Bulgaristan’da Yapılan Evlilik Türkiye’ye Nasıl Tescil Edilir? 30 Gün ve 5490 m.24 | 2026

Kısa ve net cevap: Bulgaristan’da yetkili Bulgar makamı önünde yapılan evlilik, Türk vatandaşı bakımından Türkiye’de ayrıca ikinci kez nikâh yapılmasını gerektirmez. Ancak evlilik olayının Türk aile kütüğüne işlenmesi gerekir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 24. maddesi, yurt dışında yabancı yetkili makam önünde yapılan evliliğin Türk Medenî Kanunu’na uygun olması ve mutlak butlan sebebi bulunmaması kaydıyla geçerli olduğunu; evlenme belgesinin kural olarak en geç otuz gün içinde dış temsilciliğe bildirilmesini düzenler. Bulgaristan’dan alınan belgenin Türkiye’de kullanılmasında belgenin aslı, gerektiğinde apostil veya geçerli tasdik yöntemi ve usulüne uygun Türkçe tercüme birlikte değerlendirilmelidir. Otuz günlük bildirim süresinin geçirilmesi evliliği kendiliğinden yok saymaz; fakat nüfus kaydının güncel olmaması soyadı, çocuk kaydı, miras, eş üzerinden vatandaşlık ve diğer resmî işlemlerde sorun doğurur.

Bulgaristan’daki evliliğin Türkiye’deki hukuki dayanağı nedir?

Temel hüküm 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.24’tür. Maddenin birinci fıkrası, yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde Türk vatandaşlarının yaptığı evlenmelerin 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine uygun olması ve butlanla batıl olmayı gerektiren bir sebep bulunmaması kaydıyla geçerli olduğunu açıkça düzenler. Aynı hüküm, evlenme olayının dış temsilciliğe bildirilmesini ve Türk nüfus kütüğüne işlenmesini öngörür.

Milletlerarası özel hukuk bakımından 5718 sayılı MÖHUK m.13 de önemlidir. Evlilik ehliyeti ve şartları bakımından tarafların evlenme anındaki millî hukukları; evliliğin şekli bakımından ise evliliğin yapıldığı ülke hukuku esas alınır. Bu nedenle Bulgaristan’da Bulgar makamı önünde yapılan evliliğin şekli yönünden Bulgaristan hukukuna uygun kurulması gerekir. Türkiye’deki nüfus tescili, Bulgaristan’daki evlenmeyi yeniden kuran yeni bir nikâh değildir; mevcut kişisel durum olayının Türk kayıtlarına geçirilmesidir.

Resmî metinler için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 5718 sayılı MÖHUK ve Bulgaristan Adalet Bakanlığının yayımladığı Bulgaristan Aile Kanunu birlikte incelenebilir. Yurt dışındaki evliliklerin genel Türk tescil sistemi için yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye’ye tescili rehberimize de bakılabilir.

Bulgaristan’da yapılan nikâh Türkiye’de kendiliğinden geçerli midir?

Bulgaristan’da yetkili makam önünde usulüne uygun kurulmuş evlilik bakımından Türk hukukunda temel yaklaşım, evliliğin şeklinin yapıldığı yer hukukuna göre değerlendirilmesidir. Bu nedenle Bulgaristan’da geçerli şekilde kurulmuş bir resmî evlilik için Türkiye’de tekrar nikâh kıyılması gerekmez. Ancak taraflardan biri Türk vatandaşıysa Türk nüfus kaydının fiilî medeni hâlle uyumlu hale getirilmesi gerekir.

“Evlilik geçerli” ile “evlilik Türk nüfusuna işlenmiş” aynı kavram değildir. Yabancı ülkede hukuken doğmuş bir evlilik, tescil edilmediği için Türk aile kütüğünde kişi hâlâ bekâr görünebilir. Bu kayıt uyuşmazlığı evliliğin varlığını ortadan kaldırmaz; fakat resmî işlemlerde evlilik durumunun kolay ve tartışmasız ispatını engeller.

Özellikle mirasçılık belgesi, eş üzerinden sağlık veya sosyal güvenlik işlemleri, aile ikamet izinleri, vatandaşlık başvuruları, çocukların aile bağlarının kaydı ve soyadı işlemlerinde güncel nüfus kaydı önem taşır. Bu nedenle bildirim yalnız biçimsel bir işlem olarak görülmemelidir.

Evliliğin kurulmasında Türk hukukunun kesin olarak kabul etmeyeceği bir durum varsa ayrıca değerlendirme gerekir. Örneğin mevcut evlilik devam ederken ikinci evlilik yapılması veya Türk kamu düzeniyle bağdaşmayan bir evlenme engeli bulunması halinde yalnız yabancı evlenme belgesinin varlığı kayıt sorununu otomatik çözmez.

5490 m.24’teki 30 günlük süre ne zaman başlar?

5490 m.24, yurt dışında yabancı makam önünde yapılan evliliğin, evlenmeyi yapan yabancı makamdan alınmış belgeyle en geç otuz gün içinde dış temsilciliğe bildirilmesini öngörür. Süre evlilik olayının ve belgenin düzenlenmesinin ardından işlemin geciktirilmemesi amacı taşır.

Kanun metninde bildirimin koca tarafından; kocanın yabancı olması halinde kadın tarafından yapılmasına ilişkin ifade bulunmaktadır. Uygulamada dış temsilcilik ve nüfus idaresinin güncel belge ve başvuru usulleri esas alınmalıdır. Vekâletle veya posta yoluyla işlem imkânı, temsilciliğin kabul ettiği usule ve başvuru türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Otuz günlük sürenin geçirilmesi, daha önce geçerli olarak kurulmuş evliliği kendiliğinden geçersiz hale getiren bir hüküm değildir. Buradaki temel sonuç, bildirim yükümlülüğünün zamanında yerine getirilmemesi ve Türk nüfus kaydının gerçek kişisel durumu yansıtmamasıdır. Yıllar sonra dahi tescil ihtiyacı ortaya çıkabilir; ancak eski tarihli belgelerin temini, isim değişiklikleri ve kimlik eşleştirmesi nedeniyle işlem daha karmaşık hale gelebilir.

Bu nedenle “30 gün geçti, artık tescil yapılamaz” sonucu doğru değildir. Doğru yaklaşım, güncel belge setiyle tescil yolunun tamamlanmasıdır.

Bulgaristan evlilik tescilinde hangi belgeler gerekir?

Dosyanın merkezinde Bulgaristan’daki yetkili makam tarafından düzenlenen evlenme belgesi bulunur. Belgede tarafların kimlikleri, evlenme tarihi, evlenmenin kayda geçirildiği makam ve kayıt bilgileri açık olmalıdır. Belgenin kısa örneği veya kayıt belgesinin hangi formatının kabul edildiği başvuru yapılan temsilcilik veya nüfus müdürlüğünden teyit edilmelidir.

Türk vatandaşı bakımından Türkiye Cumhuriyeti kimlik belgesi veya pasaport, yabancı eş bakımından pasaport/kimlik bilgileri istenebilir. Bulgar belgesindeki isim ile Türk nüfus kaydındaki isim arasında fark varsa bu farkı açıklayan belgeler dosyaya eklenmelidir. Özellikle Bulgaristan’da Kiril alfabesiyle yazılan adların Latin harflerine çevrilmesinde farklı transliterasyonlar görülebilir.

Evlilik öncesi ve sonrası soyadı değişmişse eski ve yeni soyadın aynı kişiye ait olduğunu gösteren evlenme belgesi ve gerekiyorsa Bulgar medeni hâl kayıtları önem kazanır. Türk nüfusundaki doğum tarihi, ana-baba adı veya doğum yeriyle Bulgar belgesindeki veri farklıysa idarenin bu farklılığın giderilmesini istemesi mümkündür.

Yurt dışından nüfus işlemlerinin vekille yürütülmesi hakkında genel çerçeve için 5490 m.57 kapsamında yurt dışından nüfus işlemleri rehberimize bakılabilir. Bulgaristan’da düzenlenen vekâletnamenin Türkiye’de kullanılması ayrıca apostil ve tercüme yönünden değerlendirilmelidir.

Bulgaristan evlenme belgesinde apostil ve Türkçe tercüme gerekir mi?

Türkiye ve Bulgaristan, yabancı resmî belgelerin tasdik zincirini kolaylaştıran 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi sistemine dahildir. Ancak somut belgenin hangi uluslararası anlaşma, çok dilli belge veya doğrudan kabul rejimi kapsamında kullanılacağı belge türüne göre kontrol edilmelidir. Her yabancı belge için mekanik biçimde aynı tasdik zinciri kurulması doğru değildir.

5490 m.24/2, dış temsilciliğe bildirim yapılamaması ve belgenin Türkiye’de nüfus müdürlüğüne verilmesi halinde yabancı makamdan alınan evlenme belgesinin Türkçeye çevrilip usulüne göre onaylanmış olmasını öngörür. Bu nedenle Türkiye’den doğrudan başvuruda tercümenin şekli kritik olabilir.

Apostil, belgenin içeriğinin doğru olduğunu veya evliliğin Türk hukukunda bütün sonuçlarıyla kabul edildiğini göstermez. Apostil, belgenin kaynağındaki imza, sıfat ve mühür bakımından uluslararası tasdik işlevi görür. İsim, tarih veya medeni hâl çelişkisi varsa apostilli olması bu çelişkiyi çözmez.

Lahey Apostil Sözleşmesinin taraf ve uygulama bilgileri için HCCH resmî taraflar tablosu kullanılabilir. Bulgaristan belgesinin Türkiye’de kullanımı hakkında ayrıca hazırlanan Bulgaristan belgelerinde apostil rehberimiz tescil dosyasındaki tasdik sırasını açıklar.

Başvuru Bulgaristan’daki Türk temsilciliğine mi, Türkiye’de nüfus müdürlüğüne mi yapılır?

5490 m.24’ün ana yolu, evlenme belgesinin evliliğin yapıldığı yerdeki Türk dış temsilciliğine verilmesi veya gönderilmesidir. Dış temsilcilik evlenme bildirimini düzenleyerek nüfus müdürlüğüne gönderir. Bulgaristan’da yaşayanlar açısından bu yol, belgenin yerinde incelenmesi ve yabancı kaydın doğrudan temsilcilik üzerinden Türkiye’ye aktarılması bakımından pratiktir.

Kanunun ikinci fıkrası, o yerde dış temsilcilik bulunmaması veya temsilciliğe bildirim yapılamaması durumunda Türkiye’de nüfus müdürlüğünden tescil yolunu da düzenler. Bu yolda yabancı evlenme belgesinin Türkçeye çevrilmesi ve usulüne uygun tasdik edilmesi gerekir.

Başvurucunun yalnız Türkiye’ye gelmiş olması, Bulgaristan’daki evliliği yeniden kurmasını gerektirmez. Doğru belgeyle nüfus tescili yapılır. Dosyada eksik belge varsa önce eksiklik tamamlanmalı; yeni bir nikâhla kayıt sorununu çözmeye çalışılmamalıdır.

Bulgaristan’da evlenme ile Türkiye’de tescil arasında geçen dönemde tarafların pasaport veya kimlik belgeleri değişmişse, eski-yeni kimlik bağını gösteren belgelerin dosyaya eklenmesi istenebilir.

Bulgaristan’da alınan soyadı Türkiye nüfusuna aynı şekilde geçer mi?

Evliliğin tescili ile soyadı meselesi birbirine bağlı görünse de aynı hukuk sorusu değildir. Evliliğin varlığı yabancı evlenme belgesiyle tescil edilir; Türk vatandaşının nüfus kaydında hangi soyadını taşıyacağı ise Türk kişisel durum ve soyadı kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Bulgaristan’daki evlenme kaydında tercih edilen aile soyadı Türk hukukundaki kayıtla birebir örtüşmüyorsa nüfus idaresi yalnız yabancı belgedeki sonucu otomatik kopyalamayabilir. Özellikle çifte vatandaşlarda iki ülke kayıtlarının farklı dönemlerde farklı soyadı göstermesi mümkündür.

İsim/soyadı farklılığı tapu, banka ve miras dosyalarında aynı kişinin farklı kişiymiş gibi görünmesine yol açabilir. Bu nedenle tescil sırasında yalnız medeni hâlin değil, ad-soyad zincirinin de kontrol edilmesi gerekir. Bulgaristan’daki idari soyadı değişikliğinin Türkiye’deki etkisi için Bulgaristan soyadı değişikliği ve Türk nüfusu rehberimize bakılabilir.

Bulgaristan’daki evlilikten doğan çocuğun Türkiye kaydı ayrıca yapılır mı?

Evliliğin tescili, Bulgaristan’da doğan çocuğun Türk nüfusuna doğum bildiriminin yerine geçmez. Doğum ayrı nüfus olayıdır. Çocuğun Türk vatandaşlığını soybağıyla kazanıp kazanmadığı 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu; doğumun nüfus kütüğüne tescili ise 5490 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Önce evliliğin tescil edilmemiş olması, çocuğun soybağı ve vatandaşlık incelemesinde ek belge ihtiyacı yaratabilir. Bu nedenle aile dosyasında evlenme, doğum ve varsa tanıma/soybağı belgelerinin birbirleriyle uyumlu olması önemlidir.

Bulgaristan’da doğan çocuğun Türk nüfusuna kaydı için Bulgaristan doğum belgesiyle Türkiye tescili rehberimizde doğum bildirimi ayrıca ele alınmaktadır.

Evlilik yıllar önce yapılmışsa bugün tescil mümkün mü?

Evliliğin üzerinden yıllar geçmiş olması, evliliği yeniden yapma zorunluluğu doğurmaz. Esas mesele yabancı evlenme olayının geçerli belgeyle ispatı ve Türk nüfusuna işlenmesidir. Ancak geç bildirimde belge zinciri daha dikkatli hazırlanmalıdır.

Örneğin kişi Bulgaristan’da evlendikten sonra pasaportunu yenilemiş, vatandaşlık kazanmış, soyadını değiştirmiş veya boşanmış olabilir. Bu durumda yalnız güncel medeni hâl belgesinin sunulması geçmiş olayların sırasını açıklamaya yetmeyebilir. Evlenme ve varsa boşanma kayıtları kronolojik olarak kurulmalıdır.

Bulgaristan’da evlenip daha sonra yine Bulgaristan’da boşanan, fakat Türkiye’ye hiçbir olayı bildirmeyen Türk vatandaşı bakımından önce evlilik, ardından boşanma olayının Türkiye’de nasıl sonuç doğuracağı birlikte planlanmalıdır. Yabancı boşanma kararları için 5490 m.27/A kapsamındaki doğrudan tescil veya şartları yoksa MÖHUK uyarınca tanıma yolu gündeme gelir.

Bu konu için Bulgaristan boşanma kararının Türkiye’de nüfusa tescili rehberimize bakılabilir.

Bulgar evlenme belgesi ile Türk nüfus bilgileri uyuşmuyorsa ne yapılır?

İlk adım uyuşmazlığın türünü ayırmaktır. Basit transliterasyon farkı, geçmişte yapılmış resmî ad değişikliği, doğum tarihindeki maddi hata ve gerçekten farklı kişi kaydı aynı şekilde çözülmez.

Bulgar belgesinde Kiril alfabesi kullanılması nedeniyle Latin harfli pasaportla küçük yazım farkları oluşabilir. Bu farkın Bulgar makamlarının resmî transliterasyon veya kimlik kayıtlarıyla açıklanması mümkün olabilir. Buna karşılık doğum tarihi veya ebeveyn bilgisi gibi temel kimlik verilerinin farklı olması daha güçlü belge gerektirir.

Türk nüfus kaydının mahkeme kararı gerektiren bir şekilde değiştirilmesi gerekiyorsa yabancı belgenin sunulması tek başına yeterli olmayabilir. Nüfus kaydının düzeltilmesi davası veya yabancı kararın tanınması ihtiyacı somut belgeye göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle dosya hazırlarken “apostil var, başka belge gerekmez” yaklaşımı kullanılmamalıdır. Apostil belgenin tasdikini; kimlik eşleştirmesi ise belgenin kime ait olduğunun ispatını ilgilendirir.

Bulgaristan evliliğinin Türkiye’de tescili neden geciktirilmemeli?

Güncel medeni hâl kaydı, yalnız nüfus cüzdanındaki medeni durum alanını etkilemez. Mirasçılık, aile konutu, eşler arası mal rejimi, çocukların soybağı, vatandaşlık ve bazı sosyal güvenlik işlemlerinde evliliğin tarihi doğrudan hukuki sonuç doğurur.

Taraflardan biri öldüğünde, yıllardır tescil edilmemiş yabancı evlilik nedeniyle sağ kalan eşin mirasçılık belgesinde ek ispat yükü doğabilir. Benzer şekilde taraflar Türkiye’de taşınmaz edinmiş veya satmışsa medeni hâl kaydı işlem güvenliği bakımından önemlidir.

Bulgaristan-Türkiye çift vatandaşlık dosyalarında da iki ülkenin medeni hâl kayıtlarının uyumlu tutulması yararlıdır. Bulgar vatandaşlığının Türkiye’de bildirilmesi ayrı bir işlemdir; ayrıntı için Bulgaristan–Türkiye çifte vatandaşlık rehberimize ve 5901 m.44 çok vatandaşlık bildirimi rehberimize bakılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bulgaristan’da evlendim, Türkiye’de tekrar nikâh kıymam gerekir mi?

Hayır. Bulgaristan’da yetkili makam önünde usulüne uygun kurulmuş ve Türk hukukunun temel evlenme şartlarına aykırılık taşımayan evlilik için Türkiye’de ikinci nikâh gerekmez; olay Türk nüfusuna tescil edilir.

Bulgaristan evliliğini kaç gün içinde bildirmeliyim?

5490 sayılı Kanun m.24, yurt dışı evliliğinin en geç otuz gün içinde dış temsilciliğe bildirilmesini düzenler.

30 gün geçtiyse evlilik geçersiz olur mu?

Hayır. Otuz günlük bildirim süresinin aşılması, usulüne uygun kurulmuş evliliği kendiliğinden geçersiz hale getirmez. Kayıt yine tamamlanmalıdır.

Bulgar evlenme belgesine apostil gerekir mi?

Belgenin kullanılacağı başvuru yolu ve belgenin türüne göre tasdik rejimi kontrol edilir. Türkiye ve Bulgaristan Apostil Sözleşmesine taraftır; ancak özel uluslararası belge rejimleri varsa onlar ayrıca dikkate alınır.

Türkçe tercüme zorunlu mu?

Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulan yabancı belgenin usulüne uygun Türkçe tercümesi gerekir. Dış temsilcilik başvurusunda istenen belge formatı temsilcilikten kontrol edilmelidir.

Bulgaristan’daki soyadım Türkiye’de otomatik değişir mi?

Evlilik tescili ve soyadı kaydı aynı şey değildir. Türk vatandaşının Türkiye’de taşıyacağı soyadı Türk hukuku ve nüfus kayıt usulü çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Evlilikten sonra Bulgaristan’da boşandım; iki işlemi de bildirmeli miyim?

Evet. Türk nüfusunun kronolojik medeni hâli yansıtması gerekir. Boşanma bakımından 5490 m.27/A şartları varsa idari tescil, yoksa MÖHUK kapsamında tanıma yolu değerlendirilir.

Bulgaristan’da doğan çocuğun kaydı evlilik tesciliyle birlikte otomatik olur mu?

Hayır. Doğum ayrı nüfus olayıdır ve ayrıca bildirilir. Çocuğun vatandaşlığı ve soybağı ayrıca incelenir.

Belgedeki Bulgarca isim ile Türk kimliğindeki isim farklıysa ne olur?

Farkın aynı kişiye ait olduğunu gösteren resmî kayıt zinciri kurulmalıdır. Basit transliterasyon farkı ile esaslı kimlik farkı aynı değildir.

İşlemi Türkiye’den yapabilir miyim?

5490 m.24/2, dış temsilciliğe bildirim yapılamadığı durumlarda usulüne uygun tasdik ve tercüme edilmiş yabancı evlenme belgesiyle Türkiye’de nüfus müdürlüğü üzerinden tescil yolunu düzenler.