.
4. Passaggio in giudicato şerhi veya ayrı kesinleşme belgesi isteyin.
5. Yetkili Procura della Repubblica’dan apostil alın.
6. Karar, kesinlik ve apostili tamamen Türkçeye çevirtip onaylatın.
7. İsim, codice fiscale, T.C. kimlik ve vatandaşlık bağlantısını kurun.
8. Taraf statüsüne göre ortak, 90 gün içinde ayrı veya tek başvuruyu seçin.
9. İtalya’daki temsilcilik veya Türkiye’deki yetkili komisyonda dosyayı verin.
10. Tescil sonrası nüfus kaydını ve boşanma tarihini doğrulayın.

Belge, apostil, tercüme ve inceleme süresi bölgeye ve dosyaya göre değişir. Kesin tarih, ücret veya sonuç garantisi verilmez.

İtalya boşanma kararının tanınması ve tenfizi

İdarî şartlar yoksa, iki Türk eşten biri ortak müracaata katılmıyorsa, komisyon ret vermişse veya icra edilebilir yan hüküm kullanılacaksa Türk aile mahkemesinde tanıma/tenfiz davası açılır. Boşanma statüsü için tanıma, para/eda hükmü için tenfiz istenir.

MÖHUK m.50 yabancı hukuk davalarına ilişkin ve verildiği devlet hukukunca kesinleşmiş mahkeme ilamlarının tenfizini düzenler. M.53 gereğince onaylı sentenza, passaggio in giudicato belgesi ve onaylı Türkçe tercümeler sunulur.

MÖHUK m.51’e göre görev aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesindedir. Yetki; davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biridir.

M.54 tenfizde karşılıklılık, münhasır/aşırı yetki, kamu düzeni ve savunma hakkını düzenler. M.58 uyarınca salt tanımada karşılıklılık aranmaz. Türk hâkimi İtalya’daki boşanma esasını yeniden incelemez.

İtalyan dosyasında tebligat ve savunma hakkı

Kararın contumacia/gıyap durumunda verilmesi tek başına tanımayı engellemez. Davalının İtalyan yargılamasına usulüne uygun çağrılması, temsil imkânı ve kararın tebliği belirleyicidir. Relata di notifica, avviso di ricevimento ve avukat temsil belgeleri saklanır.

MÖHUK m.54/ç uyarınca kendisine karşı tenfiz istenen kişi usulüne uygun çağrılmadığını veya temsil edilmediğini ileri sürebilir. Bu nedenle yalnız kesinleşme belgesi değil, olası itiraza cevap veren tebligat zinciri de hazırlanır.

Türk tanıma davasında İtalya’daki güncel adrese uluslararası tebligat yapılabilir. Eski eşin Türkiye’ye gelmesi zorunlu değildir. Doğru adres ve kimlik bilgisi süreci doğrudan etkiler.

Assegno divorzile, çocuk ve malvarlığı hükümleri

Assegno divorzile veya çocuk nafakası nüfus tesciliyle Türk icra dairesinde takip edilemez. Kesin, icra edilebilir ve miktarı belirli mahkeme hükmü için tenfiz; uluslararası nafaka tahsil mekanizması varsa ayrıca o yol değerlendirilir.

Responsabilità genitoriale, affidamento ve frequentazione hükümleri idarî tescilin dışındadır. Çocuğun mutad meskeni, sonraki kararlar ve uluslararası sözleşmeler ayrıca incelenir. Hukuka aykırı götürme/alıkoymada 1980 Lahey Sözleşmesi ayrı süreçtir.

İtalyan mal paylaşımı hükmü Türkiye’deki taşınmazın tapusunu kendiliğinden değiştirmez. Taşınmazın aynında Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi ve tapu kuralları uygulanır. Belirli para alacağı varsa tenfiz değerlendirilir.

TMK m.178 boşanmadan doğan dava hakları için kesinleşmeden itibaren bir yıllık zamanaşımı getirir. MÖHUK m.59 nedeniyle İtalya’daki kesinleşme tarihi izlenmeli; tescil süreci süreyi otomatik durduruyor sanılmamalıdır.

Ret ve tescil sonrası hata

Separazione sunmak, passaggio in giudicato almamak, yanlış Prefettura/Procura makamına gitmek, yalnız dispositivo vermek, apostili çevirmemek ve farklı komisyonlarda başvurmak sık sorunlardır. Ret gerekçesi yazılı alınır.

Belge eksiği giderilebiliyorsa yeni idarî başvuru yapılır. Hukukî şart yoksa 5490 m.27/A/3 gereğince MÖHUK tanıma yolu kullanılır. Ret, İtalya’daki boşanmayı İtalya’da geçersiz kılmaz.

Tescil sonrası vukuatlı nüfus kaydında boşanma tarihi, eski eş ve soyadı kontrol edilir. Hata apostilli karar, kesinleşme ve kimlik belgeleriyle düzeltilir.

İtalya boşanma tescili kontrol listesi

• Separazione değil divorzio hükmü mü?
• Tribunale ve dosya numarası doğru mu?
• Copia conforme tam karar alındı mı?
• Passaggio in giudicato belgesi var mı?
• Apostil yetkili Procura’dan mı?
• Karar, kesinlik ve apostil tamamen çevrildi mi?
• İsim/vatandaşlık bağlantısı kuruldu mu?
• İki Türk taraf aynı makam/90 güne uyuyor mu?
• Türkiye’deki dava kontrol edildi mi?
• Yan hükümler ayrı planlandı mı?

İtalya boşanma kararının Türkiye’de tescili hakkında SSS