İstifa Eden Memurun Devir Teslim Yükümlülüğü Nedir? 657 m.95 (2026)
657 m.95 devir teslim hakkında ne düzenler?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 95. maddesi kısa fakat önemli bir hükümdür. Çekilen memurlardan devir ve teslimle yükümlü olanların, bu işlemleri sonuna kadar yapmak zorunda olduğunu belirtir. Böylece kamu hizmetinde para, belge, dosya, araç, malzeme ve kurumsal sorumlulukların memurun ayrılması nedeniyle sahipsiz kalması önlenir.
m.95, m.94’teki çekilme sürecinin devamı niteliğindedir. Memur yazılı olarak istifa edebilir ve kanundaki koşullarla görevini bırakabilir; ancak görevinden doğan devir ve teslim sorumluluğu varsa önce bu süreci tamamlamalıdır. Devir teslim gerektirmeyen personel ile zimmet, muhasebe, arşiv, kasa, depo veya yönetim sorumluluğu taşıyan personelin ayrılış işlemleri bu nedenle farklı olabilir.
Yükümlülüğün ihlali yalnız kurum içi bir eksiklik değildir. 657 m.97, m.95’e aykırı hareket edenlerin üç yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamayacağını açıkça düzenler. Bu sonuç, ayrılış usulünün personelin sonraki kamu kariyerini doğrudan etkilediğini gösterir.
Hangi memurlar devir ve teslimle yükümlüdür?
Devir teslim yükümlülüğü görev ve sorumluluğun niteliğine göre belirlenir. Taşınır kayıt yetkilileri, mutemetler, kasa veya para sorumluluğu bulunan personel, arşiv ve dosya sorumluları, yöneticiler, resmi mühür veya anahtar kullananlar ve üzerinde kuruma ait araç-gereç bulunan memurlar tipik örneklerdir. Ancak liste bunlarla sınırlı değildir.
Kurumun taşınır, mali yönetim, arşiv, bilgi güvenliği veya görev devir yönergeleri hangi personelin neyi teslim edeceğini ayrıntılı düzenleyebilir. Memurun görevi gereği yürüttüğü devam eden iş ve dosyaların da devredilmesi gerekebilir. Bu nedenle yalnız fiziksel eşyanın zimmetten düşülmesi her zaman tam devir teslim anlamına gelmez.
Personel ayrılış öncesinde insan kaynakları ve birim amirinden hangi devir teslim işlemlerinin istendiğini yazılı olarak öğrenmelidir. Özellikle uzun süre kullanılan sistem erişimi, elektronik imza, kurum cihazı veya arşiv sorumluluğu gibi alanlar unutulmamalıdır.
Devir teslimde hangi mal ve belgeler teslim edilir?
Memurun üzerinde zimmetli bilgisayar, telefon, araç, cihaz, demirbaş, anahtar, kart, mühür veya benzeri taşınırlar varsa bunlar yetkili kişiye teslim edilir. Mali sorumluluk varsa kasa, avans, mutemetlik belgeleri, ödeme dosyaları ve hesap mutabakatı yapılır. Evrak sorumluluğunda ise gelen-giden evrak, açık dosyalar, karar ve yazışmalar ile arşiv kayıtları devredilir.
Görevin niteliğine göre elektronik veriler de devir kapsamındadır. Kurumsal dosyaların kişisel hesapta tutulmaması, erişim bilgilerinin mevzuata uygun biçimde yetkili birime aktarılması ve kişisel şifrelerin paylaşılmaması gerekir. Bilgi güvenliği politikası devir yöntemini belirler.
Devam eden işler bakımından dosyanın hangi aşamada olduğu, bekleyen süreler, duruşma veya toplantı tarihleri, cevap beklenen yazışmalar ve yapılacak işlemler listelenebilir. Devir alan personelin kamu hizmetini kesintisiz sürdürebilmesi için bilgi aktarımı yeterli olmalıdır.
Devir teslim tutanağı nasıl hazırlanmalıdır?
Devir teslim tutanağı, ayrılan ve devralan personeli, tarih ve saati, teslim edilen mal veya belgeleri ve varsa eksikleri açıkça göstermelidir. Birim amiri veya ilgili komisyonun imzası kurum düzenlemesine göre eklenir. Birden fazla sayfa varsa sayfaların numaralandırılması ve ek listelerin tutanağa bağlanması ispat bakımından güvenlidir.
Taşınır tesliminde kayıt numarası, marka-model, seri numarası ve mevcut durum; dosya tesliminde dosya adı/sayısı; mali devirde tutar ve hesap kayıtları açık olmalıdır. “Her şey teslim edildi” gibi belirsiz tek cümle ileride sorumluluk tartışması doğurabilir.
Memur imzalı tutanağın bir örneğini almalıdır. Elektronik sistem üzerinden teslim yapılıyorsa işlem logu veya elektronik onay belgesi saklanmalıdır. İlişik kesme belgesindeki ilgili birim onayları da devir teslimin tamamlandığını destekleyen kayıtlardır.
İstifada bir aylık süre dolarsa devir teslim tamamlanmadan ayrılabilir mi?
m.94, yerine personel veya vekil gelmezse memurun bir ay sonunda üstüne haber vererek görevini bırakabileceğini düzenler. Ancak m.95, devir ve teslimle yükümlü memurlar için özel bir yükümlülük getirir. Bu iki hüküm birlikte okunduğunda, bir ayın dolması devir teslim sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Devir teslimin kurumdan kaynaklanan sebeple tamamlanamadığı durum ile memurun teslimden kaçınması birbirinden ayrılmalıdır. Memur üzerine düşen tüm işlemleri yapmış, teslim için yazılı başvurmuş ancak kurum devralacak kişi belirlememişse bunu belgelemelidir. Aksi hâlde sonradan “teslim yapmadan ayrıldı” kaydıyla karşılaşabilir.
İstifa sürecinin başında devir listesi hazırlanması, son güne bırakılmaması ve kurumdan teslim alacak kişi veya komisyonun belirlenmesinin yazılı istenmesi hak kaybını önler. Kamu hizmetinin özelliğine göre bazı sayım ve mutabakat işlemleri zaman alabilir.
Kurum devir teslimi almıyorsa memur ne yapmalıdır?
Memurun devir teslim iradesi ve girişimi belgelendirilmelidir. Birim amirine ve insan kaynaklarına yazılı başvuruyla teslim edilecek mal ve dosyaların listesi sunulabilir; teslim alacak personel veya komisyonun belirlenmesi istenebilir. Başvurunun evrak kayıt numarası saklanmalıdır.
Kurumun gecikmesi memura fiziksel eşyayı izinsiz bir yere bırakma veya gizli belgeleri yetkisiz kişiye teslim etme hakkı vermez. Kamu malı ve bilgisi yetkili kişiye, belirlenmiş usulle teslim edilmelidir. Güvenli muhafaza sorumluluğu teslim anına kadar devam eder.
Ayrılış tarihi yaklaşırken kurum hâlâ işlem yapmıyorsa tekrar yazılı bildirim yapılması, mevcut zimmet listesinin eklenmesi ve teslim için hazır olunduğunun belirtilmesi ispat bakımından önemlidir. Somut durumda idari başvuru ve hukuki yol ayrıca değerlendirilir.
Eksik veya hatalı devir teslimin sonucu nedir?
Eksik teslim, 657 m.95 bakımından ayrılış usulüne aykırılık doğurabilir. Ayrıca teslim edilmeyen malın niteliğine göre kamu zararının tazmini, disiplin sorumluluğu veya ceza hukuku açısından farklı sonuçlar gündeme gelebilir. Her eksik aynı hukuki sonucu doğurmaz; kasıt, ihmal, malın değeri ve olayın özellikleri incelenir.
İlişik kesme işlemi yapılırken kurumun zimmet ve borç kayıtlarını kontrol etmesi gerekir. Memur teslim ettiği hâlde sistemde zimmet düşülmemişse imzalı tutanakla kayıt düzeltilebilir. Bu nedenle teslim belgesinin saklanması son derece önemlidir.
Kurum zarar iddia ediyorsa zararın miktarı, memurun kusuru ve illiyet bağı belirlenmelidir. Kamu zararının tahsili 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca yürütülebilir. Devir teslim hükmü tek başına her kayıp için otomatik borç doğurmaz.
Devir teslim yapmadan ayrılan memur ne kadar süre yeniden atanamaz?
657 m.97/C’ye göre m.95’te yazılı zorunluluklara uymayanlar üç yıl geçmeden devlet memurluğuna alınamaz. Bu süre, usulüne uygun istifa edenler için öngörülen altı aylık ve m.94’e aykırı ayrılanlar için öngörülen bir yıllık süreden daha uzundur. Kanun devir teslim yükümlülüğüne özel önem verir.
Üç yıllık sonucun uygulanabilmesi için ayrılışın gerçekten m.95 ihlali niteliğinde olması gerekir. Memur teslim için gerekli işlemleri tamamlamış ancak kurum kayıtlarında yanlışlık varsa bu yanlışlığın düzeltilmesi istenmelidir. Ayrılış onayı ve personel kodu sonraki kamu başvurusunda kontrol edilir.
m.97’deki bekleme süreleri disiplin cezası değildir; yeniden devlet memurluğuna alınma koşuludur. Süre dolduktan sonra da yeniden atanma otomatik değildir. m.92’deki iki defadan fazla olmama, boş kadro ve sınıf nitelikleri gibi koşullar ayrıca aranır.
Devir teslim yapılmamasının mali veya cezai sorumluluğu olabilir mi?
Evet, somut olaya göre olabilir. Teslim edilmeyen kamu malı, kayıp para, evrakın yok edilmesi, gizli bilginin paylaşılması veya kamu zararına yol açılması farklı mevzuat hükümlerini gündeme getirir. 657 m.95 yalnız personel statüsü bakımından devir teslim zorunluluğunu düzenler; olayın niteliğine göre mali ve cezai hükümler ayrıca uygulanabilir.
Örneğin kasada eksik para bulunması ile bilgisayarın normal kullanımdan kaynaklanan aşınması aynı şekilde değerlendirilemez. Sorumluluk için olayın sebebi, kayıtlar, teslim tutanağı, zimmet durumu ve personelin kusuru incelenir.
Ceza hukuku değerlendirmesi yapılacaksa suçun tüm kanuni unsurlarının oluşması gerekir. Devir teslimde idari eksiklik bulunması tek başına otomatik suç anlamına gelmez. Disiplin, mali sorumluluk ve ceza sorumluluğu birbirinden bağımsız hukuki rejimlerdir.
Devir teslim gerekçesiyle üç yıllık engel uygulanırsa dava açılabilir mi?
Memur m.95’e aykırı ayrıldığı gerekçesiyle m.97/C kapsamında üç yıllık yeniden atanma engeline tabi tutulursa, bu değerlendirmenin dayanağı olan ayrılış işlemi ve personel kaydı idari yargı denetimine konu olabilir. Uyuşmazlıkta gerçekten devir teslim yükümlülüğü bulunup bulunmadığı ve memurun işlemleri tamamlayıp tamamlamadığı incelenir.
İmzalı teslim tutanağı, zimmet düşüm belgesi, kuruma yapılan teslim talepleri, ilişik kesme formu, istifa dilekçesi ve ayrılış onayı temel delillerdir. Kurum teslim almayı geciktirmişse memurun yazılı girişimleri özellikle önem kazanır.
Dava süresi somut işlem ve tebliğ tarihine göre hesaplanmalıdır. Yeniden atama başvurusunun üç yıllık gerekçeyle reddi de ayrı bir idari işlem oluşturabilir. Hangi işlemin ne zaman dava edileceği dosyanın kronolojisine göre belirlenir.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
657 m.95 Türkiye genelindeki 657’ye tabi çekilen memurlara uygulanır. Mersin’de görev yapan memur bakımından da zimmet, dosya, kasa, mühür veya görev devri varsa ilişik kesmeden önce kurumun teslim prosedürü tamamlanmalıdır. Belediyeler, üniversiteler ve bakanlık taşra birimlerinin kendi devir teslim düzenlemeleri ayrıca incelenir.
İstifa usulünün tamamı için 657 m.94 istifa rehberine, diğer kamu personeli yazıları için Kamu Personel Hukuku kategorisine ve emeklilik yoluyla ayrılış örneği için memur emeklilik talep dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Resmî kaynak
Devir teslim yükümlülüğünün temel hükmü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.95’tir. Çekilme için m.94, yeniden memuriyete dönüş süresi için m.97/C ve yeniden atama için m.92 birlikte değerlendirilmelidir.
Devir teslim süresi ve belge kontrolü
657 m.95 bütün memurlar için tek bir devir teslim gün sayısı koymaz. Maddenin ikinci cümlesi, hizmetin gerektirdiği devir ve teslim sürelerinin yönetmelikte belirtilmesini öngörür. Bu nedenle yalnız kurumun sözlü olarak bildirdiği bir süreye değil, göreve uygulanan devir ve teslim düzenlemesine bakılmalıdır. m.94’teki bir aylık çekilme süresi ile m.95’teki teslim işlemleri aynı konu değildir.
| Kontrol alanı | Tutanakta gösterilecek bilgi |
|---|---|
| Taşınır ve zimmet | Demirbaş veya sicil numarası, miktar, mevcut durum, teslim alan yetkili ve zimmet kaydının sonucu |
| Para ve hesap | Kasa veya avans tutarı, sayım ve mutabakat kaydı, dayanak belgeler ve varsa farkın açıklaması |
| Dosya ve süreli işler | Dosya numarası, son işlem, bekleyen cevap, tamamlanması gereken işlem ve son tarih |
| Mühür, anahtar ve erişim aracı | Teslim edilen kalemler ile kart ve yetkilerin ilgili birimce kapatılması veya yeniden tanımlanmasına ilişkin kayıt |
| Eksik veya ihtilaflı kalem | Eksikliğin ne olduğu, tarafların açıklaması, ek liste ve tutanağın imzalı örneği |
Tutanağa eklenen listeler numaralandırılmalı; hangi mal, belge veya işin teslim edildiği sonradan denetlenebilmelidir. Kişisel şifreler ve kişiye ait güvenli elektronik imza kullanım bilgileri devredilmemelidir. Kurumsal hesap ve yetkilerin sonlandırılması veya yeni görevliye tanımlanması, yetkili bilgi işlem biriminin usulüne göre yürütülmelidir.
Teslime hazır olmak ile teslimi tamamlamak aynı mıdır?
Hayır. Kuruma teslim için yazılı başvurmuş olmak, işlemlerin fiilen ve usulüne uygun biçimde tamamlandığını tek başına göstermez. Bununla birlikte kurumun teslim alacak kişiyi belirlememesi ile memurun devir teslimden kaçınması da aynı olay değildir. Üç yıllık yeniden memurluğa alınmama sonucunda önce m.95 kapsamındaki yükümlülük, ardından bu yükümlülüğe aykırılık değerlendirilir.
Bu ayrımın belgelendirilmesi için teslim listesi, kuruma yapılan başvurular, verilen cevaplar, görevlendirme yazısı ve imzalı tutanak birlikte saklanmalıdır. Yalnız “teslime hazırım” yazısına dayanılarak görev tek taraflı bırakılmamalı; uygulanacak süre ve teslim yöntemi yazılı olarak açıklığa kavuşturulmalıdır.
Teslim alacak yetkilinin belirlenmesi için kısa başvuru metni
… tarihli çekilme başvurum kapsamında görevimden kaynaklanan devir ve teslim işlemlerini tamamlamak istiyorum. Ekteki listede gösterilen taşınır, dosya, resmî kayıt ve devam eden işler bakımından teslim alacak yetkili kişi veya komisyonun belirlenmesini; görevime uygulanacak yönetmelik hükmü, devir teslim süresi ve işlem takviminin tarafıma yazılı bildirilmesini; tamamlanan işlemlere ilişkin imzalı tutanak örneğinin verilmesini arz ederim.
Bu metin bir teslim talebidir; çekilmenin kabulü veya devir teslimin tamamlandığına ilişkin belge yerine geçmez. Ek liste görevde gerçekten bulunan kalemlere göre hazırlanmalı, başvurunun evrak kayıt numarası alınmalıdır.
Sonraki atama bakımından 657 m.97 yeniden memuriyete dönüş süreleri; ret veya kayıt uyuşmazlığında dilekçenin zorunlu unsurları bakımından İYUK m.3 idari dava dilekçesi rehberi birlikte incelenebilir.
Doğrudan resmî kaynak: Selçuklu Kaymakamlığı — 657 sayılı Kanun m.94, m.95 ve m.97/C.
Sık Sorulan Sorular
Her istifa eden memur devir teslim yapmak zorunda mı?
m.95, görevi veya sorumluluğu gereği devir ve teslimle yükümlü memurları kapsar. Yükümlülük görev ve zimmet kayıtları ile uygulanacak mevzuat üzerinden belirlenir.
Bir aylık istifa süresi dolunca zimmet teslim etmeden ayrılabilir miyim?
Bir ayın dolması m.95’teki devir teslim zorunluluğunu kaldırmaz. Devir ve teslimle yükümlü memur, bu işlemleri tamamlamadan görevini bırakamaz.
Devir teslim süresi herkes için aynı mıdır?
Hayır. m.95 tek bir gün sayısı belirlemez; hizmetin gerektirdiği sürelerin yönetmelikte belirtilmesini öngörür. Göreve uygulanan düzenleme kontrol edilir.
Dosyalar da devir kapsamına girer mi?
Görev gereği tutulan resmî dosya ve evrak ile devam eden işlerin devri de görev ve kurum düzenlemeleri kapsamında yapılır. Dosyaların aşaması ve bekleyen süreler teslim kaydında gösterilmelidir.
Kurum teslim alacak kimse belirlemiyorsa ne yapmalıyım?
Teslim listesiyle birlikte yazılı başvuru yapılarak yetkili kişi veya komisyon ile işlem takviminin bildirilmesi istenir. Bu başvuru, tamamlanmış teslim tutanağı yerine geçmez.
Devir teslim tutanağının bir örneğini almak gerekir mi?
İmzalı tutanak ve ek listelerin örneği saklanmalıdır. Böylece teslim edilen kalemler, tarih ve teslim alan yetkili gerektiğinde belgelendirilir.
Devir teslim yapmadan ayrılmanın yeniden memuriyete etkisi nedir?
m.95’teki zorunluluklara aykırılık varsa m.97/C uyarınca üç yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz. Sürenin dolması da kendiliğinden atama hakkı vermez.
Eksik teslim otomatik olarak suç mudur?
Hayır. Ceza sorumluluğu için ilgili suçun kanuni unsurları ayrıca değerlendirilir. İdari, mali ve cezai sorumluluk aynı şey değildir.
Kurum kayıt hatası nedeniyle zimmet açık görünürse ne yapılır?
İmzalı teslim tutanağı ve ekleriyle kayıt düzeltme başvurusu yapılır. Fiilî teslim ile sistemdeki zimmet kaydı karşılaştırılır.
Üç yıllık engel işlemine dava açılabilir mi?
m.95 ihlali bulunmadığı veya kayıtların hatalı olduğu iddiasıyla ilgili idari işlemin iptali talep edilir. Hangi işlemin hangi sürede dava edileceği tebliğ ve işlem tarihleri üzerinden belirlenir.
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
