Yurt Dışındaki Mirasçı Türkiye’deki Miras Payını Nasıl Devreder? TMK m.677 (2026)

Miras payı devri ne anlama gelir?

Mirasbırakanın ölümüyle miras açılır ve birden fazla mirasçı varsa tereke paylaşılıncaya kadar miras ortaklığı doğar. Türk Medeni Kanunu m.640 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur. Bu dönemde her mirasçının tereke malları üzerinde bağımsız, belirli bir eşya payı değil; bütün tereke üzerinde miras payı vardır.

TMK m.677, paylaşmadan önce bu miras payının başka bir mirasçıya veya üçüncü kişiye sözleşmeyle devredilebilmesini düzenler. Devir, tereke içindeki tek tek malların her birinin mülkiyetini doğrudan devretmekten farklıdır. Mirasçı “terekedeki dairenin yüzde 25’ini sattım” demek yerine miras ortaklığındaki miras payını veya belirli kapsamda pay hakkını devreder.

Paylaşma tamamlandıktan ve belirli mal mirasçı adına özgülendikten sonra artık TMK m.677’deki miras payı devri değil, o malın olağan satış/bağış/devir hükümleri uygulanır. Bu nedenle işlem yapılmadan önce terekenin paylaşılmış olup olmadığı belirlenmelidir.

Mirasçılar arasında miras payı devri nasıl yapılır?

TMK m.677/1’e göre terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Örneğin üç kardeşten biri miras payını diğer kardeşine devredebilir.

Kanun, mirasçılar arasındaki devir için noterlikçe düzenleme şeklini şart koşmaz; yazılı sözleşme yeterlidir. Ancak sözleşmenin kapsamı, hangi terekeye ilişkin olduğu, devredilen pay, bedel, ödeme ve tarafların kimliği açık yazılmalıdır. Uyuşmazlığı önlemek amacıyla noterlikte düzenleme veya imza onayı tercih edilebilir, fakat kanuni geçerlilik şartı ile ispat güvenliği birbirinden ayrıdır.

Mirasçılar arasında devir yapıldığında devralan zaten miras ortaklığının üyesidir. Devir, miras payı oranını artırır ve paylaşma sonucunda devralanın hak alanını genişletir. Devir sözleşmesi tek başına tereke içindeki taşınmazın tapusunu otomatik olarak devralan adına geçirmez; paylaşma ve tapu işlemleri ayrıca tamamlanır.

Miras payı mirasçı olmayan üçüncü kişiye devredilebilir mi?

Evet. TMK m.677/2 bir mirasçının üçüncü kişiyle miras payı hakkında sözleşme yapmasına izin verir; ancak bu işlemin geçerliliğini noterlikçe düzenleme şekline bağlar. Buradaki üçüncü kişi, ilgili terekenin mirasçısı olmayan gerçek veya tüzel kişidir.

Üçüncü kişiye devir, o kişiyi mirasçı yapmaz. Kanun açıkça, bu sözleşmenin üçüncü kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermeyeceğini belirtir. Üçüncü kişi miras ortaklığının yönetimine, oyuna veya paylaşma görüşmelerine “mirasçı” sıfatıyla katılamaz.

Üçüncü kişinin hakkı alacak niteliğindedir: paylaşma sonunda devreden mirasçıya özgülenecek payın kendisine verilmesini isteyebilir. Bu nedenle üçüncü kişiye devir, mirasçılar arasındaki devirle aynı sonucu doğurmaz.

TMK m.677’deki şekil şartına uyulmazsa ne olur?

Mirasçılar arasındaki sözleşme yazılı değilse, üçüncü kişiyle yapılan sözleşme noterlikçe düzenlenmemişse kanunun öngördüğü geçerlilik şekli yerine getirilmemiş olur. Şekil, yalnız ispat kolaylığı için değil işlemin geçerliliği için öngörülmüştür.

Bu nedenle WhatsApp mesajı, e-posta yazışması veya sözlü anlaşma mirasçı olmayan üçüncü kişiye miras payı devrinde noter düzenleme işleminin yerini tutmaz. Mirasçılar arasındaki devirde ise tarafların imzaladığı yazılı sözleşme temel geçerlilik şartını karşılayabilir.

Yabancı ülkede düzenlenen belgenin şekli ayrıca milletlerarası özel hukuk ve Türkiye’de kullanılabilirlik yönünden incelenir. Türkiye’de noter düzenleme şekli aranan üçüncü kişiye devirde yabancı makam belgesinin aynı hukuki niteliği sağlayıp sağlamadığı, belge ülkesinin yetkili makamı ve uluslararası tasdik sistemiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Miras payı devredildiğinde hangi haklar geçer?

Devrin kapsamı sözleşmeye ve devralanın mirasçı olup olmamasına göre değişir. Başka mirasçıya yapılan devir, devralanın miras ortaklığındaki pay hakkını artırır. Üçüncü kişiye yapılan devir ise üçüncü kişiye paylaşma sonunda devreden mirasçıya düşecek mal veya değerin devrini isteme hakkı verir.

Devir sözleşmesinde payın tamamının mı belirli oranının mı devredildiği açıkça yazılmalıdır. Terekenin “bir kısmı üzerinde miras payı” devri yapılacaksa kapsam somutlaştırılmalıdır. Belirsiz sözleşme, paylaşma aşamasında yeni uyuşmazlık doğurabilir.

Miras payı devri, mirasçının geçmişte tereke yönetimiyle ilgili sorumluluğunu veya üçüncü kişilere karşı kanuni borçlarını her durumda ortadan kaldırmaz. Miras bırakanın borçlarından sorumluluk ayrı miras hukuku kurallarına tabidir.

Terekede Türkiye’de taşınmaz varsa miras payı devri tapuda mı yapılır?

Miras payı devri ile belirli taşınmazın mülkiyet devri birbirinden ayrılmalıdır. Tereke paylaşılmadan önce mirasçı, TMK m.677 kapsamında miras payını devreder. Bu işlem belirli taşınmazın tapusunu tek başına devretmez.

Paylaşma sonunda taşınmazın hangi mirasçıya özgüleneceği belirlenir ve tapu tescil işlemi yapılır. Üçüncü kişiye miras payını devreden mirasçının payına taşınmaz düşerse üçüncü kişinin sözleşmeye dayalı istemi devreye girer; tapu devri için ayrıca taşınmaz hukukunun şekil ve tescil kuralları uygulanır.

Türkiye’de bulunan taşınmazların ayni hakları MÖHUK m.21 uyarınca Türk hukukuna tabidir. Taşınmaz sözleşmelerinin esasına ilişkin genel açıklama için MÖHUK m.25 taşınmaz sözleşmesi rehberi incelenebilir.

Miras payını devreden kişi tereke borçlarından kurtulur mu?

Hayır, devir tek başına mirasçının kanuni sorumluluğunu geçmişe etkili biçimde ortadan kaldırmaz. Mirasbırakanın borçlarından mirasçıların sorumluluğu TMK’nın mirasın geçişi ve tereke borçları hükümlerine göre belirlenir. Miras payı devri, mirasın reddi değildir.

Mirası reddetme, mirasın açılmasından sonra kanuni süre içinde yapılan ve mirasçılık sıfatının sonuçlarını ortadan kaldıran ayrı bir kurumdur. Pay devrinde ise kişi mirasçı olmuş ve bu miras payı üzerinde tasarrufta bulunmuştur.

Devir sözleşmesinde taraflar kendi aralarında belirli borçların ekonomik yükünü devralana bırakabilir; ancak bu iç ilişki üçüncü kişi alacaklıların kanuni haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Tereke borcu riski varsa devirden önce tereke aktif ve pasifi incelenmelidir.

Miras payı bedelli veya bedelsiz devredilebilir mi?

TMK m.677 miras payı devrini yalnız satışla sınırlandırmaz. Devir bedelli veya bedelsiz yapılabilir. Bedelli devirde bedel ve ödeme koşulları; bedelsiz devirde bağış niteliği ve bunun vergi/tenkis gibi sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Mirasçı ile üçüncü kişi arasındaki bedelli sözleşmede miras payının ekonomik değeri paylaşma tamamlanmadan belirsizlik taşıyabilir. Terekenin borçları, değerleme farkı ve paylaşma sonucu devredilen payın net değeri değişebilir. Sözleşmede bu riskin kime ait olduğu açıkça düzenlenmelidir.

Bedelsiz devir, saklı pay, denkleştirme veya başka miras hukuk sonuçlarını somut aile ilişkisine göre gündeme getirebilir. “Bedel yazılmadı” ifadesi tek başına işlemin hukuki niteliğini kesinleştirmez; taraf iradesi ve ifa incelenir.

Yurt dışındaki mirasçı Türkiye’ye gelmeden miras payını devredebilir mi?

Evet. Mirasçı, Türkiye’deki avukat veya başka temsilciye işlem için gerekli özel yetkileri içeren vekâletname verebilir. Vekâletname Türk konsolosluğunda düzenlenirse Türkiye’de ayrıca apostil gerekmez.

Yabancı noter veya yetkili makam önünde düzenlenen vekâletname kullanılacaksa belge ülkesine göre apostil veya konsolosluk tasdiki, Türkçe tercüme ve gerekli noter işlemleri tamamlanır. Vekâletnamede “miras payını devretme”, bedel alma, sözleşme imzalama ve gerekiyorsa tapu/noter işlemlerine ilişkin yetkilerin açık yazılması gerekir.

Mirasçı olmayan üçüncü kişiye devir noter düzenleme şeklinde yapılacağından, vekil bu noter sözleşmesinde müvekkili temsil edecekse özel yetki metni noter tarafından işlem öncesi kontrol edilir.

Miras payı devrinde avukatlık vekâletnamesinde ne yazmalı?

Genel dava vekâleti, miras payını devretme gibi maddi hukuk tasarrufunu kendiliğinden kapsamaz. Vekâletnamede tereke ve miras payı hakkında devir sözleşmesi yapma, bedeli belirleme ve tahsil, noterlik işlemlerini yapma, gerekiyorsa paylaşma ve tapu işlemlerini yürütme yetkileri açıkça düzenlenmelidir.

Davadan feragat, sulh veya başka usul işlemleri de yapılacaksa HMK m.74 kapsamındaki özel yetkiler ayrıca eklenir. Bu yetkiler için yurt dışı vekâletname özel yetki rehberi kullanılabilir.

Vekâletname geniş düzenlenmeden önce hangi işlemlerin gerçekten yapılacağı belirlenmelidir. Mirasçı istemediği satış veya bedel tahsil yetkisini vermek zorunda değildir.

Miras payı devrinde vergi ve harç var mı?

Miras payının devri, işlemin bedelli veya bedelsiz olması, devralanın kimliği, tereke mallarının niteliği ve sonraki tapu/noter işlemleri nedeniyle vergi ve harç sonuçları doğurabilir. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu ve somut taşınmaz devri hükümleri birlikte değerlendirilir.

Noter düzenleme işlemi harç ve değerli kâğıt gideri doğurabilir. Paylaşma sonunda taşınmaz devri yapılacaksa tapu harcı ve vergi sonuçları ayrıca incelenir. Sözleşmeye gerçeğe aykırı düşük bedel yazılması vergi riskini ortadan kaldırmaz.

Vergi tutarı işlemin tarihindeki güncel tarifeye göre hesaplandığı için işlem öncesi resmi tarife ve beyan yükümlülüğü kontrol edilmelidir.

Miras payı devri uyuşmazlığında hangi davalar gündeme gelir?

Devir sözleşmesinin şekle aykırılığı, irade sakatlığı, bedelin ödenmemesi, sözleşmenin kapsamı, üçüncü kişinin paylaşma sonunda hakkını alamaması veya vekilin yetkisini aşması uyuşmazlık konusu olabilir.

Sözleşmenin tarafları arasındaki talebin niteliğine göre alacak, sözleşmenin geçersizliğinin tespiti, sebepsiz zenginleşme veya paylaşma sonucundaki devre ilişkin talepler gündeme gelir. Görev ve yetki, talebin hukuki niteliği ve tereke mallarına göre belirlenir.

Üçüncü kişi mirasçı olmadığı için sırf TMK m.677 sözleşmesine dayanarak miras ortaklığının paylaşmasına mirasçı gibi katılamaz. Talebi devreden mirasçıya karşı sözleşmeden doğan hak çerçevesindedir.

TMK m.677 ile miras açılmadan önce yapılan sözleşme arasındaki fark

TMK m.677 miras açıldıktan sonra mevcut miras payının devrini düzenler. Mirasbırakan henüz sağken gelecekte doğması beklenen miras hakkı hakkında yapılan sözleşmeler ise TMK m.678’e tabidir ve farklı geçerlilik şartları vardır.

Bu nedenle “babam hayatta ama ileride bana kalacak miras payını kardeşime devrettim” işlemi TMK m.677 kapsamında değerlendirilemez. Henüz açılmamış miras hakkında sözleşme için mirasbırakanın katılması veya izni aranır.

TMK m.677 miras payı devri hakkında sık sorulan sorular

TMK 677 Pay Devri İçin Belge ve Şekil Kontrolü

TMK m.677 kapsamında miras açıldıktan sonra miras payı devri yapılırken tarafların kim olduğu ve devrin kime yapıldığı şekil bakımından belirleyicidir. Mirasçılar arasındaki devir ile mirasçının üçüncü kişiye yaptığı devir aynı biçimde kurulmaz. Bu nedenle yabancı ülkede düzenlenen belgenin yalnız “miras payı devri” başlığını taşıması yeterli değildir; Türk hukukunun aradığı şekle ve taraf yapısına uygun olup olmadığı incelenmelidir.

Yurt dışındaki mirasçının Türkiye’ye gelmeden işlem yapması için vekâletname kullanılacaksa, vekâletnamede miras payı devri ve buna bağlı gerekli işlemler açık biçimde yetkilendirilmelidir. Yabancı noter belgesi kullanılacaksa apostil veya konsolosluk tasdiki ile Türkçe tercüme şartları belge ülkesine göre tamamlanır. Veraset ilamı, mirasbırakanın ölüm kaydı ve terekeye ilişkin temel kayıtlar da işlem dosyasına eklenir.

Devrin konusu belirli bir taşınmaz değil, tereke üzerindeki miras payıdır. Taşınmazın doğrudan mülkiyet devri ile miras payı devri birbirine karıştırılmamalıdır. Mirasbırakan henüz hayattaysa TMK m.677 değil, TMK m.678 açılmamış miras sözleşmesi kuralları gündeme gelir.

Devir bedelli ise ödeme kaydı ve sözleşmedeki bedel birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Sonradan paylaşma, tapu veya şirket payı işlemi yapılacaksa devir sözleşmesinin kapsamı bu işlemlerden önce yeniden kontrol edilmelidir.

Son işlem kontrolü: Devirden sonra veraset ilamı, sözleşme ve ödeme kayıtları aynı dosyada saklanmalıdır. Pay devrinin üçüncü kişiye yapılması hâlinde TMK m.677’deki noterlik şekli özellikle kontrol edilmeli; mirasçılar arasındaki yazılı devirle karıştırılmamalıdır. Türkiye’deki tapu veya şirket işlemleri daha sonra yapılacaksa devir sözleşmesinin kapsamı bu kayıtlarla birlikte incelenmelidir.

Kayıt notu: Devir belgesinin aslı ve onaylı tercümesi saklanmalıdır.

Dosya bütünlüğü: İşlemin tarihi ve taraf imzaları açık olmalıdır.

Resmî kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu – m.640, m.677 ve m.678

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirmedir. Tereke paylaşım durumu, devralanın mirasçı olup olmadığı, borçlar, vekâletname ve vergi sonuçları görülmeden somut devir metni hazırlanmaz.